Handelingen raadsvergadering 27 juni 2024

er behoefte is aan offline publicatiemogelijkheden van de UITagenda om het cultuuraanbod in Delft buiten de binnenstad bekend te maken; de inzet van offline publicatiekanalen, zoals (digitale) informatievitrines, de bekendheid van de evenementenkalender kunnen vergroten; deze kanalen ook gebruikt kunnen worden voor campagnes vanuit de gemeente om inwoners en bezoekers te informeren en stimuleren; het vergroten van de bekendheid van Delftse evenementen bijdraagt aan de economische welvaart van Delft en een bruisende, aantrekkelijke stad;

We geven het college opdracht om: -

met een voorstel te komen om Delftse evenementen breder bekend te krijgen bij inwoners buiten de binnenstad en bezoekers aan de stad; dit voorstel op te stellen in samenspraak met onder andere evenementenorganisaties en betrokken partners; te overwegen hoe - bestaande dan wel niet bestaande - publicatielocaties in de openbare ruimte gebruikt kunnen worden voor informatie over evenementen in Delft,

en gaan over tot de orde van de dag." De heer VAN RIJN (VVD): Goedenavond, collega-raadsleden, college van wethouders en jarige burgemeester. Gefeliciteerd nog! Ook goedenavond aan alle ambtenaren en in het bijzonder de griffie. Speciaal ook goedenavond aan Bianca en natuurlijk goedenavond aan de kijkers thuis en de enthousiastelingen op de publieke tribune. Met enige melancholie besef ik dat dit mijn laatste inhoudelijke raadsvergadering is. Daarom wil ik alvast iedereen in deze zaal, niemand uitgezonderd, bedanken voor de fijne samenwerking. Meneer Hombergen, ik ga niet meer dat grapje maken dat het tussen ons wel snor zit. We gaan zelfs binnenkort een whisky'tje doen. Ik zal deze keer niet de snor drukken; dat komt dus goed.

21

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer HOMBERGEN (PvdA): Die snor zal ik toch even handhaven, meneer Van Rijn. Die zit er dus echt wel in. De VOORZITTER: Dat is misschien een geruststelling, of niet. Dat mag de heer Van Rijn zelf beoordelen. De heer VAN RIJN (VVD): Ik heb geen vraag gehoord. Ik ga dus gewoon door. Ondanks de fijne samenwerking en de grote wederzijdse harmonie op persoonlijk niveau zijn er in deze raadzaal toch ook wat politieke verschillen van inzicht, maar misschien zijn ze toch wat minder groot dan wijzelf denken. Om dit duidelijk te maken begin ik met een klein raadseltje. Wie o wie weet van wie de volgende uitspraak was? Goed luisteren: "De kritische geest heeft de illusoire bloemen van de ketenen af gerukt, niet opdat de mens nu gekluisterd zou blijven zonder enige illusie of troost, maar opdat de mens zijn ketenen zou afwerpen om de levende bloemen te plukken." Is er iemand in deze raadzaal die een gok durft te wagen? De VOORZITTER: De heer Van der Woerd was de eerste. Daarna mag mevrouw De Jongh Swemer het proberen. Meneer Van der Woerd, één poging, hè? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ja, één poging: een prominente VVD'er. De VOORZITTER: Nee, dat is niet genoeg. Mevrouw De Jongh Swemer, de hoop is op u gevestigd. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik dacht aan wijlen prins Claus, die ooit zijn stropdas afwierp. De VOORZITTER: Ja, daar zit wat in.

De heer SCHUURMAN (D66): Het klonk verdacht veel als Nietzsche. De VOORZITTER: Ik ben benieuwd, meneer Van Rijn. Onthul het nu. De heer VAN RIJN (VVD): Allemaal mis poes! Deze uitspraak was van de liberaal Karl Marx. Ik zie de SP, GroenLinks en de PvdA glimlachen van oor tot oor. Mooi dat jullie nu allemaal beseffen dat liberaal sociaal is. In dat kader komt er misschien echt een keer een fusie tussen de VVD en de SP. Verder ga ik ervan uit dat het een kwestie van tijd is voordat het college de ideeën van de VVD nog meer gaat omarmen. De realiteit is echter dat we er nog niet helemaal zijn, kijkend naar de Kadernota 2024. In het Delft dat wij als VVD voor ogen hebben, hoort iedereen erbij en zijn alle Delftenaren vrij om de levende bloemen te plukken. Dit overijverige college kiest er echter voor om hardwerkende Delftenaren te ketenen, middelen tot doelen te verheffen, alles wat leuk is te verbieden en te bepalen wat wel of niet goed is voor onze inwoners. Een kleine greep uit de boodschappen die dit college heeft voor onze Delftenaren. Lieve Delftenaar, u mag uw auto niet meer parkeren voor uw huis en zoek maar uit waar dan wel. U mag uw afval scheiden totdat u een ons weegt en daar mag u dan ook vet voor betalen. By the way, we bouwen speciaal voor u een fietsecoduct en twee gelikte cultuurpaleizen waar u niet op zit te wachten.

U mag geen vuurwerk meer afsteken en als bonus maken we van Delft een feeststad met nog meer evenementen in uw voor- en achtertuin. O ja, nog een klein detail, hardwerkende Delftenaren: om dit te kunnen betalen, nivelleren wij u net zo lang totdat u vertrekt uit Delft; u moet trouwens toch al vertrekken,

22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

want wij hebben geen passende woning voor u. Ik heb dit ook gezegd in de commissie Algemeen, maar ik vond het toch leuk om dit nog eens te herhalen. Kortom: er is veel werk aan de winkel om het gedachtegoed van de liberaal Karl Marx te realiseren. Daarom steken wij als Delftse VVD keer op keer de helpende hand uit naar dit college. Wij dienen daarom naar aanleiding van de Kadernota 2024 drie moties in waarmee wij proberen een constructieve, circulaire en duurzame brug te slaan richting het stadsbestuur. Ik loop de moties langs. Voor één motie geef ik het woord aan mijn collega Tessa, maar ik begin met de motie Red de REV nummer 2, die we samen met STIP indienen. Heel veel dank ook aan de heer Tilman. We hebben weer uitstekend samengewerkt als VVD en STIP. Dus dank daarvoor. Als VVD willen wij investeren in werken, werken, werken. Dat vereist de aanwezigheid van onderwijs en banen op ieder niveau. Wij willen daarom dat dit college niet alleen in woord, maar ook in daad prioriteit gaat geven aan de economie en echt werk gaat maken van extra bedrijfsruimte. Deze motie borduurt dus voort op Red de REV 1, die op 16 mei volgens mij unaniem is aangenomen. We vragen gewoon om boter bij de vis te doen. We vragen het college dus om in de begroting 2025-2028 middelen te reserveren voor de uitvoering van het programma Betaalbare bedrijfsruimte.

Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Welke boter moet nou precies bij de vis? Ik vond de oude REV, de REV 1, immers al concreet genoeg. Ik heb dus het idee dat er iets overbodigs wordt neergezet. Snapt u dat en kunt u daarop ingaan? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie heeft een paar vragen over beide punten in het dictum. Wat vindt de VVD ervan als boter bij de vis ten koste gaat van bijvoorbeeld ondernemers in de binnenstad? Is het dan nog steeds een goed idee? Bij het tweede punt wil de VVD een greep doen in de algemene reserves. Dan is de vraag of met het vertrek van de heer Van Rijn bij de VVD ook de financiële degelijkheid bij de VVD weggaat. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ik wil ook alvast reageren op de REV om niet te hoeven wachten tot het einde van de vergadering als laatste fractie. We hebben de eerste REVmotie mede ingediend. Daar sta ik ook heel erg achter, want het is belangrijk dat we de focus in Delft ook op betaalbare ruimte houden. We hebben gevraagd om meer instrumenten te ontwikkelen om daartoe te komen, maar nu zeggen de VVD en andere partijen in de motie: we wachten eigenlijk ook niet het onderzoek af om te kijken welke instrumenten het moeten zijn; je hebt alvast alle middelen en doe maar meteen een voorstel voor de middelen. Ik vind die volgorde een beetje gek.

Dat leidt dus inderdaad tot een vraag over financiële degelijkheid, want ik vind dit een beetje vreemd aan deze motie. En vervolgens … De VOORZITTER: Een interruptie is kort en krachtig. Dat wil ik toch even zeggen, want dit is een betoog aan het worden. Heeft u nog een hele korte, krachtige vraag of opmerking? Mevrouw BRUSSAARD (Volt): De motie is natuurlijk ook heel makkelijk af te doen door € 50 meer te reserveren. Daarom vind ik de motie ook niet zo sterk, want wat wordt er nu gevraagd? Hoeveel middelen wil je dan reserveren? Dus graag een reactie van de heer Van Rijn. De heer VAN RIJN (VVD): Dat zijn goede vragen. Ik zal ze even langslopen. In de motie Red de REV nummer 1 hebben we gevraagd om meer prioriteit te geven aan de economie. 23

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

We hebben ook gevraagd om de maatregelen in kaart te brengen die u kunt en gaat nemen om meer betaalbare bedrijfsruimte te creëren. Op basis van die motie is de wethouder aan de slag gegaan. Er is een programma Betaalbare bedrijfsruimte in de maak. We hebben toen ook gezegd dat dat niet het moment was om al kaders mee te geven qua financiën, want dat doen we bij de Kadernota. Dit is dus een logisch gevolg: boter bij de vis ten aanzien van dat programma, dat ongeveer rond de begroting klaar zal zijn. Dat is één. Twee: wij staan natuurlijk enorm voor financiële degelijkheid, maar als VVD maken we ook keuzes die in deze Kadernota niet echt worden gemaakt. Wij willen niet op de stoel van het college zitten, maar het college heeft deze motie wel aanvaard en omarmd en heeft aangegeven dat het meer prioriteiten gaat leggen bij economie. Dan is het ook aan het college om daar invulling aan te geven bij de begroting. Ik denk dat ik daarmee ook de vraag van Volt heb beantwoord. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dat is een duidelijk antwoord, zoals je kan verwachten van de heer Van Rijn, maar wat is dan de keuze die de VVD zou maken? Daar ben ik zo benieuwd naar. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ik heb nog een keer de vraag of de VVD tevreden is als het college met een heel klein voorstel komt. Want dat lees je wel in deze motie, die dan al snel is uitgevoerd.

De heer VAN RIJN (VVD): Ten aanzien van financiering zie ik een mooie brug richting de motie van het CDA over de vrijval van de voorbereidingskosten van Fonds Delft 2024. Als die middelen vrijvallen, zouden die dus mooi kunnen worden gekoppeld aan boter bij de vis. Dat was de vraag van de ChristenUnie. Wat de vraag van Volt betreft: ik wil niet op de stoel van het college zitten. Dit is een professionele wethouder, die werk wil maken van economie en die straks met een mooi programma Betaalbare bedrijfsruimte komt. Ik wil haar dus ook de vrijheid geven om in te schatten welke capaciteit en welke middelen nodig zijn. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik hoor u er eigenlijk niet concreet op ingaan. Nogmaals, u zegt "boter bij de vis", maar we hebben nog geen vis, want de vis moet nog gemaakt worden in de REV 1. Waar gaat de boter dan dus bij? Dat is eigenlijk mijn vraag. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De heer Van Rijn heeft nu een paar keer gezegd dat hij niet op de stoel van het college wil zitten. Dan wil ik de heer Van Rijn toch nog even herinneren aan het begin van zijn betoog, waarin hij dat alléén maar deed. Daar krijg ik graag nog een reactie op. De heer VAN RIJN (VVD): Ik gaf natuurlijk mijn afdronk van de Kadernota. Dat is dus niet op de stoel van het college gaan zitten, maar gewoon met politiek judgement een oordeel vellen.

Wat de vraag van mevrouw De Jongh Swemer betreft: er is een programma Betaalbare bedrijfsruimte in de maak. We hebben toen de motie Red de REV 1 ingediend, maar bij de Kadernota roepen we op om de maatregelen die geïdentificeerd worden, in de begroting helder te maken met middelen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Mijn laatste opmerking hierover: een "judgement" betekent toch een keuze die de VVD maakt? Daar ben ik zo benieuwd naar, maar ik hoor die niet. 24

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

De heer VAN RIJN (VVD): Ik heb gezegd dat de vrijval van middelen op basis van de motie van het CDA aangewend kan worden om perspectief te bieden aan de uitvoering van het programma Betaalbare bedrijfsruimte. Iedereen heeft hier de motie Red de REV 1 ondersteund. Het is heel logisch dat die motie ook financiële consequenties had. Die verzilveren we nu. Dan gaan we naar motie nummer 2, de motie Voorkom financiële kink in het warmtenet. Daar gaat mijn collega mevrouw Van den Berg op in. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. We hebben het hier in de raad vaak over het warmtenet, in dit geval ook in Buitenhof en in Voorhof als pioniers. Wij willen voorkomen dat onze inwoners door hun aansluiting op het warmtenet uiteindelijk toch een flinke rekening gepresenteerd krijgen, waarbij ze fors meer moeten gaan betalen dan de gasrekening die ze nu nog gewend zijn te betalen. Ook willen wij ervoor waken dat alle inwoners een flinke lastenverhoging voor de kiezen krijgen omdat onverwachte tegenvallers in de aansluitkosten of in de tarieven binnen de begroting moeten worden opgevangen. We vragen met deze motie een inspanningsverplichting van het college, maar ook het tijdig betrekken van de raad bij de afweging over die eventuele kostenstijgingen. Met dit doel dienen we daarom deze motie in. De heer TREFFERS (Volt): Ik vond het in eerste instantie een hele mooie motie.

Voor betaalbaarheid is Volt natuurlijk altijd te vinden, maar tegelijkertijd vroeg ik me wel iets af. Stel dat die kosten onverhoopt toch stijgen - dat hopen we natuurlijk allemaal niet - wilt u dan weer opnieuw een overweging kunnen doen als raad? Het is dan geboord, de leidingen zijn gelegd en de kosten gaan omhoog. Wat wilt u dan nog heroverwegen? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Een terechte vraag. Ik vind het belangrijk dat deze raad in de positie wordt gebracht om op het moment dat die kosten stijgen, de rekening niet zomaar af te wentelen op de bewoners, in dit geval dus op de huurders van Voorhof en Buitenhof maar misschien zelfs ook op alle andere Delftenaren, maar als raad opnieuw af te wegen of we dan andere keuzes te maken hebben en of we moeten prioriteren in de onderwerpen binnen de begroting. Dan wegen we dus eigenlijk opnieuw met elkaar af waaraan we het geld willen uitgeven. De heer TREFFERS (Volt): Als ik het goed begrijp, stelt de VVD eigenlijk voor dat we, als het te duur wordt voor inwoners, als gemeente mogelijk bijspringen en steun kunnen geven aan de mensen die het dan niet kunnen betalen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dat is juist niet de bedoeling.

We willen niet dat de stad per definitie bijspringt op dit onderwerp, maar dat we als raad opnieuw de integrale afweging maken: waaraan moet het geld volgens ons besteed worden? De VOORZITTER: De heer Valk wil ook een duit in het zakje doen. De heer VALK (CDA): Als de kosten omhooggaan, wil ik geen duit in het zakje doen, hoor. Dat doet een ander maar, maar ik heb wel een vraag die een beetje aansluit op de vraag die de heer Treffers terecht stelde. Straks ligt dat warmtenet er en op een gegeven moment ben je halverwege of driekwart en dan blijken de kosten toch hoger te zijn. De motie zegt dat dat niet bij de eigenaren terecht mag komen, maar het mag ook niet door de gemeente betaald

25

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

worden. Het is natuurlijk heel makkelijk om dan tegen het college te zeggen: zorg maar voor een andere financier. Maar wie zou dan die derde financier moeten zijn? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Terechte vraag. Ik bedoel deze motie eigenlijk vooral als een opdracht aan het college om op het moment dat die kosten stijgen, ze niet per definitie door de huurders of de inwoners van Delft te laten dragen. We hebben dan als raad de verantwoordelijkheid om opnieuw de afweging te maken hoe onze begroting eruit gaat zien. Willen we met elkaar als raad en als stad investeren in deze oplopende kosten en daarmee die huurders en bewoners ondersteunen? Of vinden we misschien toch dat andere onderwerpen prioriteit zouden moeten krijgen? De VOORZITTER: Was dat de bijdrage van de VVD? Nee, de heer Van Rijn wil toch nog even door. De heer VAN RIJN (VVD): Ja, ik ben nog niet klaar. Ik ga ervan genieten; dat weet u. We hebben nog een derde motie, de motie Nieuw herstelplan "Basis nu echt in balans". Het college pakt ondanks de slechte financiële situatie waarin Delft zich bevindt niet door. Helaas zien wij in deze Kadernota eigenlijk geen structurele bezuinigingsvoorstellen terugkomen. We moeten ook keuzes maken. Sterker nog: eigenlijk kiest het college nu voor technische trucjes en non-voorstellen, die het pad plaveien richting het artikel 12-ravijn.

Daarom wilden we de motie van de ChristenUnie over het behoedzaam verlengen van afschrijvingstermijnen mede indienen, maar volgens mij staat ons logo er niet op. Daarom steunen we die motie. O, we staan er wel op; dan dienen we die motie mede in. We zien dat dit college keuzes voor zich uit schuift richting de Kadernota 2025. Hart voor Delft zei daar al iets over. Hierdoor verliezen we kostbare tijd. Daarom dienen we een motie in die het college opdraagt om snel met een nieuw of geactualiseerd herstelplan te komen en die het college aanspoort om de financiële weerbaarheid van Delft echt te versterken. Ik ben erg benieuwd naar de reactie van het college. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie heeft een vraag over de motie Herstelplan, met name over de allerlaatste bullet: nieuwe taken die door het Rijk worden gedecentraliseerd, worden alleen opgepakt. Hoe ziet de VVD dit? Wat zegt de VVD hier? Dat we ons niet aan de wet moeten houden? Dit is vaak bij wet geregeld. Gaat de VVD zich wellicht ergens aan vastplakken of zichzelf met tomatensoep besmeuren? Hoe gaat de VVD dat doen? De heer VAN RIJN (VVD): Ik denk dat we gewoon heel kritisch moeten kijken naar de taken die het Rijk naar binnen schuift bij gemeenten. Misschien kunnen we niet altijd alleen acteren. Laten we het dan in een collectief van gemeenten doen, maar we moeten niet zomaar alles accepteren.

Sterker nog: we moeten niet opportunistisch vooruit gaan lopen op de taken die mogelijk gedecentraliseerd worden. Dat is dus een oproep aan het college, maar ik ben benieuwd of deze motie uitvoerbaar is. Ik wil dus best wel sparren om te kijken of de motie uitvoerbaar kan worden gemaakt. Dan een greep uit de moties die we nog gaan steunen. Ik heb al iets gezegd over de CDAmotie over de vrijval van de voorbereidingskosten van het Fonds Delft 2040. Die dienen we mede in. De uitleg laat ik over aan het CDA. Dat is een technisch verhaal; daar ga ik me nu niet aan wagen. Dat is in goede handen bij de heer Valk, maar mogelijk kunnen die middelen gekoppeld worden aan Red de REV nummer 2.

26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Ik heb al iets over de motie Behoedzaam verlengen afschrijvingstermijnen van de ChristenUnie gezegd. Die dienen we mede in. De CDA-motie over handhaving ten aanzien van fietsparkeren is een mooie motie. Volgens mij is er al dekking gevonden. Die motie steunen wij dus. De motie van de PvdA en D66 over onderzoek naar park-andridemogelijkheden in het kader van onze ov-ambities is een goede motie. Die gaan we steunen. Dat was een preview van hoe wij gaan stemmen. Tot slot. Deze tijden van financiële schaarste vragen om lef en durf en niet om lafjes door te gaan op de ingeslagen weg maar om moeilijke keuzes te maken. Laten we als oppositie en coalitie de handen in elkaar slaan en de Delftenaren faciliteren in het afwerpen van de ketenen teneinde hen in vrijheid de levende bloemen te laten plukken. Natuurlijk groeien de mooiste bloemen aan de rand van de afgrond. Het is prima om deze bloemen te plukken, maar laten we daarbij voorkomen dat we uiteindelijk in het ravijn belanden. Dit vraagt veel van de stad en ons als politici. Laat deze dramatische Kadernota de aanleiding zijn om de verbinding tussen coalitie, oppositie en de stad te versterken, zodat wij kunnen behouden wat waardevol is. Samen maken wij het verschil. Hier laat ik het bij. Een behouden vaart, ahoy en tot ziens. Misschien hoort u mij nog in de tweede termijn. De VOORZITTER: Ahoy, ahoy, meneer Van Rijn.

De heer HOMBERGEN (PvdA): De heer Van Rijn begon nogal weemoedig met zijn verhaal na zoveel jaren in de raad hier bij ons geweest te zijn, maar hij had toch ook een streng betoog naar ons toe, met een drietal moties. De heer Van Rijn dwingt ons altijd om keuzes te maken. Ik zou ook niet willen dat de heer Van Rijn zodra hij uit de raad is hollend de stad uit gaat. Ik wil dat Delft toch nog een beetje een fijne stad voor hem zal blijven. Mijn vraag aan hem is dus welke keuze hij maakt tussen de drie moties: welke motie heeft voor hem echt prioriteit? Hij heeft er drie; naar welke gaat zijn hart helemaal uit? En bedankt voor uw poëtische afsluiting. De heer VAN RIJN (VVD): Ik hoef helemaal geen keuze te maken, maar ik vind Red de REV nummer 2 toch wel een hele mooie motie. De VOORZITTER: Uitstekend. U maakt in elk geval een keuze; dat is al heel wat waard. Door de fracties van de VVD, STIP, de SP, GroenLinks en Volt wordt motie 5.3.4 (Red de REV 2) ingediend: "De raad, bijeen op de vergadering van 24 juni 2024 ter bespreking van de Kadernota 2024. We stellen vast dat: • • • •

om de in de REV 2018-2023 geformuleerde doelstellingen, namelijk 10.000 extra banen en 100.000 m2 extra bedrijfsruimte in periode 2018-2040 te realiseren, er nog veel werk aan de winkel is; het Actieprogramma Ruimtelijke-Economische Visie 2024-2026 stuurt op het creëren van extra bedrijfsruimte door middel van een minimale norm van 10% bedrijfsruimte bij nieuwbouwontwikkelingen; het actieprogramma daarnaast inzet op zo veel mogelijk behoud van de huidige bedrijfsruimte; bedrijfsruimte op dit moment soms moet wijken voor andere prioriteiten en verplichte doeleinden, zoals schoolgebouwen, opvang van asielzoekers of woningen; 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

•

de motie Red de REV op 16 mei jl. met een grote meerderheid is aangenomen door de gemeenteraad van Delft.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • • • • • •

economie van groot belang is voor een veerkrachtige en bruisende stad; het essentieel is om meer bedrijfsruimte te creëren in Delft om onze ambities op betaalbare bedrijfsruimte, banen op ieder niveau, innovatieve industrie en stadsverzorgende economie te behalen; huidige bedrijven bij transformatie van het gebied hun locatie gaan heroverwegen en mogelijk vertrekken uit Delft; in de motie Red de REV de raad het college heeft opgeroepen om echt werk te maken van de REV en om economie meer prioriteit te geven in transformatiegebieden en bij nieuwbouw; In de motie Red de REV de raad het college de opdracht heeft gegeven om in het programma Betaalbare bedrijfsruimte concreet te maken welke maatregelen worden genomen om betaalbare bedrijfsruimte te realiseren; de motie Red de REV een goede eerste stap was om de Delftse economie een impuls te geven, maar er nog geen middelen zijn gereserveerd om de maatregelen die in het kader van het programma Betaalbare bedrijfsruimte worden uitgewerkt, daadwerkelijk te realiseren.

We geven het college opdracht om: • •

niet alleen in woord economie meer prioriteit te geven in transformatiegebieden en bij nieuwbouw, maar nu ook boter bij de vis te doen; in de begroting 2025-2028 middelen te reserveren voor de uitvoering van het programma Betaalbare bedrijfsruimte,

en gaan over tot de orde van de dag." Door de fractie van de VVD wordt motie 5.3.5 (Geen financiële kink in het warmtenet) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 27 juni ter bespreking van de Kadernota 2024, constaterende dat: • • • • •

Delft al geruime tijd de ambitie heeft voor het aanleggen van een warmtenet in Voorhof en Buitenhof; eind 2025 wordt gestart met het aansluiten van de eerste 6.000 huurwoningen van woningcorporaties DUWO, Woonbron, Vidomes en Stedelink; daarna ook particuliere eigenaren kunnen aansluiten op het warmtenet; het warmtenet geen volledig open warmtenet met concurrentie van warmteleveranciers wordt, waardoor afnemers verplicht zijn de prijzen en dienstverlening van die enige leverancier te volgen; huurders in Buitenhof en Voorhof willen weten of hun warmterekening betaalbaar blijft;

28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

overwegende dat: • • •

•

de gemeente Rotterdam recent (tijdelijk) is gestopt met het aansluiten van woningen op een warmtenet, omdat de energiekosten voor de huurders ondanks toezeggingen fors zijn opgelopen; de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een maximaal warmtetarief vaststelt voor het verbruik en de aansluiting op een warmtenet, waarbij de afspraak is dat deze rekening niet hoger mag zijn dan de gasprijs, het principe van Niet Meer Dan Anders; de betrokken woningcorporaties in Delft recent een ander principe hebben geïntroduceerd, namelijk het principe van Niet Meer Dan Bij Aansluiten (NMDBA) en indexatie op basis van 'kost plus, waardoor de prijs van warmte zich stabieler ontwikkelt; het principe Niet Meer Dan Bij Aansluiten (NMDBA) vooralsnog goed aan lijkt te sluiten bij de wens om de energierekening betaalbaar te houden;

draagt het college op: • •

proactief met de betrokken woningcorporaties op te trekken in hun poging om met NetVerder en InWarmte de betaalbaarheid van het aansluiten op het warmtenet te blijven garanderen voor huurders; te voorkomen dat een eventuele onverwachtse stijging van kosten voor het aansluiten op het warmtenet (zonder meer) leidt tot stijging van de lokale lasten voor alle Delftenaren, maar in dat geval de raad opnieuw een integrale (financiële) afweging voor te leggen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de VVD wordt motie 5.3.6 (Herstelplan "Basis nu echt in balans") ingediend: "De raad, bijeen op de vergadering van 27 juni 2024 ter bespreking van de Kadernota 2024. We stellen vast dat: • • • • •

met het Actieplan Sociaal Domein en het herstelplan 'Basis in balans' stappen zijn gezet, waarbij de financiële positie het toeliet om gebruik te maken van incidentele dekkingsmiddelen; zich in 2026 dusdanige tekorten voordoen dat zij nu vragen om financiële behoedzaamheid en scherpe keuzes; het college in de Programmabegroting van 2025-2028 en de Kadernota 2025 komt met een aanpak voor een handelingsperspectief; deze aanpak noodzakelijk is om te kunnen anticiperen op het financiële ravijnjaar 2026; de gemeenteraad de financiële kaders bepaalt waarbinnen het college keuzes kan maken en opgaven uitvoert zoals de raad die meegeeft.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: • •

de financiële situatie van Delft de afgelopen jaren nog verder is verslechterd; de gemeente daardoor flink inteert op haar financiële reserves; 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

• • • •

structurele gaten in de begroting worden gedekt met incidentele middelen; het te laat is om pas in de Kadernota 2025 te komen met maatregelen voor 2026; het daarom essentieel is om in 2025 al te anticiperen op het financiële ravijnjaar 2026 dat op de stad afkomt; ook de commissie Rekening en Audit adviseert om de raad tijdig en uitvoerig te betrekken bij de aanpak van het ravijnjaar.

We geven het college opdracht om: •

• • •

eind 2024 te komen met een nieuw financieel herstelplan voor het in balans krijgen van uitgaven, inkomsten en woonlasten, zodat al in 2025 voor de raad duidelijk wordt hoe we voor de gemeente Delft tot een beheersbaar begrotings- en meerjarenbeeld kunnen komen en Delft financieel gezond blijft; hierbij nadrukkelijk te kijken naar wat wettelijk verplicht is en de beleidsruimte die de gemeente heeft om zelf te acteren; de raad vroegtijdig te betrekken bij de te maken keuzes, zowel financieel-technische keuzes ten aanzien van de financiële positie als beleidsinhoudelijke keuzes; als input voor dit nieuwe financieel herstelplan ook het eerder afgedane Actieplan Sociaal Domein te actualiseren, waarbij: o de extra buitenwettelijke taken die de gemeente in het sociaal domein extra uitvoert, worden benoemd; o de bestaande voorliggende voorzieningen op gebied van preventie en het onderwijs expliciet worden betrokken; o nieuwe taken die door het Rijk worden gedecentraliseerd, alleen worden opgepakt als daar passende financiële middelen bij worden verstrekt,

en gaan over tot de orde van de dag." De heer MARUF (D66): Voorzitter. Tijdens de commissievergadering van vorige week sprak ik namens D66 complimenten en waardering uit voor het werk dat verzet is om deze Kadernota mogelijk te maken. Dat doe ik vanavond graag nogmaals. Vanavond wil ik allereerst stilstaan bij de motie die Volt en D66 samen indienen. Met deze motie Herbestemming van middelen voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Cultuur willen wij het college vragen om in de Programmabegroting 2025-2028 een reservering te maken ten behoeve van de culturele huisvestingsopgave die wij in de toekomst hebben. Op deze manier stellen we voorwaardelijk € 3 miljoen beschikbaar, die direct aangewend kan worden nadat de raad het besluit over het culturele huisvestingsprogramma heeft genomen. Ten aanzien van de schoolmaaltijden heb ik vorige week in de commissie brede ondersteuning gehoord om te kijken hoe we die regeling over zouden kunnen nemen als het Rijk in 2025, dus eind van dit jaar, besluit om de regeling stop te zetten. Ik heb vorige week aangegeven een motie te willen indienen om ervoor te zorgen dat wij 2025 zouden kunnen opvangen, zodat die schoolstructuren niet uit elkaar zouden vallen.

Daarop kregen wij een mooie toezegging van de wethouder, die heeft aangegeven met schoolbesturen in gesprek te gaan om te kijken waar behoefte aan is en ook om voor de raad inzichtelijk te maken hoeveel het zou kosten als wij besluiten om de schoolmaaltijden over te nemen. D66 wil meegeven dat we de brede steun die door u als raad is uitgesproken, heel erg waarderen.

30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

We hopen dan ook dat we bij de programmabegroting met elkaar kunnen bekijken hoe we het structureel, zo niet in ieder geval voor één jaar, op zouden kunnen vangen. Ten aanzien van het Actieprogramma Ruimtelijk Economische visie heb ik uitgesproken dat we wat D66 betreft mogen versnellen om betaalbare bedrijfsruimte in bestaande wijken voor elkaar te krijgen. In reactie op deze wens gaf de wethouder aan voor de programmabegroting meer inzicht te kunnen geven in de stand van zaken met betrekking tot onder andere onze motie Betaalbare bedrijfsruimte Delft-West en daarbij ook aan te geven welke reserveringen gedaan zouden kunnen worden. Tegen die tijd zullen wij kijken of heroverwegen of wij dat genoeg vinden of dat we zeggen: wethouder, op dit pad kunnen we snel door. Met betrekking tot de motie die wij eerder hebben ingediend en die de heer Van Rijn "REV 2" en "REV 1" noemt - ze lijken verdacht veel op elkaar - wil ik echt waardering uitspreken voor de debatten die wij de afgelopen jaren in deze zaal samen hebben gevoerd en voor de manier waarop u onmiskenbaar laat horen dat u opkomt voor de ondernemers in Delft. Wij waren zelf niet van plan om die motie met dezelfde strekking in te dienen, maar omdat dit uw laatste keer is, zullen wij die motie toch steunen. De VOORZITTER: Meneer Van Rijn, zo haalt u de moties toch nog lekker even binnen.

De heer VAN RIJN (VVD): Ik had een kritische vraag, maar ik hou van D66. De VOORZITTER: Het moet niet te klef worden, hoor. De heer MARUF (D66): Die liefde is wederzijds. Afsluitend wil ik stilstaan bij hittestress, een groeiend probleem in Delft. U kent allen de negatieve gevolgen daarvan voor de gezondheid van Delftenaren. Er zijn hier in de binnenstad woningen waarin het in de zomer boven de 40 graden wordt. Er zijn ook wijken in Delft waar je op pleinen de warmte voelt stralen van het asfalt, omdat er gewoon te weinig schaduwrijke plekken zijn. We waarderen dat het college vaart maakt met het vergroenen van de stad en daarbij specifieke locaties kiest. Toch geeft D66 - u kent ons - echt prioriteit aan het vergroenen van onze stad. Daarom vragen wij de wethouder het volgende. We hebben begrepen dat er over een aantal weken een aantal plannen naar de raad komen om hittestress tegen te gaan en de stad te vergroenen. Als D66 spreken we daarbij nu al als voorkeur uit dat we graag kijken naar de Spoorzone, de Bikolaan en het Poptapark. Dat zijn plekken waarvan we op de hittestresskaart van Nederland zien dat er enorme temperatuurverschillen zijn ten opzichte van bijvoorbeeld Buitenhof, waar ik woon, een van de groenste wijken van Delft. Dat kan zomaar 5 graden verschillen ten opzichte van de Bikolaan; dat is enorm. Laten we dus met elkaar afspreken dat we die plannen afwachten.

We zijn heel benieuwd om van de wethouder te horen welke potjes, welke reserveringen, hij wil aanwenden om die plannen mogelijk te maken, want wat ons betreft gaan we kijken wat voor reservering gemaakt zou kunnen worden richting de programmabegroting, maar kunnen we al over een aantal weken stilstaan bij die plannen om te zien of we vinden dat zij voor de komende jaren verstrekkend genoeg zijn om al die problemen in onze openbare ruimte aan te kunnen pakken. Door de fracties van D66 en Volt wordt motie 5.3.7 (Geld reserveren voor het IHP Cultuur) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 27 juni 2024, ter bespreking van de Kadernota 2024, 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

constaterende dat: •

• • •

de gemeenteraad het Cultuurkader Delft 2021-2030 heeft vastgesteld, waarin wordt geconstateerd dat er diverse vastgoedopgaven zijn en dat de culturele infrastructuur nog niet het niveau heeft dat passend is bij een gemeente die groeit naar 120.000 inwoners; het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Cultuur inzicht biedt in de ruimtelijke en financiële opgave voor culturele voorzieningen richting 2040; het IHP Cultuur als doel heeft om bewust(er), doelmatig(er), efficiënt(er) en onderbouwd te sturen op de infrastructuur aan culturele voorzieningen in Delft; de besluitvorming over het IHP Cultuur in december 2024 niet mag zorgen voor vertraging in de planning en uitvoering van noodzakelijke culturele huisvestingsprojecten;

overwegende dat: • •

het IHP zelf geen middelen toewijst, maar de behoefte aan financiering voor culturele huisvestingsopgaven duidelijk maakt; het noodzakelijk is om tijdig middelen vrij te maken voor de culturele huisvestingsopgaven om de ambities ten aanzien van het culturele voorzieningenniveau te realiseren;

spreekt uit dat het op orde krijgen van de culturele infrastructuur richting 2040 de komende jaren een bestuurlijk accent moet zijn, waar rekening mee moet worden gehouden bij investeringen vanuit beschikbare incidentele middelen; verzoekt het college om: • • •

in de Programmabegroting 2025-2028 een deel van de algemene reserves maar in ieder geval 3 miljoen, voorwaardelijk te herbestemmen voor culturele huisvestingsopgaven als onderdeel van het investeringsprogramma van Delft; mogelijk te maken dat deze reservering direct na bespreking van het IHP-Cultuur aanwendbaar is voor culturele huisvestingsopgaven om vertraging van de uitvoering van deze projecten te voorkomen; de raad op relevante momenten te informeren over de voortgang van deze voorbereidingen en de resultaten daarvan,

en gaat over tot orde van de dag." De VOORZITTER: Dat brengt mij bij de SP-fractie, meneer Van der Sluis, in z'n eenzame eentje. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Ik voel me niet zo eenzaam. We hebben net geleerd dat uit allerlei cijfers blijkt dat een hoop mensen dat wel voelen, maar voor mij geldt dat gelukkig niet. Maar u wilt dat we het vandaag kort houden. Ik moet dus niet zoveel uitweiden en ik moet niet herhalen wat vorige week al gezegd is, maar omdat niet iedereen er vorige week was, ga ik dat toch doen. Ik wil dus even herhalen dat we hier vandaag zitten om het geld te verdelen. Dat is niet alleen belangrijk voor de begrotingsspecialisten van iedere fractie, maar voor alle raadsleden, want als je nu niet oplet, kan je er later achter 32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

komen dat er voor de projecten in jouw portefeuille geen geld meer is, omdat dat al uitgegeven is aan andere projecten met een lagere prioriteit. Opletten dus! Nu we dat gehad hebben, ga ik de moties langs, maar ik ga dat wel in verhaalvorm doen. De meeste mensen kunnen de politiek nauwelijks volgen. Termen als "raadsleden" en "wethouders" zijn voor de meeste mensen een ver-van-hun-bedshow. Zelfs het verschil tussen coalitie en oppositie gaat velen veel te ver. Daarom is het zo belangrijk om deze verschillen duidelijk aan te geven. Ik weet dat u, voorzitter, graag zegt dat we het allemaal samen doen, maar dat wil niet zeggen dat we hetzelfde willen of dat we op dezelfde manier werken. Veel raadsleden zijn inmiddels ingekapseld in het frame dat we een team zijn, maar ik ben blij dat de SP zich nog steeds tegen de rest afzet, omdat we nu eenmaal gewoon willen dat de stad anders bestuurd wordt. Laat ik een voorbeeld geven. Een paar jaar geleden heeft een meerderheid van deze raad ingestemd met het overmaken van grote sommen geld aan DSM om banen te creëren. Dat ging via Planet B.io, een bv waarvan de gemeente een van de aandeelhouders is geworden.

Een meesterzet van de advocaten van DSM, want ik ben erachter gekomen dat dit het stoppen van de subsidie vrijwel onmogelijk maakt, terwijl in de kleine lettertjes staat dat de gemeente niet gaat meedelen in eventuele opbrengsten van nieuwe innovaties. Maar goed, dat geld zijn we dus kwijt. Dat we het écht kwijt zijn, werd vorige week duidelijk toen DSM besloot om de Gistfabriek te sluiten en daarmee honderden mensen op straat te zetten. Effectief heeft de gemeente de overgang naar een nieuwe lijn van producten gefinancierd, iets wat DSM uiteraard ook gewoon zelf had kunnen en moeten doen. Het besluit om dit geld aan DSM te geven, is door de coalitie genomen, ondanks het verzet van de SP. Om dat duidelijk te maken aan de mensen op straat, is het belangrijk dat we niet overal het woord "wij" gaan gebruiken. Op die manier is het niet meer te volgen. Daarom hebben we samen met Volt een amendement ingediend. Het gaat hierbij niet alleen om de exacte tekst, maar ook om het denkpatroon waar deze tekst het resultaat van is. Daarom is het toch belangrijk om het gewoon te bespreken. Ik hoop dat duidelijk is dat de SP een heel andere Kadernota had opgesteld dan deze. De SP zou hebben bezuinigd op de subsidies aan onder andere multinationals en zou hebben geïnvesteerd in goedkopere woningen, cultuur, sport en vermaak.

Maar je kan je als kleine partij blijven verzetten, zonder samenwerking kom je nergens. Daar heeft u, voorzitter, toch gelijk in. Vandaar vorige week een opsomming van ideeën om de coalitiepartijen te inspireren. Ik ben niet ontevreden met het resultaat. Ik ga niet beweren dat dit alleen komt door mijn betoog van vorige week, maar wellicht heeft dat geholpen. Zo was er de samenwerking met D66 over de schoolmaaltijden. De wethouder gaat daarmee aan de slag en er is nu geen reden meer voor directe actie. Maar op het gebied van armoede onder kinderen is dit verre van genoeg. Ik ben daarom blij met het voorstel dat de ChristenUnie daar samen met ons over indient. En dan is er ook nog het voorstel samen met STIP voor het verhogen van het bedrag dat iemand in de bijstand kan krijgen van vrienden en familie zonder meteen gekort te worden. Met STIP heeft de SP ook goede voorstellen uitgedacht voor het stimuleren van evenementen. De PvdA heeft met volledige steun van de SP een voorstel gemaakt voor de sportvelden bij Kerkpolder. Ik ben alleen een beetje teleurgesteld in GroenLinks, een van de drie grootste partijen in deze gemeenteraad. GroenLinks lijkt elke inspiratie voor nieuwe ideeën te hebben verloren. Van hun zes raadsleden komt slechts één voorstel: meer ruimte voor bedrijven zolang ze zich maar "innovatief" noemen; zoiets. GroenLinks zal dit straks toelichten, maar veel soeps

33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

lijkt het me niet. Laten we dan afspreken dat we die goede ideeën van GroenLinks nog tegoed houden voor een volgende keer. Is de SP nu dan helemaal gelukkig? Nee, de SP wil veel meer, maar ik beperk me tot een paar tekortkomingen waar we vorige week hoopvol over hebben gesproken. Zo waren er insprekers van sportverenigingen die veel baat hebben gehad bij de ondersteuning door de gemeente en er was een vereniging die dat ook wel wilde. Laten we dat mogelijk maken door massaal te stemmen voor de SP-motie Sporters hebben ook ondersteuning nodig. Dan regelen we dat meteen. Met het evenementenbeleid blijft het worstelen, ondanks een aantal lichtpuntjes. Maar laten we dan alsjeblieft wat meer budget vrijmaken voor evenementen buiten de binnenstad. Dat moet toch mogelijk zijn? Vandaar onze motie daarover. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie heeft een vraag over twee moties, ten eerste over de motie Ook sporters hebben ondersteuning nodig en ten tweede over de motie Evenementen in wijken. Daar lezen we in het dictum dat er binnen de begroting budget moet worden gevonden voor deze extra uitgaven of extra subsidies. Ten koste van welke subsidie of welke andere uitgave moet dit dan gebeuren of moet er een greep worden gedaan in de algemene reserve? Dat laatste kan namelijk ook binnen de begroting.

De heer TREFFERS (Volt): Ik vond de motie over evenementen in de wijken echt ontzettend sympathiek en een beetje in lijn met waar wij vaak voor pleiten, namelijk buurtbudgetten. Daarom ben ik benieuwd hoe de SP de definitie van "evenementen" ziet. Moeten die heel groot zijn, moet dat met muziek zijn of kan dat ook iemand zijn die limonade uitdeelt? De heer VAN DER SLUIS (SP): Wat de vraag van de ChristenUnie betreft: ik heb er expres niet bij gezet waar dat geld vandaan moet komen. Dit is tenslotte de Kadernota. Hierin leggen we de kaders vast waarmee de begroting moet worden gemaakt. Op deze manier geef ik het college de ruimte om zelf na te denken over wat er nou onderaan zijn lijst staat. Dat is een risico, want voor hetzelfde geld zegt het college: dat is leuk, SP; dat halen we weg bij sport en bij allerlei dingen waar jullie wel voor zijn. Dat is inderdaad een risico, maar dat kunnen we corrigeren op het moment dat we bij de begroting zijn. Ik heb in het verleden weleens precies aangegeven waar het vandaan gehaald moet worden, maar dan heb je altijd het probleem dat de ene partij dat goed vindt en de andere niet. Dat maakt het onderhandelingsspel verschrikkelijk ingewikkeld. Toen heb ik erover nagedacht om een aantal bezuinigingsvoorstellen te doen; ik heb het al over Planet B.io gehad.

Maar ik weet dat die niet aangenomen gaan worden, want wie gaat, zonder dat daar iets leuks tegenover staat, zeggen: hier willen wij op bezuinigen? Ik heb dus voor deze vorm gekozen. Ik geef het college op die manier de ruimte: wil het dit ergens anders vandaan halen of uit de algemene middelen? Het college komt met een voorstel bij de begroting en dan kunnen we kijken hoe we daar verder mee omgaan. De VOORZITTER: De heer Van der Woerd en daarna gaat u nog even in op het punt van de heer Treffers. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik vind het antwoord van de heer Van der Sluis mooi, maar toch wil ik de heer Van der Sluis wijzen op wat hij volgens mij tegen de VVD zei: wat zijn nou uw keuzes? Het is de "K" van "Kadernota", maar ook van "keuzes maken". Ik

34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

wil mijn vraag dus herhalen. Ik weet dat ik geen ander antwoord krijg, maar ik wil dit toch even benoemen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Mijn keuze ligt heel ergens anders, bijvoorbeeld bij de aanpak van armoede. Daar hebben we het net over gehad bij de andere moties en voorstellen. Ik heb ook al antwoord gegeven op de vraag waarop ik, als ik zou moeten kiezen, zou bezuinigen, bijvoorbeeld Planet B.io. Volgens mij kunnen deze twee voorstellen alle twee daaruit gefinancierd worden. Om wat voor soort evenement gaat het? Dat is een hele lastige. Misschien moeten we het daar eens over hebben als we het Evenementenkader bespreken, wat we toevallig een paar weken geleden hebben gedaan. Dat is ook een van de redenen waarom het allemaal heel lastig en ingewikkeld is, want het is een budget voor evenementen. In deze motie stel ik eigenlijk een soort nieuwe categorie voor, zodat we dus een speciaal budget vrijmaken voor wat kleinere evenementen die organisaties in de verschillende buurten zelf kunnen organiseren. Dan krijg je eigenlijk een nieuwe categorie. Dat zullen dus niet de hele grote evenementen zijn, want daar hebben we al budget voor vanuit het Evenementenkader. Het is ook geen buurtfeest, want daar hebben we ook al budget voor; dat is meer wat een buurt zelf kan organiseren. Dit hangt daartussenin. Eigenlijk was ik zo'n beetje klaar.

Ik zie uit naar de begroting over een halfjaar. Dan zullen we weer kijken welke verbeteringen we dan nog voor elkaar kunnen krijgen. Door de fractie van de SP wordt motie 5.3.8 (Ook sporters hebben ondersteuning nodig) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 27 juni 2024 ter bespreking van de Kadernota 2024, constaterende dat: • •

er bij sportverenigingen behoefte is aan ondersteuning bij zaken waarbij de gemeente betrokken is, zoals het verlenen van vergunningen, subsidies, regels en verhuizingen; de gemeente momenteel niet voldoende budget heeft om meer van dergelijke ondersteuning te bieden;

overwegende dat: • •

de gemeente vrijwilligers makkelijk kan ondersteunen omdat er binnen de gemeente meer kennis beschikbaar is over vergunningen, subsidies, regels en verhuizingen dan binnen de verenigingen; contactpersonen voor sportverenigingen binnen de gemeente daarom uiterst waardevol zijn;

draagt het college op om: • •

bij de begroting 2025 met een voorstel te komen voor extra ambtelijke ondersteuning van sportverenigingen; binnen de begroting budget te vinden voor deze extra uitgaven, 35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de SP wordt motie 5.3.10 (Evenementen in de wijken) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 27 juni 2024 ter bespreking van de Kadernota 2024, constaterende dat de groei van het budget voor evenementen in Delft achterblijft bij de groei van het aantal bewoners van de stad; overwegende dat: • •

er meer activiteiten buiten de binnenstad georganiseerd zouden kunnen worden, om de binding van bewoners met de stad en hun buurt te bevorderen; de gemeente daar meer budget voor kan reserveren;

draagt het college op om: • •

bij de begroting 2025 met een voorstel te komen voor een extra subsidieregeling voor evenementen in een buurt, die aangevraagd kan worden door (zelfstandige) buurthuizen, buurt-, sport- en belangenverenigingen; binnen de begroting budget te vinden voor deze extra uitgaven voor evenementen,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Voorzitter. Zoals we in onze inbreng in de commissie al hebben aangegeven, zijn we heel positief over de voorliggende Kadernota. Zij bouwt voort op de ingeslagen weg en verstevigt de lijnen daar waar nodig. Hier bouwen we wat GroenLinks betreft ook door aan een sociale, groene en duurzame stad. GroenLinks dient één motie in, die zal worden toegelicht door mevrouw Wattel. Daarna krijg ik het woord graag weer terug. De VOORZITTER: Mevrouw Wattel is gelukkig weer in ons midden. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Voorzitter. Het betreft de motie Meer impact met kennis in Delft. Vanaf de Kolk uitkijkend over het water richting het Innovatiedistrict Delft zie ik in de verte een grote schoorsteen. Die schoorsteen is 100 meter lang en daarmee na de Nieuwe Kerk het hoogste bouwwerk van Delft. In de Delft op Zondag heeft in 2018 een artikel gestaan met de vraag wat er onder die lange schoorsteen schuilgaat. Ik vraag me af wat er met deze schoorsteen gebeurt als we het Innovatiedistrict verder gaan ontwikkelen. Hebben we in de Next Economy nog zo'n grote schoorsteen nodig of kan de schoorsteen dan worden afgebroken? Of geven we de schoorsteen een tweede leven? In de schoorsteen zit immers een lift.

Zouden we er bijvoorbeeld een uitkijktoren van kunnen maken met uitzicht op een nieuw, groen innovatief park? In de commissie gaf ik vorige week al aan dat GroenLinks veel kansen ziet in het Innovatiedistrict en dat als oplossing voor maatschappelijke opgaven niet alleen kennis belangrijk is, maar ook het mobiliseren en het slim gebruiken van die kennis. Bedrijven spelen hierin een belangrijke rol. Als overheid kunnen we zorgen voor goede omstandigheden waarin bedrijven zich kunnen ontwikkelen: een aantrekkelijk vestigingsklimaat, infrastructuur, energievoorziening. We kunnen ook een innovatief ecosysteem creëren waar kruisbestuiving plaatsvindt tussen onderwijs, kennisinstellingen, bedrijfsleven, start-ups en fieldlabs. In een snel veranderende wereld met 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

concurrentie vanuit Amerika en China moeten we als Nederland ons innovatietempo opvoeren en keuzes maken. Dit geldt ook voor Delft. Onze ruimte is te beperkt om alles te kunnen faciliteren. Het ontwikkelen van een economisch profiel is een eerste stap, maar ook het betrekken van start-ups en scale-ups, omdat we ook nieuwe bedrijven nodig hebben. In de Kadernota staat dat we werken aan een gebiedsvisie en een ontwikkelstrategie voor het hele gebied voor de komende twintig jaar en aan een duurzame verankering van de samenwerking. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): U wilt inzetten op de Biotech Campus en allemaal hightech-standaarddingen. Ik vraag me weleens af waar het linkse karakter van GroenLinks is, want ik verwacht eigenlijk banen voor de mensen uit mbo en hbo en niet allemaal universitair en zo. Wat is het linkse aan uw voorstel? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik zou graag bij de vraag van Hart voor Delft willen aansluiten. Dat heeft te maken met wat in het dictum staat over het DNA van Delft. Wat bedoelt GroenLinks daarmee? Want ik hoor "start-ups" en fieldlabs; dat zijn allemaal wo-banen. Zit in het DNA wellicht ook mbo? Dan denk ik aan, zoals ooit, Calvé, Braat, Gelatine Delft en zo kan ik er nog een paar noemen. Graag een reactie daarop. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Afgelopen jaar kregen we vaak de vraag: wat voegt deze motie toe?.

Dat heb ik ook bij deze motie. Wij zijn ook voor innovatie, die een goede focus voor Delft zou zijn, maar dit staat al in het coalitieakkoord. Volgens mij is het college hier al mee bezig. Wat voegt dit dus toe, behalve dan dat GroenLinks straks eigenaar is van dit idee voor biotech? Kan mevrouw Wattel dat toelichten? De heer VALK (CDA): Mijn vraag sluit aan bij de vragen van mevrouw De Jongh Swemer en de heer Van der Woerd. Ook ik had "het DNA van Delft" omcirkeld, want het lijkt inderdaad alsof GroenLinks denkt dat het DNA van Delft alleen nog maar het Innovatiedistrict is. De heer Van der Woerd zegt terecht dat er ook andere soorten bedrijven zijn, maar het is natuurlijk nog veel breder: Delft is meer dan bedrijven en zeker meer dan hightechbedrijven. Wat is het DNA van Delft? De heer VAN RIJN (VVD): Ik vind het een fantastische motie. We hebben duidelijkheid nodig. We hebben al met elkaar besloten dat in het Innovatiedistrict ruim baan moet worden gemaakt voor maakindustrie. Bij de koppeling met deze motie en de motie Maakindustrie komen banen op ieder niveau bij elkaar. Dit is dus een goede motie. De VOORZITTER: Mevrouw Wattel, eind goed, al goed aan het eind van de interrupties. Gelukkig! Het is wel jammer dat de heer Van Rijn uiteindelijk dit pand gaat verlaten, maar deze kunt u in uw zak steken. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Dank, in ieder geval ook voor de steun.

Ik zal eerst reageren op de vraag van de SP. De wethouder gaf vorige week donderdag in de commissie aan dat het start met hoogopgeleide banen, maar dat op termijn ook banen voor alle Delftenaren beschikbaar komen. Een mooi voorbeeld is ASML, dat nu heel veel banen aantrekt, bijvoorbeeld bij autogarages voor mensen die goed kunnen sleutelen. Als ik het voorbeeld betrek op Delft, is bijvoorbeeld Octatube een innovatief bedrijf waar op de werkplaats veel praktisch geschoolden werken. Die banen zijn dus divers. Ik citeer uit een appje van de bijna aftredende minister van EZK: soms heeft de spits extra suikers nodig, omdat de andere teams hun spitsen ook veel suikers geven. Vanwege een gelijk speelveld spelen alle spelers daarmee. Zonder de sterspelers spelen we allemaal een klasse lager. 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

We kunnen heel Delft en de werkgelegenheid in Delft een impuls geven met het Innovatiedistrict, niet alleen de hoogopgeleiden maar zeker ook de praktische banen. De heer VALK (CDA): Op zich zijn ASML en Octatube duidelijke voorbeelden, maar de motie roept op om start-ups te betrekken en niet om ASML en Octatube bij de uitwerking te betrekken. Waarom kiest u voor start-ups en niet voor grote bedrijven? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik sluit me graag aan bij de vraag van de heer Valk over ASML: dat is een bedrijf met tienduizenden medewerkers en dat kan ik dus geen "start-up" meer noemen. Daarnaast is het effect daarvan enorm regionaal en is dat niet beperkt tot alleen de plek waar het zit, Veldhoven. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik zou mevrouw Wattel een hart onder de riem willen steken. Ik was onlangs in Eindhoven, een heel mooie plek wat innovatiebeleid betreft. Ik was daar op een plek met start-ups en dergelijke, maar op dezelfde locatie zit ook een mboopleiding, juist omdat dat een perfecte interactie geeft tussen start-ups, mbo, opleiders en de nieuwe generatie. Het is mijn stiekeme droom dat we dit in Delft ook een tikje voor elkaar krijgen met het DNA dat wij ook hier lokaal hebben.

Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik vind het inderdaad heel mooie woorden en ik ben ook voor harten onder de riem steken, maar ik zie in de motie dat er ontzettend veel ambtelijke capaciteit gevraagd gaat worden. We moeten een uitvoeringsstrategie doen, we moeten visualiseren hoe het Innovatiedistrict eruit komt te zien, we moeten allemaal ambtelijke capaciteit gaan pompen in dat Innovatiedistrict. Laat ze het nou gewoon eens zelf doen en laten we ons eigen geld, dat van Delft, stoppen in zaken die Delft op een andere manier ten goede komen in plaats van weer alles gooien naar een hightech campus. De VOORZITTER: Ik ga nu het woord geven aan mevrouw Wattel, die nu even de rust en de ruimte krijgt om haar betoog te vervolgen c.q. af te ronden. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): De start-ups van nu zijn later de scale-ups en groeien door naar een innovatief mkb. Als overheid moet je daarvoor de omstandigheden creëren waarin nieuwe bedrijven zich kunnen ontwikkelen. Het IDD maakt dat mogelijk. Het IDD is een samenwerking van meerdere partners, dus ook de provincie en de TU. Ik spreek dus niet alleen de gemeente aan. Het is echt een samenwerkingsverband om dit samen met de MRDH en de andere partners vorm te geven, ook regionaal. Dat is een onderdeel van de motie. Wat voegt de motie toe? We willen het IDD versterken met een economisch profiel.

Ik heb het economisch profiel nog niet gezien. Het lijkt me goed om dat gesprek ook hier in de raad te voeren. Dat betreft dus inderdaad het betrekken van die start-ups en scale-ups, die de nieuwe bedrijven van de toekomst zijn, een visualisatie hoe dat er in de toekomst uit zou kunnen zien en hoe we daar ook invulling aan gaan geven. Zijn hiermee alle vragen beantwoord? De VOORZITTER: Ja, ik zou zeggen: vervolg uw betoog. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Dan sluit ik af met de vraag waar we over twintig jaar staan: bovenop de oude schoorsteen, uitkijkend over een prachtig, nieuw innovatief sciencepark? Ik ben heel benieuwd. Hoe kunnen we als raad betrokken worden bij deze

38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

ontwikkeling van het gebied en hierin meegenomen worden? Ik ben benieuwd naar de reactie van de wethouder: wat vindt zij belangrijk voor de ontwikkeling van het gebied? De heer VALK (CDA): Een heel andere vraag over deze motie; ik dacht: misschien gaat u dat uitleggen. In het vierde dictum wordt ineens gezegd: "bijvoorbeeld te kijken naar de toekomst van de EZH-Gasturbinecentrale". Dat kwam voor mij helemaal uit de lucht vallen. Waarom moet er naar de toekomst van dat ene gebouw gekeken worden en wat zijn de plannen van GroenLinks daarmee? Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Dat is mijn droom waar ik mijn betoog mee startte. Als ik naar dat gebied kijk, zie ik die grote schoorsteen, de toekomst van die schoorsteen en wat dat ons gaat brengen. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Ik wil nog bij een aantal moties aangeven hoe wij daar als GroenLinks over nadenken of dat wij daar vragen bij hebben. Ik zal ze niet allemaal langsgaan; die komen dan terug via vragen of in de tweede termijn. De zorgen over de betaalbaarheid, die achter de motie van de VVD over het warmtenet zitten, begrijpen we heel goed. Ik merk wel dat we dit net wat verschillend begrijpen. Vandaar dat ik wat meer toelicht hoe ik die motie begrijp.

Ik ben heel benieuwd naar de reactie van de wethouder: in welke werkelijkheid zitten we met elkaar? Als we het goed hebben begrepen, zijn de opgestelde contracten zo vastgelegd dat betaalbaarheid juist een voorwaarde is om met die partijen samen te werken. Als het niet meer betaalbaar wordt, liggen die contracten dus uit elkaar. Daarnaast ligt daarbovenop ook de basisafspraak dat, als er meer kosten zijn, die risico's bij NetVerder en InWarmte liggen. Heb ik dat goed begrepen? Zoals wij het begrijpen, wordt aan de door u benoemde zorg op die manier al handen en voeten gegeven. Van de PvdA zijn er twee moties. De motie over het beter maatschappelijk gebruiken van de ruimte die we al hebben, vinden we heel erg mooi en die steunen we graag. De aanwezigheid van P+R-ruimte is volgens mij echt een zoektocht die we met elkaar door moeten zetten. Die steunen we dus ook. De motie van de ChristenUnie over het behoedzaam verlengen van de afschrijvingstermijnen is best een technische motie, maar heeft een mooie impact. Die steunen we dus ook graag. Ook de motie over het vangnet voor mensen en kinderen in bestaansonzekerheid lijkt ons een mooie motie die we graag ondersteunen. De laatste motie die ik nu alvast benoem, is de motie Wie zijn wij? van Volt.

Dat is een heel mooie vraag, die we onszelf wel wat vaker mogen stellen: wie zijn we om hier met elkaar besluiten te nemen? De oproep in de motie is wat ons betreft heel goed. In de commissie heeft de wethouder al een toezegging gedaan. Ik ben dus benieuwd in hoeverre deze motie nog nodig is. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik snap dat GroenLinks maar bij een beperkt aantal moties wil stilstaan. We kennen GroenLinks als een partij die zich vaak inzet voor mensen die lastiger rondkomen. We zijn dus benieuwd of GroenLinks onze motie over de giftenregeling steunt. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Op die motie willen we graag de reactie van het college even afwachten. Het is echt een beetje een zoektocht, ook omdat er nieuwe regelgeving aankomt: hoe verhoudt dit zich tot elkaar? Dat willen we dus even afwachten en dan komen we hier in de tweede termijn op terug.

39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2024

Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Twee vragen over dingen die ik nog niet gehoord heb. Er zijn een aantal cultuurmoties ingediend, onder andere om cultuur voor de komende jaren hoger op de prioriteitenlijst te zetten als we dat belangrijk vinden. Wat is het standpunt van GroenLinks daarover? Het andere punt is de motie Red de REV, waar ook GroenLinks op staat. In de vorige Red de REV-motie stond een bepaalde zin niet. Dat ging er onder andere over dat asielopvang verdrongen zou worden door betaalbare bedrijfsruimte. Waarom hebben jullie die zin er als mede-indiener toch in laten staan? Mevrouw WESSELS (GroenLinks): Wat de cultuurmotie betreft: onze zoektocht blijft een beetje dezelfde. Daarom wachten we graag eerst het debat met het college af. In welke volgorde moet je het nou doen? We hebben straks het IHP, in december. Is dat eigenlijk niet het moment waarop je die integrale afweging met elkaar maakt? Aan de andere kant begrijpen we ook dat we al een hekje maken. In de tweede termijn komen we daar verder op terug. Uw andere vraag geef ik graag door aan mevrouw Wattel. Mevrouw WATTEL (GroenLinks): Wij hebben de motie Red de REV graag mede ingediend om uitvoering te geven aan de Ruimelijk Economische Visie, in lijn met de motie Betaalbare bedrijfsruimte, die hierover in mei aangenomen is.

Door de fractie van GroenLinks wordt motie 5.3.11 (Meer impact met kennis in Delft) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 27 juni 2024 bij de bespreking van het raadsvoorstel over de Kadernota 2024. We stellen vast dat: -