Handelingen raadsvergadering 2 november 2023

overwegende dat: •

de beeldkwaliteit niet alleen bepaald wordt door wat op de grond of in het water ligt, maar ook door wat boven de grond of het water hangt; 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• •

spandoeken boven grachten negatief bijdragen aan de beeldkwaliteit in de binnenstad; de spandoeken de gemeente geen inkomsten opleveren, aangezien deze kosteloos mogen worden opgehangen;

roept het college op: • •

het boven de grachten ophangen van spandoeken op zo'n kort mogelijke termijn niet langer toe te staan; met een voorstel te komen dit in de Reclameverordening Delft te verwerken en deze aangepaste Reclameverordening ter vaststelling naar de raad te sturen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA en de PvdA wordt motie 7.7.3 (Enkel spandoeken goede doelen met lokale uitstraling boven de grachten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op donderdag 2 november 2023 ter bespreking van de motie van CDA, VVD, D66 en OD Geen spandoeken boven de grachten, constaterende dat: • • • •

de gemeenteraad in de raadsvergadering op 12 september 2023 het Beheerplan Groen, Water en Recreatie heeft aangenomen; in dit beheerplan de binnenstad van Delft is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht, waardoor er voor dat gebied extra aandacht is voor de beeldkwaliteit; Delft vier vaste locaties heeft waar spandoeken met reclame of aankondigingen van evenementen boven de grachten mogen worden opgehangen; het bij de beeldkwaliteit gaat om de kwaliteitscriteria die betrekking hebben op het aanzicht en verzorgingsgraad van objecten in de openbare ruimte;

overwegende dat: • • • •

de beeldkwaliteit niet alleen bepaald wordt door wat op de grond of in het water ligt, maar ook door wat boven de grond of het water hangt; spandoeken boven grachten negatief bijdragen aan de beeldkwaliteit in de binnenstad; de spandoeken de gemeente geen inkomsten opleveren, aangezien deze kosteloos mogen worden opgehangen; het voor goede doelen belangrijk kan zijn om op een goedkope manier promotie te kunnen maken voor een activiteit, gebeurtenis of actie;

roept het college op: •

het boven de grachten ophangen van spandoeken op zo'n kort mogelijke termijn alleen nog maar toe te staan voor spandoeken van goede doelen die een evenement, gebeurtenis of actie met lokale uitstraling organiseren. Hieronder verstaan we: o de organiserende instelling heeft de (culturele) ANBI-status;

43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

o

•

het betreft promotie voor een niet-commercieel evenement, gebeurtenis of actie dat (ook) in Delft wordt gehouden; met een voorstel te komen dit in de Reclameverordening Delft te verwerken en deze aangepaste Reclameverordening ter vaststelling naar de raad te sturen,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Vooropgesteld: onze eigen motie gaat niet over die 40 vierkante meter textiel. Dat is overigens de maximale afmeting, want de meeste spandoeken zijn een stuk kleiner. Het gaat eigenlijk veel meer om wat dit betekent voor de stad, het doel dat het dient. Daar zou het wat ons betreft over moeten gaan. Ik noem bijvoorbeeld kleine evenementen zoals het Knapsack Festival, dat ook een spandoek had, bepaalde goede doelen, bijvoorbeeld Swim to Fight Cancer, en ja, ook campagnevoeren, want stemmen is erg belangrijk. Dat gaan we deze maand weer meemaken. De PvdA vindt dat daar ruimte voor moet zijn, ook in de binnenstad. Ik werk zelf als mobiliteitsadviseur en meet dingen daarom graag af in parkeerplaatsen. We hebben het in dit geval gemiddeld over iets minder dan vier parkeerplaatsen. We hebben ook technisch nagevraagd of er in de afgelopen twee jaar formele klachten zijn geweest over de spandoeken. De heer Valk noemde verschillende dingen, bijvoorbeeld dat de spandoeken verrommeling opleveren. Er zijn geen formele klachten ingediend bij de gemeente.

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Denkt u niet dat mensen, als zij die spandoeken zien hangen, denken dat de gemeente waarschijnlijk toestemming daarvoor heeft gegeven en dat ervoor betaald is om ze op te mogen hangen? Ik kan me voorstellen dat mensen dan denken dat men daar toestemming voor heeft. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik denk dat mensen vaak genoeg melding maken van dingen als zij die aanstootgevend vinden. Ik heb het ook bewust over formele klachten, maar ik ben het met u eens dat het best zou kunnen dat mensen zich eraan storen en dat zij dat niet melden. Dat zou kunnen, maar dan hebben we het wel over een "what if"-situatie. Er zijn overigens wel vijftien meldingen van technische aard gedaan, bijvoorbeeld omdat een spandoek los was geraakt. Onze investeringen in cultuur, groen of andere belangrijke doelen zijn eigenlijk helemaal niets waard als mensen die niet weten te vinden. Elke euro die een kleine organisatie moet steken in dure betaalde advertentieruimte langs wegen of in Delft op Zondag, is geld dat niet gebruikt kan worden voor een voorstelling, een optreden of een onderzoek naar bijvoorbeeld de bestrijding van kanker. Wij zijn blij dat er in de afgelopen zomer mede naar aanleiding van onze schriftelijke vragen al wat zaken zijn aangepast.

Die aanpassingen zijn overigens een week voordat de debataanvraag werd ingediend, gepubliceerd en daar kwam geen reactie op. We vonden het dus erg verwonderlijk dat die aanvraag werd ingediend, maar goed. Zo is het aantal plekken in de binnenstad verminderd van zes plekken naar vier plekken. Dat geeft wat ons betreft al invulling aan dat verrommelingsvraagstuk. Wel denken we dat het beleid nog iets scherper zou kunnen. We vragen dus eigenlijk of het college kan reflecteren op de verschillende dicta in de motie en op wat er eventueel mogelijk zou zijn in het doorvoeren binnen het nieuwe beleid. Het meldingenformulier, volgens mij voor een klein evenement, een kleine melding, is bijvoorbeeld heel onduidelijk. Dat soort dingen zouden dus misschien aangepast kunnen worden in het lopende beleid. In onze motie proberen we dus echt de nadruk te leggen op de goede doelen. We noemen ook de ngo's. De heer Valk noemt dat "vaag". Ik kan me dat wel een beetje voorstellen. Een borrel is misschien een ngo, maar ik heb die niet zien hangen en ik heb daar ook geen melding over gehad. Maar 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

goed, ik vind het goed dat we samen hebben gewerkt aan een motie waarin we hebben geprobeerd de definitie scherper te maken. Ik wil het CDA en ook de heer Valk persoonlijk dus echt bedanken voor zijn inspanningen op dit punt. Daarom hebben wij gezegd dat wij dit compromis echt willen steunen en mee willen indienen. Wij vragen de raad niet om voor een verbod op spandoeken te stemmen, maar om te kiezen waar die spandoeken wat ons betreft eigenlijk voor staan, namelijk een levendige, betrokken stad. Als de raad vindt dat onze motie te veel op details ingaat - dat kan ik me best voorstellen - en de motie dus niet steunt, hopen we in ieder geval dat de raad vast blijft houden aan het huidige beleid of dat er wordt gekozen voor het compromis, waarin we de kostbare gratis promotieruimte boven onze grachten beschikbaar houden voor juist die organisaties, doelen en instellingen die onze stad zo hard nodig heeft. Door de fractie van de PvdA wordt motie 7.2.2 (Spandoeken goed geregeld) ingediend: "De raad, in raadsvergadering bijeen op 2 november 2023, constaterende dat: • • •

er in de (binnen)stad zeer beperkt plekken zijn waar op een laagdrempelige manier promotie gemaakt kan worden door middel van spandoeken; de huidige spandoekplekken in de (binnen)stad vooral worden gebruikt voor nonprofitevenementen en goede doelen (waaronder Swim to Fight Cancer, het Gezondheidsfestival en het Repair Café); gratis promotie cruciaal is voor kleine, met name gratis activiteiten gericht op diverse (geregeld ook kwetsbare) doelgroepen;

overwegende dat: • • • • • • •

het aantal plekken onlangs al is verminderd van 9 naar 6 plekken, die bovendien beperkt verspreid zijn over de stad; hiervan nog maar 2 plekken gelegen zijn in de nabijheid van rijks- of gemeentelijke monumenten en mogelijk een negatief effect op de beeldkwaliteit hebben; de overige 4 plekken geen wezenlijk negatieve effecten op de beeldkwaliteit hebben; dit wel belangrijke zichtlocaties zijn waar veel mensen langs lopen, fiets of rijden; sommige spandoeken door onvoldoende overzicht en gebrek aan registratie weken achtereen op 1 plek hangen; daardoor het aanvragen van een plek vrijwel onmogelijk is als dat op relatief korte termijn wordt gedaan; alternatieven voor laagdrempelige (gratis) promotie steeds beperkter zijn door verdwijnen van plekken in o.a. supermarkten en misbruik van openbare plakplaatsen door commerciële partijen;

verzoekt het college: • •

het mogelijk te blijven maken dat er spandoekplekken in de (binnen)stad zijn waar op een laagdrempelige manier promotie gemaakt kan worden; dit bij voorkeur mogelijk te maken voor ngo's en non-profitevenementen en -doelen;

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

• • • •

de plekken beter te reguleren door het hanteren van een maximale termijn, bijvoorbeeld maximaal 7 dagen aaneen binnen een periode van 30 dagen, en maximaal 3 locaties per organisatie tegelijkertijd; een aparte categorie 'promotie' op te nemen in de activiteitenkalender van de gemeente Delft; deze regeling helder en toegankelijk duidelijk te maken op de website van de gemeente Delft; deze wijzigingen op te nemen in de Reclameverordening van de gemeente Delft en deze wijziging voor te leggen aan de gemeenteraad ter vaststelling,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw GERRITSEN (D66): Voorzitter. Via deze weg wil ik vanuit D66 iedereen oproepen om voor motie 7.7.1 te stemmen, omdat de binnenstad uniek en niet al te groot is en niet voor niets beschermd stadsgezicht is. Laten we dit zo mooi mogelijk houden. Er zijn echt meer dan genoeg andere plekken waar men kan adverteren. Er zijn echt genoeg reclameplekken. Laten we dat niet nog eens extra gaan faciliteren. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Zou u dan wel voor het uitbreiden van het aantal plekken buiten de binnenstad zijn om toch die gratis promotie en ook evenementen mogelijk te maken? Mevrouw GERRITSEN (D66): Uiteraard zou ik daarnaar willen kijken, maar deze motie en deze discussie gaan echt heel specifiek over het beschermde stadsgezicht. Daar wil ik het met u over hebben, want blijkbaar wil de PvdA dat graag vervuilen. De VOORZITTER: Zo, dat is uitlokking, meneer Van der Steeg. U was net lekker aan het eten. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ja, sorry, ik heb inderdaad net een blokje kaas. Ik wil mevrouw Gerritsen erop wijzen dat het dus al een beschermd gebied is. De foto's worden al gemaakt. Er hangen nu ook geen spandoeken. Meestal hangen er dus ook geen spandoeken. Met "vervuilen" zou u zeggen dat het nu al vervuild is. Is dat eigenlijk wat u zegt? Mevrouw GERRITSEN (D66): Dat is inderdaad wat D66 zegt.

De heer HERREMA (GroenLinks): Ik vind D66 wel heel scherp, want dat betekent bijvoorbeeld ook dat we geen spandoeken meer kunnen ophangen voor Orange the World en voor andere instellingen die wat minder geld te besteden hebben. U dwingt die eigenlijk om op dure manieren hun boodschap uit te dragen. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ook nu maakt GroenLinks weer een karikatuur van wat iemand zegt, want we hebben het hier echt heel specifiek over het beschermde stadsgezicht. Ik zeg helemaal niet dat er geen spandoeken voor Orange the World in Delft opgehangen kunnen worden. Er zijn echt meer dan genoeg plekken waar dit soort spandoeken geplakt kunnen worden, zoals bij sportverenigingen en plakplekken, waarvan we er in de stad meer dan genoeg hebben. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Er wordt nu gesteld dat er nog heel veel andere mogelijkheden zijn. Laten we wel wezen: het gaat op dit moment over zes spandoekplekken 46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

in deze hele stad, waarvan er vier in de binnenstad zijn. STIP vindt het erg makkelijk om nu te zeggen: laten we het nu alleen over de binnenstad hebben. Dit heeft immers daadwerkelijk impact op de organisaties in deze stad die gratis willen laten zien wat er kan in Delft. Wat ons betreft is dat een grote toevoeging, maar blijkbaar ziet D66 die toevoeging te weinig. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik heb een interruptie voor STIP. Ik snap wel waarom jullie dat zeggen, want als het verkiezingstijd is, breek je zowat je nek over jullie dingen boven de grachten. Ik heb ook begrepen dat jullie best wel veel geld in kas hebben. Ik vind dat je er dan ook voor moet betalen. De VOORZITTER: Mevrouw Gaal, we ronden het af, want anders wordt het een beetje rommelig. Mevrouw GERRITSEN (D66): D66 werd nog even aangesproken; daar zal ik dus nog even op reageren. We hebben het inderdaad over enkele plekken. De binnenstad is ook gewoon heel klein, ontzettend mooi en ontzettend uniek. Laten we dat laten zien aan de stad en aan de mensen die hier komen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik weet niet of ik het met zoveel passie kan doen als mevrouw Gerritsen, maar wij zijn zeker mede-indiener van de motie. Ook ik zou de hele raad dus willen oproepen om er vooral voor te stemmen, want ook voor de VVD zijn deze doeken echt een doorn in het oog.

Wat ons betreft verdwijnen ze uit het unieke Delftse grachtenbeeld. Er zijn inderdaad genoeg andere plekken waar partijen kunnen adverteren. Ik hoop dus dat jullie de oproep hebben gehoord en deze motie vooral steunen. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Ik ken de VVD eigenlijk als een partij die niet van betuttelen houdt. Dit voelt voor mij als een enorme inperking van ondernemers en andere organisaties in Delft. Waarom stemt de VVD hiervoor? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): De VVD vindt het ook ontzettend belangrijk dat we aandacht hebben voor hoe ons unieke Delftse stadsbeeld eruitziet. Die spandoeken verrommelen dat stadsbeeld. We hebben er echt heel veel baat bij als we die zo snel mogelijk de stad uit krijgen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik heb de VVD in deze zaal regelmatig horen praten over de hardwerkende Nederlander. Ik ben ervan overtuigd dat deze spandoeken worden opgehangen door de hardwerkende Nederlander. Die werkt u nu tegen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik hoor de VVD zeggen dat er genoeg plekken zijn. Heeft u de antwoorden op onze vragen gelezen over promotieplekken in de stad, waaruit blijkt dat het juist heel veel minder wordt? Mijn tweede vraag is me even ontschoten; sorry. De VOORZITTER: U krijgt vast nog wel een beurt; u heeft nog spreektijd.

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): In reactie op de vraag van de heer Van der Woerd: ik ga ervan uit dat deze spandoeken ook veel door vrijwilligers worden opgehangen. Maar het zijn vier doeken. Ik denk dus dat ze dit werk wel kunnen missen. En nee, ik heb de antwoorden op de vragen niet gelezen.

47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Ik ben toch niet helemaal tevreden met het antwoord van de VVD. Begrijp ik nu dat de VVD het fijn en goed vindt dat deze promotieplekken verdwijnen zonder enig alternatief en zonder enige andere mogelijkheid? Want dat lees ik niet terug in de motie. Ik ben gewoon erg verbaasd dat de naam van de VVD onder deze motie staat. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik herhaal maar even dat er nu iets wordt geparafraseerd wat ik niet heb gezegd. We hebben plekken in de stad waar partijen kunnen adverteren. Daar kunnen ze gebruik van maken. Dat zijn volgens mij ook prima plekken. Doe dat nou alsjeblieft niet boven de gracht, want dat ziet er in onze ogen inderdaad niet uit. Wat de VVD betreft mogen die echt weg. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Eerst een compliment aan mevrouw Van den Berg: als er genoeg tegenstand komt, zie ik dat de passie vanzelf komt. Dan de moties. Helemaal nooit meer spandoeken boven de grachten vindt de ChristenUnie onnodig sterk gezegd. We zullen dan ook tegenstemmen en volgen hiermee dus ook het advies van de Partij van de Arbeid. Als we de motie Spandoeken goed geregeld lezen, vinden we dat wat de Partij van de Arbeid voorstelt, eigenlijk helemaal niet zo goed wordt geregeld. Het is wat ons betreft allemaal niet zo helder. Dat gaf het CDA ook al aan. We zullen ook tegen deze motie stemmen.

We zijn wel voor de nieuwe heldere motie van het CDA en de Partij van de Arbeid om alleen spandoeken toe te staan van al die instellingen. Zij hebben het nodig. Het zijn niet altijd instellingen met veel geld. De spandoeken vallen inderdaad op. Dat is ook de bedoeling, dus ook boven de grachten. Het gebeurt ook met mate. Daarom roept de ChristenUnie de indieners op om de eerste twee moties niet in stemming te laten brengen en gewoon in te trekken. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben benieuwd of meneer Van der Woerd zich realiseert dat dan bijvoorbeeld de meeste politieke partijen in Delft, namelijk de landelijke politieke partijen, wél spandoeken mogen ophangen, maar dat de lokale partijen, die geen ANBIstatus hebben, dat dan niet mogen doen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Dat heb ik mij niet gerealiseerd, maar misschien kunnen zij dan een ANBI-status aanvragen, want dat is dan wel de mooie, eenduidige, heldere voorwaarde. De heer VALK (CDA): Ik heb goed nieuws voor de heer Van der Sluis: ook lokale partijen hebben een ANBI-status in Delft. Dat hebben we gecheckt. Hart voor Delft heeft een ANBIstatus, STIP heeft een ANBI-status. Dat is dus keurig geregeld. De VOORZITTER: Kijk eens aan, meneer Van der Sluis, u wordt op uw wenken bediend. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Voorzitter.

De eerste termijn van de indieners gehoord hebbende vraag ik mij eigenlijk nog steeds af of er inwoners zijn die zich echt zo sterk storen aan de spandoeken, inwoners die geen lid zijn van de indienende fracties, en of zij bij "beeldkwaliteit" inderdaad denken aan zaken die zich tijdelijk in de binnenstad bevinden, behalve dan het afval waar het voorstel van het college over gaat. Wij denken van niet. Bij "beeldkwaliteit" moet je in beleidsstukken denken aan termen die je moet verbinden aan 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

stedenbouw, aan de vaste inrichting en aan groen. Daarnaast zijn er twee zaken waar in de moties volledig aan voorbij wordt gegaan. Zo wordt bijvoorbeeld het belang van leefbaarheid in de moties niet genoemd. Natuurlijk is het belangrijk dat onze binnenstad er netjes uitziet en niet verrommelt, maar het is ook erg belangrijk dat onze binnenstad leefbaar is en dat je eraan wordt herinnerd dat er in Delft ook wordt gewerkt en bijvoorbeeld ook aan het feit dat er een Delftse banenmarkt komt of misschien inderdaad dat er verkiezingen aankomen. We moeten voorkomen dat Delft in de toekomst een tweede Venetië wordt, waar je je als toerist bijna niet meer kan voorstellen dat er ook nog mensen wonen. Tot slot eigenlijk de belangrijkste reden waarom Volt ertoe wil oproepen om de eerste twee moties zeker niet te steunen: het verbieden van spandoeken kan ook leiden tot een inperking van het demonstratierecht. Alle spandoeken verbieden in de binnenstad is een inperking daarvan. Ik zou het demonstratierecht, dat in Nederland volgens Amnesty maar ook volgens het College voor de Rechten van de Mens al onder druk staat, niet met zo'n motie willen inperken, hoe onschuldig die misschien ook lijkt. Ik wil de burgemeester vragen of zij een gevaar ziet in de stelligheid van de moties, want dat is de afweging.

Dit betekent namelijk dat bij spandoeken in de toekomst de afweging moet worden gemaakt of het reclame of demonstratierecht is en dat die afweging bij de handhaving of de politie ligt. De heer VALK (CDA): Het recht op demonstreren staat helemaal niet ter discussie, maar er zijn natuurlijk wel grenzen aan gesteld. Je mag het stadhuis ook niet blauw verven als je een punt wil maken; dat hebben we ook met elkaar afgesproken. Ik snap dus niet waarom Volt denkt dat het beschermen van de grachten het demonstratierecht van mensen inperkt. De VOORZITTER: Ik moet het CDA erop wijzen dat de spreektijd op één minuut na voorbij is. Mevrouw Brussaard, ik zal straks reageren nadat de wethouder zijn reactie gegeven heeft. Mevrouw Gaal, wilt u interrumperen op mevrouw Brussaard? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Nee, ik wil gewoon mijn beurt, want volgens mij ben ik mede-indiener. De VOORZITTER: Nee, dat heb ik net uitgelegd aan de heer Valk. Alleen de eerste indiener is aan de beurt. Vervolgens moet iedereen echt zijn hand opsteken. U staat aan het eind van het lijstje; uw beurt komt er dus vanzelf aan. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Er werd gezegd dat het demonstratierecht niet aan de orde zou zijn. Dat is dus niet duidelijk in de moties. Je kan ook demonstreren middels een spandoek; dat hebben we de afgelopen weken ook gezien. Je zou misschien nog wel meer willen ophangen voor het klimaat.

Ik zou daar dus zeker aandacht voor willen vragen. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Voorzitter. STIP vindt het belangrijk dat we voldoende en goede promotieplekken hebben in onze stad. Ze worden door allerlei organisaties gebruikt en zijn er voor elke Delftenaar, zoals Jazz Fest, het Repair Café en nog veel meer andere organisaties en doelen die van alles voor en in deze stad organiseren. Dat is mooi en organisaties zijn daar ook echt blij mee. De beperkte plekken die we in de stad hebben voor spandoeken - zes op dit moment - moeten we wat STIP betreft zeker niet verder verminderen. Daarom zullen we de motie over het weghalen van de spandoeken in de binnenstad niet steunen. We zien juist graag dat in het komende spandoekenbeleid wordt ingezet op behoud en misschien zelfs uitbreiding van het aantal spandoekplekken in de stad op plekken waar dat logisch is, waar mensen langskomen en waar men dus kan laten zien wat er allemaal mogelijk is.

49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

Dan de andere moties. Ook STIP wil graag dat spandoeken goed geregeld worden, maar dat moet niet leiden tot onnodige regels. Er worden een paar problemen en signalen vanuit de stad genoemd die wij op dit moment niet herkennen. We zien ook liever niet dat er extra tijd gaat naar een inhoudelijke toets van een spandoek: van welke organisatie of van wat dan ook komt het spandoek? We willen op dit moment eigenlijk niet inperken wie die plekken kan gebruiken, omdat wij op dit moment vanuit de stad en vanuit de organisaties niet herkennen dat dit probleem speelt. Laten we daarom geen onnodige regels invoeren om dit alleen maar verder te beperken. Wel lijkt het ons handig als de procedure en de informatie over hoe je iets kan aanvragen, heel duidelijk zijn. Wellicht kan dit ook meegenomen worden naar het spandoekenbeleid. Dat kan bijvoorbeeld door het makkelijker te maken om iets minder ver vooruit te boeken zodat er een eerlijker speelveld is of door op andere manieren in te grijpen in dit proces. Maar we zijn heel erg benieuwd naar het spandoekenbeleid. Voor nu zijn we ook erg benieuwd naar de reactie van de wethouder: zou hij dit al willen meenemen in het vormen van dit beleid? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik wil alleen kort ingaan op de moties. De eerste motie vindt Hart voor Delft wat te strak geformuleerd. Die zullen we dus niet steunen.

De tweede motie vinden we daarentegen eigenlijk te vrijblijvend. Ook die zullen we dus niet steunen. Hart voor Delft is wel blij verrast door de derde motie, de motie van het CDA en de Partij van de Arbeid, want Hart voor Delft heeft een ANBI-status, waardoor wij alsnog onze banners kunnen ophangen ter promotie van onze partij. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. Ook ik ga de moties langs. De eerste motie is natuurlijk glashelder: geen spandoeken. Dat heeft alles te maken met de beeldkwaliteit in de stad en de verrommeling, maar wij zijn het er niet mee eens. Ik volg op dit punt de lijn van de inbreng van Volt en STIP. Het CDA heeft ook een motie ingediend waarin het een switch van 180 graden maakt: van helemaal geen spandoeken naar "doe maar toch spandoeken". Dat snap ik niet helemaal. Los daarvan beoordeelt het CDA daarmee niet de beeldkwaliteit maar de boodschap op de spandoeken. Dat snappen we niet. Er zijn op dit moment regels, die ik afgelopen week nog eens heb nagelezen. Die zijn op zich glashelder. Ook de spandoeken die we nu over het algemeen in de stad hebben, vallen binnen die regels. Daar hebben we die zware toets van het CDA niet voor nodig. De motie van de Partij van de Arbeid, de motie Spandoeken goed geregeld, suggereert dat het nu niet goed geregeld is. Daar zijn we het ook niet mee eens. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter.

Er is al heel veel gezegd. Ik wil dus eigenlijk alleen nog zeggen dat ik het natuurlijk eens ben met de motie die we mee indienen. We zullen de tweede motie niet steunen. De derde motie zullen we wel steunen. Ik wil ook nog zeggen dat ik vind dat spandoeken niet tussen bomen horen te hangen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Zo leer ik iedere avond weer wat. Ik ben alleen nog benieuwd naar bijvoorbeeld studie- en studentenverenigingen, maar die kunnen dan vast ook een ANBI-status aanvragen. Ja, aanvragen kan altijd. Maar daar gaat het mij niet zozeer om. Ik ga weleens op vakantie en ik weet nog dat ik het in Oostenrijk heel leuk vond om te zien dat daar verkiezingen waren. Dan staan er overal van die verkiezingsborden, gewoon overal op straat. Dan zie je dat je niet alleen in een pretpark bent maar ook in een omgeving waar wordt geleefd, een gebied dat een geschiedenis heeft en waar nog steeds geschiedenis wordt geschreven. Ik ben een keer in Spanje geweest, waar toen een groot 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

referendum speelde. Er waren daar steden die volledig omgebouwd waren omdat heel veel mensen bij beide partijen echt een heel duidelijke mening over dat referendum hadden. In het begin wisten we niet precies waar het over ging, want het was natuurlijk allemaal in het Spaans, maar op den duur snapten we waar het om ging. Dan volg je dat, dan zie je dat en dan weet je: hier wordt geleefd, dit is een stad, hier wonen en werken mensen. Er is ook heel veel geschiedenis aan verbonden en die geschiedenis wordt nog steeds geschreven. De SP is er dus niet voor om dit nu in Delft volledig te gaan verbieden. Wat de precieze details over wel ANBI of geen ANBI betreft: ik denk er nog even over na welke motie we wel steunen of niet. Maar in principe helemaal geen spandoeken in de stad is volgens mij gewoon zonde. Dat moeten we niet doen. De VOORZITTER: Over een paar minuten moet u wel uw mind opgemaakt hebben voor deze ingewikkelde kwestie. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Wij zeggen weleens: laat de raad vooral zelf het debat voeren en niet zoveel aan het college vragen. Dit was echt een heerlijk debat, want het ging alle kanten op binnen de raad. Ik heb weinig vragen deze kant op gehoord, maar het college vindt er natuurlijk wel wat van en heeft ook wel wat te zeggen. Uiteraard is alles helemaal aan de raad.

Vanuit het college zien wij wel dat in de stad, met name bij verenigingen, stichtingen en fondsen, echt de noodzaak wordt gezien om de stad breed te informeren. Afgelopen week had ik een avond voor amateurpodiumkunsten. Daar zeggen mensen: we spelen vaak voor eigen publiek; hoe zorgen we ervoor dat er meer publiek komt? Vanuit dat oogpunt zegt het college dat het mooi zou zijn als daar enige mogelijkheid voor is in de stad. We zien uiteraard ons prachtige stadsgezicht. Tot nu toe hebben we dat beschermd door te zeggen dat er vier plekken zijn, dat je op maximaal één plek mag hangen en dat je daar maximaal twee weken mag hangen. Het college is van mening dat we dat op die manier goed beschermd hebben. Als we het laten zoals het is en helemaal niets veranderen en als er dus geen enkele motie wordt aangenomen, zou het college zeggen: nou, eigenlijk goed bezig. Dan specifiek over de motie van de Partij van de Arbeid, de motie Spandoeken goed geregeld. Het college is van mening dat het op dit moment goed is geregeld. Wij zien hier weinig nieuws in. Daarmee is deze motie wat het college betreft overbodig. De partijen die nu aanvragen indienen om een spandoek op te hangen, zijn in negen van de tien gevallen of nog vaker juist die organisaties. Een heel enkele keer is het een commerciële uiting, maar dat is mondjesmaat.

Wij vragen ons dus af of je hier iets voor zou moeten willen regelen. Mocht je het willen regelen, dan zou de raad kunnen overwegen of het nou een ANBI-status moet hebben. Want laten we eerlijk zijn: heel veel van onze Delftse clubs hebben die status niet, zoals de gemiddelde amateurkunstenvereniging. Je zou kunnen overwegen om te zeggen: het moet een instelling zijn zonder winstoogmerk. Dat is een suggestie die we aan de raad kunnen meegeven, maar uiteraard is dat aan u. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ik stelde de vraag eigenlijk aan de burgemeester, maar ik kan de vraag ook aan het hele college stellen: zou de eerste motie niet ontraden moeten worden vanwege het conflict met het demonstratierecht? De VOORZITTER: Daar wilde ik net mee beginnen. U bracht eerst naar voren dat demonstreren onder druk staat. Als u dat aan de burgemeester van Den Haag vraagt, denk ik dat hij dat ten stelligste zal ontkennen. Ik ben dat van harte met hem eens. Ik denk dat wij geweldige mogelijkheden voor demonstraties hebben; af en toe denk ik: tot in het uiterste. Dat is één. Ik ben het vanzelfsprekend van harte eens met de wethouder, want het college 51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

spreekt met één mond, maar mocht het gebeuren dat de spandoeken verboden worden, dan denk ik dat wij daar qua demonstratierecht echt niet aan ten onder gaan. Er zijn immers zo veel mogelijkheden om je mening te uiten in deze stad dat de enkele plekken die hier aangewezen worden, daarvoor uiteindelijk niet ondermijnend zullen zijn. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Dan wil ik toch een verhelderende vraag stellen. Betekent dit dat het college de motie van onder andere D66 naast zich neerlegt als het gaat om een demonstratie van inwoners? De VOORZITTER: Ik heb u niet goed verstaan, mevrouw Brussaard. Mevrouw BRUSSAARD (Volt): Ik heb een verhelderende vraag. Ik vraag me af of het college de eerste motie naast zich neerlegt als het om een demonstratie van inwoners gaat. De VOORZITTER: Nee. Dat is eigenlijk gewoon het antwoord van de wethouder. Daar sluit ik me vanzelfsprekend bij aan. Dit was de beantwoording vanuit het college. De PvdA heeft behoefte aan een schorsing. Hoelang wilt u schorsen? Vijf minuten? My goodness! Eén minuut. Nou, we maken er drie minuten van. Dat is een genereus gebaar. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Ik kijk naar de PvdA, want die had de schorsing aangevraagd. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Wij hebben even overlegd met de medeindiener, het CDA. Wij willen graag iets aan het dictum toevoegen.

Wij willen aan de ANBIstatus toevoegen: "of het gaat om lokale verenigingen/evenementen die bijdragen aan de leefbaarheid en/of de sociale cohesie in de stad". Wat ons betreft vult dat voldoende aan om invulling te geven aan de doelen die we als stad voor ogen hebben. Wij trekken onze eigen motie in. De VOORZITTER: Dus motie 7.7.2 is ingetrokken. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ja. Ik wil nog iets benadrukken: "goed geregeld" suggereert inderdaad dat het niet goed geregeld was, maar ik heb in mijn inbreng gezegd dat juist de al doorgevoerde verbeteringen wat ons betreft heel positief zijn. Het is wat ons betreft dus al beter geregeld. De VOORZITTER: Mooi. Daar wordt de wethouder blij van. Wordt ook motie 7.7.1 ingetrokken, meneer Valk? Nee, dat gaat niet gebeuren; ik zie het aan uw hoofd. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ja, motie 7.7.1 blijft natuurlijk gewoon gehandhaafd, want dat vind ik nog steeds de beste motie. Die geeft iedereen namelijk gewoon duidelijkheid. Promotie is natuurlijk prima, maar liever niet boven de grachten. Dat is de strekking van die motie. Motie 7.7.3 over een uitzondering hebben we ingediend om te zeggen: als de meerderheid van de raad echt graag wil dat lokale initiatieven gesteund worden en als dat voor een goed doel is, dan kan dat, maar geen borrels en geen commerciële evenementen, die je daarmee wil uitsluiten.

Liever niet, maar dat is beter dan handhaving van het huidige beleid. Motie 7.7.1, een totaalverbod, heeft dus onze voorkeur. De andere motie hebben we samen met de PvdA ingediend, met de zojuist genoemde wijziging.

52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

De VOORZITTER: Motie 7.7.3 is dus gewijzigd zoals zojuist door de heer Van der Steeg naar voren is gebracht. Is dat voor iedereen duidelijk? Dat is het geval. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. De Partij van de Arbeid heeft een toevoeging aangebracht over het bevorderen van sociale cohesie. Het zal aan ons KlantContactCentrum zijn om bij een aanvraag te beoordelen of daar sprake van is. Op zich is dat prima. Dat kan misschien een enkele keer tot discussie leiden. We hopen dan maar dat mensen niet op alle slakken zout leggen. De VOORZITTER: Geen juridische procedures, hopen we. En anders kunnen we het beleid altijd bijstellen. Daar zit u hier voor. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. De meest verstrekkende motie komt het eerst in stemming. In stemming komt motie 7.7.1 (Geen spandoeken boven de grachten) van het CDA, de VVD, D66 en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, D66, Onafhankelijk Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt de gewijzigde motie 7.7.3 (Enkel spandoeken goede doelen met lokale uitstraling boven de grachten) van het CDA en de PvdA. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter.

Ook met de laatste toevoeging door de Partij van de Arbeid zien wij niet voor welk probleem deze motie een oplossing biedt. Wij zullen dus tegenstemmen. Mevrouw ENTHOVEN (STIP): Voorzitter. Wij zullen tegen de aangepaste motie stemmen. Net als GroenLinks denken wij namelijk dat zij niet veel zou veranderen aan het huidige beleid. We willen daarbij ook overbodige regels voorkomen. Nu zijn de spandoeken wat ons betreft al goed geregeld. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Wij vinden de toevoeging aan het dictum jammer. De ANBI-status ging over het beoordelen van de indiener. Nu moet de tekst van de spandoeken beoordeeld worden. Dat vinden we niet oké. We zullen dus tegenstemmen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik heb zojuist blijkbaar met passie gesproken omdat er wat kritiek was op mijn standpunt, maar we willen dat standpunt dan ook graag consequent doortrekken. We willen geen spandoeken boven de grachten. Deze motie roept wel degelijk op om nog steeds wat spandoeken boven de grachten te hangen. We zullen dus tegen deze motie stemmen. De gewijzigde motie wordt met een digitale stemming verworpen met 14 tegen 23 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, D66, Onafhankelijk Delft, de PvdA en de SP ervoor hebben gestemd. De VOORZITTER: We gaan dus gewoon door waar we mee bezig waren. Dat is het eind van dit verhaal.

53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2023

162. Sluiting. De VOORZITTER: We zijn goed bezig geweest. Dank u wel. Een hele fijne avond verder. De vergadering wordt om 22.30 uur gesloten.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 7 december 2023.

,voorzitter. J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

,griffier. J. Mimpen

54