Handelingen raadsvergadering 9 november 2023
Tekst van het document
Zo zag ik een bericht dat de bouw van de extra fietsbrug definitief doorgaat. Hoe kan dat? De gemeenteraad moet nog over het extra geld besluiten, maar voorlichters trekken zich daar niets van aan. Vandaar ons voorstel om geld bij voorlichting weg te halen en meer te investeren in onafhankelijke journalistiek. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik zat te wachten op uw amendement Van voorlichter naar journalist. Dat is een interessant amendement, maar ik mis daarin het Mediafonds als ontvanger. Kunt u dat toelichten? Of zou dat moeten worden toegevoegd? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik heb daar eerlijk gezegd niet over nagedacht, maar gelet op het bedrag dat de omroep eigenlijk zou willen hebben, zou je het geld op kunnen splitsen en ook aan het Mediafonds kunnen geven. Ja, ik denk dat ik dat eigenlijk wel een goede toevoeging vind. Ik denk daar heel even over na. We moeten ook rekening houden met wat er in de toekomst op ons afkomt, want als ze in Den Haag op de gemeenten willen gaan bezuinigen, moeten we een lijst met mogelijke maatregelen hebben om te voorkomen dat we moeten bezuinigen op cruciale functies, zoals de thuiszorg, ggz, schuldhulpverlening, werkvoorziening en noem maar op. Wij vragen dus in een motie om die lijst voor 2026 op te stellen. Zo'n vreemd verzoek is dat niet. We willen ook dat de gemeente zich voorbereidt op het bredere gebruik van kunstmatige intelligentie.
Dat is een no-brainer, lijkt mij. De heer HOMBERGEN (PvdA): De SP stelt voor om te bekijken waar we kunnen bezuinigen. Zou het niet net zo goed zijn om te kijken welke taken we dan teruggeven aan het Rijk? De heer VAN DER SLUIS (SP): Dat vind ik een heel goed idee, maar daar gaan we hier niet over. De heer HOMBERGEN (PvdA): Het lijkt mij een heel mooi alternatief voor bezuinigen. Er is een deal met de overheid over allerlei taken, zoals jeugdzorg en dergelijke. Als we daar niet voldoende geld voor krijgen, waarom geven we die dan niet gewoon terug aan het Rijk?
59
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, dat vind ik een goed idee, maar het Rijk besluit uiteindelijk welke taken we krijgen. Dan zouden we het Rijk dus een brandbrief moeten sturen of zo. Daar zie ik nou juist weer niet zoveel in. Ik wil verder nog een toelichting geven, ook voor STIP, op het gratis bezoeken van de kerktoren. De kerk zal geen last hebben van een kostenderving, omdat Delftenaren de toren toch niet bezoeken. Dat heeft verder dus geen financiële consequenties. Het enige effect is dat de kerk meer bezoekers van de toren kan krijgen. Hier geldt verder hetzelfde systeem als bij het Prinsenhof. Voor mevrouw Voogt van de VVD: er gebeurt nu helemaal niets op het gebied van internationaal beleid. Tenminste, dat is mijn interpretatie. Het college is van plan om volgend jaar een plan te gaan maken met betrekking tot het internationaal beleid en heeft daar alvast geld voor begroot. Dat kunnen we wat mij betreft prima schrappen. De heer VALK (CDA): Ik heb een vraag over de motie over de kerktoren. U heeft het nu over de toren, maar in het dictum staat "gratis bezoek aan de kerk mogelijk te maken". Dat is wat anders. Gaat het nou om de toren of om de kerk? Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): U zegt dat er geen Delftenaren naar die toren gaan. Dat denk ik wel. Ik ben Delftenaar en ik ben al vaker in mijn leven op de toren geweest.
Als degenen die er wel eens op zijn geweest, hun handen opsteken, denk ik dat er vrij veel handen de lucht ingaan. Ik denk dus dat uw punt niet helemaal klopt. Wat de kerk zelf betreft: die kun je elke zondag gratis bezoeken, altijd. De heer VAN DER SLUIS (SP): Het gaat om de kerktoren. Dat staat dan inderdaad verkeerd in de motie. Dat mevrouw Van Dijk van de ChristenUnie vaker in de kerk komt dan de gemiddelde Delftenaar, neem ik voetstoots aan. De VOORZITTER: Dat was niet de vraag. Misschien toch maar even: wie is er weleens in de kerktoren geweest? Meneer Van der Sluis, dit is een pijnlijk moment. Dit was even een kleine meting. De heer VAN DER SLUIS (SP): Wie van degenen die net een hand opstaken, was daar liever gratis geweest? Ik denk ook weer dat dit geen aselecte steekproef was. Als ik deze vraag in Delft-West stel, krijg ik heel andere antwoorden dan in de raad. Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Dit is het laatste wat ik hierover ga zeggen, maar wist u dat de kerktoren met de Delftpas al gratis bezocht kan worden? Delftenaren met een kleine portemonnee kunnen dus al gratis de kerktoren op. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): De laatste meting was eigenlijk niet correct. Ik ben als kleinkind wel in die toren geweest en toen was het nog gratis.
De heer VAN DER SLUIS (SP): Nee, ik wist niet dat het met de Delftpas gratis is, maar zoals u zojuist misschien is opgevallen, ben ikzelf nog nooit in die kerktoren geweest. Als ik er een keer langs was gegaan en als het gewoon gratis had gekund, had ik dat misschien wél gedaan. En het is niet per se zo dat ik het niet kan betalen; dat is eigenlijk helemáál niet het geval.
60
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
Ik heb nog één punt. Het lijkt mij eigenlijk niet nodig om het idee van de schooltandarts uit te leggen, maar misschien moet ik onze motie toch uitleggen. Het gaat ons om een korte inventarisatie om erachter te komen hoeveel kinderen niet naar de tandarts gaan. Als het lastig is om dat via de scholen te doen, schrappen we dat deel nu. Ieder mens krijgt maar twee keer een gebit. Daar moeten we zuinig op zijn. Het hoeft de stad vrijwel niets te kosten. We hoeven alleen maar te faciliteren. Zetten we jonge kinderen voor de rest van hun leven al op een grote achterstand omdat hun ouders hen niet naar de tandarts willen laten gaan? Hoe zouden we dat kunnen toestaan? Dat kunnen we niet toestaan; tenminste, de SP vindt van niet. Het is nu verder aan iedereen om een eigen afweging te maken. Door de fractie van de SP wordt amendement A4.G (Geen fietspaleis) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit: De Programmabegroting 2024 als volgt te wijzigen: • • •
binnen de investeringen voor de jaren 2024 en 2025 voor de Adaptieve Mobiliteitsagenda (2022-2025) onder het programma Bereikbare Stad € 1.300.000 te schrappen die bedoeld was voor het project Uitvoeringsagenda Fietsparkeren; voor 2024 de geplande uitgave van € 660.000 voor de Uitvoeringsagenda Fietsparkeren te schrappen; de programmabegroting hierop aan te passen.
Toelichting: Dat er weleens fietsen geparkeerd staan in de binnenstad, rechtvaardigt een zo grote uitgave niet. Allereerst dient de gemeente Delft in gesprek te gaan met de partners die cofinanciering verzorgen, met het doel om de samenwerking op dit punt te beëindigen. Indien het project Uitvoeringsagenda Fietsparkeren niet stopgezet kan worden zonder extra kosten te maken, zullen deze kosten gedekt moeten worden vanuit de algemene reserve van de gemeente." Door de fractie van de SP wordt amendement A4.H (Geen Gelatinebrug) ingediend: "Dit amendement wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de Programmabegroting 2024-2027. Besluit De Programmabegroting 2024-2027 als volgt te wijzigen: • • •
de investeringen van in totaal € 26.419.000 voor het verplaatsen van de loswal en Gelatinebrug, onder het programma Schone en Veilige Stad te schrappen; de € 8.000.000 aan incidentiele dekkingsmiddelen voor de Gelatinebrug te schrappen; geen onttrekking uit het Fonds Delft 2040 te doen van € 7.446.000, waardoor de bestedingsruimte binnen het Fonds Delft 2040 (Reserve Stad) uitkomt op € 29.913.000; 61
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
•
de vrijgevallen budgetten voor de areaaluitbreiding gebiedsontwikkelingen Gelatinebrug beschikbaar te houden in de stelpost Areaaluitbreiding.
Toelichting: Een extra fietsbrug is niet nodig, een investering in het openbaar vervoer wel. Daarom moeten alle middelen ten behoeve van de Gelatinebrug uit de programmabegroting worden gehaald en moet er daarnaast met de MRDH en de provincie Zuid-Holland in overleg worden getreden om de getekende samenwerkingsovereenkomsten te beëindigen. Met het vrijgekomen budget moet het college in de Kadernota 2024 en Programmabegroting 20252028 met plannen komen om het openbaar vervoer in de stad te verbeteren, bijvoorbeeld met een extra tramlijn over de Beatrixlaan. Ook moet het geld gereserveerd worden voor aanpassingen aan de toe- en afritten van de Hambrug om de doorstroming van het verkeer daar beter te regelen en om de plannen voor het Kabeldistrict dienovereenkomstig aan te passen." Door de fractie van de SP wordt amendement A4.I (Structureel geld voor de stadsboerderijen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit De programmabegroting vast te stellen met de wijziging dat het budget voor economische ontwikkeling (31 - bladzijde 110) met € 150.000 wordt verlaagd terwijl het budget voor samenkracht en burgerparticipatie (61 - bladzijde 92) met hetzelfde bedrag wordt verhoogd.
Toelichting: Het geld wordt niet aan het internationaal beleid uitgegeven maar in plaats hiervan aan de twee stadsboerderijen. De twee stadsboerderijen draaien op vrijwilligers maar kunnen niet blijven voortbestaan zonder structurele bijdrage van de gemeente, terwijl veel Delftenaren de stadsboerderijen bezoeken." Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt amendement A4.J (Structureel geld voor de zelfstandige buurthuizen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit De programmabegroting vast te stellen met de wijziging dat het budget voor economische promotie (34 - bladzijde 110) met € 150.000 wordt verlaagd terwijl het budget voor samenkracht en burgerparticipatie (61 - bladzijde 92) met hetzelfde bedrag wordt verhoogd. Toelichting: Het geld wordt niet aan de Stichting Centrum Management Delft uitgegeven maar in plaats hiervan aan een structurele subsidie voor de twee zelfstandige buurthuizen. De twee verzelfstandigde buurthuizen, Voorhof en Onder de Schie, draaien op vrijwilligers en zonder subsidie en betalen de gemeente zelfs pacht. Ze kunnen op deze manier niet structureel
62
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
rondkomen, waardoor we deze belangrijke buurthuizen dreigen te verliezen. Een subsidie voor deze buurthuizen is niet meer dan logisch." Door de fractie van de SP wordt amendement A4.K (Structurele verhoging budget DOK) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit De programmabegroting vast te stellen met de wijziging dat het budget voor economische ontwikkeling (31 - bladzijde 110) met € 150.000 wordt verlaagd terwijl het budget voor cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (52- bladzijde 92) met hetzelfde bedrag wordt verhoogd. Toelichting: Het geld wordt niet aan Planet B.io uitgegeven maar in plaats hiervan aan de bibliotheek, DOK. DOK is voor zijn culturele activiteiten en projecten voor kinderen in onze wijken veelal afhankelijk van incidentele inkomsten en kan zo niets opbouwen. Op deze manier kan dat wel." Door de fractie van de SP wordt amendement A4.L (Van voorlichter naar journalist) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit De programmabegroting vast te stellen met de wijziging dat het budget voor overhead (04, bladzijde 122) met € 100.000 wordt verlaagd terwijl het budget voor media (56 - bladzijde 92) met hetzelfde bedrag wordt verhoogd.
Toelichting: Het geld wordt niet aan externe communicatie uitgegeven maar in plaats hiervan aan een bijdrage voor Omroep Delft. De communicatieafdeling van de gemeente Delft neemt veelal de functie van de journalistiek in Delft over met nieuwsberichten die zeer eenzijdig de mening van het college uitdragen. Dat werk moeten we overlaten aan echte, onafhankelijke journalisten, zoals die van Omroep Delft." Door de fractie van de SP wordt motie M4.14 (Alternatieven voor de financiering van de zorg) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024-2027, constaterende dat: •
in 2026 een eventuele korting van 3 miljard euro aan de gemeente zal plaatsvinden;
63
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
• • •
indien de korting van 3 miljard euro zich realiseert, de gemeente bezuinigingsmaatregelen moet nemen; de Programmabegroting 2024-2027 drie mogelijke gevolgen schetst, waarvan de eerste optie wordt beschreven als 'niet haalbaar' en de tweede optie 'onwenselijk' wordt geacht; de derde optie kan zijn om onder andere te bezuinigen op taken in het sociaal domein;
overwegende dat: • • •
Delft niet de enige gemeente is die (in de toekomst) te maken krijgt met de onbalans van taken en middelen; iedereen recht heeft op goede en betaalbare zorg op het moment dat iemand die nodig heeft; het verwachte tekort van 3 miljard euro niet ten koste mag gaan van de kwaliteit van de zorg;
draagt het college op: • •
in kaart te brengen welke bezuinigingsopties er zijn buiten die in het sociale domein en hetgeen er omschreven staat op pagina 24 en pagina 25 van de Programmabegroting 2024-2027; deze resultaten met de raad te delen, zodat de raad goede besluiten kan nemen voor de begroting van 2026, als de landelijke bezuinigingen doorgaan,
en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de SP wordt motie M4.15 (Delftenaren naar de kerktoren) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024-2027, constaterende dat: • • • •
de gemeente Delft eigenaar is van de toren van de Nieuwe Kerk; de gemeente en daarmee ook de bewoners van Delft betalen voor het onderhoud van de toren; de toren verhuurd wordt aan de Protestantse Kerk; deze huurovereenkomst met de Protestantse Kerk net vernieuwd is;
overwegende dat: • • • • •
een bezoek aan de toren tussen € 3,50 en € 5 kost; veel Delftenaren de toren nooit beklommen hebben; het de kerk dus vrijwel geen geld gaat kosten om de toren eens per maand open te stellen voor inwoners van Delft; een bezoek aan de toren van de Nieuwe Kerk bewoners een sterkere band met de stad Delft kan geven en goed is voor hun culturele ontwikkeling; inwoners van Delft een keer per maand het Prinsenhof gratis mogen bezichtigen;
64
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
draagt het college op: • •
tijdens contacten met de Protestantse Kerk de mogelijkheid te bespreken om bezoeken aan de kerk gratis te maken voor inwoners van Delft; bij de volgende verlenging van de huurovereenkomst gratis bezoek voor inwoners van Delft op te nemen in de huurovereenkomst,
en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie M4.16 (Schooltandarts) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024-2027, constaterende dat: • • • •
de tandarts voor kinderen betaald wordt door de zorgverzekering; er gemeenten zijn waar is gebleken dat veel kinderen toch niet naar de tandarts gaan; in Heerlen de gemeente daarom samen met scholen een schooltandarts in het leven heeft geroepen; tandartsen het initiatief voor een schooltandarts toejuichen;
overwegende dat het waarschijnlijk is dat er in Delft ook grote groepen kinderen niet naar de tandarts gaan; draagt het college op: • • •
samen met scholen te inventariseren hoeveel kinderen niet naar de tandarts gaan; op basis van deze inventarisatie te beoordelen of het introduceren van een schooltandarts in Delft nodig is; als het college na de inventarisatie van mening is dat er geen schooltandarts nodig is, de bevindingen te delen met de gemeenteraad en indien het college een schooltandarts wel nodig vindt, een plan voor de introductie van een schooltandarts te maken en naar de gemeenteraad te sturen,
en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de SP wordt motie M4.17 (Structurele verhoging budget voor evenementen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de begroting 2024-2027, constaterende dat: • •
het college in de begroting voorstelt om binnen het budget voor economische ontwikkeling € 200.000 uit te geven aan de jaarlijkse bijdrage aan lnnovationQuarter; de afgelopen jaren een hoop bezuinigd is op evenementen in de stad; 65
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
• •
in de Kadernota € 150.000 extra is vrijgemaakt voor de dekking van de extra kosten van de evenementen; in de begroting wordt voorgesteld om € 91.000 te begroten voor het leveren van extra personele inzet om initiatieven van horeca en (culturele) evenementen te stimuleren;
overwegende dat er naast inflatiecorrectie geen extra geld is begroot voor subsidies aan partijen die evenementen in Delft willen organiseren; draagt het college op om de jaarlijkse bijdrage van € 200.000 aan lnnovationQuarter niet te besteden aan lnnovationQuarter maar aan extra ruimte voor subsidies aan evenementen in Delft, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP en de ChristenUnie wordt motie M4.34 (Opnemen algoritmes in het Algoritmeregister van de centrale overheid) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van 9 november 2023 bij de bespreking van de begrotingsbehandeling 2024-2027. We stellen vast dat: -
verschillende gemeentes gebruikmaken van algoritmes ter uitvoering van hun primaire processen; concrete wetgeving die het gebruik van algoritmes door gemeenten reguleert, tot op heden is uitgebleven; overheidsinstanties de mogelijkheid hebben om hun algoritme te laten publiceren in het Algoritmeregister van de Nederlandse overheid; de gemeente Delft tot op heden nog niet haar algoritmes heeft gepubliceerd in het Algoritmeregister; overheidsinstanties nog niet verplicht zijn om de algoritmes die zij gebruiken, op te nemen in het Algoritmeregister, maar hier straks wel verplicht toe kunnen worden; het gebruik van Al verschillende (mensen)rechten van inwoners in het geding kan brengen.
We vinden dat: -
-
het gebruik van Al voor de uitvoering van gemeentelijke taken zowel voor- als nadelen kan hebben voor de gemeente Delft en de inwoners van de gemeente Delft; de gemeente Delft zorgvuldig dient om te gaan met (nieuwe) technologieën; de gemeenteraad van Delft informatie nodig heeft over het gebruik van Al door de gemeente Delft om zijn controlerende functie volledig en zorgvuldig te kunnen uitoefenen; de inwoners van Delft gebaat zijn bij een transparante overheid.
We vragen het college om: -
de algoritmes die de gemeente momenteel gebruikt, op te nemen in het Algoritmeregister van de Nederlandse overheid;
66
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
-
de algoritmes die de gemeente gaat gebruiken in de toekomst, op te nemen in het Algoritmeregister van de Nederlandse overheid,
en gaan over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP en de ChristenUnie wordt motie M4.35 (Informeren over inzet Al door de gemeente Delft) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van 9 november 2023 bij de bespreking van de Begrotingsbehandeling 2024-2027. We stellen vast dat: -
-
artificiële intelligentie (afgekort: AI) een opkomende technologie is die al veelvuldig wordt ingezet bij en/of ter ondersteuning van allerlei (bestuurlijke en organisatorische) processen; concrete wetgeving die het gebruik van Al door gemeenten reguleert, tot op heden is uitgebleven; het gebruik van Al verschillende (mensen)rechten van inwoners in het geding kan brengen.
We vinden dat: -
het gebruik van Al voor de uitvoering van gemeentelijke taken zowel voor- als nadelen kan hebben voor de gemeente Delft en de inwoners van de gemeente Delft; de gemeente Delft zorgvuldig dient om te gaan met (nieuwe) technologieën; de gemeenteraad van Delft informatie nodig heeft over het gebruik van Al door de gemeente Delft om zijn controlerende functie volledig en zorgvuldig te kunnen uitoefenen.
We vragen het college om: -
de gemeenteraad te informeren over het gebruik van Al door de gemeente Delft; de gemeenteraad in de toekomst schriftelijk te informeren over het gebruik van Al door de gemeente Delft op het moment dat het wordt ingezet binnen de bestuurlijke en/of organisatorische processen,
en gaan over tot de orde van de dag." Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. Met het investeren in de stad kijkt GroenLinks ernaar uit om dat wat we met elkaar in deze raad hebben besloten, ook de komende jaren in de stad te gaan zien, zoals het programma Wij West, waarin we samen met de bewoners en de partners in de wijk werken aan een inclusieve stad waar armoede wordt aangepakt, de buurten veilig en leefbaar zijn en de parken toegankelijk. We zullen hier in de raad moeten leren hoe we onze rol hierin moeten nemen: voldoende op de hoogte zijn, maar ook ruimte laten aan het proces dat gaande is. Of zoals het gebied langs de Schieoevers, waar gewerkt wordt aan woningen voor iedereen en banen die bijdragen aan een duurzame samenleving. Ook hier blijven we met grote interesse volgen hoe de plannen concreter worden en tot uitvoering worden gebracht. Bovendien kijken we uit naar de vervolgstappen om samen met de stad verder te werken aan een duurzaam en toekomstbestendig Delft met veel groen, waar iedereen mee kan komen en zich gezien en gehoord voelt. 67
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
Alle fracties zijn behoorlijk productief geweest met het schrijven van moties en amendementen. Het is jammer dat we met zoveel amendementen en moties niet in staat zijn om een reactie te geven op alle moties en amendementen. Daar moeten we als raad misschien nog eens goed bij onszelf over te rade gaan. Maar voor nu ga ik kort in op de moties die wij mee indienen en willen steunen. Ten eerste dienen wij een amendement in om het bedrag voor gehandicaptenparkeren te halveren, zoals in de commissie aangekondigd. Ik wil in het bijzonder dank uitspreken aan mevrouw Gremmen van Volt, met wie we een halfjaar geleden dit proces zijn gestart. Ook spreken we onze dank uit voor de steun van de mede-indieners, waarmee we samen uitspreken dat we samen willen werken aan een inclusieve stad. In oktober hebben we met de acht partijen en met ambtenaren een heel mooi gesprek gehad over de uitkomsten van het slavernijverleden, zoals de heer Maruf al aangaf. Samen met de heer Analikwu hebben we een heel mooi proces doorlopen om te komen tot de motie, die een uitkomst is van dat gesprek. We willen het huidige proces niet verstoren, maar willen dat proces juist kracht bijzetten. Als raad willen we ook uitspreken dat we willen doorpakken met de uitkomsten van dit onderzoek, in samenspraak met het Kwartiermakers Comité en de nazaten van de tot slaaf gemaakten.
Ik wil kort mijn welgemeende excuses aanbieden aan mevrouw Fung Fen Chung, omdat ik in de eerste rondgestuurde versie haar naam verkeerd had gespeld. Dat is nu gecorrigeerd, maar hiervoor mijn welgemeende excuses. Daarnaast zijn er nog twee moties die wij mee indienen, allereerst een motie van de ChristenUnie, de motie Cultuur voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk. Bij de evaluatie van het Cultuurkader in 2024 kijkt GroenLinks samen met de andere indieners uit naar de antwoorden op deze motie. Daarnaast gaat het om een motie van Volt, de motie Met stadspartners inzetten op maatschappelijk opdrachtgeverschap voor cultuur. GroenLinks vindt uitwisseling tussen de sectoren van groot belang voor een brede creatie van maatschappelijke waarden bij alle cultuuruitingen in Delft. Dank aan de fracties van de ChristenUnie en Volt voor het opstellen van deze moties. De heer VALK (CDA): U introduceert de motie Cultuur voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk. Daarom stel ik deze vraag aan u. In het derde dictum staat dat bij de regio moet worden aangedrongen op samenwerking tussen cultuurvoorzieningen en podia om het aanbod voor de hele regio te versterken. Ik heb een tijdje geleden, toen we het over cultuur hadden, voorgesteld om met Rijswijk in gesprek te gaan om te kijken of we het theater zouden kunnen delen.
Toen viel ongeveer de hele raad, GroenLinks voorop, over mij heen: "dat kan echt niet". Nu stelt u het zelf voor. Kunt u dat dictum dus eens toelichten? Wat bedoelt u daar precies mee en hoever wilt u gaan? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Ik geef heel graag mijn collega het woord. Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Ik denk dat het CDA refereert aan de avond waarop wij met alle cultuurwoordvoerders gesproken hebben. Is dat wat u bedoelt? De heer VALK (CDA): Nee, ik refereerde eraan dat we het hier hebben gehad over Theater de Veste, volgens mij in een commissievergadering. Toen heb ik het gedachtespinsel geopperd om eens te kijken naar buurgemeenten. Daarvoor kreeg ik opvallend weinig steun. Ik ben overigens blij om te lezen dat het hier nu wél staat.
68
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Ik kan me dat niet herinneren. De heer VALK (CDA): Mijn vraag was hoe GroenLinks dit dictum interpreteert. Wat bedoelt u daarmee en hoever wilt u daarmee gaan? Mevrouw OSEPA (GroenLinks): We proberen te onderzoeken wat we kunnen doen voor het cultuurveld. Hoever we willen gaan is aan de raad. We gaan kijken hoever we komen met onze ideeën. Daarbij willen we natuurlijk graag met u meedenken. De VOORZITTER: Meneer Valk, ik denk dat u het daar even mee moet doen. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Ik heb de indruk dat dit een vervolggesprek vraagt. Ik vervolg mijn betoog over de moties die we in ieder geval zullen steunen. We zullen motie M4.20 van de PvdA, de motie Watertappunten in Delft, steunen. We vinden dat een mooie motie en die steunen we van harte. De generatietoets voor Delft van Volt is een mooie oproep om te kijken hoe we ook voor de toekomst onze inzichten voor het bestuur kunnen geven. Het amendement Governancestructuur van het CDA is een mooie aanvulling, met een vraag: kunnen we als raad al een rol nemen bij het schrijven van de volgende begroting door de tekst al van tevoren te krijgen, voordat die naar de raad gaat? Motie M4.15 van de SP, de motie Delftenaren naar de kerktoren, vinden we een heel mooie oproep, die we graag steunen. We staan ook achter het amendement Werken voor Delft is leuk.
Wat motie M4.27, de motie Social return en transparantie, betreft: het lijkt ons heel goed om te kijken hoe bedrijven invulling geven aan hun maatschappelijke plicht. Met betrekking tot de oproep van de VVD over het zwemwater hebben we een vraag aan het college: kunnen we het huidige onderzoek wat pragmatischer verbreden om toch in heel Delft te kijken en dus niet alleen bij het zwembad? We luisteren graag in het debat of er nog meer moties en amendementen zijn die we later nog zullen steunen, maar daar komen we in de tweede termijn op terug. Door de fracties van GroenLinks, Volt, de PvdA, de ChristenUnie, STIP, Hart voor Delft en D66 wordt amendement A4.M (Inclusievere gehandicaptenparkeerplaats) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 november ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake vaststellen belastingverordeningen 2024 (nr. 2338510), Besluit 1. De tarieventabel bij de Legesverordening 2024 als volgt te wijzigen: Artikel 1.33 Wegenverkeerswetgeving punt 5 betreffende de tarieven voor gehandicaptenparkeerplaatsen, was:
69
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
Artikel 1.33 Wegenverkeerswetgeving punt 5 betreffende de tarieven voor gehandicaptenparkeerplaatsen, wordt:
2. dit te dekken uit de inkomsten van parkeren. Toelichting Iemand die in Delft een gehandicaptenparkeerplaats aanvraagt, betaalt in Delft de hoofdprijs. In een klein onderzoek naar prijzen in buurtgemeenten steekt Delft er met kop en schouders boven uit. We zeggen dat we willen werken aan een inclusieve stad en willen werken vanuit positive health. Dan is het halveren van deze leges een simpele vorm om hier ook uitvoering aan te geven. Uit de beantwoording van technische vragen blijkt dat het 15-25 aanvragen per jaar betreft, die goed op te vangen zijn uit de inkomsten uit parkeren. Overzicht kosten gehandicaptenparkeren 2023
70
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
" De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Na een uitgebreide bijdrage in de algemene raadscommissie van twee weken geleden en de Algemene Beschouwingen van zojuist beperkt onze fractie zich in deze bijdrage met uw welnemen tot een korte toelichting bij een aantal moties en amendementen door zowel de heer Valk als mijzelf. Maar voordat ik dat doe, kom ik via u terug bij mevrouw Wentink, die mij bij de Algemene Beschouwingen vroeg wat wij voor jongeren doen. Ik zou haar via u willen antwoorden dat zij er volgens mij goed aan doet om het lijsttrekkersdebat tussen haar voorganger en mijzelf terug te kijken, want daar hebben mevrouw De Boer en ik uitgebreid gewisseld over de positie van jongeren in onze stad. Ik licht daar twee punten uit. Ten eerste heb ik aangegeven dat het goed is dat er verbinding is tussen studenten en de Stichting Present, die veel vrijwilligerswerk verzorgt en dat ook equipeert in de stad. Het tweede dat ik daar heb genoemd, is de verbinding tussen onderwijs en de gemeente. Daarbij is het belangrijk dat jongeren die hulp nodig hebben, ook echt worden gevonden. Ik begin met de amendementen op de programma's 9 en 10 en de moties Gemeenteraad voorop. Die amendementen en moties zijn een uitvloeisel van wat het CDA in de commissie al heeft gezegd over het thema goed bestuur en de positie van de gemeenteraad.
Ik vind het belangrijk om nog eens te benadrukken dat een goed politiek-bestuurlijk samenspel tussen de verschillende bestuursorganen echt nodig is. Daar moeten we allemaal aan bijdragen, ook het college, dat als dagelijks bestuur daarin een extra belangrijke rol heeft. Dat moet de begroting gewoon uitstralen en benoemen. Ik vond de collegereactie op dit punt dan ook laat ik het maar eerlijk zeggen - niet heel erg verheffend. Daaraan werken is niet alleen dit onderschrijven, maar ook daarnaar handelen door dit op te schrijven bij de ambities die we hebben. Daar toetsen we op. Beide amendementen, zowel op programma 9 als op programma 10, dragen bij aan het benoemen en het laden hiervan. Ik roep de gemeenteraad dan ook op voor beide amendementen te stemmen. Dat geldt ook voor de moties Gemeenteraad voorop. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Wij hebben een vraag over het amendement dat de governancestructuur toelicht. Waarom heeft u dit niet via de commissie R&A toegelicht? We snappen heel goed dat die toelichting zo mooi bij de begroting hoort, maar dit soort dingen kunnen toch via de commissie R&A geregeld worden? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie begrijpt de rijke gedachte achter de amendementen.
Toch heb ik een vraag over één amendement: zou de raad dan niet zelf zijn eigen hoofdstuk moeten schrijven? Wat vindt u daarvan? De heer VISSER (CDA): Ik begin met de vraag van de heer Van der Woerd: zou de raad zijn eigen hoofdstuk moeten schrijven? Dat zou ik zeer toejuichen. We hebben een hoog 71
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
arbeidsethos in deze gemeenteraad; althans, mijn beeld is dat dat bij de meeste fracties zo is. Maar ik sta hier zeer open voor. Ik denk dat dat goed is. Een andere suggestie zou ook kunnen zijn dat we vragen om een voorstel, een aanzet of een concept via het presidium of het fractievoorzittersoverleg te laten lopen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Mij heeft het gerucht bereikt dat de raad dat hoofdstuk kon reviewen. Daar zouden we dan dus naar teruggaan. De heer VISSER (CDA): Volgens mij is dat inderdaad een prima suggestie. Dank daarvoor. STIP vroeg waarom dit niet via de commissie R&A is ingediend. Dat had gekund. Ik heb het genoemd in de algemene raadscommissie, omdat daar in elk geval alle fractievoorzitters met elkaar van gedachten wisselen over de begroting. Ik kom alsnog bij de moties Gemeenteraad voorop. We kunnen daar lang of kort over praten, maar het gaat mij er vooral om dat de gemeenteraad goed in positie wordt gebracht en dat er ook in belangrijke terugkerende documenten, zoals de begroting, gewoon rekenschap wordt gegeven over de governance. Over de indeling is gecommuniceerd, zoals in de collegereactie wordt gesteld. Dat klopt natuurlijk. Ja, we hebben een begroting vastgesteld met een hoofdstukindeling. Dat is allemaal waar, maar dit is voor mij wel een beetje het niveau dat ik soms ook in mijn werk tref. Dan wordt er gezegd: ja, we hebben het gemaild.
Ik krijg op een dag heel veel mails die we moeten verstouwen. Het is soms dus goed om het expliciet te checken en expliciet voor te leggen. Dat is óók goed bestuur. Goed samenspel gaat ook over erkenning en empathisch vermogen. Dat is de reden waarom deze moties met twee verschillende dicta zijn ingediend. Dan het amendement Werken voor Delft is leuk. Laat ik vooropstellen dat wij zeer enthousiast zijn over het programma Binden en boeien. Mede tegen die achtergrond vinden wij het belangrijk dat de gemeente zich inzet om ongewenste uitstroom, waardoor teruggegrepen moet worden op externe inhuur, zo veel mogelijk te voorkomen. De gemeente zou externen die al wat langere tijd opdrachten voor de gemeente doen, mogelijk ook kunnen verleiden om in ambtelijke dienst te komen. Dat noem ik maar even "verambtelijking". We mogen met elkaar best uitstralen dat werken voor de publieke zaak en de decentrale overheid leuk is en dat werken voor de gemeente Delft dat in het bijzonder is. Dat mag weerspiegeld worden in de tekst. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik begrijp het betoog van de heer Visser heel goed: werken voor de gemeente Delft moet heel leuk zijn. Ik vraag me af of het CDA ook zou willen steunen dat ook de cao voor ambtenaren, met name die van gemeenteambtenaren, met een dergelijke visie wordt bekeken en dat ook op die manier het werken voor gemeenten aantrekkelijker wordt gemaakt.
Wellicht kan iemand van het CDA daarop antwoorden. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ook wij snappen de gedachte achter het amendement. Volgens mij wordt er ook op verschillende plekken in de begroting over de inhuur gesproken. Ook wij maken ons er zorgen over dat dat percentage steeds toeneemt. Maar is het op de plek waarop uw amendement is gericht, juist niet transparanter als het college zegt dat het, gezien de opgaven, wel lastig wordt? Welke afweging heeft u daarin gemaakt? De heer VISSER (CDA): Als ik het goed heb begrepen, vroeg de heer Hombergen of wij ervoor openstaan om ook met een dergelijke bril naar de cao te kijken. Ja, wij zijn als CDAfractie natuurlijk heel erg bereid om over alles mee te denken en om mee te kijken, maar ik 72
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
ben bang dat wij de cao-onderhandelingen hier niet in de hand hebben. De wethouder P&O zit natuurlijk wel bij het georganiseerd overleg. Misschien kan de heer Hombergen deze vraag dus aan zijn eigen wethouder stellen. Mevrouw Brussaard vroeg of het voorstel op pagina 197 transparant genoeg is. Ja, volgens mij wel. P&O valt onder de bedrijfsvoeringsparagraaf. Het lijkt mij goed om daar aan te geven hoe we kijken naar werken voor de gemeente. Volgens mij is het geen rocketscience. De intentie van het amendement is juist om te laten zien dat werken voor de decentrale overheid belangrijk is en dat we goede ambtenaren nodig hebben. Daar mogen we ook best voor staan, ook als politiek. Dan nog twee slotopmerkingen over twee amendementen en moties, ten eerste over het amendement over de ozb. Volgens mij is het ook in een begroting belangrijk om, zonder misverstanden op te roepen, te zeggen wat er gebeurt. Het voorbeeld van mevrouw Voogt over de ozb is daar volgens mij exemplarisch voor. Ik heb in de Algemene Beschouwingen eerder vanavond al aangegeven dat aandacht voor de middengroepen belangrijk is. Dat is de reden waarom we de motie van mevrouw Voogt over de woonlasten mee hebben ingediend. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Er is nog één motie waar mijn naam als eerste indiener onder staat, namelijk de motie Motiemarkt.
We hebben het hier vaker over hoe we burgers en politiek meer met elkaar kunnen verbinden en dichter bij elkaar kunnen brengen. Ik heb dat ook een paar fractievoorzitters horen zeggen in de Algemene Beschouwingen. Ik hoor van een aantal andere gemeenten dat zij goede ervaringen hebben met wat zij een "motiemarkt" noemen. Dat is een markt waar burgers kleine ideeën kunnen pitchen voor raadsleden; bij "kleine ideeën" moeten we echt denken aan een paar duizend euro voor ideeën die hun straten duurzamer, veiliger en bruisender maken. Raadsleden kunnen dat overnemen, al dan niet in moties. Het college ontraadt de motie vanwege geen dekking. Dat vind ik verrassend, want in de motie staat gewoon dekking, namelijk uit het Fonds 2040. Dat doen wij omdat daar veel geld is voor dezelfde doelen van de gemeente, namelijk Delft mooier, duurzamer en leefbaarder maken. Burgers kunnen daar nooit gebruik van maken. Door de dekking uit het fonds te halen - dat is voor het fonds maar een heel klein deel van het bedrag - denken we dat Delft gewoon leuker en leefbaarder wordt, maar ook dat de politiek en de burgers meer met elkaar verbonden worden. Vandaar dit dekkingsvoorstel. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie vindt de motie over de motiemarkt zeer interessant.
De vraag is of we het er niet eerst eens goed met elkaar over moeten hebben welke instrumenten we als raad willen hebben. Dit zou een mooie uitbreiding zijn, maar is er niet een risico dat slechts een beperkte groep mondige inwoners gebruik gaan maken van zo'n recht op een motiemarkt? De heer VALK (CDA): In de motie stel ik voor om het idee verder uit te werken met een aantal raadsleden. We vragen nu eigenlijk alleen de dekking in de begroting. Dat doen wij omdat we dan meteen hiermee kunnen beginnen en niet over een jaar denken: het is een goed idee, maar we moeten nu weer een jaar wachten totdat er dekking is. Vandaar deze volgorde. Wij reserveren hier ook bewust wat budget voor, juist om het ook onder de aandacht van mensen te kunnen brengen. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik heb twee vragen. U wilt dit halen uit het Fonds 2040, maar haalt dat het revolverende niet helemaal uit dat fonds weg? Bij het Fonds 2040 73
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
werkt het volgens mij zo dat de aanvraag helemaal via die commissie moet. Volgens mij staat in uw motie ook dat het aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Gaat dat in het proces inhoudelijk dan niet een beetje niet goed? De heer VALK (CDA): We stellen inderdaad voor om het geld weg te halen bij het Fonds 2040. Dat betekent dus ook dat de commissie daar niet meer over gaat. Die gaat dan dus niet meer over 22,5 miljoen euro, maar over 22,2 miljoen euro. Over die 3 ton, verspreid over vier jaar, gaat de gemeenteraad. Het antwoord is dus ja. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik wil nog even ingaan op het antwoord dat de heer Valk mij gaf. Het is uitwerking van één specifiek instrument, terwijl er meerdere middelen zijn. Zou je het dan niet algemener moeten stellen, omdat je meer wilt gaan uitwerken? De heer VALK (CDA): Dat kan natuurlijk. We hebben al een aantal beeldvormende avonden over participatie gehad. De meest wilde ideeën komen daarin voor. Deze motie zegt: laten we gewoon met iets beginnen wat vrij klein is en behapbaar in termen van kosten en effort. Daarmee sluiten we andere vormen van participatie helemaal niet uit. Ik zou dit gewoon doen. Als je alles wilt bespreken, gaat dat ook weer lang duren. Dan zijn we straks weer een jaar verder en dan zegt iedereen: hadden we maar participatie gedaan, maar we waren met onszelf bezig.
Deze motie zegt: laten we gewoon beginnen. De heer MARUF (D66): Dank aan het CDA voor het verhaal. Wat die motiemarkt betreft, maakt u een terecht punt. Misschien moeten we gewoon met iets beginnen, experimenteren en kijken hoe dat gaat. Denkt u niet dat u hier op een breder draagvlak kunt rekenen als u zou zeggen: "we moeten gewoon een motiemarkt met de gemeenteraad organiseren en als we dat een keer hebben geprobeerd en als daar ideeën uit voortkomen, gaan we van daaruit kijken wat voor budget er gereserveerd zou kunnen worden"? Volgens mij staan de meeste partijen immers wel achter het idee. Zo kunt u in ieder geval zorgen dat het op gang komt in plaats van dat deze motie in de huidige vorm misschien wordt weggestemd. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft heeft ook een vraag over dat draagvlak. Bij ons komen eigenlijk best wel vaak van die vragen binnen. Die spuien we hier dan in de raad met moties, bijvoorbeeld over hekken om een hondenveldje of weet ik veel wat we allemaal hebben ingediend. Eigenlijk zien we dan ook meteen precies wat er in deze raad gebeurt. Wat zou deze motie dus teweegbrengen voor het draagvlak dat dan binnen deze raad wordt gecreëerd om dit soort onderwerpen er wél doorheen te krijgen? Want daar zijn we wel naar op zoek.
Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Bij de Kadernota heeft Volt een voorstel ingediend om in elk geval geld te reserveren voor democratische vernieuwing, zodat dit soort voorstellen een keer in een commissie besproken zouden kunnen worden. In de collegereactie stond dat er genoeg ruimte in het programma Leefbaarheid is om dit soort initiatieven al te ondersteunen. Ik vraag me heel erg af of de motie die zichtbaarheid in de begroting van wat er voor participatie beschikbaar is, gaat bevorderen of niet. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): In aansluiting op de vraag van OD over deze motie: we kunnen ons herinneren dat er gestemd is over graffiti, dat heel veel bewoners echt als een onveilige situatie ervaren. Blijkbaar was er geen draagvlak om zoiets hier te doen. Hoe denkt u dat er dan in deze raad ineens wél draagvlak is om aandacht te
74
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
geven aan vragen en zorgen van gewone bewoners en om daarvoor te stemmen om dat op te lossen? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Als aanvulling daarop, met name op de interruptie van mevrouw Timmermans: er is een fantastische motie en er komen fantastische ideeën, maar hier in de raad leiden die tot helemaal niks. Welk effect zal dat volgens u hebben op de relatie tussen de inwoners en de Delftse politiek? De heer VALK (CDA): Dat zijn bijna meer vragen dan bij de motie van vorige week over spandoeken; ik maak wel wat los met mijn moties. Ik denk dat mevrouw Timmermans, mevrouw De Jong Swemer en ook de heer Van der Woerd de spijker op de kop slaan: het gebeurt heel vaak dat een goed idee ergens uit de samenleving opborrelt en hier besproken wordt, maar dat daar dan even geen budget voor is en dat het dan toch niet doorgaat. Daarom stellen wij juist deze vorm voor: mensen komen naar zo'n markt en pitchen een idee. Als raadsleden dat adopteren en dus omzetten in een motie - dat is de noodzakelijke tussenstap - ben je een stuk verder. Eigenlijk is het voorwerk dan immers al gedaan en er is ook budget voor gereserveerd. We proberen dus juist te voorkomen dat we allemaal losse ideeën zoals hondenveldjes, hekken en graffiti gaan bespreken en dan steeds zeggen: ja, het is een leuk idee, maar er is geen geld voor. Dit bundelt dat.
De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): We kunnen een x-aantal manieren bedenken om te kijken waarom het wel of niet gaat werken. Ik proef dat we hier toch een uitgebreider debat over moeten hebben. Die suggestie wil ik de heer Valk doen, want ook dit is een goed idee en hij geeft zelf aan dat de wereld bij wijze van spreken te gronde gaat aan goede ideeën. De heer VALK (CDA): Daar ga ik me even over beraden. Door de fracties van het CDA en de VVD wordt amendement A4.N (Governancestructuur benoemen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), Besluit De Programmabegroting 2024-2027 als volgt te wijzigen: De tekst bij Programma 10 Raad (pagina 118/119): 10.1 Wat willen we bereiken? De doelstelling van het programma Raad omvat het waarborgen van een democratisch bestuur, dat effectief, doelmatig, transparant en betrouwbaar functioneert. De betrokkenheid van de inwoner bij het bestuur van de gemeente is daarbij van wezenlijk belang voor het draagvlak van genomen besluiten. Beleidstoelichting De gemeenteraad bepaalt de kaders waarbinnen het college van burgemeester en wethouders het beleid voor Delft moet uitwerken en uitvoeren. Ook controleert de gemeenteraad of het college het beleid naar behoren uitvoert en (onvoorziene) problemen afdoende aanpakt. 75
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
10.2 Wat gaan we ervoor doen? In het kader van de ondersteuning aan de gemeenteraad wordt het jaarplan van de griffie uitgevoerd. Daarin zijn de griffiewerkzaamheden opgenomen met betrekking tot de ondersteuning van raad en commissies, de raadscommunicatie, de financiën en interne organisatie. te wijzigen in: 10.1 Wat willen we bereiken? De doelstelling van het programma Raad omvat het waarborgen van een democratisch bestuur, dat effectief, doelmatig, transparant en betrouwbaar functioneert. De betrokkenheid van inwoners bij het politiek bestuur van de gemeente is daarbij van wezenlijk belang voor het draagvlak van genomen besluiten. Beleidstoelichting De gemeenteraad heeft 39 leden die allemaal inwoner zijn van Delft. Gezamenlijk vertegenwoordigen zij alle inwoners van onze stad. De gemeenteraad is het hoogste bestuurlijke orgaan van de gemeente en vormt samen met de burgemeester en het college het bestuur van Delft. De gemeenteraad bepaalt de (financiële) kaders waarbinnen het college van burgemeester en wethouders het beleid voor Delft moet uitwerken en uitvoeren. Daarnaast controleert de gemeenteraad of het college het beleid naar behoren uitvoert en (onvoorziene) problemen afdoende aanpakt. Hierbij geeft de gemeenteraad ook invulling aan zijn volksvertegenwoordigende rol door in actieve verbinding met de stad te staan.
Bij deze taken worden de gemeenteraadsleden ondersteund door een aantal commissieleden. 10.2 Wat gaan we ervoor doen? Het programma Raad omvat de activiteiten en bijbehorende kosten die samenhangen met het goed functioneren van de gemeenteraad, waaronder de vergoedingen voor gemeenteraads- en commissieleden, vergaderkosten, werk- en wijkbezoeken, voorlichtingsbijeenkomsten, de kosten voor de externe accountant, communicatiemiddelen en audiovisuele apparatuur, het budget van de Delftse Rekenkamer, de inzet van de Stadsbouwmeester en de ondersteuning en advisering door de medewerkers van de griffie. De griffie bestaat uit ambtenaren die de gemeenteraad ondersteunen. Delftse Rekenkamer (DRK) De DRK werkt voor de gemeenteraad en doet onafhankelijk onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het gemeentebeleid. Daarnaast adviseert de DRK de gemeenteraad hoe het beleid en uitvoering beter kunnen. Verdere informatie is te vinden via: https://www.delft.nl/delftse-rekenkamer. Stadsbouwmeester De stadsbouwmeester is een onafhankelijk adviseur van de gemeenteraad, het college en ambtelijke organisatie die de samenhang tussen verschillende projecten binnen de stad stimuleert en hierbij zo veel mogelijk samen werkt met de stad.
Hij heeft een vrije, inspirerende, verbindende en agenderende rol naar zowel de raad, het college als de ambtelijke organisatie en stimuleert het debat met de stad. Verdere informatie is te vinden via: https://ris. delft.n1/stadsbouwmeester/. Accountant
76
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
De gemeente werkt met een externe accountant. Deze vormt een oordeel over het getrouwe beeld van de jaarstukken, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording. Daarmee heeft de accountant een ondersteunende rol in de planning- en controlcyclus. Toelichting De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan in het Delftse stadsbestuur. Deze moet altijd goed en tijdig in stelling worden gebracht om te kunnen wikken en wegen en goede besluiten te kunnen nemen. Zo is de governancestructuur ingericht en het is belangrijk om dit te benoemen, ook in een programmabegroting. Immers, de gemeenteraad stelt met een programmabegroting kaders en controleert hierop bij de programmarekening. Natuurlijk staat de gemeenteraad niet op zichzelf en wordt hij ondersteund door commissieleden, de griffie, een externe accountant, de Stadsbouwmeester en de Delftse Rekenkamer (DRK), waarbij de laatste twee genoemden vanzelfsprekend een onafhankelijke positie hebben. De positie van de gemeenteraad en de hieraan verbanden gremia moeten naar oordeel van de indieners in de programmabegroting de aandacht krijgen die ze verdienen." Door de fracties van het CDA en de VVD wordt amendement A4.O (Politiek-bestuurlijk samenspel) ingediend: "De gemeenteraad van Delft in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr.
2337494), Besluit De Programmabegroting 2024-2027 als volgt te wijzigen: De tekst bij Programma 9 Stad en bestuur (pagina 112): Wij staan als college voor de waarden van goed bestuur. Dat betekent voor ons dat we als college zichtbaar zijn, betrouwbaar zijn, verantwoordelijkheid nemen en echt luisteren. Wij willen meer met bewoners en bedrijven samen oppakken en zichtbaar zijn in de wijken. Dus dichtbij alle Delftenaren en dichtbij de uitvoering. We werken samen met de stad en partners aan een aantrekkelijk Delft, ook voor toekomstige generaties. Tegelijkertijd: er gebeurt al veel moois in Delft. Met de aanpak 'Wij West - Gelijke kansen in Delft' bijvoorbeeld. Waarin we samen met bewoners, instellingen en organisaties uit Delft-West vorm en inhoud geven aan de opgaven, vanuit vertrouwen. Te wijzigen in: Samen met de gemeenteraad en de burgemeester vormt het college het stadsbestuur. De gemeenteraad is de volksvertegenwoordiging, stelt de kaders vast van het beleid en controleert hierop. Het college heeft de taak om dit beleid uit te voeren. Daarbij staat het college voor de waarden van goed bestuur. Dit betekent voor het college onder meer dat we betrouwbaar zijn, verantwoordelijkheid nemen, echt luisteren, verantwoording afleggen en zichtbaar zijn. Dat doet het college niet alleen, maar in nauw samenspel met de andere bestuursorganen, in het bijzonder de gemeenteraad.
Wij willen meer met bewoners en bedrijven samen oppakken en zichtbaar zijn in de wijken. Dus dichtbij alle Delftenaren en dichtbij de uitvoering. We werken samen met de stad en partners aan een aantrekkelijk Delft, ook voor toekomstige generaties. Tegelijkertijd gebeurt er al veel moois in Delft, bijvoorbeeld met de aanpak 'Wij West - Gelijke kansen in Delft'. Daarin geven we samen met
77
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
bewoners, instellingen en organisaties uit Delft-West vorm en inhoud aan de opgaven en doen dit vanuit vertrouwen. Toelichting Het staan voor de waarden van goed bestuur is niet exclusief voor het college. Ook de andere bestuursorganen van de gemeente hebben de verantwoordelijkheid om dit te omarmen en ernaar te handelen. Hiervoor is goed politiek-bestuurlijk samenspel nodig tussen de verschillende bestuursorganen. Volgens de indieners komt de voorgestelde formulering beter tegemoet aan de gezamenlijke opdracht om goed bestuur te bevorderen." Door de fracties van het CDA, de VVD, de SP en Hart voor Delft wordt amendement A4.P (Werken voor Delft is leuk) ingediend: "De gemeenteraad van Delft in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), Besluit De Programmabegroting 2024-2027 als volgt te wijzigen: De tekst bij de Paragraaf Bedrijfsvoering (pagina 197): Inhuur Het externe inhuurpercentage bedraagt 18,1% van de loonsom op 31 december 2022. Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 18,2% voor gemeenten met meer dan 100.000 inwoners (exclusief de G4-gemeenten). Ondanks het streven de inhuur zo beperkt mogelijk te houden, wordt - gelet op het extra werk dat voortkomt uit de investeringsopgaven - niet uitgesloten dat een lichte stijging van het inhuurpercentage zal plaatsvinden.
Te wijzigen in: Inhuur Het externe inhuurpercentage bedraagt 18,1% van de loonsom op 31 december 2022. Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 18,2% voor gemeenten met meer dan 100.000 inwoners (exclusief de G4-gemeenten). We streven ernaar de inhuur zo beperkt mogelijk te houden en willen, mede in het kader van binden en boeien, meer inzetten op vaste ambtelijke capaciteit. Toelichting De huidige arbeidsmarktsituatie en arbeidsmarktpropositie van de gemeente Delft evenals de door het politiek bestuur aangewezen opgaven kunnen redelijkerwijs niet voorkomen dat externe inhuur nodig is. Bovendien zijn er ook functies waarbij het hanteren van een flexibele schil raadzaam is. Toch is het belangrijk dat de gemeente, mede tegen de achtergrond van kennisbehoud en Binden en boeien, zich inzet om ongewenste uitstroom van ambtenaren zo veel mogelijk te voorkomen, waardoor minder inhuur nodig is. Ook kunnen externen die al langere tijd opdrachten doen voor de gemeente, wellicht verleid worden om in ambtelijke dienst te komen ('verambtelijking'). We mogen best uitstralen dat werken voor de publieke zaak en decentrale overheid leuk is, en werken voor de gemeente Delft in het bijzonder."
78
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
Door de fracties van het CDA, de VVD en Onafhankelijk Delft wordt motie M4.18a (Gemeenteraad voorop (a)) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494). Wij stellen vast dat: • • •
de gemeenteraad samen met de burgemeester en het college het bestuur van Delft vormt. Het bestuur staat aan het hoofd van de gemeente en hierin is de gemeenteraad het hoogste bestuursorgaan; de begrotings- en verantwoordingscyclus een belangrijk instrument is van de gemeenteraad binnen het budgetrecht; de Financiële verordening van de gemeente Delft, die voortvloeit uit de Gemeentewet artikel 212, voorschrijft dat de gemeenteraad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de programmabegroting en verantwoording vaststelt.
We hebben nagedacht over en houden rekening met: • • • •
het politiek-bestuurlijk samenspel dat moet plaatsvinden tussen de verschillende bestuursorganen; de hiërarchie tussen de bestuursorganen van de gemeente, die op een gepaste wijze tot uiting moet komen; dat de gemeenteraad via de begrotings- en verantwoordingscyclus vorm en inhoud geeft aan de kaderstellende en controlerende taak; dat bij de Kaderbrief 2022 noch bij de Programmabegroting 2023-2026 expliciet een voorstel aan de gemeenteraad is voorgelegd over een programma-indeling voor de programmabegroting en verantwoording.
We geven het college opdracht om vanaf de programmabegroting 2025-2028 en verder het programma Raad als eerste hoofdstuk (i.c. programma 1) in de begrotings- en verantwoordingscyclus weer te geven en het programma Stad en bestuur als tweede hoofdstuk (i.e. programma 2) in de begrotings- en verantwoordingscyclus weer te geven, en we gaan over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA, de VVD en Onafhankelijk Delft wordt motie M4.18b (Gemeenteraad voorop (b)) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft tijdens de raadsvergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494). Wij stellen vast dat: •
de gemeenteraad samen met de burgemeester en het college het bestuur van Delft vormt. Het bestuur staat aan het hoofd van de gemeente en hierin is de gemeenteraad het hoogste bestuursorgaan; 79
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
• •
de begrotings- en verantwoordingscyclus een belangrijk instrument is van de gemeenteraad binnen het budgetrecht; de Financiële verordening van de gemeente Delft, die voortvloeit uit de Gemeentewet artikel 212, voorschrijft dat de gemeenteraad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de programmabegroting en verantwoording vaststelt.
We hebben nagedacht over en houden rekening met: • • • •
het politiek-bestuurlijk samenspel dat moet plaatsvinden tussen de verschillende bestuursorganen; de hiërarchie tussen de bestuursorganen van de gemeente, die op een gepaste wijze tot uiting moet komen; dat de gemeenteraad via de begrotings- en verantwoordingscyclus vorm en inhoud geeft aan de kaderstellende en controlerende taak; dat bij de Kaderbrief 2022 noch bij de Programmabegroting 2023-2026 expliciet een voorstel aan de gemeenteraad is voorgelegd over een programma-indeling voor de programmabegroting en verantwoording.
We geven het college opdracht om bij de start van de raadsperiode 2026-2030 expliciet een voorstel voor te leggen aan de gemeenteraad voor een programma-indeling volgens de Financiële verordening." Door de fractie van het CDA wordt motie M4.19 (Motiemarkt) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 9 november 2023 ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, overwegende dat: -
-
-
-
-
de gemeenteraad meerdere malen de wens heeft uitgesproken bewoners van Delft actiever te betrekken bij politieke besluitvorming; de gemeenteraad, als democratisch gekozen orgaan, wel altijd de definitieve besluiten moet nemen over besteding van publiek geld, en hierover verantwoording moet afleggen; in verschillende gemeentes succesvolle ervaringen zijn opgedaan met zogenaamde motiemarkten, waar bewoners ideeën kunnen pitchen voor raadsleden, die ze - als ze enthousiast zijn - kunnen omzetten in moties; we in Delft het Fonds Delft 2040 hebben waarin (veel) geld is gereserveerd voor initiatieven die een bijdrage leveren aan de Delftse opgaven en de bestuurlijke accenten; hieruit tot nu toe zeven initiatieven zijn gefinancierd, met een gemiddelde investering van ruim 2,75 miljoen euro (bandbreedte van € 800.000 - 7,446 miljoen euro); ideeën van burgers door de criteria in de praktijk niet snel in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage uit dit fonds, terwijl deze ideeën best kunnen bijdragen aan de Delftse opgaven en bestuurlijke accenten; er de komende jaren jaarlijkse kleine bedragen als terugbetalingen en rente zullen worden teruggestort in het Fonds Delft 2040; deze terugbetalingen en rentebetalingen te klein zijn om bij elkaar opgeteld op korte termijn een extra grote investering mogelijk te maken, maar wel kunnen bijdragen aan de doelstellingen van Delft als we ze
inzetten voor kleinere ideeën; 80
HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023
spreekt uit dat: -
-
we in Delft in de jaren 2024 tot en met 2027 willen experimenteren met een Delftse motiemarkt, waarbij burgers ideeën die bijdragen aan de Delftse opgaven, mogen pitchen aan raadsleden, die deze ideeën al dan niet kunnen omzetten in moties; om dit voor te bereiden er een werkgroep bestaande uit circa vier raadsleden gevormd zal worden die met een voorstel komt voor de praktische invulling (zoals criteria, exacte werkwijze, rol van de griffie bij organisatie en follow-up, etc.);
vraagt het college: -
-
voor de jaren 2024 tot en met 2027 € 75.000 per jaar voor een motiemarkt te reserveren, waarvan maximaal € 15.000 bedoeld is voor het dekken van kosten en de rest (dus minimaal € 60.000) bedoeld is voor het inwilligen van ideeën; dit te dekken uit het Fonds Delft 2040,
en gaat over tot de orde van de dag." (De heer Valk neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de burgemeester.) De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Onze motie Watertappunten in Delft is een relatief bescheiden motie, maar draagt wat ons betreft wel degelijk bij aan een aantrekkelijkere, gezondere en dus ook fijnere stad. Dat is ook waarom we deze motie indienen. Daarvoor gaan alle credits naar ons commissielid de heer Van Pelt, die op de publieke tribune zit, en ook naar de heer Cüppers van STIP. Mevrouw VOOGT (VVD): Nog excuses wat de vorige motie betreft, waarvan ik dacht dat die zou worden ingediend. Ik heb nu een vraag over de watertappunten. Is dit niet regulier beleid waarmee het college al volop bezig is? Moeten we het college niet gewoon de kans geven om dat uit te voeren en om te acteren conform de afspraak? Ik vraag me af waarom deze versnelling nu ineens nodig is en waar die vandaan komt. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Fijn dat ik al twee hele zinnen heb kunnen zeggen. Misschien kunnen we straks bij het college horen of dat inderdaad zo is; volgens mij is dat niet zo. Wij vinden dat het vullen van een eigen flesje of glaasje zo makkelijk mogelijk zou moeten zijn. Wat ons betreft zijn de financiële effecten erg beperkt, zoals u ook kunt lezen in de motie. Wij verwachten dus dat dit geen probleem zou moeten zijn.