Handelingen raadsvergadering 7 december 2023

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Ik heb in mijn interrupties al een beetje laten doorschemeren wat D66 vindt van de motie van de SP over de fietsverbinding. De wethouder heeft hier ook een toezegging over gedaan, namelijk om in gesprek te gaan met de bewoners. Laten we dat gesprek dan ook gewoon goed afwachten. D66 onderschrijft het doel van de motie van de VVD, de motie Maak een Mobiliteitsagenda met bewoners. We kunnen ons ook goed vinden in het dictum, maar de uitspraak in de motie dat het college veel meer gebruik had moeten maken van input van de bewoners is voor ons toch net iets te scherp geformuleerd. De Mobiliteitsagenda is een startschot voor projecten. De participatie voor deze projecten begint in principe dan ook eigenlijk nu pas. Dat is nog niet het hele verhaal, want de agenda is wel ooit samengesteld. Daarvoor heeft het college wel prioriteiten moeten kiezen. Daar kan de wethouder wel echt goed input van de bewoners voor ophalen. Daarom zou ik de VVD en de andere indieners eigenlijk willen vragen om één punt in de motie iets af te zwakken. Ik heb kort contact gehad met mevrouw Van den Berg, maar misschien is het goed om straks met een tekstvoorstel te komen. Het gaat over de uitspraak dat het college voor het opstellen van de Mobiliteitsagenda veel meer gebruik had moeten maken van de kennis en ervaring van bewoners, ondernemers en belangenvereniging. Ik zou dat ietsje afgezwakt willen zien.

Dan stemmen wij heel graag in met de motie. Ik kan vrij kort zijn over de motie Geef mensen met een beperking de ruimte. De motie vraagt om actiever zorg te dragen voor een inclusieve openbare ruimte. De stad is van ons allemaal. Dit hoort gewoon dus ook echt bij de visie op de stad. Behoudens de reactie van het college op deze motie staan wij dus echt positief tegenover deze motie. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik zou graag willen weten sinds wanneer D66 meer voor tegels is dan voor groen. De heer ANALIKWU (D66): Dat vind ik echt een leuke vraag, want dat is natuurlijk een beetje een valse tegenstelling. Wij zijn voor duurzame mobiliteit. Ik begrijp ook uit het debat en ik ken de omgeving zelf ook goed - dat dit een klein stukje groen is dat je eigenlijk kunt opofferen om te zorgen voor veel meer duurzame mobiliteit. Dat zijn twee "baby's" van D66 die je dan een beetje met elkaar moet wegen; ik zou het woord "kroonjuwelen" niet durven noemen.

Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ondanks dat de veiligheid van de bewoners die dus met hun fiets naar buiten gaan, in het geding is? De heer ANALIKWU (D66): Dat is nou net precies zo'n punt waar wij de resultaten van het gesprek van de wethouder willen zien voordat wij hier helemaal daarop vooruit gaan lopen, want ik ga er helemaal van uit dat de wethouder en de ambtenaren niet gek zijn en echt zullen luisteren naar bewoners en dat zij daar echt zullen zorgen voor een veilige oplossing. Als dat niet mogelijk is, hebben we vervolgens een gesprek over de vraag of het stuk er wel of niet moet komen. Het lijkt mij nu echt gewoon te voorbarig om daar zover op vooruit te lopen, zoals de motie van onder andere Hart voor Delft en de SP doet. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onafhankelijk Delft staat niet achter hoe er wordt omgesprongen met de ideeën van inwoners die problematiek hebben aangekaart bij diverse onderwerpen, zoals project 11 en de S-bocht bij de kruising met het Mercuriuspad. Daarom steunen wij van harte de motie Nieuwe fietsverbinding Mercuriuspad - Vulcanusweg overbodig van de SP. Er zijn alternatieve routes en Onafhankelijk Delft wil 84

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

niet dat de sociale cohesie wordt aangetast, zoals aangegeven door de inspreekster. Met betrekking tot de S-bocht zet Onafhankelijk Delft in op de motie die we mede hebben ingediend met het CDA, de motie Betrek de buurt bij verbeteren ontsluiting Delftzicht. Onafhankelijk Delft snapt niet dat als er zoveel inzichten zijn vanuit de buurt, toch altijd voor een andere weg gekozen wordt. Vertrouwen in de overheid ontstaat niet alleen bij aanhoren. Daarom de vraag om met de bewoners van Delftzicht op zoek te gaan naar de mogelijkheden om deze veiligheidssituatie bij de S-bocht te verbeteren. In dit kader heeft Onafhankelijk Delft de motie Maak een Mobiliteitsagenda met bewoners en andere belanghebbenden van de VVD mede ingediend om de inwoners echt meer te betrekken en mee te laten denken over de Mobiliteitsagenda. Dan een stukje herhaling, maar wij willen toch naar voren brengen dat Onafhankelijk Delft huivert bij de geschetste gedachte van het volgende miljoenenproject, een fietsecoduct van 4,5 meter breed voor e-bikers, waar verkeersborden niet leesbaar zijn voor dieren, voor zover wij weten. Wat Onafhankelijk Delft betreft kan dit voorstel beter op een later moment worden voorgelegd als er meer inspraak is geweest. In ieder geval heeft Onafhankelijk Delft de motie van de VVD, de motie Geen fietsecoduct over de A13, mede ingediend.

Onafhankelijk Delft heeft ook mede technische en schriftelijke vragen gesteld over dit onderwerp met het CDA, de VVD en de ChristenUnie, kijkend naar de afhankelijkheidsrelatie met betrekking tot de subsidie voor de Gelatinebrug en het ecoduct, mede ook omdat mijn vraag aan de wethouder in de commissievergadering of de TU Delft om dit ecoduct heeft gevraagd, bevestigend is beantwoord. Al met al denkt Onafhankelijk Delft nog steeds dat op dit moment op veel te veel terreinen aan de slag wordt gegaan, terwijl basisbehoeften zoals eten, drinken, wonen, zorg, huidige veilige wegen en bruggen, je elektriciteitsrekening en de zwemlessen alleen maar duurder worden. De reservepot is bijna leeg en de pot moet bewaakt worden, juist om de leefbaarheid tegemoet te komen en niet omdat er te veel projecten lopen waarbij je erop kan wachten dat het financieel uit de hand gaat lopen. Daarnaast moeten we als raad steeds aankaarten dat er in onze inclusieve stad ook rekening gehouden moet worden met mensen met een handicap. Het autoweren lijkt een doel op zich geworden en er had veel meer met de inwoners moeten worden gesproken. Dit is niet een agenda waar Onafhankelijk Delft op dit moment om staat te springen. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Voorzitter, goedenavond.

Wij hebben in de commissie R&V al heel veel gezegd over de update van de Adaptieve Mobiliteitsagenda en de geplande projecten die daarin staan. Wat Volt betreft staan er zeker ook veel goede maatregelen in om de mobiliteitstransitie mogelijk te maken. Het ontbreken van een participatieparagraaf bij alle genoemde projecten vinden wij echter een gemiste kans. Hierdoor wordt niet alleen onduidelijk of er participatie is geweest, maar ook welke beleidsruimte er nog is bij de uitvoering van de projecten. Het is onduidelijk bij welke maatregelen sprake is van cocreatie en bij welke maatregelen inwoners enkel en alleen nog worden geraadpleegd. Het ontbreken van participatie bij het Mercuriuspad is een gemiste kans om alle kennis en expertise te benutten die de stad bij deze agenda had kunnen gebruiken. Om onder andere die redenen zullen wij de moties die hiertoe oproepen, steunen. Wat Volt betreft kan en moet de informatie over participatie beter. Daarom hebben wij samen met de VVD en veel andere partijen de motie ingediend om bij de volgende update met een voorstel te komen, zodat mogelijk nog nuttig met bewoners en andere belanghebbenden in gesprek kan worden gegaan over de ideeën die zij hebben.

Eigenlijk is mijn oproep aan de raad om die duidelijkheid over participatie, bijvoorbeeld door middel van een participatieparagraaf met een vaste structuur, als kader mee te geven bij elk collegevoorstel en om dat eigenlijk te 85

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

vragen en te eisen. Immers, participatie wel of niet moet een duidelijke afweging zijn, niet alleen voor het college maar ook voor de raad en voor inwoners. Alleen dan kunnen we er later ook van leren als stadsbestuur. Dit zal ook een onderdeel zijn van het initiatiefvoorstel waarmee ik op dit moment bezig ben. Mijn vraag aan de wethouder is of bij elke maatregel die in de huidige update staat beschreven, alsnog een aanvullende notitie kan worden gemaakt met daarin ten eerste het antwoord op de vraag of er wel of geen participatie werd of wordt doorlopen en, indien niet, een motivatie daarvoor, ten tweede wat het doel is van het participatietraject, ten derde op welke doelgroep de participatie zich richt, bijvoorbeeld alleen met inwoners of alleen met stakeholders, ten vierde wat het nagestreefde niveau van de participatie is - gaat het om cocreatie of alleen om raadplegen of informeren? - en ten vijfde welke resultaten het participatieproces dan zou moeten opleveren. Op die manier hoeven we als raad die vragen daarna niet elke keer bij commissievergaderingen te stellen.

Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Wilt u dat de wethouder actie onderneemt of wilt u dat de wethouder een hele lange beschrijving naar ons stuurt waar ze waarschijnlijk heel lang mee bezig is, waardoor ze minder actie kan ondernemen? Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ten eerste vind ik dat een soort valse tegenstelling. Ik vind ook - om dat argument opnieuw te gebruiken - dat dit een korte update kan zijn. Ik vraag niet om een heel lang memo. Ik vraag om kort te zeggen wat er wel of niet is geweest. Volgens mij heeft zij die afweging zelf ook al moeten maken. Dat kan zij dus ook voor ons inzichtelijk maken. Mijn vraag is of dat niet nu al kan of dat we daar tot de volgende update mee moeten wachten. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Met een korte update kan ik leven. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Wij staan ook heel erg achter de oproep in de motie van de ChristenUnie en andere partijen om mensen met een beperking de ruimte te geven. Wij steunen deze motie en kijken uit naar het voorstel bij de Kadernota. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. U heeft het net al bij de Woonvisie kunnen horen: de ruimte in Delft is schaars en we willen verduurzamen, maar hoe zorgen we er dan ook voor dat Delft bereikbaar blijft? In de Mobiliteitsagenda worden deelmobiliteit en hubs veel genoemd.

STIP is daar blij mee, want deelmobiliteit draagt bij aan de mobiliteitstransitie, maar we missen de link tussen deeltweewielers, deelvierwielers en het openbaar vervoer. Wat ons betreft kijken we liever naar de gehele puzzel in plaats van naar alle losse stukjes, bijvoorbeeld hoe deelmobiliteit het openbaarvervoernetwerk kan versterken. Kan de wethouder toezeggen dat deelmobiliteit in de bespreking van het ov-netwerk wordt meegenomen? Dan gaat STIP ook in de volgende stukken hier scherp naar kijken. Dan een paar dingen over de moties die voorliggen. STIP ziet graag aandacht voor zo veel mogelijk soorten deelmobiliteit. Daarom staan we ook op de motie over de deelbakfietsen. In de commissie hebben we een mooi debat gehad over wat insprekers ons vertelden. Participatie is ook belangrijk. STIP staat ook achter het idee van de motie van de VVD om participatie te betrekken, maar we wachten graag de reactie van de wethouder af: wat gaat dit nu echt betekenen en voegt het iets toe aan de regelingen die we al hebben? Dit slaat ook een beetje op het debat over het Mercuriuspad. Ik sluit me aan bij de woorden van D66. Omdat veel fietspaden in Delft drukker worden, ziet STIP de meerwaarde van meer fietspaden en dus ook deze fietsverbinding. Aangezien de wethouder heeft aangegeven in gesprek te gaan, hopen we dat hieruit wordt gekomen. Hetzelfde geldt voor de S-bocht. 86

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

We staan volledig achter het idee van de motie om mensen met een beperking meer ruimte te geven, maar zoals ik in mijn interruptie al een beetje aangaf, snappen we niet helemaal wat de toevoeging is om dit ook terug te laten komen in de Kadernota en de begroting. Ook op dat punt wachten we de reactie van de wethouder af. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. We hebben hier twee weken geleden behoorlijk uitgebreid over gesproken. Om te proberen om netjes binnen de tijd te antwoorden, zal ik dus me dus vooral beperken tot de moties en de vragen die daaromheen zijn gesteld. Ik begin met de motie over het beter betrekken van bewoners of over samen met bewoners een Mobiliteitsagenda maken. Volgens mij is het goed om even te kijken hoe we daar in het stuk al iets over hebben gezegd, want we hebben in de adaptieve agenda gezegd dat we op een bepaalde manier tot uitgangspunten komen waarmee we vervolgens de maatregelen in een lijst zetten. Maar daarbij hebben we wel gezegd dat we iets doen met draagvlak. Daar staat ook een definitie bij van wat dat betekent, maar het punt is dat we dat eigenlijk in één zinnetje hebben genoemd.

De strekking van de vraag die door de VVD is gesteld en heel netjes is toegelicht en die door Volt is herhaald, is dat het van belang is dat je van de projecten die daarop staan, ook weet wat de ruimte en de beleidsruimte zijn en met wat voor mensen - buurtbewoners, ondernemers of andere belanghebbenden - je dan het gesprek wil voeren. Volgens mij is het heel goed om daar wat meer inzicht in te bieden, want op zich is deze adaptieve agenda vooral een lijst met projecten die we vanaf nu gaan uitvoeren. Dat betekent dat er nog allerlei participatietrajecten gestart gaan worden, maar het is goed om dan ook aan te geven wat de mate van betrokkenheid is en hoe je uiteindelijk kunt meedenken of dat het vooral gaat om het meegeven van een paar puntjes en zorgen dat we die goed verwerken. Misschien ook een beetje in de lijn van de vraag van Volt zou ik graag bij de verschillende projecten die nu in de agenda staan, aangeven aan wat voor soort participatie we denken. Dat wordt niet een enorm beleidsstuk. Ik stel GroenLinks dus gerust: het gaat vooral om de mate van participatie en om goed aangeven met wat voor groepen we vervolgens in gesprek zullen gaan, zodat helder is wat er allemaal in de stad wordt opgepakt en hoe we daar met elkaar aan werken.

Volgens mij is het in het kader van Samen maken we de stad - ik kijk ook even naar mijn buurvrouw - ook goed om aan te geven hoe we de stad dan betrekken op de plekken waar de fysieke leefomgeving aan de orde is. Je fysieke leefomgeving is echt een van de onderwerpen waarover je graag mee wil kunnen denken. Volgens mij moeten we die gelegenheid dus echt scheppen. We kunnen de motie dus in stemming laten brengen. Ik kan ook zeggen dat er volgens mij allemaal goede elementen in zitten en dat ik een extra stuk wil leveren bij het verhaal dat we nu hier met elkaar bespreken, zodat duidelijk is hoe de participatie loopt, maar dat ik in de volgende update ook wil aangeven hoe het vervolgens is gegaan, wat we daarvan terug hebben gekregen en wat we ervan hebben geleerd, zodat we dan bij de nieuwe maatregelen die we te zijner tijd weer in de agenda zetten, al kunnen aangeven hoe we vervolgens daar weer met participatie om willen gaan. Het gaat dus niet alleen om adaptief zijn in de soort projecten die we draaien maar ook om hoe we dat samen met de stad doen. Wellicht hebben we dan ondertussen ook vanuit Samen maken we de stad allemaal inzichten in hoe we dat zo goed mogelijk in gesprek kunnen gaan doen. Dat is op basis van de motie van de VVD en de vraag van Volt hoe we daar als college in staan.

Dan de wat meer specifieke plekken waarover ook wordt gevraagd hoe het college daarover het gesprek met de bewoners aangaat, ten eerste de nieuwe fietsverbinding tussen het Mercuriuspad en de Vulcanusweg, waarbij het Mercuriuspad op dit moment wordt aangelegd en de Vulcanusweg een bestaande straat is. Het gaat vooral om een doorsteek tussen twee gebouwen om die twee plekken, waar goed gefietst kan worden, met elkaar te verbinden. Van die doorsteek hebben we gezegd dat het een goede manier is om het 87

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

netwerk te versterken en ook een alternatieve route neer te leggen. Als we nu zeggen dat dit een project is, kunnen we ook met bewoners in gesprek over hoe we dat zo goed mogelijk inpassen. Om u gerust te stellen: we stellen niet voor om een pad over de moestuin heen te leggen, want die kan er makkelijk naast, maar we hebben wel heel veel kans om naast een mooie doorsteek de ruimte gewoon zo in te richten dat het groen beter wordt en dat je het goed kunt inpassen maar dat je ook iets doet aan de sociale veiligheid. Er zijn inderdaad achteringangen waar je wellicht met je fiets komt, maar het is daar ook heel erg donker. Het is prettig als je daar ook ziet dat er af en toe iemand langskomt. Volgens mij kunnen we daar dus heel goed met bewoners over spreken. Dat heb ik ook al toegezegd. Ik zou daarom dus zeggen dat deze motie mij overbodig lijkt, want we gaan daar met elkaar over in gesprek. De heer VALK (CDA): Ik heb goed geluisterd naar wat de wethouder zegt. Ze wil inderdaad in gesprek gaan, maar ze zegt ook dat ze in gesprek wil gaan om te kijken hoe het fietspad ingepast kan worden. Dat betekent dat de boodschap eigenlijk is dat het fietspad er komt, maar dat de vraag nog is waar die komt te liggen. Is dat de insteek van het gesprek? Wethouder HUIJSMANS: Het gaat om "ingepast kan worden".

Als blijkt dat er echt onoverkomelijke problemen zijn, is het punt natuurlijk altijd of je het dan alsnog gaat doen. Volgens mij hebben we dan uiteindelijk een ander gesprek, maar de intentie is om de doorsteek te maken. We denken dat het past, maar we gaan natuurlijk geen dingen doen als dat echt niet kan. Dat mag het CDA van mij aannemen. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Kan de wethouder aangeven dat het fietspad, als dat er toch gaat komen, eerst naar de raad komt, zodat we daarover eventueel nog kunnen nadenken en daar misschien iets aan kunnen veranderen? Wethouder HUIJSMANS: Deze adaptieve agenda hebben we ter kennisgeving aan de raad gestuurd. We werken op basis van het Mobiliteitsplan. Dat is het kader dat de raad ons heeft meegegeven en wat we moeten doen. In dat kader van het MPD staat een kaartje met een hoofdfietsnetwerk, waar ook deze route al op aangegeven is. Daarop zijn de verschillende lijnen aan elkaar gekoppeld. Daar ontbreekt nu op deze plek nog een stukje, waar we nu dus met de bewoners goed zullen kijken hoe we dat zo netjes mogelijk met elkaar kunnen inrichten. Die kansen zijn er en er zijn in heel Delft meerdere doorsteken die op deze manier zijn aangelegd. Het kan ook echt in een smalle ruimte met een veilige en prettige inrichting. Een voorbeeld van zo'n doorsteek is bij de Groene Haven tussen de oude GGD en het nieuwe pand VOLT.

Dat werkt daar prima en dat is echt maar een beperkte ruimte. We hebben gewoon genoeg voorbeelden die aantonen dat dit ook kan functioneren. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Het door u genoemde voorbeeld is iets breder en neemt iets meer ruimte in dan daar. Ik krijg ook te horen: nee, raad, jullie hebben we verder niet meer nodig; wij bepalen het zelf wel. Wethouder HUIJSMANS: Gezien de tijd ga ik verder met de andere motie waarmee ons ook gevraagd wordt om goed in gesprek te gaan. Dat gaat over de S-bocht bij Delftzicht. Volgens mij is die motie overbodig, want ik heb in de commissie al aangegeven in gesprek te gaan met de bewoners. Dan geldt het volgende uitgangspunt ten aanzien van de evaluatie en de monitoring zoals die nu wordt uitgevoerd; ik denk dat de heer Valk de desbetreffende motie kent, want in 2018 heeft hij het college daarmee een heel duidelijke opdracht meegegeven om daar op gezette tijden te monitoren en te bekijken of het nodig is om in te grijpen en om, als dat nodig is, ook in gesprek te gaan met de buurt. Er was een voorkeur om een doorsteek te maken. Die is ook nog steeds heel netjes vrijgehouden. We gaan eerst kijken wat de uitkomsten van die monitoring zijn. Vervolgens gaan we kijken of 88

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

we moeten veranderen en wat we dan kunnen veranderen. Dan liggen er een heleboel mogelijkheden voor hoe dat te doen. De heer VALK (CDA): De motie uit 2018 herinner ik me inderdaad heel goed. Die motie vroeg om de mogelijkheid van een doorsteek, eigenlijk de meest rigoureuze ontsluitingsmaatregel. Maar de insprekers hadden het ook over wat kleinere maatregelen, bijvoorbeeld een VRI-installatie of het omklappen van een voorrangssituatie. De wethouder zegt dat de motie overbodig is. Begrijp ik het goed dat ze gewoon de hele motie kan toezeggen en dat dat ook de toezegging is die zij in de commissie heeft gedaan? Die was voor mij en naar ik heb begrepen ook voor andere partijen niet helemaal duidelijk. Wethouder HUIJSMANS: De motie zegt dat we moeten doen wat de bewoners voorstellen. Volgens mij is het goed om op basis van de uitkomsten van de monitoring te kijken wat de beste oplossing is en ook aan experts te vragen wat de beste manier is om daar een goede en veilige situatie te organiseren. De heer VALK (CDA): De motie zegt niet dat er moet gebeuren wat de bewoners zeggen. In de motie staat: "met actieve deelname van de bewoners te zoeken naar mogelijkheden". Dat is wat anders dan de bewoners als opdrachtgever te beschouwen. Wethouder HUIJSMANS: Deze motie doet de aanname dat ingrijpen nu al nodig is. Dat gesprek moet nog gevoerd worden.

Volgens mij moet daar dus nog enige ruimte zijn. Die ruimte gaf de oude motie ook. Volgens mij blijven we in de geest daarvan op dit moment het onderzoek en de monitoring doen en het gesprek voeren met de bewoners, dat zeer geregeld plaatsvindt. Dat gebeurt niet alleen als ik er langskom, want er wordt geregeld met de bewoners gesproken, omdat er natuurlijk heel veel speelt in die wijk. Op het moment dat blijkt dat we echt iets moeten gaan doen - we hebben het al gehad over het veranderen van een voorrangsituatie of het neerzetten van een VRI - liggen die opties nu op tafel om die wellicht neer te gaan zetten, maar daar wachten we echt eerst de monitoring voor af. Dan de motie Geef mensen met een beperking de ruimte. We kunnen ons als college volledig vinden in de oproep die daarin wordt gedaan om de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor inwoners met een beperking te verbeteren. In de Inclusieagenda en in projecten zoals de Gevel-tot-gevelaanpak van beide collega's en Ruimte in de binnenstad zullen we hier echt aandacht aan besteden. Daarbij gebruiken we ook de input vanuit de bewoners, maar ook vanuit bepaalde groepen die ons aangeven dat bepaalde plekken echt niet goed genoeg ingericht zijn en dat zij echt willen dat daar iets gaat gebeuren.

De motie geeft her en der wel concreet aan wat er moet worden gedaan, maar ik zou zeggen dat we bekijken wat de beste wijze is om de raad te kunnen informeren. Een volgende adaptieve agenda komt immers pas over twee jaar. Volgens mij is het beter om te kijken hoe we de raad kunnen gaan informeren over hoe we dit gaan doen en hoe we de input vanuit de stad meenemen. We hebben bijvoorbeeld de P&C-cyclus, maar ook de Inclusieagenda, waar mijn buurvrouw de komende tijd heel actief mee aan de slag gaat en waarin ook allerlei zaken zullen worden opgenomen. Wellicht is dat dus een beter stuk om te rapporteren over hoe we met zaken bezig zijn, maar we willen nog even bekijken hoe we dit op de beste manier kunnen doen. Als dat voldoende scherp is, zou ik dat kunnen toezeggen, want het is wel echt een belangrijk onderwerp en we vinden het ook goed om zichtbaar te maken wat we daaraan doen en hoe we dit verbeteren in de stad. Met de motie over de deelbakfiets wordt heel specifiek gevraagd om aanbieders van deelbakfietsen erop te wijzen dat er de mogelijkheid is om je in te schrijven voor een vergunning. We hebben een vergunningstelsel en er is nog best wel wat ruimte om 89

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

deelfietsen of andersoortige tweewielers aan te bieden. Die ruimte wordt op dit moment nog niet benut. We zouden er dus nogmaals op kunnen attenderen dat er nog ruimte is. Dan doen we dat gewoon heel breed, zodat iedereen die aanbieder is, daarop kan reageren, want ik ben het eens met het punt van de VVD: we hebben het systeem, we weten hoe het stelsel werkt en er zijn ook partijen die daar gebruik van maken, maar er zijn ook partijen die er ondanks dat geen gebruik van maken. Dan is de vraag dus of er wel of niet een markt in Delft is. We kunnen een aanbieder niet verplichten om een vergunning bij ons te komen halen als hij geen markt ziet. Ik ben het eens met de vraag van STIP, want dan kunnen we misschien kijken naar bijvoorbeeld een ov-systeem en andersoortig vervoer. Je zou bijvoorbeeld ook rondom je openbaarvervoerstations kunnen kijken, maar ik denk dat de markt echt moet aangeven wat wel of niet haalbaar is, want wij kunnen partijen niet verplichten tot een verlieslatende businesscase. Nog even een opmerking naar aanleiding van de opmerking van Onafhankelijk Delft over de financiën. De raad heeft met de begroting een financieel kader meegegeven op basis waarvan we deze agenda uit kunnen gaan voeren. Op het moment dat blijkt dat dingen duurder zijn, zullen we misschien een stukje niet doen of komen we terug bij de raad omdat we meer geld nodig hebben.

Dit ter geruststelling. De schriftelijke vragen over het ecoviaduct lagen er al vanuit het CDA. We zijn bezig met het beantwoorden daarvan. De aanvullende vragen heb ik zojuist tussen de bedrijven door even gezien. Volgens mij is het goed om echt op basis van informatie en goed geïnformeerd het debat met elkaar te voeren, want het is natuurlijk lastig als niet het hele verhaal bij iedereen scherp beschikbaar is. Ik vind het dus heel fijn dat we het op die manier kunnen doen en dat we niet nu al een motie met elkaar bespreken om iets wel of niet te gaan doen. Ik vind het heel prettig dat we daar in deze raad op deze manier met elkaar over spreken. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Zou de wethouder nog kunnen reageren op de vraag of deelmobiliteit terugkomt in de visie van het ov-netwerk? Wethouder HUIJSMANS: Ja, daar was ik overheen gegaan nadat ik het over de bakfietsen had. Het is op dit moment al zo dat we in ons beleid voor de tweewielers ervan uitgaan dat die tweewieler een heel goed onderdeel is van de keten waarbij de koppeling met het openbaar vervoer goed wordt gelegd. Op zich liggen die linken dus al in het beleid dat u hier in de raad heeft vastgesteld. We hebben het dan over het openbaar vervoer: wat is het best werkende netwerk? Dan kan de raad daar natuurlijk met elkaar over spreken, maar ik ga geen toezegging doen over iets wat we al met elkaar hebben afgesproken.

Volgens mij is het wel goed als het gesprek daar in gezamenlijkheid over wordt gevoerd, maar ook over goed wandelen, want goede fiets- en wandelpaden zijn ook van belang voor die first en last mile. Dat geldt zeker ook voor het punt dat door de ChristenUnie wordt neergelegd, namelijk goede toegankelijkheid van het openbaar vervoer, ook voor mensen met een beperking. Eigenlijk zijn al die elementen dus van belang om hierbij te betrekken. Dat lijkt mij het gesprek dat we over enige tijd in de raadzaal hierover moeten hebben. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Ik snap wat de wethouder zegt, maar als nu in het bestaande beleid voor tweewielers al iets wordt gezegd over de first en last mile en betrekken bij ov, zou het dan juist niet ook mooi zijn als, wanneer we straks het ov gaan bespreken, ook de tweewielers en andere deelmobiliteit worden besproken in plaats van dat het eenrichtingsverkeer is? Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij heb ik in de commissie al aangegeven dat deelmobiliteit voor heel veel verschillende doelgroepen op verschillende momenten een deel 90

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

van de oplossing of dé oplossing is. Een deelauto is echt voor een andere doelgroep en voor een ander moment van een reis dan wanneer je bijvoorbeeld op het station aankomt en een ov-fiets pakt. Volgens mij is het goed om dat scherp uit elkaar te houden, want als je het op een bepaalde manier ziet als "vanzelfsprekend van een deelauto naar de deelfiets" … Het zijn echt verschillende momenten en verschillende doelgroepen met ook verschillende ideeën over hoe ze het gemak daarin willen zien. Een deelauto kun je op een grotere afstand nog acceptabel vinden dan bijvoorbeeld een deelfiets. Het zijn dus echt heel lastig met elkaar te koppelen onderwerpen. We hebben allemaal uitgebreid gesproken over hoe we dat in beleidsstukken goed gaan weergeven. We kunnen dat echt naast elkaar leggen, maar het idee dat we daar een geïntegreerd beeld bij kunnen maken … Deelmobiliteit is niet één modaliteit. Er zitten gewoon heel veel verschillende aspecten aan. Volgens mij is het dus heel goed om daar met de raad samen over te spreken, maar het lijkt me niet iets om integraal te gaan doen, want dan slaan we het allemaal wel heel erg plat. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Meneer Analikwu had het zojuist over een motie waarin een zinsnede veranderd zou moeten worden. Misschien zijn er dus ook nog gedachten over moties. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter.

Ik wil de wethouder hartelijk bedanken voor het geven van duidelijke antwoorden. Nog even waarom in de motie "Kadernota en begroting" staat: omdat heel duidelijk bij elk hoofdstuk dat ertoe doet, bijvoorbeeld bij Bereikbare stad, drie subparagrafen staan, zoals "wat willen we bereiken?", "wat gaan we ervoor doen?" en "wat gaat het kosten?" Vervolgens valt er bij het kleine alineaatje "voetganger op 1" werkelijk niets te lezen over toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Dat is wat deze motie beoogt: geef daar in dit soort stukken aandacht aan. Als het goed is, hoorde ik de wethouder een toezegging doen: "We gaan kijken waar we dit gaan benoemen"; u noemde het zelfs "rapporteren". De motie spreekt zelfs van "een samenvatting"; dat leek me dus iets minder. Maar als ik dit als een toezegging mag beschouwen, wil ik straks graag een schorsing aanvragen om te kijken of ik de motie moet handhaven of intrekken. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. We hadden inzake de motie over participatie van bewoners vanuit D66 het voorstel gekregen om een woordje aan te passen, waarna D66 zou kunnen instemmen met de motie. Maar tegelijkertijd hoor ik de wethouder eigenlijk alle drie de dictums van de motie toezeggen. Volgens mij is het goed gebruik dat we moties dan niet in stemming laten brengen, maar in dit geval noteren als een toezegging.

Maar ik weet niet of mijn mede-indieners - dat zijn er nogal wat - dit allemaal als hetzelfde goede gebruik definiëren. Wellicht moet ik dus samen met de heer Van der Woerd mee schorsen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Ik wil graag iets zeggen over onze motie. Als ik goed heb geluisterd, hoorde ik de wethouder zeggen dat zij ervoor openstaat om opnieuw openbaar bekend te maken dat er nog ruimte is binnen het bestaande beleid, want die ruimte is er inderdaad nog. Volgens mij is dat dus een toezegging. Dan kunnen wij, ook naar goed gebruik, nog even overleggen, maar volgens mij kunnen we de motie dan intrekken. De VOORZITTER: Ik geef u graag twee minuten de tijd. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Een aantal mensen hadden om de schorsing gevraagd. Volgens mij was de heer Van der Woerd de eerste.

91

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. We zijn het erover eens dat met wat ik net benoemde als toezegging, zoals ik die begreep van de wethouder, we motie 7.7.5 (Geef mensen met een beperking de ruimte) intrekken. Ik wil wel graag die bevestiging horen van de wethouder. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik heb dezelfde vraag. Ik heb even met de mede-indieners overlegd, maar als de wethouder inderdaad bereid is om de drie dictums toe te zeggen - ik heb het zojuist informeel afgestemd, maar het is altijd goed om dat ook op de camera te hebben - trekken we de motie in. Dan is de toezegging afdoende. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Wij zijn blij met de toezegging van de wethouder om het bekend te maken bij de aanbieders. Wij zullen dus ook onze motie intrekken. De VOORZITTER: Ik kijk naar de wethouder. Worden alle dictums onderschreven? Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Ik heb ze net iets anders geformuleerd, bijvoorbeeld bij de participatie, zoals de VVD die heeft aangegeven. Aan het huidige stuk, dat nu werd besproken, doen we de toevoeging waar we het over hebben. In het nieuwe stuk kijken we dus terug hoe de huidige projecten zijn verlopen en geven we aan hoe we het in het vervolg gaan doen. Dat is dus net iets scherper, maar volgens mij komt dat overeen met hoe dat is opgenomen. Dat klopt dus.

Bij de Inclusieagenda kijken we inderdaad goed hoe en wat daar moet worden gedaan en zeker ook hoe we dat in de P&C-cyclus terug laten komen. Dat klopt. En de deelbakfietsen: inderdaad. De VOORZITTER: Ik stel vast dat wij nog twee moties over hebben, namelijk motie 7.7.2 (Nieuwe fietsverbinding Mercuriuspad - Vulcanusweg overbodig) en motie 7.7.4 (Betrek buurt bij verbeteren ontsluiting Delftzicht). Ik sluit de beraadslaging. In stemming komt motie 7.7.2 (Nieuwe fietsverbinding Mercuriuspad - Vulcanusweg overbodig) van de SP, Hart voor Delft en het CDA. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. We gaan tegen deze motie stemmen, omdat we van de wethouder, ook in de commissie, al gehoord hebben dat de wethouder in gesprek gaat en dit heel serieus neemt. Maar we zien wel de zorgen van de bewoners. We hopen dus op een goede oplossing. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. We sluiten ons aan bij STIP, ook wat de volgende motie betreft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 16 tegen 21 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP, Volt en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.7.4 (Betrek buurt bij verbeteren ontsluiting Delftzicht) van het CDA, de SP en Onafhankelijk Delft.

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

92

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Met de bevestigde toezegging van de wethouder zijn wij tevreden en willen we die stap eigenlijk eerst afwachten voordat er wordt gesproken over mogelijke vervolgstappen. Daarom stemmen wij tegen. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 16 tegen 21 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP, Volt en de VVD ervoor hebben gestemd. 190. Sluiting. De VOORZITTER: We zijn aan het einde van de vergadering gekomen, maar het is wel na twaalven. GroenLinks heeft nog een klein beetje spreektijd. Het is Paarse Vrijdag geworden. Daar zou mevrouw Romeijnders heel kort een of twee zinnen over willen zeggen. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Ja, het is vandaag Paarse Vrijdag, waarbij we aandacht vragen voor lhbti+-solidariteit. Als je de komende ochtend wakker wordt, doe dan dus paarse kleding aan, net zoals mevrouw Timmermans, die geheel in thema is. De VOORZITTER: Helemaal goed. Mensen, veel dank. Dank aan de ambtelijke ondersteuning, aan de griffie, voor eenieders inbreng en aan het college. De vergadering wordt om 0.19 uur gesloten.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 1 februari 2024.

, voorzitter. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

, griffier. J. Mimpen

93