Handelingen raadsvergadering 9 november 2023

Ook gezien het positieve effect op onze stad en met name op de gezondheid, lijkt dit ons echt een nobrainer. Wij hopen dan ook op steun voor deze motie. Wij zijn ervan overtuigd dat het college een aantal goede locaties weet te vinden waar deze watertappunten van meerwaarde kunnen zijn. Net als in 2021, toen er drie punten werden geopend, kunnen we hopelijk opnieuw het glas heffen. Proost! De motie Spelen voor elk kind vinden wij een erg mooie motie. Wij kunnen haar dus van harte steunen. Zoals eerste indiener Hart voor Delft weet, draag ik persoonlijk toegankelijkheid van de speeltuinen letterlijk een warm hart toe. Volgens mij liggen er bij de speeltuin Westerhonk ook een aantal gewipte tegels klaar - dat is overigens heel circulair om letterlijk een steentje bij te dragen aan goede toegankelijkheid.

81

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Dank aan iedereen voor het opstellen van de moties en de amendementen. De enorme hoeveelheid is misschien iets om in het vervolg even over na te denken, maar dat is al eerder besproken. Ik behandel kort de stukken waar mijn naam op staat. Het is misschien een beetje vreemd dat mijn naam op een motie van de commissie Ruimte en Verkeer staat, maar ik heb zelf ervaren hoe ontzettend belangrijk een toegankelijke openbare ruimte is, want zittend in een rolstoel heb je ontzettend veel hindernissen. Dit is ook het geval als je andere beperkingen hebt, bijvoorbeeld als je blind bent. Er zijn helaas een behoorlijk aantal voorbeelden van een niet goed toegankelijke openbare ruimte, zoals de recente herinrichting van een kruising, waar alleen maar hoge stoepen zijn en geen aflooppaadjes waar je met een rolstoel of met een kinderwagen op kan. Bij het ziekenhuis ontbreken geleidelijnen of lopen ze niet goed door. Er zijn talrijke voorbeelden. Daarom hopen we erg dat deze motie het college een steuntje in de rug geeft om dit toch verder uit te zoeken. We hopen dat de door collega Van der Steeg en mij ingediende vragen daarbij helpen. Daarnaast is er het amendement over de gehandicaptenplaats.

Zoals GroenLinks al zei: mensen die deze parkeerplaatsen moeten aanvragen, hebben vaak al hogere zorgkosten en ook ziekenhuiskosten en eigen bijdragen, maar bijvoorbeeld ook aanpassingen van de auto. De kosten zijn in Delft veel hoger dan in andere gemeenten. Het zal voor de gemeente financieel weinig invloed hebben, gelet op het lage aantal aanvragen, maar voor individuele burgers heeft dit een enorme impact. Daarom hopen we van harte dat dit amendement wordt aangenomen. Wat de motie over het slavernijverleden betreft: het is belangrijk om een komma te zetten en geen punt, zodat we recht kunnen doen aan de uitkomsten van dit onderzoek. De motie over de schooltandarts waarderen we heel erg. Ik ben heel blij met de actie van de zorgverzekeraars, waar de wethouder al over heeft gesproken. Toch sluiten we ons aan bij de visie van de SP dat dit heel belangrijk is. We willen deze motie steunen om uit te zoeken hoeveel kinderen niet naar de tandarts gaan en of we eventueel kunnen faciliteren dat er toch meer kinderen naar de tandarts gaan om één of het liefst eigenlijk allebei de gebitten te beschermen. De oproep van D66 aan de wethouder om de kinderen in het azc meer te betrekken bij de activiteiten in de stad in de komende zomer waardeert mijn fractie zeer. Wij sluiten ons daar graag bij aan.

(De burgemeester neemt het voorzitterschap van de vergadering over van de heer Valk.) De VOORZITTER: Hartelijk dank, meneer Valk, voor het waarnemen. Dat wordt buitengewoon op prijs gesteld. De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. Fijn om u weer te zien. Ik wil namens de Partij van de Arbeid vragen stellen over een paar moties of amendementen. Dank voor het vele werk. Het amendement Werken voor Delft is leuk, ingediend door het CDA, is heel sympathiek en mooi. Daarbij mag wat ons betreft via de VNG ook gekeken worden naar de cao van de gemeenteambtenaren, zodat die niet achterblijft bij de ontwikkelingen in de markt. Dan de motie van Hart voor Delft over bevordering van de transparantie in de gemeentelijke inkoop. Dat is een onderwerp naar mijn hart en is heel belangrijk, maar ik denk dat het 82

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

misschien goed is om die motie volgend jaar, als we het toch over de inkoop gaan hebben aan de hand van een rapport van de Rekenkamer over de gemeentelijke inkoop, daarbij te betrekken. Dan kunnen we het in de volle breedte over het inkoopbeleid gaan hebben. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik wil met deze motie eigenlijk alleen zien te bewerkstelligen dat heel veel raadsleden straks weten wat die socialreturngelden zijn. Ik ben het met u eens dat we dat dan kunnen gaan behandelen, maar ik zie geen belemmering waardoor u niet voor deze motie kan zijn, want we doen niemand kwaad en het kost verder geen geld. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Meneer Hombergen ging in op ons amendement over transparantie van het inkoopregister. Waarom zou je daarmee wachten? Dit is iets wat helemaal zou passen bij ons als gemeente Delft. De heer HOMBERGEN (PvdA): Dank voor deze reacties. Ik denk dat we met betrekking tot de transparantie even moeten wachten om het hele pakket te bekijken dat we kunnen aanreiken en er niet meteen een instrumentje in moeten gooien waarvan we denken dat dat wel mooi is. Ik denk dat we moeten kijken naar het volledige pakket, dus ook naar waar we onze ambtelijke capaciteit op inzetten, want voor inkoop is die in Nederland helaas heel beperkt.

Mevrouw Gaal van Onafhankelijk Delft, ik wilde nog ingaan op uw motie over social return, maar als u zo graag wil dat ik die snel behandel: jazeker, social return is heel belangrijk, maar volgens mij is het vooral aan de raad zelf om zich daar goed over te informeren, bijvoorbeeld met een beeldvormende sessie. Wat mij betreft hoeft dat niet met een motie, maar gewoon met een aanvraag voor een beeldvormende activiteit. Dan zullen we die van harte steunen. Het is een heel belangrijk onderwerp, ook beleidsmatig. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Wij willen daar gewoon graag transparantie over. Dat staat er ook heel duidelijk in. Ik vind dat wij hierover heel lang in het ongewisse zijn gehouden. Wat vindt u daar dan van? De heer HOMBERGEN (PvdA): Wat ons betreft mag die transparantie er zeker zijn. Het is goed dat iedereen weet hoe social return werkt, wat het kost, vooral ook wat het oplevert en hoe we ermee verder kunnen gaan. Dus geen bezwaar. Dan het Lichtplan voor de monumenten en kunstwerken in Delft van Hart voor Delft. Dit is een heel mooie versie. Bij de eerdere versie hadden wij stevige bedenkingen over de bekostiging daarvan. We wachten nu het oordeel van het college af over de bekostiging hiervan, maar op zich is het goed om te laten zien waar Delft goed in is. Dan de motie van de VVD over zwemwater om verkoeling te vinden op tropische dagen.

Ook dat is een mooie motie. Wat ons betreft had er hier en daar ook in een hoekje van de Schie gezwommen kunnen worden. Dat zien we nu al. Dat zouden we ook kunnen gedogen en toelaten, maar wat mij betreft wordt in de volle breedte gekeken naar mogelijkheden om in open water op korte termijn, volgend jaar al, te kunnen zwemmen op tropische dagen. Dan de motie van de SP over Delftenaren naar de kerk; vooral naar de kerktoren, want ik begreep dat ze op zondag al naar de kerk kunnen. Het is een heel mooie motie. We wilden de motie ook mee indienen. Nu ik heb gehoord dat het met de Delftpas kan zonder gedoe aan de poort omdat je moet laten zien dat je uit Delft komt en dergelijke, moet ik wel zeggen 83

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

dat de Delftpas eigenlijk een heel mooie route is om dit te regelen. Wellicht is dat dus voldoende toegang. De heer VALK (CDA): U bent volgens mij mede-indiener van de motie over de kerktorens. Had u niet van tevoren uitgezocht hoe dit zit en heeft u daar gewoon uw handtekening onder gezet? De heer HOMBERGEN (PvdA): Jazeker, het doel van de motie steunen we van harte. U zei trouwens "kerktorens". Dat vind ik heel wonderlijk. Welke torens wilt u dan bezoeken? De heer VALK (CDA): Ik zei "toren". De VOORZITTER: Ik denk dat we dit af kunnen sluiten. Door de fracties van de PvdA en STIP wordt motie M4.20 (Watertappunten in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft is samengekomen in een vergadering op 9 november 2023 om de Programmabegroting 2024-2027 te bespreken. We stellen vast dat: -

-

de gemeente middels haar beleid de gezondheid probeert te bevorderen van alle bewoners en in het bijzonder van de jeugd; in de visie Sport en Bewegen 2017-2025 als aandachtspunt is benoemd om in elke wijk van Delft een watertappunt te plaatsen, in de buurt van plekken waar ruimte is om te bewegen; in de gemeente nu op een beperkt aantal plekken watertappunten zijn geplaatst; de exploitant van dit watertappunt, Evides, in zijn missie inzet op duurzame waarde creëren, o.a. door middel van haar schone en veilige drinkwater; Evides daarmee ook de gezonde aspecten van schoon en beschikbaar drinkwater onderschrijft.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • •

•

het hierboven genoemde aandachtspunt in de visie Sport en Bewegen van de gemeente nog niet volledig is uitgevoerd; het hebben van watertappunten in de stad veel positieve effecten met zich meebrengt, waaronder: o het gratis ter beschikking stellen van drinkwater leidt tot gezonder gedrag doordat bijvoorbeeld frisdrank wordt vervangen door water; o kraanwater is beter voor het milieu dan alternatieven, waaronder 30 tot 1.300 maal beter dan flessenwater; o het watertappunt brengt verkoeling voor stadswandelaars, sporters, toeristen en fietsers op warme zomerse dagen in tijden van verhitting; Evides, vanwege zijn missie en doelen, samen met de gemeente kan optrekken om meer watertappunten in Delft te realiseren.

We geven het college de opdracht om:

84

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • • •

op minimaal vijf plekken in de stad een watertappunt te realiseren, waarbij nadruk wordt gelegd op locaties in wijken waar geen andere watertappunten zijn of in de buurt zijn; de eenmalige aansluitingskosten van circa € 1.500 per watertappunt te dekken binnen het taakveld Onderhoud openbaar groen en (openlucht) recreatie; de onderhoudskosten van circa € 1.600 per jaar onder te brengen binnen het taakveld Onderhoud openbaar groen en (openlucht) recreatie; in overleg te gaan met drinkwaterleverancier Evides over de mogelijkheid van cofinanciering evenals de mogelijkheden voor verdere uitbreiding van locaties met watertappunten; deze motie uitvoering te hebben gegeven voor juni 2024.

We gaan verder met de rest van de onderwerpen van de vergadering." Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik begin met een motie en een amendement waarover ik nog niet veel partijen heb gehoord; dat belooft dus veel goeds. Onafhankelijk Delft heeft gemerkt dat er maar € 50.000 is begroot voor een specifiek onderzoek om een remedie te vinden om blauwalg te bestrijden in de Grote Plas in de Delftse Hout. Naar aanleiding van de Tafeltjesavond, waar we in gesprek zijn gegaan met de ambtenaren, bleek dat er inderdaad € 50.000 ligt voor zo'n onderzoek, maar dat dat onderzoek vervolgens waarschijnlijk helemaal geen jaar in beslag gaat nemen. Dan moet er weer opnieuw geld gevraagd worden. Kijkend naar de pot weet ik nu eigenlijk al wat dat antwoord zal zijn: mooi, we hebben een uitslag van het onderzoek, maar we kunnen er niks mee, want er is geen geld voor. Dat willen we voorkomen met het amendement door nu al uitvoering te geven aan het onderzoek naar blauwalg en door daarvoor geld te reserveren. Vervolgens kom ik bij de motie Een brug te ver is een zwembad dichtbij, die ikzelf fantastisch vind. Het zal heel duidelijk zijn geweest hoe Onafhankelijk Delft denkt over de fietsbrug, die echt veel te veel geld gaat kosten voor een fietsbrug. Het slaat gewoon echt nergens op. De hele kas is al leeggetrokken.

Inwoners vragen nu al jaren en jaren om een buitenzwembad à la het buitenzwembad bij Kerkpolder, zodat zij niet hoeven te zwemmen in de gracht of whatever, maar gewoon in een volwaardig buitenzwembad, waar met gezinnen gerecreëerd kan worden. Het wordt dus tijd dat we daarnaar luisteren. Er werd al vermeld, zelfs op de website, dat de brug er al komt. Als het aan ons ligt niet of anders misschien wat later dan gepland, want wij vinden dat het nu daarvoor gereserveerde geld eerst gereserveerd mag worden voor wat de inwoners willen, namelijk een buitenzwembad. Daartoe dienen we een motie in die mede wordt ingediend door Hart voor Delft. Met betrekking tot de twee moties over artificial intelligence wil ik eerst bij de SP checken of die nu daadwerkelijk behoren tot wat er in stemming wordt gebracht. De heer VAN DER SLUIS (SP): Jawel. De VOORZITTER: Jazeker, die zijn ondertekend en maken onderdeel uit van de beraadslaging. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft zal beide moties helaas niet steunen, hoewel het onderwerp ons natuurlijk aan het hart gaat. Er is al gewoon wetgeving. De AI-verordening zegt gewoon dat AI-toepassingen die bij gemeenten worden bedacht, in een landelijk register moeten worden opgenomen. Dat geldt daarnaast zelfs voor sensoren. 85

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer VAN DER SLUIS (SP): Die plannen zijn er inderdaad, maar zijn er dus nog niet. Daarnaast hebben heel veel gemeenten, waaronder Delft, niks in dat register staan. Het is dus prima als wij nu gewoon hier in Delft besluiten dat we dat soort dingen in dat register gaan zetten. Steunt u het dan wél? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Volgens mij is er nog niet zo heel veel op het gebied van AI in deze gemeente. Andere gemeenten zetten het, vooruitlopend op die wetgeving, al netjes in dat landelijke register. Totdat we de gemeente erop betrappen dat het anders gaat, ga ik hier dus niet mee akkoord. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, andere gemeenten doen dat. Dat willen wij dus ook doen. Dat stellen we voor en dat kunt u zo steunen. Vindt u dat geen goed idee? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Volgens mij staan in dat register ruim 182 algoritmes, waarvan bijna 40 van de gemeente Amsterdam en een aantal van de provincie Zuid-Holland. We hebben heel veel gemeenten en er staan er van gemeenten heel weinig in. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja, omdat de wetgeving er nog niet helemaal is, maar die komt eraan. Nogmaals, ik denk dat we even moeten afwachten of Delft zich netjes aan die wetgeving gaat houden, wat we dan als raad controleren. De andere motie gaat over informeren over de inzet van AI.

In de vergadering van de commissie R&A waarin informatiebeveiliging werd besproken, is door de FG gewoon toegezegd dat daar binnenkort verder over gesproken zal worden. Ik denk dus dat ook die motie voor nu gewoon een brug te ver lijkt. Ik geef nu het woord aan mijn collega en tevens moeder Jolanda Gaal van Onafhankelijk Delft, via de voorzitter. De VOORZITTER: Het is heel fijn dat dat gebeurt. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Wat ben ik blij met die opmerking! Voorzitter. Onafhankelijk Delft komt nog met andere moties: de motie Betrouwbaar inlooploket, de motie Diervriendelijke gemeente, de motie Samen sterk, zoek de verbinding met TU Delft, de motie Social return en transparantie, de motie Bewegwijzering naar gemeentelijke openbare wc's en de motie Buitensportlocaties aanpassen. De motie Betrouwbaar inlooploket dient Onafhankelijk Delft in z'n eentje in. Dat vinden we heel jammer, want het doel van Onafhankelijk Delft is het beperken van klein en groot leed. Mensen gaan naar DOK om te proberen problemen op te lossen. Ze komen daar bij een vrijwillige medewerker. Dat kan zelfs de buurvrouw zijn of wie dan ook. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Ik heb een vraag over de motie Samen sterk, zoek de verbinding met TU Delft. Ik weet niet of u die nog gaat behandelen of dat ik nu mijn vraag zou kunnen stellen.

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik wil gewoon per motie een toelichting geven. De VOORZITTER: Dan komen we er vanzelf bij terecht, als het goed is.

86

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ja, ik kom daar straks op. De bedoeling van de motie Betrouwbaar inlooploket is: als je bij zo'n loket komt waar een vrijwilliger staat, misschien wel je buurvrouw of buurman, moet je daar met je persoonlijke gedoe heen. Als ik zie wat ons is gebeurd met een figuur in het stadhuis zelf, die gewoon heeft gezorgd voor een enorm probleem voor een inwoner van Delft aangaande oplichting, vind ik het gewoon heel belangrijk dat een echte ambtenaar mensen die bij een loket komen, te woord staat. Dat kan het beste in het stadskantoor. Tot zover de toelichting op deze motie. De heer TREFFERS (Volt): Ik heb een vraag over de motie Betrouwbaar inlooploket. Ik kan het betoog van mevrouw Gaal in grote lijnen natuurlijk volgen. Ik ben het ook eens met de strekking. Tegelijkertijd hebben wij wel een angst. Er zijn namelijk heel veel mensen die juist heel wantrouwend zijn tegenover de overheid. Wij vragen ons enorm af of juist een plek bij DOK niet meer benaderbaar is voor mensen in de stad dan een ambtenaar. En een ambtenaar kan natuurlijk ook je buurvrouw zijn. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ten eerste zijn wij semioverheid en ten tweede geeft die ambtenaar jou een antwoord, waarna je die daarop mag afrekenen.

Als een vrijwilliger jou een verkeerd advies geeft, waar kun je dan terecht? Mevrouw VOOGT (VVD): Pleit mevrouw Gaal nu voor loketten bij DOK of juist voor inloop op het stadskantoor? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Het liefst op het stadskantoor, omdat ik denk dat dat handiger is. Daar zitten toch al ambtenaren. Daar kan een beetje tijd afgeknabbeld worden voor afspraken. Het is prima als het in DOK is, maar dan moet daar een ambtenaar gaan zitten en niet een vrijwilliger. De motie Diervriendelijke Gemeente dienen we in met D66. Watervogels en vogels kunnen nergens meer terecht. De wildopvang is weg. Die heeft wel zieke en zwakke egeltjes, momenteel 300. Wij vinden dat wij als gemeente gewoon echt een mooi diervriendelijk predicaat moeten hebben, wat naar onze burgers wel zo normaal is, want er gaat hier een heleboel geld om. Dieren verdwijnen in de gracht en kunnen er niet meer uit. Je hebt waarschijnlijk kleine bedragen nodig per jaar. We hebben een heleboel vrijwilligers die willen helpen om dit soort materialen in sloten en dergelijke te bevestigen. We kunnen zelfs kijken of we iets met buurthuizen kunnen doen, maar laten we in Delft iets doen om onze gemeente wat diervriendelijker te maken, want een vogeltje wegbrengen naar bijvoorbeeld Alphen aan den Rijn gaat 'm natuurlijk niet worden. Vandaar de motie Diervriendelijke Gemeente.

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Wij vinden de motie Diervriendelijke gemeente heel sympathiek, maar denkt Onafhankelijk Delft dat we met die € 5.000 de dieren echt goed kunnen helpen? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Het kan altijd beter, maar we zijn een heel arme gemeente. Het is dus in ieder geval een begin, bijvoorbeeld om touwen te bevestigen bij sloten waar dieren niet uit kunnen, maar bijvoorbeeld ook om bij Het Knagertje te kunnen zeggen: kunnen jullie helpen met het opvangen van een vogel? Het is natuurlijk niet zo dat er een enorme hoeveelheid vogeltjes gebracht wordt. Dat hebben we bij de wildopvang gezien. Het ging eigenlijk altijd meer om egels, grote ganzen en dat soort dingen. Wij willen dus gewoon dat er een manier is waarop dieren uit het water kunnen klimmen, bijvoorbeeld poezen, die tegenwoordig ook gewoon de gracht in worden geschopt. Wij denken dus dat € 87

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

5.000 een mooi begin is om dit te doen. Als later na evaluatie blijkt dat er meer nodig is - of misschien niet; dat kan natuurlijk ook - dan zien we dat weer. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Ik heb een aanvullende vraag over de motie Samen sterk. EFRO is een Europees fonds voor regionale ontwikkeling. InnovationQuarter is vanavond een aantal keren genoemd, onder andere door de heer Valk en de heer Van der Sluis, maar InnovationQuarter speelt een belangrijke rol in het opstellen van regionale projectvoorstellen, in te dienen bij dit Europese fonds maar ook bij het Groeifonds. Bent u het niet met mij eens dat dit soort voorstellen in regionaal verband zouden moeten worden opgesteld? Of hoe ziet u de regionale samenwerking in relatie tot EFRO? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik zie de regionale samenwerking als volgt. Ik weet dat de TU heel veel verstand heeft van deze subsidies. Ik denk dat wij die kennis als gemeente niet zo hebben. Als wij ons met de TU in verbinding stellen, weet ik dus zeker dat wij een soort ketenpartner hebben die ons kan laten weten waar hij mee bezig is. Wellicht kan de gemeente Delft daarin mee. Het hoeft ook niet alleen de gemeente Delft te zijn. Het kunnen ook randgemeenten of regionale gemeenten in Zuid-Holland zijn, want het gaat natuurlijk per provincie of voor West-Nederland.

Ik heb dus zoiets als: waarom weten wij dit helemaal niet van die EFRO-gelden? Want er wordt tot 2027 506 miljoen euro gereserveerd. Waarom kunnen we niet kijken of we daar een klein beetje mee kunnen doen? Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Er is een regionale samenwerking. Je hebt vier regio's in Nederland. Dat is verdeeld. Daar zit een projectbureau op, Kansen voor West. Het is dus een heel georganiseerd traject om daaraan mee te doen. De TU Delft maakt daar gewoon gebruik van. Ik heb even op internet gekeken. Er is 1,44 miljoen euro EFRO toegekend voor slimme rotorbladen. Dat is een samenwerking van de TU Delft met een aantal andere partners. Wij doen daar in feite dus gewoon aan mee. InnovationQuarter speelt daarin een belangrijke rol in het ontwikkelen van die projectvoorstellen. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Dat klopt. Het gaat dan over innovation. Dat heeft altijd met de technische zijde van Delft te maken. Ik denk dat er veel meer kan. Het gaat ook over groen en het terugbrengen van de CO2-uitstoot. Dat gaat ons momenteel allemaal aan. We kunnen het dus veel breder trekken en ook onze eigen inwoners erbij betrekken in plaats van alleen op technisch vlak samen te werken. De motie over social return en transparantie dienen we in met STIP. De motie over bewegwijzering naar openbare toiletten dienen we in met D66.

Wij vinden het heel jammer dat we van geen enkele fractie een reactie hebben gekregen op de motie Buitensportlocaties aanpassen voor inclusief sporten. We hebben op een gegeven moment besloten dat er buitensportlocaties moeten komen. Ik kan eigenlijk niet begrijpen dat niemand - dit geldt ook voor onszelf - toen heeft gezegd: mensen met een beperking hebben toch ook gewoon het recht om buiten te sporten? Voor deze mensen kunnen de locaties juist ook iets zijn waardoor ze meer contact met de buitenwereld hebben. Vandaar deze motie om te kijken of we dat kunnen aanpassen of een toestel kunnen inruilen. Als wij zo graag inclusief willen zijn, moeten we ook hierin inclusief zijn. Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt amendement A4.Q (Onderzoek Blauwalg uitvoering geven) ingediend: "De gemeenteraad van Delft in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), 88

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Besluit De Programmabegroting 2024 als volgt te wijzigen: • •

de algemene reserve met € 50.000 te verlagen; incidenteel € 50.000 toe te voegen aan het programma Schone en veilige stad ten behoeve van de uitvoering van het advies over het verder beperken van blauwalg in de Grote Plas van het Delftse Hout.

Toelichting constaterende dat: • er € 50.000 is begroot om een onderzoek in te stellen naar de bestrijding van blauwalg in de Grote Plas in Delftse Hout; • een onderzoek vaak een aantal maanden duurt; • er geen geld begroot is om uitvoering te geven aan de uitkomst van het onderzoek; overwegende dat: • • • •

met € 50.000 het probleem van blauwalg in de plas in Delftse Hout niet wordt opgelost, alleen onderzocht; de uitkomst van het onderzoek op de plank blijft liggen als er geen geld wordt begroot om uitvoering aan de uitkomst van het onderzoek te geven; een onderzoek vaak een aantal maanden duurt waarna meteen een begin gemaakt zou moeten worden om de plas in Delftse Hout blauwalg vrij te maken; dit een goed begin zou zijn van de warme zomermaanden voor iedereen die verkoeling zoekt."

Door de fracties van Onafhankelijk Delft en D66 wordt motie M4.21 (Betere bewegwijzering naar gemeentelijke openbare wc's) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat de bewegwijzering naar gemeentelijke openbare wc's voor iedereen toegankelijk, te wensen overlaat; overwegende dat: • •

dit 'grote' gevolgen kan hebben voor bezoekers aan onze binnenstad; niet iedereen in het bezit is van een slimme telefoon met de Hoge Nood-app;

draagt het college van Delft op de fysieke bewegwijzering naar de openbare toiletten in het beheer van de gemeente Delft dusdanig aan te leggen dat iedereen, ook personen zonder digitale vaardigheden, deze toiletten kan vinden en daarvan gebruik kan maken, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en D66 wordt motie M4.22 (Betrouwbaar inlooploket) ingediend: 89

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

"De gemeenteraad van Delft, bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: • •

er inwoners zijn die niet digitaal vaardig zijn en die geen digitale mogelijkheden en zelfs geen telefoon hebben; er inwoners zijn met een beperking die wel zelfstandig wonen;

overwegende dat: • • • • • • •

Delft 'inwoners' heeft die dakloos, analfabeet of straatarm zijn of geen telefoon kunnen betalen en hierdoor geen andere mogelijkheid hebben om zich in verbinding te stellen met de gemeente Delft dan zich lijfelijk te melden via zo'n inlooploket; over het algemeen wij het hier hebben over onze kwetsbare medemens; in DOK, de bibliotheek, er een mogelijkheid is om bij een vrijwilliger vragen of verzoeken aan de gemeente beantwoord te krijgen; inwoners zeggen zich ongemakkelijk te voelen om met een vrijwilliger hun persoonlijke gegevens te delen, zeker wanneer het een bekende betreft. Zij doen dit uit veiligheidsoverwegingen en vertrouwen ook liever een gemeenteambtenaar; een dergelijk punt bij het gemeentekantoor ontbreekt; daar kan men sowieso alleen op afspraak terecht; een inlooploket met een gewoon nummertjespaneel niet moeilijk te realiseren moet zijn; rekening houdende met de gemeentecapaciteit voor wat betreft ambtenaren en kosten, er minder gewerkt zou kunnen worden met vooraf ingeplande afspraken, zodat er capaciteit is voor een inlooploket;

draagt het college van Delft op te onderzoeken of een inlooploket, zoals hierboven beschreven, haalbaar is en de uitkomst hiervan met de gemeenteraad te delen, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie M4.23 (Buitensportlocaties aanpassen voor inclusief sporten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: • •

de buitensportlocaties in Delft niet inclusief zijn wat de sporttoestellen betreft; het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het EVRM, inzet op gelijke behandeling van eenieder;

overwegende dat: • •

Delft hoort een inclusieve samenleving te zijn; dit in Delft aanpassing behoeft; 90

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

draagt het college op deze buitensportvoorzieningen zodanig inclusief te maken dat deze voor iedereen toegankelijk zijn en iedereen van de sporttoestellen gebruik kan maken om te sporten in de buitenlucht." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en D66 wordt motie M4.24 (Delft Diervriendelijke Gemeente en zorgen voor morgen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: • • •

Delftenaren begaan zijn met dieren in hun stad en natuur; dieren regelmatig botsen met de mens; de habitat van dieren meer en meer wordt verdrongen;

overwegende dat: • • • • • • • • •

Delft Diervriendelijke Gemeente een predicaat is dat een mooi streven zou zijn; het dierenwelzijn in Delft nog te wensen overlaat; de wildopvang in Delft zijn deuren heeft gesloten; er geen opvang is voor vogels en watervogels; dieren door problemen in de Delftse wateren belanden; andersoortige dierenproblematiek zich steeds vaker voordoet; dieren deel uitmaken van onze stad en natuur; volgens artikel 1.11 Wet Natuurbescherming iedereen, ook de gemeente, verplicht is een dier in nood, gehouden of wild, de nodige zorg te verlenen oftewel het verboden is een dier de nodige zorg te onthouden; er geen geld gereserveerd is om deze dieren in Delft bij te staan;

draagt het college op Delft Diervriendelijke Gemeente gestalte te geven en te zorgen voor 'morgen' door bij de Kadernota 2024 € 5.000 vrij te maken om dieren te helpen, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Hart voor Delft wordt motie M4.25 (Een brug te ver is een zwembad dichtbij) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 9 november 2023, constaterende dat: • • • •

er een onderzoek wordt gedaan naar de haalbaarheid van een buitenzwembad (motie Haalbaarheid openluchtzwemwater, 2/11/2022); uit dit onderzoek diverse antwoorden kunnen volgen; in de begroting voor de aankomende jaren geen rekening is gehouden met uitvoering geven aan de uitkomsten van dit haalbaarheidsonderzoek; een zwembad met overdekkingsmogelijkheden voor zowel gezinnen als de baantjestrekker nog jaren en jaren niet te realiseren is, gebaseerd op deze begroting; 91

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • •

er tot dusver geen blijk wordt gegeven van prioritering vanuit het stadsbestuur van het realiseren van een buitenzwembad; er vooralsnog momenteel geen investeerders worden gezocht of subsidies worden aangewend om uitvoering te geven aan uitkomsten uit het haalbaarheidsonderzoek; er een fietsbrug wordt begroot van vele miljoenen euro's; er nog geen concreet fiat is gegeven voor de bouw van deze Gelatinebrug door de gemeenteraad van Delft;

overwegende dat: • • •

• •

de meer dan 106.000 inwoners van Delft het nu al jaren zonder buitenzwemfaciliteit moeten stellen; blauwalg nog steeds een groot probleem is voor de Delftse wateren maar daarom ook voor inwoners die verkoeling zoeken; er geen geld is gereserveerd voor het realiseren van een buitenzwembad met overdekkingsmogelijkheden en steeds wordt terugverwezen dat er nog geen uitkomst uit het haalbaarheidsonderzoek is en er dus ook nog niet kan worden gehandeld; er nu al voorgesorteerd kan worden op de uitkomst uit het haalbaarheidsonderzoek: 'niet haalbaar', nu er geen financiële middelen worden aangewend of begroot om een buitenbad te realiseren; inwoners van Delft al jaren vragen om een buitenzwembad, niet om een nieuw miljoenenproject, kijkend naar de Gelatinebrug;

draagt het college van Delft op het beoogde geld voor de aanleg van de Gelatinebrug nu aan te wenden voor de bouw van een overdekbaar buitenzwembad en dit op te nemen in de Kadernota van 2024, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie M4.26 (Samen sterk, zoek de verbinding met TU Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 9 november 2023, ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: • • •

de gemeente Delft nauw samenwerkt met de TU-Delft; samenwerken vruchtbaar is; de TU-Delft expertise heeft aangaande EFRO-subsidies;

overwegende dat: • • •

samenwerking tot vruchtbare resultaten kan leiden; resultaten ten goede kunnen komen aan de TU-Delft, de gemeente Delft en haar inwoners; de gemeente Delft best zucht onder het aantal studenten en dit tot verbeteringsmogelijkheden kan leiden;

92

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

roept het college van Delft op om in gesprek te gaan met de TU-Delft en te bezien of er mogelijkheden bestaan aangaande de EFRO-subsidie en, zo ja, deze mogelijkheden met de gemeenteraad van Delft te bespreken, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en STIP wordt motie M4.27 (Social return en transparantie) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 9 november 2023, constaterende dat: • •

gemeenteraadsleden niet worden bijgepraat over social return; er op EU-aanbestedingen 5% social return verplicht is;

overwegende dat: • • •

raadsleden graag op velerlei gebied op de hoogte worden gebracht; social return nooit op de agenda heeft gestaan; wij als raad totaal in het ongewisse hierover zijn en dit niet wenselijk is of transparant;

draagt het college van Delft op om zo snel mogelijk de gemeenteraad van Delft te informeren hoe dit systeem werkt en hoe wij hier in Delft mee omgaan in het kader van transparantie, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Voorzitter. Voordat wij als fractie de begroting gaan lezen, stellen wij onszelf een aantal vragen die wij graag beantwoord willen zien in de begroting. In onze termijn zullen we aan de hand van die vragen de moties en de amendementen die we mee indienen, toelichten. In een begroting komen alle onderwerpen en beleidsterreinen op de een of andere wijze aan bod. Het is als het ware een hele verzameling rietjes waar we doorheen kijken. Er vallen ons een paar zaken op, met name op het gebied van cultuur, inwoners met een beperking, verkeersveilig fietsen, digitalisering en het Delftse slavernijverleden. Voordat ik begin met onze vragen, wil ik benoemen dat wij heel blij waren om te zien dat meerdere partijen ervoor kiezen om de moties in begrijpelijke taal op te stellen. Het is een groot compliment aan ons als raad dat wij ons ook inzetten voor begrijpelijke taal. De eerste vraag waaraan wij aandacht willen besteden, is hoe de culturele sector in staat wordt gesteld om de basis op orde te houden. Hierbij spreek ik mijn dank uit aan ons commissielid Wimke Schuurmans, want die heeft zich de afgelopen weken ingezet voor deze moties.

Kunst en cultuur vinden wij het kloppend hart van de stad, maar het is met de programmabegroting heel onduidelijk wat het gezond houden van dit hart qua gemeentelijke middelen mag kosten. Het Cultuurkader, zonder transparante financiële keuzes, biedt geen houvast voor de cultuur. Sterker nog: doordat sommige partijen alles krijgen wat ze nodig hebben, sommige consequent te weinig en andere nauwelijks tot geen bijdrage, is het speelveld niet eerlijk, zeker omdat dit leidt tot marktverstoring, bijvoorbeeld doordat zalen met subsidie goedkoper verhuurd kunnen worden. De ChristenUnie begrijpt dat de middelen 93

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

beperkt zijn, maar ziet mogelijkheden voor andere vormen en wijzen van steun aan de sector, die Delft niet benut. Met de motie Cultuur voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk, die we samen met Volt, STIP en GroenLinks indienen, vragen we het college om explicieter aan te geven hoe het bij gaat dragen aan een solide en transparante ondersteuning van de kunst- en cultuursector. We kijken daarom nu al uit naar de cultuurpassage in de begroting voor 2025. Daarnaast vragen wij met Volt aandacht voor het indexeren van subsidies. De heer VALK (CDA): Voor de ChristenUnie dan maar dezelfde vraag als aan GroenLinks, waar ik niet echt een antwoord op kreeg. Hoe moet ik het derde dictum lezen en begrijpen? Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Ik denk en hoop dat heel simpel is: samen kun je meer dan alleen. En hoe mooi is het als je kan samenwerken? Dat betekent niet automatisch dat we zeggen dat we een theater gaan bouwen in Rijswijk, waar de inwoners van alle omliggende gemeenten dan naartoe kunnen, maar dat we samen gaan onderzoeken. Daar kunnen verschillende uitkomsten uitkomen. Wij zeggen dus niet "laten we een theater in Rijswijk zetten", maar "laten we met verschillende gemeenten samen gaan praten". De heer VALK (CDA): Dank voor het in uw antwoord gebruiken van de CDAverkiezingsslogan: samen zijn we sterker. Dat is altijd mooi en dat is ook helemaal waar.

Dit is al veel helderder, maar u sluit dus niet uit dat we samen met andere gemeenten een theater of een andere culturele voorziening kunnen gaan doen. Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Nee, dat sluit ik niet uit. Als je in een onderzoekende fase zit, denk ik dat het nooit goed is om dingen uit te sluiten. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik zat een goed moment af te wachten. Mevrouw Van Dijk vindt het fijn om moties in begrijpelijke taal te schrijven, maar volgens mij ben je er nog niet met "We stellen vast dat …" erboven zetten. Een zin als "een grote variëteit aan cultuuraanbod in Delft die ook graag in en met de wijk cocreërt" vind ik geen begrijpelijke taal. Die zin komt uit een motie van de ChristenUnie. Er is dus nog een hoop werk te verzetten. Bent u dat niet met me eens? Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Ik ben het volmondig met u eens. Die kopjes veranderen is inderdaad een mooie eerste stap, maar dan ben je er echt nog niet. GroenLinks tipte de site ishetb1.nl. Ik zie GroenLinks heel verbaasd kijken, maar één GroenLinks-lid heeft dat getipt. Deze motie heeft die test inderdaad niet doorstaan. De kopjes zijn begrijpelijk, maar er is nog wat te sleutelen aan de inhoud van de motie. Daar heeft u helemaal gelijk in. Ik hoop dat het ons gaat lukken om onze moties de komende tijd ook qua inhoud steeds begrijpelijker en steeds beter te maken. Ik hoop dat u daaraan mee wil doen.

Onze volgende vraag is: hoe gaan we in Delft om met inwoners met een handicap? Veel dank aan GroenLinks voor het scherp lezen van de Legesverordening over de gehandicaptenparkeerplaatsen. Sommige mensen met een handicap hebben een parkeerplaats voor hun huis nodig. Dat is geen luxevoorziening, maar simpelweg iets wat noodzakelijk is voor deze mensen. Wat is het bizar dat deze mensen ruim € 600 moeten betalen om deze noodzakelijke voorziening te krijgen! We hopen dan ook dat wij er in de toekomst zelfs voor zouden kunnen kiezen om te zeggen: als Delftse inwoners dragen wij deze kosten voor deze inwoners gewoon helemaal. Maar we zijn nu al heel blij dat dit

94

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

amendement op tafel ligt om 50% van de kosten af te halen. We hopen dat dit vanavond unaniem wordt aangenomen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Ik wil de volgende vraag doorgeven die we aan de begroting hebben gesteld: hoe wordt met het beleid De voetganger op 1 de inwoner met een beperking geholpen? Deze inwoner komen we in de begroting tegen bij Werk en Inkomen en bij toegankelijke dienstverlening, maar toegankelijkheid vind je in de begroting vooral terug als toegankelijkheid in de zin van: kan ik het betalen? Dat gaat dan over het betaalbaar zijn van voorzieningen en het vindbaar zijn van gemeentelijke diensten. Vandaar onze motie Geef mensen met een beperking de ruimte. Maak Delft fysiek toegankelijk met de voet, rollator en rolstoel. Zo hebben we het bij de gevel- tot gevelaanpak wel over klimaatadaptatie, maar niet over het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid. En ja, in de update van de Adaptieve Mobiliteitsagenda wordt de inwoner met een beperking genoemd. Het Mobiliteitsprogramma biedt meer opties, zoals een verkeersveiligheidsaudit en de periodieke schouw om toegankelijkheid voor mensen met een beperking te checken.

Daar zouden we graag het een en ander van terugzien: hoe zit het met die audit en met die schouw? Wat krijgen wij daar als raad van terug qua bevindingen en verbeteringen? We danken de Partij van de Arbeid en de VVD voor de mooie samenwerking in dezen. Het is overigens niet vreemd dat een lid van SDW op een R&V-motie staat. Vanaf het moment dat ik raadslid ben, heb ik nooit nagelaten de verbinding te leggen tussen SDW en R&V. Zo zouden meer leden van de SDW-commissie lid moeten worden van de raadswerkgroep Leefomgeving, want ook in de buitenruimte komt het sociale aspect enorm tot uitdrukking. De volgende vraag die we als ChristenUnie-fractie aan de begroting stelden, was wat wij in de begroting terugvinden over fietsen. In 2024 zeggen we: meer fietsen. In 2025: nog meer fietsen. In 2026: veel meer fietsen. In 2030: nog heel veel meer fietsen. Kijk maar eens naar die tabel. Tegelijkertijd moet de inwoner in 2030 met de waardering uitkomen op 9.0. Dat betekent dat we zo'n beetje de fietsstad van Nederland moeten worden. Er zijn genoeg huidige en toekomstige knelpunten op te lossen.

Past tweerichtingsverkeer op fietspaden dan nog wel? Zijn opstelstroken bij verkeersinstallaties dan nog wel voldoende? En in welke mate nemen op de huidige rotondes die we nog hebben, verkeersconflicten toe? Ook hier geldt weer: hoe worden aanbevelingen uit de verkeersveiligheidsaudit opgevolgd en wat gaat dat ook weer kosten? Met andere woorden: houdt de veiligheid voor het fietsverkeer in Delft gelijke tred met de ontwikkelingen van meer inwoners? Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Bij het kruispunt van de Ireneboulevard, de Westlandseweg, de Krakeelpolderweg en de Papsouwselaan staan de stoplichten regelmatig op groen voor de fietsers. Dat vind ik doodeng, want je hebt als fietser geen mogelijkheid om voorrang te geven aan wat van rechts komt of wat vóór de haaientanden langs gaat, maar u zegt in uw motie dat u dit eigenlijk heel graag bij alle kruispunten zou hebben. Daar hebben we wel een beetje problemen mee. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik heb dit als suggestie genoemd, omdat dit in verschillende steden in het land - zelfs steden die groter zijn en drukkere kruispunten hebben - uitstekend heeft gewerkt. Daarom moeten we daar ook gewoon naar kijken. Het is niet als méér bedoeld dan als een suggestie. In de motie wordt niet gezegd dat dit daadwerkelijk moet gebeuren. Ik begrijp overigens het door mevrouw De Koning aangedragen punt.

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik ben misschien een beetje lastig op dit punt, maar in 2030 zijn er nog meer grijze koppen en waarschijnlijk ook meer rolstoelen. Verwachten we 95

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

dan in plaats van elektrische fietsen rollators met een motortje? Want dan zouden we daar ook al rekening mee kunnen houden. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik word overvraagd in dezen. Ik kan hier gewoon geen antwoord op geven. Ik lees in het Mobiliteitsprogramma 2040 dat we in 2040 30% meer mobiliteit in Delft verwachten. We doen nu al 50% of meer dan 50% van de verplaatsingen per fiets. Dat gaat straks dus echt veel meer worden. Tot zover deze motie. Dan nog de moties over AI en algoritmes. Ook op dat punt hebben we een vraag gesteld aan de begroting: hoe zet de gemeente AI en algoritmes in haar dienstverlening in? We zijn benieuwd naar de transparantie, de ethiek en de risico's. Het blijft in de begroting bij het benoemen van deze drie onderwerpen, terwijl we van de toezeggingen in de vergadering van commissie EFB van 16 maart jongstleden niets terugvinden in deze begroting. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Zorgvuldig omgaan met data is belangrijk, maar kent u voorbeelden waarin wij als gemeente gebruikmaken van AI? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Eerlijk gezegd niet. Nou, ik denk bij een paar onderwerpen, bijvoorbeeld bij het boren naar geothermiebronnen. Daar zit heel slimme technologie zoals AI achter. Dat is er eentje die mij is verteld tijdens de sessie die we daarover gehad hebben.

Ik denk dus dat het in Delft op best wel een aantal punten wordt gebruikt zonder dat we dat op dit moment weten. Op 16 maart is daar dus het een en ander over gezegd. De eerste stappen die we in deze motie aangeven, zijn zeer eenvoudig te zetten en staan ons inziens verder nadenken hierover niet in de weg. Daarom dienen we de motie samen met de SP in. Dan heb ik nog een punt over de amendementen van de SP. Ik had dit eigenlijk in een interruptie moeten vragen, maar daar ben ik niet aan toegekomen. De SP verdient complimenten voor deze amendementen, want bij alle amendementen die de SP in haar eentje indient, is ze in staat geweest om overal dekking voor te vinden. Dat is iets wat wij als andere fracties nog weleens ter harte kunnen nemen. Alleen is het in dit geval wel zo dat het geld al bestemd was. Dat is een vraag aan de SP, ook al hoeft zij daar geen antwoord op te geven: hoe zit het met de betrouwbare overheid als wij bepaalde gelden al bestemd hebben? De motie van Hart voor Delft over kostendekkende parkeertarieven vinden we als zodanig sympathiek, maar we vinden het jammer dat Hart voor Delft het heeft over een afspraak, alsof het altoos durende afspraken zijn. Dat zijn de afspraken over parkeren niet.

Uit de documenten blijkt helder dat de afspraken waarnaar wordt verwezen, beperkt worden in tijd, namelijk 2005-2020; aldus het LVVP, het Lokaal Verkeers- en Vervoersplan uit die periode. Wij zullen dus tegen die motie stemmen. De VOORZITTER: U bent inmiddels uw laatste minuut gepasseerd. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Wat de motie Betaalbaar parkeren betreft: als een bepaalde afspraak een bepaalde tijd geldt, ervaren mensen die die afspraak maken dat natuurlijk anders. Zij denken: er is gezegd dat de parkeertarieven kostendekkend zijn. Dan rekenen zij daarop. Je moet dus heel zorgvuldig omgaan met het bijstellen van dat soort afspraken. Op dit moment doen wij echt meer dan indexeren en betalen we uit de 96

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

parkeertarieven ook andere dingen, bijvoorbeeld het vervangen van de parkeermeters en dergelijke. Daar zijn ze niet voor bedoeld. Dat heeft de heer Harry van Adrichem ook hier in de raad verteld. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dit is mijn laatste punt. Ik wil Hart voor Delft meegeven dat ook wij als onderdeel van het bestuur van Delft heel duidelijk moeten zijn richting onze inwoners, het echte verhaal moeten vertellen en duidelijk moeten maken hoe de afspraken precies zijn, ook al kunnen ze anders lijken. Door de fracties van de ChristenUnie, Volt, STIP en GroenLinks wordt motie M4.28 (Cultuur voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk) ingediend: "De gemeenteraad van Delft is samengekomen in een vergadering op 9 november 2023 om de Programmabegroting 2024-2027 te bespreken. We stellen vast dat: • • • •

de Programmabegroting voor 2024-2026 de trend van bezuiniging op cultuur voortzet. De inflatie en de stijgende lasten (loon, prijs, huur, energie) worden bovendien niet volledig gecompenseerd; kunst- en cultuurorganisaties zoals de VAK, DOK, 38CC, Prinsenkwartier, RADIUS, DelftsPeil, Highlight, Fringe, STECK en de Cultuurtafel aangeven dat het niet meer lukt om de basis op orde te houden; kunst en cultuur heel belangrijk worden gevonden door de gemeente, o.a. ook vanwege de bijdrage aan welzijn, klimaat, educatie, ontmoeting en de doelen in het Gezond en Actief Leven Akkoord; de programmabegroting investeringen laat zien in woningbouw en groei van Delft maar daarbij geen rekening houdt met uitbreiding van kunst en cultuur.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: • • •

het college, dat in 2024 met een evaluatie van het Cultuurkader komt; het beschikbaar zijn van landelijke, provinciale, lokale en particuliere (fondsen) middelen voor cultuur, maar dat de krachten onvoldoende worden gebundeld en er geen gezamenlijke langetermijnvisie is; een grote variëteit aan cultuuraanbod in Delft, die ook graag in en met de wijk cocreëert.

We vinden dat: •

•

cultuur de hartslag van de stad is en niet louter door vraag en aanbod (marktwerking) in stand gehouden kan worden. Publieke inzet is nodig om diversiteit in deze maatschappelijke voorziening te behouden en iedereen in Delft een gelijke kans te geven tot creativiteit, reflectie en talentontwikkeling; kunst, cultuur en evenementenorganisaties in Delft duidelijkheid moeten krijgen welke steun wie kan krijgen van de gemeente, waarom, hoe, wanneer en hoelang. Alleen met financieel (langetermijn)perspectief kunnen zij cocreëren met wijkbewoners en een bijdrage leveren aan maatschappelijke opgaven (klimaat, eenzaamheid, mentale gezondheid, inclusie, participatie enz.);

97

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

•

het accent van cultuurgeld moet worden verlegd van stenen naar mensen en dat de broekzak-vestzakconstructie rond huurgelden aan de gemeente daar niet bij aansluit.

We vragen het college om: • •

• •

concreet te benoemen wat vanuit het belang van de Delftse inwoner de basisvoorziening van cultuur moet zijn en wat het voor de lange termijn kost deze basis op orde houden; daarbij (in voorbereiding op de begroting 2025) te verkennen wat de mogelijkheden zijn voor langetermijnfinanciering met de volgende (co)financiering: o middelen uit de Brede SPUK in het kader van GALA; o (samenwerkings)convenant met fondsen (zie voorbeeld metropoolregio Amsterdam); o percentageafdracht naar cultuur vanuit het fysieke domein bij gebiedsontwikkeling die leidt tot meer inwoners; bij de regio (o.a. Rijswijk, Schiedam, Zoetermeer) aan te dringen op samenwerking tussen de cultuurvoorzieningen en podía (bijvoorbeeld theaterplaatsen en gelijkvloerszalen) om zo het aanbod voor Delft en de gehele regio te versterken; op bovenstaande punten een antwoord te geven bij de evaluatie van het Cultuurkader in 2024,

en gaan over tot de orde van de dag." Door de fracties van de ChristenUnie, de PvdA en de VVD wordt motie M4.29 (Geef mensen met een beperking de ruimte) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de programmabegroting van de gemeente. We stellen vast dat: • • • • • •

volgens het RIVM 10% van de Delftenaren een vorm van mobiliteitsbeperking kent; er mensen uit Delft verhuisd zijn naar een gemeente waar zij een inclusiever beleid ervaren; mensen met een (mobiliteits)beperking ook dagelijks gebruikmaken van de openbare ruimte; de uitgangspunten van shared space zich op het eerste gezicht lastig lijken te verenigen met de eisen die voor slechtziende en blinde mensen worden gesteld aan een toegankelijke openbare ruimte; de inrichting van de openbare ruimte in grote mate bepaalt in hoeverre mensen met een beperking zich zelfstandig kunnen bewegen; er juist door mensen met een beperking grote waarde wordt gehecht aan zelfstandigheid.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: •

de verandering van Nederland van een verzorgingsstaat naar een maatschappij waarin zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, eigen regie en participatie vooropstaan; 98

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • •

de lokale inclusieagenda, die in de maak is; het Mobiliteitsplan 2040, waarin de gemeente vertelt periodiek een schouw uit te voeren waarbij zij de openbare ruimte test op toegankelijkheid voor mensen met verschillende soorten beperkingen; het Mobiliteitsplan 2040, waarin staat dat de gemeente haar projecten in de openbare ruimte zo veel mogelijk inricht volgens CROW-richtlijnen die gericht zijn op het vergroten van de toegankelijkheid; de sociale aspecten van mobiliteit, zoals beschreven in hoofdstuk 9 van het Mobiliteitsprogramma 2040.

We vinden dat: • •

het belangrijk is ervoor te zorgen dat alle inwoners de mogelijkheid hebben om volledig deel te nemen aan de samenleving; ook andere gebruikers, waaronder kwetsbare verkeersdeelnemers als ouderen en mensen met een fysieke of cognitieve beperking, maar ook laaggeletterden, dyslectici en kinderen, baat hebben bij maatregelen die toegankelijkheid bevorderen.

We vragen het college om: •

• • • • •

de periodieke schouw (Mobiliteitsprogramma 2040 (blz. 37) waarbij de openbare ruimte wordt getest op toegankelijkheid voor mensen met een beperking, met de gemeenteraad te delen, inclusief aanbevelingen en actie voor verbetering die worden geadviseerd door het Toegankelijkheidsnetwerk Delft; bij de gevel-tot-gevelaanpak niet alleen te letten op klimaatadaptatie, maar ook op toegankelijkheid; niet alleen trottoirs geschikt te maken voor mensen met een beperking (Mobiliteitsprogramma blz. 47), maar daar ook bij de inrichting van een shared space rekening mee te houden; te onderzoeken of aan de 'melding openbare ruimte' een categorie 'ontoegankelijk voor rolstoel/kinderwagen/rollator' o.i.d. kan worden toegevoegd; een dergelijke toevoeging zo duidelijk mogelijk kenbaar te maken, waaronder ook aan werkgroep betrokken inwoners en belanghebbenden die eerder meedachten over de inclusieagenda; bovenstaande punten terug te laten komen in de Kadernota en begroting 2025 of eerder als dat mogelijk is bij de Adaptieve Mobiliteitsagenda,

en gaan over tot de orde van de dag." Door de fractie van de ChristenUnie wordt motie M4.30 (Verkeersveilig fietsen) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de programmabegroting van de gemeente. We stellen vast dat: • •

de fiets een schoon en gezond vervoermiddel is; in het Mobiliteitsprogramma 2024 het stimuleren van fietsgebruik één van de hoofddoelstellingen is; 99

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • • • •

fietsen toegankelijker is dan ooit door de komst van nieuwe concepten zoals o.a. de elektrische bakfiets en e-bikes; door de komst van deze nieuwe vervoersconcepten de gemiddelde snelheid op het fietspad omhoog is gegaan; meer dan 50% van alle verplaatsingen binnen Delft wordt gemaakt met de fiets en dat dit nog steeds toeneemt (Mobiliteitsprogramma 2040); vooral fietsers vaker betrokken raken bij ongevallen (Mobiliteitsprogramma 2040); vooral jongeren en ouderen kwetsbaar zijn op fietspaden met druk en snel verkeer; veel fietsverbindingen en -routes nog gebaseerd zijn op de klassieke concepten en de bromfiets al naar de hoofdrijbaan is verplaatst.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: •

•

de plannen van de uitbouw van het fietsnetwerk zoals verwoord in de conclusies en opgaven voor de fiets in het Mobiliteitsprogramma 2040. Hierin wordt ingezet op vlotte doorstroming door conflicten met overige weggebruikers zo veel mogelijk te vermijden en bij kruisingen fietsers meer prioriteit te geven; de prioriteitsvolgorde bij kruisingen met verschillende vervoersnetwerken zoals verwoord in het Mobiliteitsprogramma 2040. Netwerken van een hogere categorie gaan voor op netwerken van een lagere categorie.

Wij vinden dat: • • •

•

de ontwikkeling in Delft om conflicten met overige weggebruikers te vermijden goed wordt opgepakt met als voorbeeld herstel van eenrichtingsverkeer voor fietsers op het Delflandplein; de rotonde Delfgauwseweg, Nassaulaan en Rijksstraatweg dezelfde aandacht verdient; met het drukker wordende fietsverkeer door meer fietsers en nieuwe fietsvervoersconcepten tweerichtingsverkeer op fietspaden van het hoofdfietsnetwerk opnieuw overwogen moet worden (zie blauw gekleurde fietspaden op de fietsnetwerkkaart op blz. 20 Mobiliteitsplan 2040); de verplichte verkeersveiligheidsaudit op het hoofdnet en kwaliteitsnet fiets, gebiedsen wijkontsluitingswegen en op routes met ov gedeeld moeten worden met de raad.

We vragen het college om: • • •

• •

bij onderhoud van fietspaden van het hoofdfietsnetwerk in overweging te nemen tweerichtingsverkeer op deze fietspaden terug te brengen naar twee losse fietspaden met eenrichting fietsverkeer; de rotonde Delfgauwseweg, Nassaulaan en Rijksstraatweg te laten onderzoeken op verkeersconflicten tussen verkeersdeelnemers zoals bij de rotonde Delflandplein is gebeurd en de uitkomst van dat onderzoek op te volgen; fietsopstelstroken bij verkeersregelinstallaties waar ook sprake is van tweerichtingsverkeer op fietspaden, te beoordelen op capaciteit en te beoordelen of groen licht op de hele kruising voor fietsers en voetgangers soelaas biedt, zoals in bijvoorbeeld de stad Groningen op 28 kruisingen het geval is; de verkeersveiligheidsaudits te delen met de raad; bovenstaande punten terug te laten komen in de begroting 2025 of eerder als dat mogelijk is, 100