Handelingen raadsvergadering 9 november 2023

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie M4.7 (Parkeertarieven kostendekkend) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdagavond 9 november 2023, ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: • •

de nieuwe parkeertarieven voor 2024 niet bekend zijn gemaakt bij de begroting 2024; Parking Delft (nog) niet op de hoogte is van een mogelijke tariefsverhoging;

overwegende dat: • • • •

de winst op het bewonersparkeren inclusief naheffingen terechtkomt in de algemene middelen; Delft daarmee de tekorten van de parkeergarages kan dekken; bewonersparkeren hiervoor niet is bedoeld; bij de invoering in 2001 met de raad is afgesproken dat er een kostendekkend tarief (maximaal € 50) zou worden geheven; 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

•

• •

na het loslaten van de kostendekkendheid aan de bewoners bij herhaling is toegezegd dat tarieven voor bewonersvergunningen niet meer verhoogd zullen worden, behoudens de inflatiecorrectie (Kadernota Parkeerbeleid 2013-2020, blz. 38); het tarief in augustus 2020 zonder enige onderbouwing is verhoogd van € 77 naar € 100 per jaar, een verhoging van 29%; volgens een door de Bewonersvereniging Olofsbuurt Westerkwartier (BVOW) opgestelde berekening op basis van de jaarlijkse CPI-index het tarief in 2023 € 76,33 had moeten zijn en geen € 100 (zie bijgevoegde tabel);

verzoekt het college om: • •

de parkeertarieven volgens afspraak niet meer dan kostendekkend te maken behoudens de inflatiecorrectie; bij deze begroting de verhoging uit de parkeertransitie augustus 2020 ongedaan te maken en te dekken vanuit een onttrekking uit de algemene reserves,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Hart voor Delft en de SP wordt motie M4.8 (Spelen voor elk kind) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdagavond 9 november 2023 ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, constaterende dat (We stellen vast dat): • • • • • • • •

de raad in zijn vergadering van 2 november jl. het beheerplan Speelvoorziening 2024-2027 heeft vastgesteld; de gemeente Delft in het beheerplan aangeeft hoe zij de speelvoorzieningen (en sportvoorzieningen in de openbare ruimte) in de stad wil gaan onderhouden, zodat deze steeds in optimale technische conditie verkeren; de financiële consequenties integraal zijn gewogen en de raad bij de Kadernota besloten heeft de aanvullende benodigde financiële middelen in de begroting op te nemen; Delft naast speeltoestellen (en sportvoorzieningen in de openbare ruimte) in de diverse wijken ook vier speeltuinen heeft (De Bras, Westerhonk, Geerweg en Bomenwijk); de speeltuinen niet in het beheerplan zijn meegenomen; de speeltuinen een toezichthouder hebben die door Sportfondsen is aangesteld; deze speeltuinen onder beheer vaneen speeltuinvereniging vallen; deze speeltuinverenigingen jaarlijks een subsidie ontvangen;

overwegende dat (We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat): •

in de begroting 2024-2027 onder hoofdstuk Samen leven, onderwijs en cultuur; kopje: algemeen; verder onder 'onder dit programma vallen de volgende onderwerpen' er twee woorden 'bewaakte speeltuinen' aan de speeltuinen onder toezicht besteed worden;

39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • • • • •

dit jaar meer scholen, kinderopvang en buitenschoolse opvang gebruikmaken van de speeltuin en zijn toestellen. Ook kinderen en jongeren van de Herman Broerenschool, Ipse en TOV-huis komen de speeltuin regelmatig bezoeken; voor speeltoestellen en sportvoorzieningen in de openbare ruimte extra geld wordt gereserveerd; voor de speeltuinverenigingen in de begroting jaarlijks, sedert 2015, een vast bedrag ter verdeling is opgenomen; de kosten van onderhoud en vervanging van speeltoestellen met de daarbij noodzakelijke grondwerkzaamheden in afgelopen jaren de pan uit gerezen zijn; dit subsidiebedrag ontoereikend is om de speeltoestellen en grondwerkzaamheden van de speeltuin in optimale technische conditie te houden (zoals in het nieuwe beheersplan staat) en aan inclusie te kunnen voldoen; de speeltuinverenigingen niet voldoende eigen geld hebben en afhankelijk zijn van subsidies om de speeltuinen toegankelijk te maken voor kinderen met een beperking; de speeltuinen geen toegangsprijs berekenen vanwege de subsidie en ervan uitgaan dat elk kind in de speeltuin welkom is;

verzoekt het college om (We vragen het college om): • • •

•

in gesprek te gaan met de vier bewaakte speeltuinen/speeltuinen onder beheer van een speeltuinvereniging in Delft met het doel om de komende jaren een substantieel hoger subsidiebedrag aan deze speeltuinen te verstrekken dan de afgelopen jaren; de speeltuinen te helpen om de speeltuin in te kunnen delen tot een inclusiespeeltuin waarin samen gespeeld kan worden; eens in de vijf jaar met de speeltuinvereniging en beheerder in gesprek te gaan of de speeltuin nog aan de eisen van de tijd voldoet, of wanneer dit niet zo is, samen te bezien wat noodzakelijk is om eraan te voldoen en wat de financiële consequenties zijn; bij de Kadernota 2024 hiervoor een voorstel te doen aan de raad,

en gaat over tot de orde van de dag (En we gaan over tot de orde van de dag)." Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. Twee weken geleden hebben we al heel mooi in een debat de begroting met elkaar besproken. STIP is heel blij dat de raad zich weer volop heeft ingezet voor deze begroting. We willen graag beginnen met het bedanken van iedereen voor de fijne samenwerking en het "soort van op tijd" delen van alle moties en amendementen. Er ligt een grote stapel voor ons. Ik zal het toelichten van de moties waarvan STIP mede-indiener is, dus overlaten aan de partijen die de eerste indiener zijn. STIP is tevreden met de begroting. Er ligt een focus op actie. Zoals u net bij de Algemene Beschouwingen heeft gehoord, is het tijd voor actie. Maar zoals u niet kan zijn ontgaan, vallen gemeenten in 2026 in een financieel ravijn. Vandaar onze motie voor een brandbrief. Delft heeft meer duidelijkheid nodig en we zijn er klaar mee om het gevoel te hebben dat we aan het lijntje worden gehouden door het Rijk. STIP wil er dan ook samen met de raad voor zorgen dat we op een ludieke manier, met misschien een brief, niet op de grote hoop belanden, dat we onze zorgen kunnen uiten en dat we misschien een keer gehoord worden. We zouden graag ook willen reageren op andere moties die voor ons liggen.

40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer TREFFERS (Volt): We zijn het helemaal met STIP eens dat we een signaal naar landelijk moeten geven. Mijn vraag is of dat logisch is vanuit Delft en bijvoorbeeld niet vanuit de VNG. Ik heb nog een tweede vraag. Ik ben het er heel erg mee eens dat iets ludieks ontzettend leuk zou zijn, maar bij een brief denk ik niet meteen aan iets ludieks. Hebben jullie bijvoorbeeld al nagedacht over een filmpje? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Dank aan Volt voor het meewerken. Een filmpje, iets ludieks … Daarom vind ik het heel fijn als we het met de hele raad kunnen doen, zodat we alle creatieve koppen bij elkaar kunnen steken om wat leuks te bedenken. En waarom niet beide? Waarom niet vanuit de VNG én vanuit de gemeente? Het is volgens mij belangrijk genoeg dat we echt laten zien dat we dit niet langer pikken. Mevrouw VOOGT (VVD): U bent voornemens om een brief naar het Rijk te sturen, maar ik ben benieuwd of u de hand ook in eigen boezem zou willen steken en ook zelf als gemeente of als college toekomstbestendig wil zijn of wil anticiperen op de toekomst.

Heeft u daar zelf ook plannen en ideeën bij of bent u alleen voornemens deze brief te sturen? Kortom: gaat u zelf ook actie ondernemen? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Ja, actie hoort erbij, maar we zien nu dat er zo'n klif aankomt dat het gewoon echt heel lastig is om de basis voor de gemeente op peil te houden en dat er dus echt moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. Als dat eraan komt, komt dat er natuurlijk aan, maar we zijn dat liever voor door wél gewoon geld te krijgen van het Rijk om het mooie Delft voort te zetten. Mevrouw VOOGT (VVD): Als dat geld niet komt, wat gaat u dan doen? Waar gaat u dan op bezuinigen, mevrouw Verduijn? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Gelukkig hebben we nog even totdat het 2026 is. Dan kijken we hier graag naar. Ik wil niet graag op de zaken vooruitlopen. Mevrouw VOOGT (VVD): Niet op de zaken vooruitlopen? Als we tot 2026 gaan wachten en dan pas gaan kijken, denk ik dat dat te laat is. Zou mevrouw Verduijn echt niet met een voorstel kunnen komen? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Het Rijk heeft beloofd om met oplossingen te komen. Wij gaan er dus van uit dat dat gebeurt. Alleen willen we graag zo snel mogelijk zekerheid van het Rijk hebben. Wij gaan er dus van uit dat het Rijk zich houdt aan de beloftes die we hebben gekregen, maar liever sneller. De heer MARUF (D66): Ik ga iets kritischer aan de gang met die brandbrief.

De raad vraagt in samenspel met het college het Rijk om geld voor Delft-West. We doen ook mee aan andere programma's waarvoor we ons gaan inschrijven. We proberen heel gericht van het Rijk budget te vragen voor bepaalde doelen die wij willen halen. Als zo'n brief vanuit Delft, misschien niet door iedereen ondertekend, in een laatje verdwijnt, denkt u dan niet dat dat in de ogen van het Rijk ook iets doet met het aanzien van Delft en de slagkracht van Delft? De heer VAN DER SLUIS (SP): Wij dienen een aantal moties en amendementen in. Bij heel veel blijkt dat heel veel geld voor meerdere jaren gewoon vastligt in onze begroting. We kunnen dus niet in 2025 bedenken: o, we stoppen hiermee, daarmee en hiermee. Dat gaat gewoon niet. We moeten dus nu al nadenken, zodat we in ieder geval een plan of

41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

alternatieven hebben om te kijken hoe we dit gaan opvangen, want anders gaat het heel simpel worden: dan moeten we besluiten nemen over zorg en dat soort dingen. De VOORZITTER: Meneer Van der Sluis, wat is uw vraag? De heer VAN DER SLUIS (SP): De vraag is waarom STIP onze motie dan niet steunt om dat onderzoek te gaan doen en nu te gaan kijken wat de mogelijkheden zijn om te bezuinigen. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik heb een heel simpele vraag aan STIP. We horen en lezen in de krant dat het goed gaat met alle dingen in de stad. Ik noem Delft-West. Het kan niet op in de zondagskrant. Wat vindt u ervan dat het college dan een brandbrief moet sturen omdat je er in 2026 waarschijnlijk niet meer uitkomt? Hoe denkt u dat u dan overkomt bij het Rijk? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Ik denk dat ik het punt van Hart voor Delft en D66 kan samenvoegen. Als we ervoor zorgen dat we niet op de grote stapel belanden en dat we een goed signaal geven in de zin van "hallo, wij zijn er klaar mee en wij willen meer duidelijkheid", denk ik dat dat helemaal niet zo heel erg is en dat het dan wel goed moet komen met het aanzien. Ik maak me daar volgens mij minder zorgen om dan u. Wat de vraag van de SP betreft: we volgen de VNG ook gewoon graag en we kijken gewoon hoe zij dit doet.

We hoeven hier als Delft niet voorop te gaan lopen door zelf het wiel uit te gaan vinden, terwijl alle andere gemeenten in Nederland dezelfde problemen hebben. De heer VISSER (CDA): Ik wil de heer Treffers bijvallen met zijn punt over de VNG, want dat heb ikzelf ook in de commissie aangegeven. De heer Maruf en de heer Stoop hebben dat ook aangegeven. Als je tot zoiets besluit, is het essentieel om impact te bereiken. We hebben natuurlijk allemaal het beste voor met Delft. Delft is 100.000+ en G40, maar is mevrouw Verduijn het niet met mij eens dat het veel verstandiger zou zijn om het te proberen via de kanalen van de VNG, die toch alle gemeenten vertegenwoordigt, of desnoods het G40-netwerk? Want ik ben bang dat deze brief, hoe goed de bedoelingen ook zijn, ergens onderaan de stapel belandt, zoals sommige collega's in deze zaal ook hebben betoogd. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Ja, ook daar ben ik het mee eens. Waarom zouden we niet allebei kunnen doen? Waarom kunnen we niet óók vanuit Delft een brief sturen als poging om een signaal af te geven om gehoord te worden? Ik zie niet in waarom we dat niet zouden proberen en waarom we altijd maar gewoon moeten afwachten en anderen moeten volgen. Maar ik ben het er ook mee eens om het ook met de VNG te doen. Ik ga nu een paar andere moties langs, te beginnen met de motie van Volt over het indexeren van de cultuursubsidies.

STIP vindt dit een heel mooi idee. We horen graag of dit uitvoerbaar is. Als we een beter beeld krijgen van hoe we cultuurinstanties subsidiëren, kunnen we de sector echt laten bloeien. We kunnen natuurlijk alleen maar superblij zijn met de motie van Volt over de generatietoets om te kijken hoe we de volgende generaties en jongere mensen meer mee kunnen nemen in het beleid. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Vindt u niet dat we hier in de raad eigenlijk al een generatietoets hebben?

42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Dat is een scherpe van de heer Van der Woerd. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Gelukkig wel, maar ik weet niet hoe dat bij de ambtenaren zit. Het meer meenemen van jongeren is altijd goed. De VOORZITTER: Dit roept een reactie op van de heer Treffers, want die voelt zich ook jong. De heer TREFFERS (STIP): Vindt STIP niet dat we, als er al een generatietoets was geweest, dan nu niet op zoveel vlakken in zulke grote problemen zouden zitten? Met andere woorden: volgens mij hebben we helemaal geen generatietoets. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Het visionaire gedeelte hebben we volgens mij zojuist al gehad. Laten we in het verlengde van uw verhaal eens kijken hoe we het voor Aaron straks zo mooi mogelijk gaan maken en vooruitgaan. De motie van de VVD over het zwemwater vinden we ook een goed idee. We hopen dat het onderzoek dat er nu ligt, daarmee uitgebreid kan worden. Het doel van STIP is dan ook om het broodnodige zwemwater in Delft te realiseren. Het amendement van Hart voor Delft over de ID-kaarten vinden we echt heel scherp, waarvoor dank. We horen graag van de wethouder of dit mogelijk is. Met betrekking tot de motie van Hart voor Delft over de verlichting vragen we ons af of dit met een nota moet of met een actualisatie. Het klinkt gewoon als erg veel ambtelijke capaciteit.

We vragen de wethouder dan ook of dit niet makkelijker doorgevoerd kan worden dan met heel veel papierwerk. Er zijn een aantal moties en amendementen over het beleid inzake de dienstverlening vanuit de gemeente. Wat STIP betreft ligt er heel veel potentie op het gebied van social return, zoals met de motie van OD. Daarnaast vinden we het belangrijk dat we streven naar vaste ambtenaren, zoals het CDA onderschrijft. Er liggen ook een aantal voorstellen van de SP voor. Bij de voorstellen over de stadsboerderij, de buurthuizen en DOK wordt dekking gezocht binnen de economische sector. Daarin kunnen wij het gewoon niet eens zijn met de SP. De economie is in Delft belangrijk en hier liggen ook enorme uitdagingen. Om innovaties in Delft te kunnen laten landen en mensen een passende baan te kunnen laten geven in deze krappe arbeidsmarkt, hebben we de economie nodig. De heer VAN DER SLUIS (SP): Het is niet zo dat wij als SP de economie af willen schaffen. Het gaat erom dat de overheid daar niks mee te maken heeft en dat we het gewoon aan de economie en de bedrijven over kunnen laten. Waarom vindt u dat de overheid dat moet doen? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Zoals ik zei: wij zijn het hierover echt niet met de SP eens. We zien dat er gewoon veel te weinig kantoorruimtes zijn, dat er een krappe arbeidsmarkt is en dat er zoveel potentie ligt voor innovatie dat wij daaraan mee willen werken.

Hoewel we ons wel kunnen vinden in de opdragingen in sommige voorstellen, kunnen wij ons niet vinden in de dekking.

43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Met betrekking tot het gratis maken van de kerk, ook een voorstel van de SP, vragen we ons af hoeveel kosten hiermee gemoeid zijn, wat de consequenties zijn en of die nog uitgelicht kunnen worden. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik mag de vraag niet beantwoorden maar het kost ons niks, omdat mensen nu al niet naar de kerk gaan; ik bedoel de kerktoren. De VOORZITTER: Ik wou al zeggen! De heer VAN DER SLUIS (SP): Daar hoeven we dus geen dekking voor te fiksen. Mevrouw VERDUIJN (STIP): We horen graag van de wethouder of dit impact heeft, misschien niet in eerste instantie, maar daarna op de huur of in andere bijeffecten. Er liggen ook moties van de ChristenUnie over het toegankelijk maken van de stad voor mensen met een beperking en veilig fietsen. Deze moties vinden we beter passen bij de Mobiliteitsagenda, die we binnenkort gaan bespreken, maar we denken daarover echt heel graag mee en we reiken u de hand. Ik ben benieuwd naar de inbreng van de andere partijen en naar hun toelichting op de moties. De heer VALK (CDA): Ik moest het er even bij zoeken, maar het gaat me over de SP-moties, de dekking daarvoor en de keuzes die gemaakt moeten worden. Uw fractievoorzitter zei in de Algemene Beschouwingen dat Delft moet bruisen en dat dat zowat het allerbelangrijkste is wat Delft moet doen.

Dan verbaast het mij dat u een investering in het InnovationQuarter belangrijker vindt dan een investering in evenementen. Hoe rijmt u dat met uw Algemene Beschouwingen van zojuist? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Beide zijn belangrijk, maar het ene gaat niet op deze manier vóór het ander. Zomaar schuiven met deze potjes vinden wij niet oké, maar als er genoeg geld zou zijn voor cultuur en evenementen, is STIP volgens mij de eerste die daar heel veel geld heen sluist. Door de fractie van STIP wordt motie M4.9 (Brandbrief Rijk: bied gemeenten toekomstperspectief!) ingediend: "De gemeenteraad van Delft is samengekomen in een vergadering op 9 november 2023 om de Programmabegroting 2024-2027 te bespreken. We stellen vast dat: -

het Rijk overgaat op een andere financieringsvorm voor gemeenten; hierdoor de standaard gemeentefondsen flink afnemen in ruil voor hogere SPUKgelden; er zekerheid vanuit het Rijk zou komen over de situatie in 2026, maar dit vooralsnog uit is gebleven.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat:

44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

-

het vervullen van de taakstelling van de gemeenten met de huidige middelen al lastig te realiseren was; de nieuwe financieringsvorm van het Rijk onderdeel is van een bezuiniging, die wordt doorgerekend aan gemeenten; gemeenten niet minder taken krijgen, waardoor zij met nog minder geld hun taakstellingen moeten vervullen; dit gaat leiden tot inperking van beleidsdoelen en verplichte bezuinigingen; dit vervolgens leidt tot het niet kunnen nakomen van afspraken van gemeenten, het niet kunnen helpen en stimuleren van inwoners en het niet kunnen maken van keuzes die goed zijn voor de gemeenten; met SPUK-gelden er vaker gewerkt moet worden met kortlopende projectorganisaties en hier mensen voor moeten worden ingehuurd.

We spreken uit dat: -

-

het Rijk de zorgen en onzekerheden waar gemeenten nu mee zitten, moet erkennen. Deze omvatten onder andere de volgende punten: o de huidige financiering van het Rijk is voor gemeenten al niet toereikend; o de gevolgen van de nieuwe financieringsvorm van het Rijk verergeren het probleem, wat ondenkbaar, nadelig en niet uit te leggen is; o gemeenten worden ingeperkt in hun beleidskeuzes en vertrouwen in hun uitvoering, waaronder langetermijnplannen; o niet alleen gemeenten zelf, maar ook samenwerkingspartners en andere initiatiefnemers in de stad worden ontnomen van de keuzes en ruimte voor actie; o dit gaat ten koste van wat het Rijk, via gemeenten, voor Nederlanders wil en kan doen; o door het uitblijven van duidelijkheid gemeenten ondertussen gaten moeten vullen en pleisters moeten plakken met incidentele middelen; o dit leidt tot een toekomstperspectief voor gemeenten waarbij zij niet meer zijn dan een doorgeefluik van het Rijk; het werken met kortcyclische SPUK-gelden voor langjarige beleidsdoelen niet efficiënt is; het Rijk aan de slag moet gaan om over te stappen naar een toekomstbestendige vorm waarin het gemeenten financiert, waarbij er zo snel mogelijk duidelijkheid wordt gegeven over de invulling.

We geven het college opdracht om: -

het standpunt van de gemeenteraad naar het Rijk te verzenden, in de vorm van een brandbrief; met die brief de oproep te doen aan het Rijk om zo spoedig mogelijk met duidelijkheid en vooral zekerheid te komen over de situatie na 2026; input en creativiteit vanuit de raad mee te nemen in deze brief,

en we gaan verder met de rest van de onderwerpen van de vergadering." Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. De begroting is een uitwerking van de Kadernota. De VVD had bij de bespreking van de Kadernota het college de kans gegeven om, zoals bij de vorige begrotingsbehandeling afgesproken, bij het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk de onvoorziene ozb-stijging in de komende jaren te dempen of helemaal 45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

ongedaan te maken. Op basis van de toezegging van die kans stemden wij voor de Kadernota. Die kans heeft het college niet gegrepen. Dat vinden wij jammer. In het kader van een betrouwbare overheid vinden wij het jammer dat het college en de raad moeten terugkomen op gemaakte afspraken. Daarnaast was afgesproken dat naast het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk ook de opbrengsten van de verhoging van de toeristenbelasting zouden worden gebruikt om de woonlasten voor alle Delftenaren te verlichten. Er lag een mooi voorstel om de afvalstoffenheffing te verlagen, maar het college en een deel van de raad komen hier helaas weer op terug. Dat vinden wij erg jammer en een gemiste kans. Verder zien we dat voor de lokale lastendruk het stoplicht al jarenlang dieprood kleurt. Naast de door de raad uitgesproken behoefte aan een langetermijnvisie op hoe om te gaan met de incidentele middelen, willen wij van het college echt perspectief op het verlagen en dempen van de woonlasten. We willen daarom met de motie Blijvende aandacht voor woonlasten in ieder geval een duidelijk signaal afgeven en bewustwording creëren dat in de komende jaren niet bij elke tegenvaller automatisch aan de woonlastendruk wordt gedraaid maar kritisch wordt gekeken en keuzes worden gemaakt. Ik hoop dan ook op raadsbrede steun. Verder dienen wij met de gehele oppositie een amendement in.

De heer MARUF (D66): In de vorige periode hebben de ChristenUnie, de VVD en D66 samen het voorstel ingediend om de toeristenbelasting in te zetten voor het verlagen van de afvalstoffenheffing. We kunnen stellen dat de wereld sindsdien ingrijpend is veranderd. Ik denk dat we het daarover eens zijn. Misschien komt "hier scheiden onze wegen" hier letterlijk tot uiting. Bent u het niet met mij eens dat het voor tegengaan van armoede inzetten van dat verschil van enkele euro's in de afvalstoffenheffing toch net een betere stap is die wij met z'n allen kunnen zetten? Mevrouw VOOGT (VVD): Voor ons zijn transparantie en "afspraak is afspraak" belangrijk. Het is daarbij belangrijk dat we een betrouwbare overheid zijn en dat we de spelregels onderweg niet ineens veranderen. Dat is de reden waarom wij hieraan vasthouden en waarom we dit graag zo zouden zien. De heer MARUF (D66): Ik zei "enkele euro's" en ik moet de VVD ook vragen om de hand in eigen boezem te steken, want toen wij voorstelden om de toeristenbelasting nog wat verder te verhogen, heeft de VVD daar op het laatste moment toch tegen gestemd. Misschien had dat voor mensen net het verschil kunnen maken in hun portemonnee, maar daar is door de VVD dus niet voor gekozen. Mevrouw VOOGT (VVD): Ik hoor geen directe vraag, maar ik wil hier toch even op reageren. Wij hebben tegengestemd omdat er geen duidelijk voorstel lag.

We zijn niet voor verhogen omdat dat kan. Om die reden hebben wij destijds tegengestemd, met de afspraak dat de toeristenbelasting wordt ingezet voor de lastenverlaging in de afvalstoffenheffing. De VOORZITTER: Nog één keer, meneer Maruf. De heer MARUF (D66): Ja, dit is mijn laatste interruptie hierover. Ik vind het debat dat wij hier met elkaar kunnen voeren leuk. We hebben hier gesprekken met elkaar over gehad en iedereen kan op dit moment meeluisteren. Ik moet toch constateren dat de VVD niet heeft ingestemd met die lastenverlaging; dat ging om het verhogen van lasten voor toeristen om dat vervolgens in te zetten voor het verlagen van lasten voor onze inwoners. Mijn vraag is of

46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

het de prioriteit van de VVD is om toeristen in verhouding minder te laten afdragen dan onze inwoners van de stad. Mevrouw VOOGT (VVD): Nee, zoals ik al aangaf, zijn wij voor een betrouwbare overheid, ook naar onze ondernemers en de toeristen toe. Dit was een eenmalige verhoging. Wij zijn er geen voorstander van om daar tegen de afspraken met de ondernemers in nóg een verhoging aan toe te voegen. Dat is daar de reden voor. Ons amendement Vertel het eerlijke verhaal roept op om in de tekst van de programmabegroting transparant te zijn over de verhoging van de ozb. Het is een tekstuele wijziging. Ik verwacht hiervoor steun van de raad. In het kader van een oproep tot goed bestuur en governance dienen wij alle desbetreffende moties van het CDA mede in. Wij vinden het belangrijk om ook hier een signaal af te geven. In de commissie Algemeen hadden wij moties aangekondigd over het gebrek aan visie op uitbreiding van de autoluwe binnenstad en de verkeersonveilige situatie van shared space op de Oude Langendijk. Gelukkig hebben we gelezen dat het college daar zelf al met stappen gaat komen. Op 23 november bespreken we dit in de procedurevergadering. We kijken uit naar het debat dat aldaar gevoerd zal worden. We hebben wel een amendement voorbereid op de tekst over de parkeertransitie in Delft-West.

Er is in onze ogen geen enkele aanleiding om de parkeertransitie voor de binnenstad zonder meer uit te rollen naar buurten en wijken in Delft-West: Tanthof, Voorhof en de Buitenhof. De huidige tekst lijkt daar wél naar te verwijzen. Dat zorgt voor verwarring en onrust onder de bewoners in de betreffende wijken. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik lees dat het voorstel gevel- tot gevelaanpak unaniem is gesteund door deze raad, dus ook door de VVD. Het lijkt mij dat parkeren daar een wezenlijk onderdeel van uitmaakt. Of is de VVD ineens van mening dat we parkeren daarvan moeten uitsluiten? Mevrouw VOOGT (VVD): Voor ons is het geen doel op zich om parkeerplaatsen weg te halen. Wat in de gevel- tot gevelaanpak kan worden meegenomen, moet zeker worden meegenomen, maar niet als doel op zich. Daar lijkt de huidige tekst ten aanzien van DelftWest wel naar te verwijzen. Zoals ik al zei, zorgt dat voor veel verwarring. Ons voorstel is daarom om deze hele alinea te schrappen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik zie dat eigenlijk niet zo in die tekst. Bovendien: als ik nog iets verder terugkijk, zie ik dat de VVD het voorstel van het college aan de raad inzake de parkeertransitie destijds in 2020 heeft gesteund. Waarom komt u daar dan ineens op terug? Volgens mij is dat een beetje raar.

Mevrouw VOOGT (VVD): De parkeertransitie betreft natuurlijk de binnenstad en is niet zonder meer uit te rollen over de gehele stad. Een andere motie die wij indienen, is de motie om breder naar de mogelijkheden van het open zwemwater in Delft te kijken. Wij hopen dat het college juist nu, in deze fase, ook verder wil kijken naar de mogelijkheden die er zijn, ook verder dan alleen het zwembad in Kerkpolder. Het komt dus niet in de plaats van het zwembad in Kerkpolder, maar als aanvulling daarop. Misschien zijn er namelijk nog wat onbekendere plekken voor buiten- en

47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

natuurzwemwater. Wij zouden heel graag het gesprek hierover aangaan voor de toekomst om dit verder te onderzoeken. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Onafhankelijk Delft komt natuurlijk ook met een motie over een buitenzwembad. Deze motie oogt een beetje alsof we op zoek zijn naar nieuw buitenzwemwater, terwijl we natuurlijk ook al de plas in de Delftse Hout hebben. Is dat de bedoeling? Zijn jullie echt in die zin op zoek naar nieuw buitenzwemwater? Mevrouw VOOGT (VVD): Ja, wij zijn op zoek naar plekken waar gezwommen kan worden. Dat kan alles zijn. Dat kan een schoon Delftse Hout zijn, maar het kan ook iets totaal anders zijn. Ik denk dat wij open moeten staan voor alle opties en mogelijkheden. We laten ons graag verrassen door de creativiteit van de ambtenaren op dit punt. Tegelijkertijd roept een motie van de PvdA ertoe op om zwemmen in de Schie mogelijk te maken. Dat willen we met onze motie juist voorkomen. Wij willen juist veilig en schoon open zwemwater bieden aan alle Delftenaren in aanvulling op het eventuele buitenzwembad bij de Kerkpolder. Schoon en veilig zwemmen in de Schie kan nu absoluut niet. Het is niet voor niets verboden. Zoals we allemaal weten, is de Schie een open riool voor de scheepvaart. We hebben daar nog geen faciliteiten voor. De scheepvaart loost daar dus alles in.

Dat staat nog los van het feit dat we de landelijke scheepvaart niet stil moeten, kunnen en willen leggen. Daarom gaan we deze motie absoluut niet steunen. De heer HOMBERGEN (PvdA): Vanuit de PvdA hebben we de motie over zwemmen in de Schie ingetrokken, maar ik heb toch een vraag aan de VVD. Zou er niet zo nu en dan toch voorrang kunnen worden gegeven aan de inwoners van Delft in plaats van aan de scheepvaart? We zien vaak genoeg dat de scheepvaart even is gestremd. Dat kan wegens werkzaamheden of wegens een calamiteit zijn en dat kan ook vanwege een evenement zijn. Moet die scheepvaart volgens u dan altijd, ook op tropische dagen, voorrang krijgen? Mevrouw VOOGT (VVD): Ja op de Schie heeft de scheepvaart uiteraard voorrang, net zoals de auto dat op de snelweg heeft. Maar het was mij niet bekend dat de motie was ingetrokken. We hebben nu dus een loos debatje gevoerd. Maar goed, we kunnen hier maar duidelijk over zijn. Verder vinden wij het ook belangrijk dat mensen die minder goed ter been zijn, op een fijne en toegankelijke manier gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Daarom dienen wij samen met de ChristenUnie en andere fracties de motie Geef mensen met een beperking ruimte in. Wij maken ons grote zorgen over de steeds duurder wordende Gelatinebrug. In de raad, op straat, maar ook bij ondernemers in de omgeving van de brug zijn de meningen verdeeld.

Daarom deel ik nogmaals mijn zorgen hierover: hoe gerechtvaardigd is het om hierin te investeren, gezien het financiële ravijn dat op ons afkomt? Kan de wethouder nog eens aangeven wat de stand van zaken is in het organiseren van eventuele cofinanciering? We twijfelen nog over het steunen van het amendement van de SP. Ten aanzien van wonen dienen wij een motie en een amendement in. De motie roept op om het mogelijk te maken om je eigen huurwoning te kopen. Het amendement vraagt om percentages aan betaalbare koopwoningen op te nemen in de tekst. Dat is een streven. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Lopen we dan niet het risico dat er weer een tekort aan huurwoningen gaat ontstaan? 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik ben benieuwd waarom u deze motie en dit amendement nu indient en niet over drie weken bij de bespreking van de Woonvisie. Mevrouw VOOGT (VVD): Nee, ik denk zeker niet dat er een tekort aan huurwoningen gaat ontstaan. Volgens mij wordt er ontzettend veel bijgebouwd en is het juist heel mooi als mensen hun woning kunnen kopen. Ik dien deze motie nu in, want ik vind het gepast om haar hierbij in te dienen. En het amendement hoort bij de programmabegroting. Dus vandaar dat ik ze nu indien. Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): Als corporaties hun woningen verkocht hebben, wordt bijvoorbeeld een grootschalige renovatie veel ingewikkelder, omdat sommige huizen van het woningblokje dan verkocht zijn, waardoor er geen renovatie kan worden gedaan voor het hele blok tegelijkertijd. Heeft de VVD daarover nagedacht? Mevrouw VOOGT (VVD): Ik denk dat dat zeker niet aan de orde zal zijn. Ik denk dat mensen prima in staat zijn om hun woning zelf te onderhouden en om eventueel mee te doen met corporaties als daar onderhoud gepleegd wordt. Mevrouw VAN DIJK (ChristenUnie): We zien in Delft een heel concreet voorbeeld van een plek waar woningen grootschalig zijn onderhouden. Daar kun je aan de daken precies zien welke woningen koopwoningen zijn, want die hebben nog het slechte dak. Ik vraag me dus af of de VVD de praktijkvoorbeelden heeft bekeken.

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik ben toch niet helemaal tevreden met het antwoord. Het amendement gaat inderdaad over iets wat in de programmabegroting staat, maar bent u het niet met ons eens dat we het gesprek over een percentage dat gewenst is in elke wijk wij vinden het ook heel belangrijk om betaalbare koop te realiseren - gewoon goed met elkaar moeten voeren bij de Woonvisie en niet hier? Mevrouw JANSSEN (PvdA): Als aanvulling op de opmerking van mevrouw Van Dijk: is mevrouw Voogt zich bewust van wat er in Oostblok allemaal gebeurd is met deels koop en deels huur? Daarnaast zegt zij dat er wordt bijgebouwd, maar als we van huur naar koop gaan, komt er relatief natuurlijk meer koop. Als dat relatief gezien zo weinig is, heeft het dan zin om dat te doen? Die twee dingen vraag ik me af. Mevrouw VOOGT (VVD): Natuurlijk hebben wij gekeken naar praktijkvoorbeelden. Ik herinner me een heel mooi voorbeeld in de Indische Buurt, waar koopwoningen tussen de huurwoningen stonden. Dat heeft ertoe geleid dat dat hele blok niet gesloopt wordt maar gerenoveerd. Ik denk dus dat het zeker voordelen heeft. Ik denk ook dat het en-en is: we hebben het er nu over en we zullen de volgende keer bij de Woonvisie dit gesprek waarschijnlijk nog een keer voeren. Het een hoeft het ander wat mij betreft in ieder geval niet uit te sluiten.

Wij vinden het belangrijk om mensen in Delft te houden en te binden en hun ook de mogelijkheid te bieden om een kleine spaarpot op te bouwen, waardoor men economisch onafhankelijk wordt. Dan de moties van de andere fracties. Wat de motie van de SP over de stadsboerderijen en het structurele geld betreft, vinden wij het interessant om daarvoor het budget voor het internationale beleid in te zetten. Ik ben wel benieuwd - dat is een vraag aan het college wat het college niet meer kan doen als het dit budget voor het internationale beleid niet meer heeft. 49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: U heeft zich er met al die vragen kranig doorheen geworsteld. Door de fracties van de VVD, het CDA, Onafhankelijk Delft, de SP en Hart voor Delft wordt amendement A4.D (Geen parkeertransitie in Delft-West) ingediend: "Dit amendement wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de Programmabegroting 2024-2027. De raad besluit de volgende tekst op pagina 54: In dezelfde lijn als de parkeertransitie voor de binnenstad kijken we ook naar de parkeerruimte in Delft-West. We sluiten aan bij de gevel-tot-gevelbenadering en de mogelijkheden die dit geeft voor het verminderen van het aantal parkeerplaatsen en vergroenen van de openbare ruimte. Zo leveren we een bijdrage aan de energietransitie en de leefbaarheid in Delft-West. Te schrappen. Toelichting: Het college en de raad hebben geen aanleiding om de parkeertransitie voor de binnenstad zonder meer ook uit te rollen naar de buurten en wijken in Delft-West (Tanthof, Voorhof, Buitenhof). De huidige tekst lijkt daar wel naar te verwijzen en dat zorgt voor verwarring onder de inwoners van de betreffende wijken.

Ons voorstel is daarom deze hele alinea te schrappen, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de VVD, het CDA, Onafhankelijk Delft, de SP en Hart voor Delft wordt amendement A4.E (Vertel het eerlijke verhaal) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, Besluit De Programmabegroting 2024 als volgt te wijzigen: Bij de toelichting op de financiële positie in de programmabegroting de zin op pagina 30: 'De ozb stijgt niet en wordt uitsluitende gecorrigeerd voor inflatie en de groei van de stad (areaaluitbreiding).' Te vervangen door: 'De ozb stijgt door correctie voor inflatie en de groei van de stad (areaaluitbreiding).' Toelichting In de toelichting op de verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb) schrijft het college op pagina 161 dat de ozb-verhoging bestaat uit verschillende componenten. De stijging van de ozb moet ook in de tekst van de programmabegroting zelf zichtbaar zijn. Dit amendement 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

wijzigt de tekst zo dat duidelijk is wat er daadwerkelijk gebeurt." Door de fracties van de VVD, het CDA en de SP wordt amendement A4.F (Ambitieuzer zijn ten aanzien van betaalbare koop) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van het voorstel inzake de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494). Besluit De tekst bij Programma 3 Goed wonen (pagina 59) als volgt aan te passen: De tekst was: In 2040 is een derde van de hele woningvoorraad in Delft sociale huur (exclusief studentenhuisvesting). We willen niet onder dit percentage komen. We werken aan wijken met een gedifferentieerd aanbod naar woningtype, eigendomsvorm en prijssegment. Passende nieuwbouw is belangrijk zodat bewoners in de wijk stappen in hun wooncarrière kunnen maken en we bewoners niet de wijk uitduwen. Dit heeft ook als doel om gebieden met te grote concentraties van kwetsbare huishoudens te ontlasten. De tekst wordt: In 2040 is een derde van de hele woningvoorraad in Delft sociale huur (exclusief studentenhuisvesting). We willen niet onder dit percentage komen. We werken aan wijken met een gedifferentieerd aanbod naar woningtype, eigendomsvorm en prijssegment. Daarom sturen we op een toename van het aantal betaalbare koopwoningen met als streven dat deze categorie in 2030 30% betreft.

Passende nieuwbouw is belangrijk zodat bewoners in de wijk stappen in hun wooncarrière kunnen maken en we bewoners niet de wijk uitduwen. Dit heeft ook als doel om gebieden met te grote concentraties van kwetsbare huishoudens te ontlasten. Toelichting De Programmabegroting 2024-2027 bevestigt dat er in Delft een tekort is aan betaalbare koopwoningen. Om dit te verbeteren heeft het Rijk Delft een financiële impuls gegeven voor bouwen van betaalbare nieuwbouw. Die impuls moet worden gebruikt in de ambities voor betaalbare koop. Het realiseren van betaalbare koopwoningen draagt bovendien bij aan de doorstroming op de woningmarkt. De doorstroming op de woningmarkt is belangrijk om betaalbare koopwoningen te bouwen. Daarnaast zorgt bijbouwen van betaalbare koopwoningen (tot € 355.000) er ook voor dat wijken een goede balans houden en dat de sociale cohesie en diversiteit worden gestimuleerd. Tot slot is een koophuis een manier voor mensen om een spaarpot op te bouwen en de toekomst met optimisme tegemoet te zien." Door de fracties van de VVD, het CDA en Hart voor Delft wordt motie M4.10 (Blijvende aandacht voor woonlasten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027, constaterende dat:

51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• •

•

•

•

in de Programmabegroting 2024-2027 een stijging van het woonlastenmandje is voorzien die uiteenvalt in: 5,96% voor de ozb, 9,83% voor de afvalstoffenheffing en 2,26% voor de rioolheffing; de gemeenteraad via de aangenomen motie 4.1.31 Lange termijnperspectief woonlasten het college heeft verzocht om met een langetermijnvisie op de ontwikkeling van de woonlasten te komen en hierbij recht te doen aan motie 8.1.7a Toeristen betalen mee aan Delft; dit geresulteerd heeft in een beschouwing die als bijlage 5 bij de Kaderbrief 2023 is gevoegd, waaruit blijkt dat vanaf 2024 structureel € 304.000 vanuit de toeristenbelasting ingezet zou kunnen worden voor lastenverlichting voor alle Delftenaren; de gemeenteraad via de aangenomen motie 4.1.15 Armoede verder bestrijden het college heeft verzocht de mogelijkheden inzichtelijk te maken om substantieel, minimaal € 0,3 miljoen, structureel te investeren in het versterken van de armoedeaanpak (hierbij bijvoorbeeld te kijken naar de € 0,3 miljoen die beschikbaar is door de verhoging van de toeristenbelasting); de woonlasten stijgen om de begroting financieel rond te krijgen;

overwegende dat: • • • •

gemeenten voor het overgrote deel van hun inkomsten afhankelijk zijn van de middelen die door het Rijk via het Gemeentefonds worden uitgekeerd en niet van de inkomsten uit het woonlastenmandje; het college in de Programmabegroting 2024-2027 de verschuiving van € 304.000 niet alleen inzichtelijk heeft gemaakt, maar ook in de programmabegroting meerjarig heeft verwerkt; de huidige inflatieontwikkeling niet leidt tot lagere kosten voor levensonderhoud en de prijzen voor energie ook absoluut nog niet stabiel zijn; Delftenaren recht hebben op een betrouwbare en voorspelbare overheid;

verzoekt het college: • •

ondanks de financieel ongewisse tijd die we (vermoedelijk) tegemoet gaan, nadrukkelijk aandacht te hebben en te houden voor (het dempen van) de woonlasten voor Delftenaren bij volgende Kadernota's en programmabegrotingen; hierbij in het bijzonder de afvalstoffenheffing, die volgens bijlage 5 van de Kadernota 2023 de meest geschikte belasting is voor uitvoering van motie 4.1.31 Lange termijnperspectief woonlasten, te betrekken,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de VVD en het CDA wordt motie M4.11 (Koop je huurwoning) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 9 november 2023 ter bespreking van de Programmabegroting 2024-2027 (nr. 2337494), constaterende dat: -

in 2022 Delft 52.130 woningen telt; 52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

daarvan o.a. 2.585 huurwoningen zijn met een gemiddelde huurprijs en 1.182 goedkope koopwoningen; er 18.066 woningenzoekenden zijn die te veel verdienen voor een sociale huurwoning; Delft een stad wil zijn voor starters, jongeren en studenten/kenniswerkers, alleenstaanden, gezinnen en ouderen; er Delftenaren zijn die aangeven graag hun huurwoning te willen kopen;

overwegende dat: -

er in Delft een tekort is aan betaalbare koopwoningen; de ambitie in 'Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023-2028' een passende woning voor iedereen is; de ambitie uit de huidige Woonvisie, het realiseren van 20% middeldure woningen, niet is gerealiseerd; het aandeel middeldure woningen niet expliciet is benoemd in de 'Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023-2028'; het ten behoeve van de sociale cohesie en diversiteit in alle wijken goed is als er een balans is tussen huur- en koopwoningen; een koopwoning mensen uitnodigt om daar goed voor te zorgen en verbeteringen toe te passen, die bijvoorbeeld bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen; een koophuis een manier voor mensen is om een spaarpot op te bouwen en de toekomst met optimisme tegemoet te zien;

verzoekt het college om: -

in gesprek te gaan met woningbouwcorporaties om het mogelijk te maken voor huurders om hun woning te kopen; met de corporaties beleid en afspraken te maken ten behoeve van een Delftse verkoopstrategie; in de lokale prestatieafspraken zichtbaar te maken welke complexen een verkoopstrategie hebben; in de prestatieafspraken streefgetallen opnemen en hierover te rapporteren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de VVD wordt motie M4.12 (Kijk breder naar de mogelijkheden van open zwemwater in Delft) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de Programmabegroting 2024-2027. We stellen vast dat: -

-

de gemeenteraad op 2 november 2022 de motie Haalbaarheid openlucht zwemwater heeft aangenomen, waarmee de raad van het college verwacht een voorstel over de mogelijkheid voor een openluchtzwemfaciliteit in Delft te krijgen; het college in dat kader onderzoekt of het buitenbad bij Sportfondsenbad Kerkpolder weer open kan; ondertussen zwemmen in de Delftse Hout niet mogelijk is vanwege blauwalg en zwemmen in de Schie en de Vliet verboden is; 53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

er daardoor nu al jarenlang geen goede, veilige en schone zwemfaciliteiten zijn voor onze inwoners en bezoekers.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

-

er nog steeds geen enkel zicht is op een definitieve oplossing voor blauwalg in het natuurzwemwater in Delftse Hout; met een onderzoek naar een buitenbad in Kerkpolder er nog geen enkele garantie is dat we op relatief korte termijn daadwerkelijk een veilige en schone plek kunnen aanbieden om te zwemmen; we in afwachting van het buitenbad in Kerkpolder misschien alvast verder moeten kijken dan deze twee zo voor de hand liggende plekken voor openluchtzwemwater.

Wij vinden dat: -

-

-

-

het college een verkenning zou moeten uitvoeren naar andere, misschien nu nog minder voor de hand liggende plekken waar gezwommen zou kunnen worden. Wij denken nu aan: o Natuurzwemwater bij de Symbiobrug (waar doorstromend water is, waardoor blauwalg daar geen kans krijgt); o openluchtzwemwater op het terrein van TU Delft (nabij sportcampus X); o openluchtzwemwater in de Delftse Hout, ommuurd in/nabij de Grote Plas; juist dit nu de fase is dat we nog iets breder kunnen én moeten kijken naar kansen en mogelijkheden voor andere zwemplekken, en ons niet blind moeten staren op de twee plekken die we al kennen; het sowieso goed is te kijken naar een bepaalde spreiding in de locaties, zodat Delfts openlucht- of natuurzwemwater voor zo veel mogelijk wijken en buurten goed toegankelijk is; het ook interessant is hier met de provincie, het waterschap en de TU Delft in gesprek over te gaan. Wellicht zien zij ook mogelijkheden om financieel bij te dragen.

We geven het college opdracht om: -

-

in aanvulling op het onderzoek naar de locatie van Sportfondsenbad Kerkpolder een (compacte) verkenning te doen naar andere plekken waar gezwommen zou kunnen worden, zoals de Symbiobrug, op het terrein van TU Delft of ommuurd nabij de Grote Plas in de Delftse Hout; de raad over de uitkomsten van deze verkenning te informeren en een voorstel voor een vervolgproces te doen,

en we gaan over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Ik start gelijk met de motie die de heer Analikwu namens D66 samen met een ruime meerderheid van de raad indient om een vervolg te geven aan het onderzoek naar het Delftse slavernijverleden. De feiten liegen er immers niet om. Delft zat diep in de slavenhandel. Voor D66 is de inzet duidelijk: we moeten recht doen aan het verleden. Maar daarbij mag het niet blijven. D66 verwacht echt stappen om die doorwerking aan te pakken. Maak werk van het aanpakken van bijvoorbeeld discriminatie op de arbeidsmarkt en de woningmarkt en in het onderwijs. Het college is nu aan zet, maar met deze motie geeft de raad ook het signaal af dat er echt een vervolg moet komen vanuit het college. Daar vertrouwen we natuurlijk op. Dat zullen wij scherp in de gaten houden. 54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw VOOGT (VVD): Meteen een vraag over dit vervolgonderzoek. Kunt u toelichten waarom deze motie niet eigenlijk overbodig is? Het college is immers nog bezig en komt met een reactie. Ik ben benieuwd wat uw overwegingen hierbij zijn. De heer MARUF (D66): Die gaan langs een aantal lijnen. De meeste partijen hebben een heel goed gesprek gehad over hoe om te gaan met het slavernijverleden. Enerzijds is dit dus een signaal aan de inwoners van onze stad dat we dit onderwerp hoog op de agenda houden. Ten tweede geven we het college heel graag aan dat wij alle ruimte geven om met een gedegen voorstel te komen voor hoe wij vastleggen dat in het verleden hier slavernijhandel is geweest en hoe we dat in de toekomst ook een plek geven in onze geschiedenis. De heer STOOP (Hart voor Delft): Wij kunnen hier in de raadzaal met 39 raadsleden althans, een meerderheid van de raad; daar zitten wij niet bij - wel zeggen dat er een vervolgonderzoek moet komen, maar is er weleens een onderzoek geweest naar wat de bewoners van de stad Delft vinden van een vervolgonderzoek naar het slavernijverleden van 150 jaar geleden? Mevrouw VOOGT (VVD): In de motie staat "een benodigd bedrag". Ik ben benieuwd waaraan dan wordt gedacht en uit welke middelen dit bekostigd zou moeten worden. De heer MARUF (D66): Ik ga eerst in op de vraag van de heer Stoop. Die vraag vind ik heel terecht.

Ik kan u vertellen dat alle partijen in de raad in gesprek met verschillende organisaties en inwoners van onze stad echt op het hart zijn gedrukt dat het van belang is om het verleden onder ogen te zien en zichtbaar te maken en om daar een vervolg aan te geven. Daar staan wij voor. Het is geen geheim - want u heeft allemaal het amendement ontvangen - dat D66 graag € 150.000 wilde reserveren voor het vervolg om het college ruimte te geven om daar iets mee te doen. We hebben met elkaar gesproken en er is consensus over in ieder geval het indienen van deze motie om het signaal af te geven. Het bedrag dat nodig is voor het vervolg dat we hieraan kunnen geven, kan vanuit het college voorgesteld worden. Vervolgens kijken we of dat genoeg is of niet. Dan een motie die wij graag mee indienen. De wildopvang in Delft heeft de deuren gesloten. Daardoor is er geen opvang meer voor vogels en watervogels. Omdat D66 ook de leefomgeving goed wil verzorgen, vinden we het belangrijk om deze dieren de nodige zorg te verlenen. Daarom ons voorstel, samen met Onafhankelijk Delft als hoofdindiener, om deze dieren bij te staan. Dit geld is helaas nog niet gereserveerd. Wij roepen op om deze motie te steunen, want dit is gewoon ontzettend belangrijk. Voor de Kadernota hebben wij een voorstel gedaan over de Gasthuisplaats.

D66 heeft voor de transformatie van de Gasthuisplaats een motie ingediend die door een ruime meerderheid van de raad is aangenomen. In de begroting lezen we dat de eerste schop niet in 2024 de grond ingaat, maar dat we eerst onderzoek gaan doen. Bij wat ik in de vorige periode met de heer Van Vliet, toen nog als raadslid, in de raad heb besproken, hebben wij ook gezien dat het complex is om de Gasthuisplaats te transformeren, maar ik spreek hier namens D66 wel uit dat we de resultaten van het onderzoek naar wat te doen met de Gasthuisplaats om die te transformeren van asfaltveld naar groene oase, in het eerste kwartaal van 2024 hier moeten beoordelen, zodat we daar tempo in houden.

55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Dat waren de moties die wij zelf indienen of mede indienen. Op het vervolg zullen wij in de tweede termijn ingaan. Excuus, ik ben een punt vergeten; dat had ik niet opgeschreven. Ik kijk wethouder Gooijer aan. Misschien gaat u ons binnenkort verlaten voor de Tweede Kamer. Ik ken u als een wethouder - dat geldt ook breed voor het college - die zich erg druk maakt over bijvoorbeeld de kinderen in de noodopvang, de vluchtelingkinderen, de kinderen van Oekraïense ontheemden. Afgelopen zomer zijn wethouder Schrederhof, mevrouw Gooijer en ik bij DVA geweest. Daar hebben we het geluk op de gezichten van al die Delftse kinderen gezien die daar mee konden doen aan zomeractiviteiten in grote groepen, kinderen die vaak uit een gezin komen dat geen zomervakantie kan betalen. Ik zou u dus heel graag het volgende willen vragen; volgens mij kan ik dat het best aan u vragen, wethouder Gooijer. Wij hopen dat de kinderen die nu in de noodopvang zitten, de kinderen van Oekraïense ontheemden, de komende zomer mee kunnen doen aan Delftse Vakantie Activiteiten. We hebben daar geen motie of amendement voor ingediend, want het zou heel schrijnend zijn om daarover verdeeldheid te krijgen in de raad. Maar die oproep willen wij vanuit D66 heel graag aan u doen.

Door de fracties van D66, GroenLinks, de ChristenUnie, de PvdA, het CDA, Volt en STIP wordt motie M4.13 (Vervolg geven aan onderzoek slavernijverleden) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 9 november 2023 bij de bespreking van de begroting 2024. We stellen vast dat: -

-

in juni 2023 het rapport Slavernijverleden van Delft aan de raad is aangeboden; in het rapport helder naar boven komt dat: o Delft en Delftenaren nauw betrokken waren bij de VOC en de WIC en zo actief deelnamen aan het mondiale economische en maatschappelijke systeem dat slavernij mogelijk maakte en in stand hield; o de verwevenheid tussen het stadsbestuur en de bewindhebbers van de handelscompagnieën zeer groot was. Van de VOC-bewindhebbers had 89% zitting in de Veertigraad, van de WIC-bewindhebbers 75%; o in een stad als Delft iedereen wist, of iedereen kon weten, dat slavernij bestond en wat zij inhield; het Kwartiermakers Comité Slavernijverleden Delft op 29 september jongsleden ons een brief heeft geschreven met vijf adviezen.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat het college samen met het Kwartiermakers Comité Slavernijverleden Delft en nazaten van de tot slaaf gemaakten onderzoekt hoe de gemeente Delft niet een punt maar een komma kan zetten na het uitgekomen rapport Slavernijverleden van Delft. Wij vinden dat: -

-

het basisonderzoek naar het Delftse slavernijverleden de ogen van velen geopend heeft en vraagt om een vervolg dat leidt tot een volwaardige inbedding van dit verleden in onze stadsgeschiedenis; we het proces om tot keuze van vervolgstappen te komen niet willen verstoren, maar wel zien dat dit om middelen vraagt.

We geven het college opdracht om: 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

-

-

samen met de raad, het Kwartiermakers Comité Slavernijverleden en andere betrokken bewoners in de stad te komen tot een voorstel wat Delft achter de komma gaat doen; uiterlijk in de Kadernota van 2024 het benodigde bedrag beschikbaar te maken om uitvoering te kunnen geven aan het voorstel wat Delft achter de komma gaat doen,

en we gaan over tot de orde van de dag." De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. We hebben een eerdere versie van deze begroting al voor de zomer besproken. Toen heeft de SP verschillende voorstellen gedaan om de begroting te verbeteren. Een aantal daarvan zijn ook overgenomen. Daarom heeft de SP toen met die eerste begroting ingestemd. Maar de SP vindt dit nog steeds een slechte begroting, omdat er keuzes in gemaakt worden die de SP nooit zou maken. Maar dat is niet eens zo belangrijk. Wat belangrijk is, is dat veel bewoners van onze stad die keuzes ook nooit zouden maken. Want waarom zou een inwoner van Delft ervoor kiezen om belastinggeld te geven aan DSM via het "planeet 2 in oprichting"-project, terwijl dat geld ook aan ontwikkelingsprogramma's van de bibliotheek gegeven kan worden om jongeren enthousiast te maken over lezen? Waarom geld uitgeven aan internationaal beleid en aan mannen in een pak, terwijl dat geld ook kan gaan naar evenementen in de stad, de kinderboerderijen en de twee buurthuizen, die alleen op vrijwilligers draaien? De slechtste politici in deze raad zullen dan gaan roepen: wat de SP wil, kan helemaal niet. Maar dat is gewoon niet waar. Misschien kan het niet direct vanavond, maar op de iets langere termijn moeten we een manier kunnen vinden om het mogelijk te maken.

Want waarom is het nooit mogelijk als bewoners iets willen, maar kan alles als een bedrijf of een politicus iets wil? Dat is wat mensen in de stad zich afvragen. "Wat de SP wil kan helemaal niet" hoor je ook als het gaat over het stoppen met grote prestigeprojecten waar de bewoners verder niks aan hebben, zoals nog een extra fietsbrug over de Schie en een fietspaleis om fietsen in de binnenstad te parkeren. Maar natuurlijk kan dat. Beide projecten moeten nog beginnen. Mevrouw WENTINK (STIP): Ik hoor de SP zeggen "waar de bewoners niets aan hebben", maar er zijn veel en veel te weinig fietsenstallingsplekken in Delft. Dat stond ook in de handelingsperspectieven. STIP wil dat dit goed georganiseerd wordt en dat we de openbare ruimte ook kunnen inzetten voor groen, terrassen en ontmoeting. Waarom wil de SP dit niet? De heer VAN DER SLUIS (SP): Er zijn door de hele stad plaatsen waar mensen hun fiets neerzetten. Om dat probleem op te lossen moeten we overal in de stad echt enorme fietsparkeergarages gaan neerzetten. Ik zie niet in waarom we zoveel geld zouden uitgeven aan een parkeergarage alleen in het centrum, waar sowieso weinig plaats is voor groen. Dus nee, ik zie dat voordeel niet. Als we dat geld direct zouden uitgeven aan groen, kunnen we veel meer bereiken.

Mevrouw WENTINK (STIP): Waar wil de SP dan al die fietsen laten waarmee al die Delftenaren al naar de stad gaan? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ga maar gewoon verder met mijn verhaal, want we gaan meer mensen met het openbaar vervoer laten reizen. Dat is immers waarin we dat geld zouden moeten steken: in een vervoersnet dat onze stad eer aandoet, met een tram over de

57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Beatrixlaan in plaats van die paar losse buslijntjes en een tram met een 9 tot 5-mentaliteit, zoals we die nu krijgen. De VOORZITTER: Hier wordt gezegd: een metro. Dat zou een heel mooie oplossing zijn. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ja, een metro is nog mooier. Mijn vraag aan de SP is of we dan niet bang zijn voor eenzelfde soort debacle als met tramlijn 19. We weten hoelang dat gaat duren. Op welke termijn denkt u dat er een tram kan gaan rijden over de Beatrixlaan? De heer VAN DER SLUIS (SP): Daarom moeten we daar nu mee beginnen en daar niet een paar jaar over gaan nadenken, zoals het college van plan is. Daarnaast hebben we op de Beatrixlaan de TU niet. Het is dus een stuk simpeler uit te voeren. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Welke bronnen gebruikt de heer Van der Sluis voor de bewering dat er heel veel mensen met het openbaar vervoer gaan? En weet hij wat de effecten zijn van de modal shift die met zijn voorstellen zal optreden? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, ik zou graag willen dat dat gebeurt. Daarom hebben we inderdaad een fatsoenlijk openbaarvervoernet nodig, zodat meer mensen in de stad gebruik gaan maken van het openbaar vervoer, want nu zie je dat dit in Delft heel anders is dan in andere, iets grotere steden. In Den Haag gaat iedereen met het openbaar vervoer. Hier is dat bijna niet te doen.

Welke stad heeft bijvoorbeeld geen openbaar vervoer in het centrum? Wij dus. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik kan meneer Van der Sluis wel een aantal voorbeelden geven, waaronder ook grote steden waar ze daarmee gaan stoppen. Maar kent u de uitdrukking "openbaar vervoer gaat van de plek waar u niet bent naar de plek waar u niet wilt zijn"? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, die is in Delft helaas van toepassing, maar veel mensen, bijvoorbeeld de mensen die in Den Haag wonen, weten dat dat niet zo is en dat dat niet zo hoeft te zijn. Dat is waar we als Delft ook naar moeten streven. De heer MARUF (D66): Hoorde ik de heer Van der Sluis zeggen dat er in de binnenstad onvoldoende groen is? De heer VAN DER SLUIS (SP): Dat is waar, maar dat is niet wat ik zei. Ik zei dat we geen openbaar vervoer hebben in de binnenstad. De heer MARUF (D66): Maar wat zei u daarvóór? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ja, er is bijna geen groen in de binnenstad. Ik weet dat u nu over de Gasthuisplaats gaat beginnen. Ik zou het bijna de "Sivan Marufplaats" noemen. De heer MARUF (D66): Misschien later een naambordje of zo? Ik vind het bijzonder dat de SP toen tegen onze motie heeft gestemd om een van de weinige plekken die we in de binnenstad hebben, te transformeren naar groen. Enerzijds verwijt u het stadsbestuur dit en anderzijds stemt u tegen voorstellen die dat willen bewerkstelligen.

58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer VAN DER SLUIS (SP): Sorry, ik moet dit laten schieten. Ik weet niet meer waar dit precies over gaat. Dat antwoord houdt u van mij tegoed na de vergadering. Op een vreemde manier ben ik wel blij met de reactie van het college en zojuist ook van STIP op een van onze voorstellen: geen "kan niet", maar gewoon een harde keuze. "We hebben wel genoeg evenementen in Delft. Ze krijgen geld zat, maar InnovationQuarter b.v. heeft dat geld hard nodig en gaat daar goede dingen mee doen." Ik geloof daar helemaal niets van en met mij vele Delftenaren. Mevrouw Wentink bijvoorbeeld, toch de fractievoorzitter van de grootste partij in Delft, zei net dat zij wil dat er meer te doen is voor jongeren in de stad. Ik kan me niet voorstellen dat zij ook vindt dat er genoeg geld naar evenementen gaat. Hoe kan het dat de coalitiepartijen in Delft keuzes maken die ingaan tegen de belangen van de meeste bewoners van de stad? Waarom komen zo weinig mensen in verzet? Ik denk dat er twee dingen zijn. Bewoners zoals die in Delft-West hebben zich allang van de politiek afgewend, zoals SP-fractievoorzitter Lieke van Rossum zojuist uitvoerig heeft uitgelegd. Of ze zijn met andere dingen bezig, zoals de jongste studenten. Het tweede punt is een goede mediacampagne. De gemeente geeft tonnen geld uit aan voorlichters die gelikte nieuwsberichten schrijven om alles mooi te laten lijken.