Handelingen raadsvergadering 21 december 2023

Door de fractie van het CDA wordt motie 6.4.2 (Toekomstvisie is geen definitieve uitspraak over een terras in Kalverbos) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 21 december 2023 ter bespreking van het agendapunt inzake Collegebrief Toekomstvisie Kalverbos e.o. (nr. 2339536), Als gemeenteraad van Delft stellen we vast dat: • • •

de toekomstvisie over het Kalverbos verwijst naar een mogelijke toekomstige ontwikkeling van horeca (p. 32 en p. 43), in het bijzonder naar een toekomstig terras; na technische navraag blijkt dat de passages over het terras per ongeluk in de toekomstvisie zijn opgenomen en hier geen onderdeel van hadden moeten uitmaken; een eventueel toekomstig terras zoals genoemd in de passages niet past binnen het huidige bestemmingsplan en dus via een bestemmingsplanwijziging langs de gemeenteraad moet;

We hebben daarbij nagedacht over en houden rekening met het volgende: • • • •

de toekomstvisie is geen definitief voorstel, maar is wel inhoudelijk richtinggevend voor ontwikkelingen in het Kalverbos; de gemeenteraad heeft nog geen oordeel ingenomen over de wenselijkheid van een mogelijk terras in het Kalverbos; er is zelfs nog geen formeel voorstel hiervoor; de verwijzingen naar een eventueel terras leiden tot verwarring bij bewoners en bewonersverenigingen;

We vragen het college om op grond van het bovenstaande de passages over een mogelijk toekomstig terras in het Kalverbos (p. 32 en p. 43) te beschouwen als zijnde niet opgenomen in de toekomstvisie, en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: De heer Gommers gaat nu zijn maidenspeech houden.

23

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. Zoals sommigen van jullie weten, ben ik niet geboren en getogen in Delft, maar woon ik hier nu wel al ruim een derde van mijn leven. Het is juist deze frisse blik naar de stad die je doet waarderen wat voor potentie er in deze stad ligt. Het Kalverbos is daar een mooi voorbeeld van. Het heeft de potentie om samen met de Nieuwe Plantage een prachtig stadspark te vormen waar mensen op een mooie dag samen kunnen komen om elkaar te ontmoeten. Op meerdere plekken in ons land maar ook daarbuiten zien we dat dit soort plekjes de kwaliteit van leven omhoogbrengen en de bewoners van de stad kunnen verbinden. Kijk naar het Van der Werfpark in Leiden of Parc de Woluwe in Brussel. Het is juist deze inspiratie uit andere steden die doet beseffen hoe belangrijk dit soort projecten zijn voor een rustige plek om je terug te kunnen trekken uit het drukke bestaan van de stad. We maken onze stad niet alleen, maar altijd samen met onze Delftenaren. Het is goed om continu te streven naar een goede participatie. Het was beter geweest als de bewoners rond het Kalverbos waren geïnformeerd over wat er met hun inbreng is gedaan. Participatie werkt namelijk niet enkel één kant op, maar twee kanten op. Hier ligt dan ook de taak voor ons als raadsleden om ons open te stellen voor de verhalen uit de stad en deze gewogen mee te nemen.

Ook in dit geval was het voor mij goed om met de bewoners van deze plek in gesprek te gaan en aan te horen wat voor gevoel achter deze brief zat. We moeten niet bang zijn om met een open vraag naar onze bewoners toe te gaan. Soms kan inbreng vanuit onze stad leiden tot fantastische oplossingen die we aanvankelijk niet hadden voorzien. Een goed voorbeeld hiervan is ook de prettige samenwerking die ik vanuit de bewonersvereniging heb gehad met de projectleider van de rioolwerkzaamheden in Hof van Delft. Hier werd een open vraag gesteld aan de bewoners: hoe zou u graag willen dat uw straat er straks uit komt te zien? Dit leverde niet alleen een mooie buitenruimte, maar verbindt de buurt ook in een samenwerking. Het is juist deze samenwerking die ik graag met u, mederaadsleden, maar ook met de Delftenaren de komende paar jaren graag zou willen aangaan. Tot slot. STIP ziet graag dat een mogelijke horecabestemming bij RADIUS goed wordt ingepast en in overleg met de bewoners wordt ontwikkeld. Koffiehuis Het Valk van Chantal is ook een horecaonderneming die goed in dit gebied past. In deze toekomstvisie staan nog wel enkele vraagtekens die later in het ontwikkelplan zullen worden beantwoord. We zien bijvoorbeeld een groot vraagteken staan over de invulling van de driehoek Annageer/Westvest. Wat STIP betreft zou dit een uitstekende plek zijn om een mobiliteitshub te realiseren.

We vragen de wethouder en de ambtenaren deze suggestie mee te nemen naar de uitwerking van deze visie. De VOORZITTER: Meneer Gommers, van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech. Bij een van uw eerste zinnen dacht ik: dat is een heel fris geluid vanuit STIP over rustige plekken in de stad. Doorgaans moeten er eigenlijk heel grote bruisende plekken zijn, maar dan is het juist ook belangrijk om rustige plekken te hebben. Ik ben dus heel blij met dit nieuwe STIPraadslid, want hij staat helemaal aan mijn zijde op het punt van het vinden van rust in de stad. Ik reken op u. Maar verder was u buitengewoon herkenbaar. Participatie en een open mind passen echt bij STIP: niet de vastgestelde paadjes maar gewoon out of the box durven denken en mensen daar ook bij betrekken. Heel mooi; dat is altijd de frisse invloed vanuit de STIP-fractie. Kortom: met deze mooie nieuwe touch, waar ik heel blij van word, en een herkenbaar geluid van STIP wens ik u heel veel succes met de rest van uw betogen hier in de raad. Ik feliciteer u voor dit moment met uw maidenspeech. (Applaus) De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik ga heel kort op de moties in. Ik heb enkele vragen aan de indieners en aan de wethouder. Ten aanzien van motie 6.4.1, de motie 24

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Raadsbevoegdheid moet wel raadsbevoegdheid blijven, kan ik me aansluiten bij de woorden van het CDA, maar ik ben wel benieuwd hoe vastgekaderd dit echt is. Daarom heb ik een vraag aan de wethouder: waarom is de keuze gemaakt om dit als collegebesluit te sturen en niet als raadsbesluit? Ik heb ook een praktische vraag aan zowel de indiener, meneer Koelewijn, als de wethouder. Er wordt hiermee opgeroepen tot het terugtrekken van het collegebesluit, maar we gaan er vanavond … O, we gaan er niet over stemmen. O, vandaar. Dan heb ik die vraag alvast beantwoord voor mezelf. Dat is fijn. Dat komt misschien doordat de motie vanmiddag nog niet op het RIS stond. Ik werd er dus een beetje door overvallen. De toekomstvisie sluit volgens mij ontzettend goed aan bij het debat in de commissie. Die zullen wij dus steunen. Wat de motie Houd de ringweg binnenstad intact betreft hebben wij gewoon een andere mening. Juist met de hoeveelheden mensen die we nog gaan huisvesten in de stad, vinden wij het een onrealistisch idee dat we iedereen ook nog de ruimte moeten geven om persoonlijk een auto in de openbare ruimte te stallen. Die motie zullen wij dus helaas niet steunen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. In de commissie heeft de heer Van Pelt al een aantal punten genoemd die de PvdA belangrijk vindt. We hebben op een aantal punten gereflecteerd.

De visie straalt zeker ambitie uit, onder andere op het punt van vergroening en het aantrekkelijk maken van de buitenruimte. Felicitaties aan de heer Gommers voor zijn maidenspeech. Wij delen bijvoorbeeld de opmerking over de leefbaarheid en de ontmoeting. Wel missen wij, zoals al genoemd, het onderdeel verkeersveiligheid. Dat wordt echt pas heel laat in de visie genoemd. Dat vinden wij heel jammer. Daarom willen wij daar echt heel veel nadruk op leggen, ook nog in de raad. We hadden bijvoorbeeld liever ook iets gelezen over snelheidsremmende voorzieningen, zoals dat bijvoorbeeld verderop langs de Phoenixstraat het geval is. Wij vinden verkeersveiligheid echt heel belangrijk en we vragen daar nogmaals aandacht voor. Over de ontwikkelingen rond RADIUS en de Watertoren hebben wij en met name het CDA de vorige keer ruim gesproken. De motie van het CDA zullen we steunen, omdat het inderdaad niet zo kan zijn dat we met het vaststellen van de visie op het Kalverbos al in een eventuele fuik worden gedreven voor andere besluitvorming. De heer TREFFERS (Volt): Ik heb een verduidelijkende vraag. Eigenlijk zie ik, verweven door het stuk, best veel aandacht voor verkeer en dus ook voor verkeersveiligheid. Volgens mij worden er ook keuzes gemaakt die te maken hebben met verkeersveiligheid. Ik vond uw opmerking dat het laat in de visie staat een beetje apart.

Als we de stukken zo moeten lezen dat het belangrijkste het eerst komt, vind ik dat er heel vaak stukken van beneden naar boven moeten. Ik zou zeggen dat het allemaal heel belangrijk is. Ik ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Dank u wel voor de vraag. Het wordt nu twee keer genoemd. Ja, veiligheid wordt twee keer genoemd. Daarom willen wij echt extra benadrukken dat we die echt heel belangrijk vinden. We hopen dat hier in de verdere uitwerking ook aandacht aan geschonken wordt. De motie van Hart voor Delft over het ongewijzigd laten van de binnenring zullen wij niet steunen.

25

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer GOMMERS (STIP): In de commissie hebben we het al over maatregelen gehad, zoals invoering van 30 km/u. De wethouder heeft geantwoord dat dat niet mogelijk is vanwege ambulances. Hoe kijkt meneer Van der Steeg daarnaar? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Dank u wel voor de vraag. Het klopt dat er een uitvalsroute is, bijvoorbeeld voor hulpdiensten, maar ook verderop op de Phoenixstraat zijn snelheidsremmende maatregelen genomen. Er is natuurlijk een verschil tussen 30 km/u en snelheidsremmende maatregelen. Daar zit een gradatie in. Daar had wel iets over geschreven kunnen worden. Het had volgens mij in ieder geval genoemd kunnen worden. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ga kort op de voorliggende moties in. De ChristenUnie ziet de visie als informatie over dit soort ontwikkelingen. We zijn blij dat we over dit soort ontwikkelingen geïnformeerd worden. We herkennen wel wat het CDA zegt, maar we zijn ook benieuwd wat de wethouder gaat zeggen. We zien dit echt als informeren en we zien ook dat er in de loop van deze ontwikkelingen best veel momenten voor de raad zijn om hierover te besluiten. De heer VALK (CDA): U zegt dat dit stuk informerend is. Wij zien dit als kaderstellend en dan behoort het wel tot de raadsbevoegdheden.

Heeft de ChristenUnie ook overwogen om dit als een kaderstellend stuk te beschouwen? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Het is eigenlijk vooral gebaseerd op beleid dat al loopt. In dat opzicht is het niet iets nieuws of iets wat ineens uit de lucht komt vallen en waarvan we zeggen dat we dat nog niet kennen. Het volgt gewoon de lijnen van het beleid dat we al hebben. In dat opzicht is het dus informerend over wat er met het beleid gedaan wordt. Wat de motie van het CDA over de definitieve uitspraak over horeca betreft: wij herkennen wat u zegt. Als iets foutief in een stuk staat, zou je dat natuurlijk het liefst met een amendement willen aanpassen. Dat kan niet, maar we steunen de motie om dit eventueel aan te passen, want we hebben liever niet dat het foutief in het stuk staat. Dat zorgt immers voor minder onduidelijkheden. De motie Houd de ringweg binnenstad intact van Hart voor Delft steunen wij niet. De heer GOMMERS (STIP): Als mevrouw Van der Vlist het eens is met het weghalen hiervan, zegt zij daarmee dan ook dat zij eigenlijk geen mogelijkheid wil creëren om daar überhaupt horeca neer te zetten? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik denk niet dat dit het moment is om daarover te besluiten. Als het voorligt om daarover te besluiten, gaan we daar verder naar kijken. In eerste instantie moet het gewoon goed ingepast worden.

Participatie van bewoners, zoals u in uw maidenspeech zei, lijkt mij logisch. De heer GOMMERS (STIP): Wij vinden best wel dat daar goede horeca zou kunnen komen en dat we daar in een bestemmingsplan zeker naar moeten kijken, maar de vraag is toch: als wij hier toch spreken over een visie, willen wij het dan mogelijk maken om in de toekomst middels een bestemmingsplan daar eventueel iets te doen? Want we spreken over een visie en uiteindelijk niet over een uitvoeringskader. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik begrijp wat u zegt. Alleen is het foutief in het stuk gekomen, zoals bleek uit de antwoorden op technische vragen van het CDA. Als hier 26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

een visie voorligt, lijkt het mij niet goed als daar iets in staat wat er eigenlijk niet in had hoeven staan. Dan lijkt het mij dus beter als dat er niet in staat. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik ga alleen in op de moties, allereerst op de motie over de raadsbevoegdheid. We hebben binnen deze raad vaak discussies over de bevoegdheden van de raad versus die van het college. We begrijpen de zorgen van Hart voor Delft dus zeker. We zijn ook heel benieuwd naar de reactie van de wethouder: waarom heeft dit stuk inderdaad geen besluit van de raad mogen of kunnen zijn? Dan de motie van het CDA. De VVD is zeker niet per definitie tegen de komst van horeca of een terras. De tekst van deze motie kan daar wel een beetje naar verwijzen. We wachten de reactie van de wethouder af, maar wij gaan hier dus waarschijnlijk niet voor stemmen. Ook bij de motie over de ringweg geldt dat de VVD de zorgen van Hart voor Delft heel herkenbaar vindt. De VVD heeft in de commissievergadering uitgesproken dat we best wel wat zorgen hebben over de grens die nu al ontstaat door bijvoorbeeld het versmallen van de wegen van een tweebaans- naar een eenbaanssituatie.

Maar tegelijkertijd hebben we in de commissievergadering gehoord dat dit stuk nog niet dwingend zou zijn en dat bij de nadere uitwerking ook nader onderzoek gaat volgen om dan pas definitief de besluiten te nemen over hoe de wegen daar precies gaan lopen. Ik vind het dus belangrijk om daar later met elkaar over door te praten, maar ook hierbij ben ik erg benieuwd naar de reactie van de wethouder. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Wat de grenzen betreft: volgens mij ging het over de afwikkelcapaciteit van de Reineveldbrug in relatie tot de eenbaansstrook. Dat lijkt me toch anders dan wat u zegt. Kunt u daar iets over zeggen? En in gegevens over bijvoorbeeld de versmalde Voorhofdreef zien we op dit moment geen congestie. Hoe kijkt u daartegen aan? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Met het terugbrengen van twee banen naar één baan bedoelde ik inderdaad wat dat betekent voor de afwikkelcapaciteit van de Reineveldbrug. Misschien heb ik daar andere woorden voor gebruikt, maar ik bedoel zeker hetzelfde. De heer ANALIKWU (D66): Voorzitter. Ik begin met een compliment. D66 vindt het goed dat het college zo proactief aan de slag is gegaan met een toekomstvisie zoals deze. Nu kunnen we echt alle kansen benutten, zeker nu er geconstateerd wordt dat er eigenlijk heel veel staat te gebeuren rondom het Kalverbos.

Toen ik aan het begin van mijn studie nog bij mijn ouders woonde in Den Haag, fietste ik daar iedere dag langs. Ik vond het toen altijd een ontzettend rommelig, onoverzichtelijk en eigenlijk ook onveilig stukje. Het is dus extra goed dat het college hiermee zo aan de slag is. In de commissie is al veel gezegd over hoe de participatie te wensen overliet. Daar kunnen we ons echt in vinden, maar tegelijkertijd snappen we de complicerende factoren die corona toen opleverde. We hopen dat dit in het vervolg echt een stuk beter is, maar we zien uit naar hoe dit vormgegeven gaat worden in de uitwerking van deze toekomstvisie. Dan de moties, allereerst de motie Houd de ringweg binnenstad intact. Daar ben ik al duidelijk over geweest in mijn interrupties richting Hart voor Delft. In het stuk dat de heer Koelewijn heeft toegevoegd in de toelichting, is volgens mij duidelijk te zien dat Delft een krimpgebied is. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Uiteraard wil ik daarop ingaan. In het stuk dat in de toelichting terug is te vinden, namelijk het stuk van het Kennisinstituut Mobiliteit, staat het 27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

antwoord al. In het kader van "dat zoeken we op" is hier dus het antwoord voor de heer Analikwu: in de G4, dus in de vier grote steden in dit land, nemen het autobezit en het autogebruik af. Er staat letterlijk dat in andere stedelijke gebieden het inwonersaantal toeneemt, waardoor ook het autobezit en het autogebruik toenemen. Volgens mij is dat dus op Delft van toepassing. De heer ANALIKWU (D66): Ik had ook kunnen beginnen over de CBS-cijfers, die eigenlijk ook ontzettend interessant zijn en waar dit vervolgens op is gebaseerd. Dan zie je eigenlijk dat het vrij constant blijft in Delft, ook al nemen de inwonersaantallen wel toe. Op het plaatje op pagina 7 zie je dat Delft echt een krimpgebied is. Juist ook door effectief ruimtelijk beleid dat dit college voert, met onder andere het Mobiliteitsprogramma Delft, dat door deze raad is vastgesteld, worden het autobezit en het autogebruik teruggedrongen; dat staat ook in de tekst links daarvan. Wij kijken er dus eigenlijk naar uit dat tot 2040 het autobezit en het autogebruik afnemen, zoals de verwachting is volgens de modellen als je het effectieve ruimtelijke beleid blijft voeren. De door de heer Koelewijn aangehaalde bron haalt dus zijn eigen motie eigenlijk onderuit. Daarom zullen wij tegen die motie stemmen. Ook over de motie over de raadsbevoegdheid ben ik al vrij duidelijk geweest in mijn interrupties.

De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Als we in Delft tot 2040 15.000 woningen gaan bouwen, vraag ik me af wat meneer Analikwu bedoelt met "krimpgebied". De heer ANALIKWU (D66): Ik zou nooit over Delft spreken als "krimpgebied" in de brede zin. Volgens mij hebben wij hier het beste vestigingsklimaat van Nederland. Ontzettend veel mensen willen hiernaartoe komen, maar wat autogebruik betreft is Delft een krimpgebied. Dat staat in de door de heer Koelewijn aangehaalde bron. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik snap wel dat de heer Analikwu wil praten over "krimpgebied". Ja, als je dat geforceerd doet, snap ik dat wel, maar als je naar de groei van Delft kijkt, klopt dat volgens mij gewoon niet. De heer ANALIKWU (D66): Dat is geen vraag. Dat is een constatering waar ik het niet mee eens ben. Toch nog over dit punt: ik kon het betoog van het CDA eigenlijk een heel eind volgen, maar bij het laatste stukje haakje ik toch af. Het is inderdaad een kaderstellend stuk, maar onze mogelijkheid als raad om de collegebevoegdheid om zo'n stuk vast te stellen, te controleren, is ons niet ontnomen. Vervolgens kunnen wij ook nog steeds kaders blijven stellen bij het voorliggende stuk. Eigenlijk is dit op het punt van de CDA-motie dus een heel mooi voorbeeld van hoe wij alsnog kaders kunnen blijven stellen bij die collegebevoegdheid. Dat brengt mij inderdaad bij die CDA-motie.

Dat is een goede toevoeging. De heer Sarkisian had een duidelijk betoog in de commissie. De heer VAN DER SLUIS (SP): We hebben twee weken geleden de Woonvisie vastgesteld. Dat is een stuk van de raad. Daarop was ook inspraak mogelijk en dat soort dingen. We hebben er lang over gesproken, maar dat is slechts een visie. De kaderstellende stukken komen daarna nog. Vandaag ligt een visie op een gebied voor waarover zelfs inspraak is geweest, waarbij de kaderstellende stukken nog moeten komen. Wat is het verschil tussen dat raadsstuk en dit stuk van het college? De heer ANALIKWU (D66): Dat is een interessante vraag, die ik zeker aan het college zou stellen, maar mijn antwoord zou in elk geval in lijn liggen met het betoog van het CDA: dit is 28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

een grijs gebied en het is eigenlijk gewoon naar het inzicht van de raad en het college gezamenlijk. Als de heer Van der Sluis graag had gewild dat we dit stuk vast hadden gesteld, had hij een initiatiefvoorstel kunnen indienen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Dan snap ik niet waarom meneer Analikwu net zo fel reageerde op Hart voor Delft, want Hart voor Delft doet precies dit en zegt: dit is een grijs gebied en wij hebben dit liever als raadsstuk; trek het dus in en dien het opnieuw in als raadsstuk. Dat is een heel normaal voorstel, waar u zojuist heel fel op reageerde. Waarom reageerde u daar zo fel op als u nu zelf zegt dat het een grijs gebied is en dat dat ook had gekund? De heer ANALIKWU (D66): Ik was zo fel omdat ik de betogen van de heer Koelewijn ken. En in dit stuk staat dit ook niet in de toon die de heer Van der Sluis nu aanhaalt. De toon is echt: het is foutief, het had eigenlijk een raadsvoorstel moeten zijn en het is echt verkeerd ingezet door het college. Daardoor kwam bij mij die felheid omhoog, omdat het eigenlijk een heel cynische motie is, die heel wantrouwend staat tegenover het college. Daar kan ik me echt niet in vinden. Dan mijn laatste zin nog. De VOORZITTER: Jazeker, want u staat al in de min. De heer ANALIKWU (D66): Dat zie ik. Het betoog van de heer Sarkisian konden wij heel goed volgen.

Het is daarom heel goed als de per abuis opgenomen tekst op die manier verwijderd zou worden. Dus steun voor die motie. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. Wij zijn heel blij met de Toekomstvisie Kalverbos, die de focus legt op allerlei aspecten die GroenLinks belangrijk vindt. We hebben in de commissie al onze frustratie uitgesproken omdat we het jammer vinden dat DSM niet meegaat in de aanleg van een fietspad langs het water richting het Kampveld. De wethouder heeft gezegd dat zij dit bij gelegenheid zal blijven aankaarten. Ik denk dat wij uiteindelijk dezelfde ambitie hebben om het fietspad toch aan te leggen. Dan kort over de moties, allereerst over de motie over de raadsbevoegdheid. Ik denk eigenlijk dat we blij moeten zijn dat het geen raadsbesluit is, want dan wordt het ineens een veel dwingender stuk. Het is juist nog de bedoeling - daarbij kijk ik ook naar de wethouder om de burgers nog te betrekken bij allerlei besluiten met betrekking tot het Kalverbos. Daar krijg ik dus graag antwoord op. Ik wil ook weten hoe de wethouder tegen de motie aankijkt. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Toen ik er laatst nog naar keek, was de gemeenteraad nog steeds het hoogste orgaan van de stad. Ik begrijp de opmerking van de heer Herrema dus helemaal niet. De heer HERREMA (GroenLinks): Ik begrijp deze vraag niet. Als u het mij toestaat, ga ik dus verder met mijn betoog.

De VOORZITTER: Prima, gaat u door. De heer HERREMA (GroenLinks): Ik ga naar de motie over het terras. Ik denk dat de indiener hier een punt heeft: de raad heeft nog niet over een terras besloten. Maar ik vraag me af of de motie het juiste instrument is om te benadrukken dat wij daar nog niet over hebben besloten. Er zijn natuurlijk heel veel stukken waar we nog niet over hebben besloten. 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Als we over alle dingen waarover we nog niet hebben besloten, een motie moeten maken om te benadrukken dat we daar nog niet over hebben besloten, wordt het lastig. De heer VALK (CDA): Volgens mij maakt GroenLinks echt een karikatuur van deze motie. Het probleem is dat in de toekomstvisie per abuis vooruitgelopen wordt op een besluit dat we nog niet genomen hebben. Sterker nog: er is nog niet eens een voorstel ingediend. U maakt er dus echt een belachelijke karikatuur van alsof we over elk besluit iets gaan doen. Ik hoop dat u dat wilt terugnemen of dat u wilt reageren op de motie zoals die voorligt. De VOORZITTER: Via de voorzitter, meneer Valk. Ik begrijp uw vlammende betoog. De heer HERREMA (GroenLinks): Natuurlijk, ik kan ook serieus zijn, want in de tekst staat het woordje "eventueel": "eventueel een aanwezig terras". Dat vind ik een heel milde formulering. Ik heb daar in principe vrede mee. De motie over de ringweg staat echt haaks op onze wens om een groene route rondom de binnenstad aan te leggen. Daar gaan we dus zeker niet mee instemmen. Ik denk dat we een heel mooie ringweg om Delft hebben. Dat zijn de A4 en de 13. Ik denk dat we het daarbij moeten laten. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter.

De vraag die ik net aan de heer Analikwu stelde, is inderdaad eigenlijk een vraag aan het college, in dit geval aan de wethouder: waarom is dit stuk anders dan de Woonvisie en waarom is dit dus een brief van het college en geen raadsstuk? Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor de discussie over wanneer een visie iets is wat vanuit het college wordt besloten en wanneer het eigenlijk een raadsbevoegdheid is. Er zijn verschillende manieren om daarnaar te kijken, maar de wijze waarop wij het hebben opgevat, heeft met name te maken met de vraag vanuit welke beleidskaders er verder is gewerkt en in hoeverre daarin nieuwe keuzes zitten die echt afwijken van het beleid zoals dat is vastgesteld. In dit geval is het een visie, een uitwerking of een eerste ruimtelijk plan waarbij we echt binnen alle beschikbare kaders zijn gebleven en dus geen nieuwe kaders worden meegegeven die niet door de raad zijn bestendigd. Ik snap de scherpte van de vraag van de heer Koelewijn: wanneer is iets nou een visie, wanneer is het nou een soort uitwerking en hoe doen we dat eigenlijk met elkaar? We gebruiken het woord "visie" inderdaad voor allerlei verschillende uitwerkingsstukken, maar ook voor zaken die we voor de eerste keer aan de raad voorleggen.

Wat dat betreft lijkt het mij goed om daar eens met elkaar over door te praten: hoe noemen we nou verschillende stukken en in hoeverre zijn ze kaderstellend? Als het echt nieuw beleid is en er kaders vanuit de raad worden meegegeven, moet de raad daarover kunnen beslissen. Maar als het kaders zijn die al zijn meegegeven, in dit geval in het Mobiliteitsprogramma, is het ingewikkeld om daar opnieuw de discussie met elkaar over aan te gaan. Want wat is het grote kader dat je met elkaar hebt vastgesteld dan waard? Ik weet niet of ik het zeg met de scherpte van het eerste dictum, maar naar aanleiding van het daar aangegeven punt - wanneer is het nou een stuk waarbij de raad ook aan zet is? - lijkt het me dus heel goed om daar eens met elkaar over door te spreken, want ik denk dat er inderdaad soms een grijs gebied ontstaat waardoor de raad aan de verkeerde kant van de tafel zit. Volgens mij moeten we daar gewoon scherpte in aanbrengen. Laten we dit een toezegging noemen of in elk geval een goed voornemen voor het nieuwe jaar om daar met elkaar werk van te maken. Maar voor de rest zou ik zeggen dat de motie heel veel verder gaat. Dat is wat mij betreft niet nodig. Ik kan zeker beamen dat we iets moeten met het punt dat hier is gemaakt. Maar in dit geval gaat het echt om een uitwerkingsvisie waarbij we binnen de kaders die zijn meegegeven, het een en ander 30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

hebben opgepakt. Een van de kaders die zijn meegegeven, gaat over het veilig inrichten van de ruimte, zorgen dat fietsers en voetgangers goed de ruimte krijgen en veilig kunnen oversteken - want zij staan op 1 en 2 - en dat ruimte die niet nodig is voor verkeer, gebruikt wordt voor groen en een prettige inrichting. Dat is het kader dat eerder door de raad is meegegeven en dat in deze visie, dit uitwerkingsplan of deze eerste voorzet voor hoe we het verder gaan doen, is meegegeven. De weg is een belangrijke ontsluitingsweg, want daarmee ga je vanuit de stad naar de snelwegen. Dit betekent dat we daar voldoende doorstroming moeten garanderen en congestie moeten voorkomen. Daar moeten we uiteindelijk in de uitwerking aan voldoen. We zullen de techneuten er zeker naar laten kijken of dat allemaal passend is. Er zijn nog een heleboel dingen op deze weg te verbeteren. Er staat bijvoorbeeld nu een verkeersregelinstallatie die het verkeer heel veel laat opstropen. Er zijn dus heel veel mogelijkheden voor verbetering, maar dat uitgangspunt is ook benoemd in het Mobiliteitsprogramma en op basis daarvan gaan we de nadere uitwerking doen. Er zijn inderdaad - volgens mij vroeg GroenLinks mij daarnaar - verschillende deelprojecten die vervolgens zullen worden uitgewerkt.

We blijven het bij DSM inderdaad over dat fietspad hebben, maar we gaan zeker ook kijken naar andere elementen die zijn meegegeven, ook naar door bewoners meegegeven punten die we niet meer hebben opgenomen in dit stuk maar die wel op een lijst staan waar we zeker ook mee verdergaan. Dat zeg ik ter geruststelling. Dan het punt van het CDA. Er is inderdaad per abuis nog een stuk blijven staan waarvan we later dachten dat het eigenlijk helemaal niet nodig was om dat op te nemen. Het lijkt me dus goed om het punt dat in de motie staat, over te nemen, want dat zal te zijner tijd bij de omgevingsvergunning al dan niet besloten gaan worden. Dan is er gewoon een ruimtelijke onderbouwing nodig om te kijken of het kan. Volgens mij is het dus een goede opdracht om dat in ieder geval als opleggertje bovenop dit stuk mee te geven. Volgens mij is het prima om dat zo te doen. Dan de motie over de ringweg. Zoals ik aangaf hebben we uitgangspunten en kaders om te voorkomen dat daar congestie ontstaat. Het zou natuurlijk ook vervelend zijn als op die plek heel veel auto's stilstaan. Uiteindelijk wil je op dat punt met de auto de stad uit kunnen rijden. Dat is gewoon een uitgangspunt waaraan we werken. Ik denk dus dat de motie niet nodig is. Anders zou ik de motie ontraden.

De VOORZITTER: Wethouder, ik begrijp dat u zegt: laten we de motie van de heer Valk gewoon steunen, want dan hebben we dat met elkaar netjes vastgelegd. Ik kijk naar de heer Valk. De heer VALK (CDA): Is dat een toezegging of is dat meer een omarming in de zin van: ik heb er vrede mee als de meerderheid van de raad de motie aanneemt? De VOORZITTER: Het is een omarming. U mag de motie intrekken maar u mag haar ook gewoon af laten tikken bij de stemming. U hebt daarbij de steun van het college. Dat helpt vast bij de stemming en het kan maar beter vastliggen. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Een slotopmerking, omwille van de tijd. Minder rijstroken waar meer auto's komen betekent filevorming oftewel congestie en dus meer onnodige uitstoot. Dit college vindt dat blijkbaar niet relevant. 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ten eerste wil ik meneer Gommers uiteraard alsnog ontzettend feliciteren. Dat was ik helemaal vergeten, omdat ik zo op de inhoud gericht was. Hij had een prachtig betoog over participatie, waar ik echt volledig achter kan staan. De VOORZITTER: O, let op hoor, meneer Gommers! De heer TREFFERS (Volt): Ik heb natuurlijk nog spreektijd. Ik was wel een klein beetje verbaasd over de vraag over de horeca, want wat we het meest van de bewoners hoorden, was juist: blijf nou alsjeblieft af van die horecasuggestie. Ik ben dus benieuwd hoe STIP gaat stemmen over de motie. Wat motie 6.4.1 betreft: het debat gehoord hebbende zullen we die motie steunen. De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. Dank u wel voor alle complimenten; heel fijn. Kan de wethouder bevestigen dat in de huidige toekomstvisie geen sprake is van een veronderstelde definitieve keuze en dat er nog voldoende ruimte is om met de bewoners in gesprek te gaan over een passende vorm van horeca? De heer VALK (CDA): Voorzitter. We zijn heel blij dat de wethouder de motie omarmt. Ik denk dat uw procesvoorstel om dat formeel af te tikken in de raad, een goed voorstel is. Ik heb nog niet gereageerd op motie 6.4.3 van Hart voor Delft. Die vinden we wat out of topic en heel breed. Daar zullen wij tegen stemmen. We zullen uiteraard voor de andere motie van Hart voor Delft stemmen.

Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. In reactie op de opmerking van de heer Koelewijn over meer auto's: in het Delftse beleid zoals dat is vastgesteld in ons Mobiliteitsprogramma, zetten we juist in op het niet verder laten toenemen van het aantal auto's. Als het goed is, gaan we daar dus juist niet nog meer auto's laten rijden en zorgen we ervoor dat degene die de auto nodig heeft, zijn plekje vindt, maar dat degene die niet per se met de auto hoeft, alle goede alternatieven heeft om zich van A naar B te verplaatsen. De VOORZITTER: Meneer Koelewijn, u heeft nog vijftien seconden en een heel kleine uitloop, omdat ik dat zojuist ook bij meneer Analikwu heb gedaan. U heeft dus 25 seconden. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik ben benieuwd hoe deze wethouder mensen hun vrijheid, zoals autobezit en autogebruik, dan gaat afnemen. Worden mensen die de auto daadwerkelijk nodig hebben voor hun werk, vervolgens uitgesloten om nog in Delft te komen wonen? Wethouder HUIJSMANS: Meneer Koelewijn, ik rijd nooit auto en ik heb niet het idee dat ik in mijn vrijheid word beperkt. Dan de vraag van STIP over de horeca en de omgevingsvergunning. Wanneer de omgevingsvergunning aan de orde is, zijn er de mogelijke manieren om daarover met bewoners in gesprek te gaan. Er wordt ook gewoon een ruimtelijke onderbouwing gevraagd.

Op basis daarvan zal het plan uiteindelijk worden getoetst en zal de vergunning wel of niet worden verleend. Dat proces gaat dus nog lopen. De VOORZITTER: Ik ben heel coulant aan het eind van het jaar. Vanaf 1 januari ben ik weer superstreng; dat wil ik maar even gezegd hebben. Ik kijk ook naar wat meneer Analikwu heeft gekregen. U krijgt nog tien seconden, meneer Koelewijn.

32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik bedoel niet de mensen die hier al wonen, maar de nieuwkomers in al die nieuwe woningen die we nog gaan bouwen. Wethouder HUIJSMANS: We gaan in het nieuwe jaar in ieder geval met elkaar praten over het beleid inzake deelmobiliteit. We gaan ook kijken hoe we van bezit naar gebruik van de auto gaan schuiven. Daar zullen ook de huidige bewoners in meegaan. We zien ook dat er in Delft veel bereidheid is om gebruik te maken van deelauto's, maar daar gaan we het nog met elkaar over hebben. De VOORZITTER: Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten en dat we kunnen overgaan tot de stemmingen. In stemming komt motie 6.4.1 (Raadsbevoegdheid moet wel raadsbevoegdheid blijven) van Hart voor Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer HOMBERGEN (PvdA): Voorzitter. De motie van Hart voor Delft spreekt voor zich. Onderscheid maken tussen een raads- en een collegebevoegdheid vinden wij een belangrijk punt, maar we vinden ook dat de wethouder zich in deze kwestie en deze casus goed verdedigd heeft en het goed uitgelegd heeft. Wij zullen dan ook tegen deze motie stemmen, maar we vragen wel iedereen, natuurlijk ook het college, om de achterliggende redenering goed in acht te nemen. Ook wij zullen daar scherp op zijn voor onszelf en naar het college. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter.

Omdat wij de vraag achter de vraag juist extra willen benadrukken, zullen wij deze motie wel steunen. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 13 tegen 22 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, de SP, Volt en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 6.4.2 (Toekomstvisie is geen definitieve uitspraak over een terras in Kalverbos) van het CDA. De VOORZITTER: Deze motie is omarmd door het college. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. STIP ziet kansen in de horeca als verbindende factor samen met kunst in RADIUS. Dit moet goed worden ingepast en samen met de bewoners worden ontwikkeld, maar zoals gezegd komt de verdere uitwerking hiervan later. Daarom vinden we het niet nodig om dit uit de visie te halen. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. Met de bevestiging door de wethouder dat het inderdaad gaat om het corrigeren van een foutje in de visie, zullen wij voor deze motie stemmen. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 27 tegen 8 stemmen, waarbij de fracties van STIP en de VVD ertegen hebben gestemd. In stemming komt motie 6.4.3 (Houd de ringweg binnenstad intact) van Hart voor Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 7 tegen 28 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

207. Sluiting. De VOORZITTER: Dat brengt ons aan het eind van de vergadering. Ik wil u allen als raadsleden van harte danken voor de inzet in het afgelopen jaar. Het is weer een jaar geweest met de nodige turbulentie en met heel veel zware en stevige besluiten in het belang van onze stad. U heeft dat met hart en ziel gedaan. Ik denk dat we als stad en als Delftenaren enorm blij mogen zijn met u als gemeenteraad, want u bent een betrokken gemeenteraad maar ook een gemeenteraad die daar waar mogelijk probeert in harmonie met elkaar het werk te doen en elkaar ook het licht in de ogen te gunnen. Dat is heel veel waard. Dat is zeker niet overal het geval, maar u doet dat eigenlijk elke keer wanneer we met elkaar vergaderen. Dat is een groot goed en dat moeten we blijven koesteren naar de toekomst. We hebben mensen zien gaan en nieuwe mensen zien komen, maar het valt me altijd op hoe snel mensen geïntegreerd zijn in de club en zich hopelijk ook thuis en welkom voelen, want u besteedt hier heel veel tijd en aandacht aan. Er zijn heel veel mensen die lekker voor de buis zitten te koekeloeren naar welke zender dan ook, maar u zit hier vele uren en altijd weer geëngageerd. Dan moet het ook wel een beetje de club zijn waar je bij hoort. Ik denk dat we dat met elkaar doen. Dus heel veel dank daarvoor.

Ik wil ook de collegeleden hartelijk danken, evenals onze ambtelijke organisatie - ik zie de gemeentesecretaris - en natuurlijk de griffie. Ik zie de griffier, waar we heel blij mee zijn. Dat geldt ook voor de gemeentesecretaris; dat weten we allen. Dat wil ik toch even gezegd hebben: we zijn nog steeds blij dat u dit jaar veilig teruggekomen bent, gemeentesecretaris. We doen het echt met elkaar. Het is teamwork. Dank ook aan de belangstellende burgers, want voor u doen we het uiteindelijk allemaal. Kortom, dank voor alle inzet en voor nu zeer verdiend twee weken reces. Geniet ervan. We gaan eerst even aan de borrel. Mooie kerstdagen en een heel goed nieuwjaar! Bedankt! (Applaus) De vergadering wordt om 21.53 uur gesloten. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 1 februari 2024.

,voorzitter. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

,griffier. J. Mimpen

34