Handelingen raadsvergadering 1 december 2022

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

VEERTIENDE VERGADERING

op donderdag 1 december 2022 om 20.00 uur

Overzicht van de verhandelende punten Reg.nr. 178 179 180 181

182 183 184 185 186

187 188 189

Opening en mededelingen Vaststellen agenda Afscheid raadsleden I.O. de Boer en de heer R.C. van den Brink. Benoemingen a. Rapportage commissie onderzoek geloofsbrieven/voorstel tot benoeming van mevrouw L.M. Fung Fen Chung (STIP) en mevrouw B.M.J. Verduijn (STIP) tot raadslid van de gemeente Delft. b. Het afleggen van de verklaring en belofte door mevrouw Fung Fen Chung en mevrouw Verduijn. c. Rapportage commissie onderzoek geloofsbrieven/voorstel tot benoeming van de heer J.H.S. Tilman (STIP) en de heer E. Blonk (Volt) tot commissielid van de gemeente Delft. d. Het afleggen van de verklaring en belofte door de heer Tilman en de heer Blonk. e. Voorstel van de werkgeverscommissie aan de raad inzake de aanwijzing van de heer J. Mimpen als griffier van Delft. f. Het afleggen van de eed of verklaring en belofte door de heer Mimpen en het ondertekenen van de integriteitsverklaring. Notulen Ingekomen van anderen Besluitvorming hamerstukken Voorstel van het college aan de raad inzake huur Karrepad 2 Voorstel van het college aan de raad inzake controleprotocol Accountantscontrole 2022 inclusief Toetsingskader Rechtmatigheid 2022 t.b.v.

accountantscontrole jaarrekening 2022 College van B en W - Beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen bij nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en herstructurering College van B en W - Beleidsregel Tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 gemeente Delft Sluiting

1

Pag.nr. 2 4 4

2247602 2247601

6

2247600 2247599

8

9

2246570

10 10 17 17

2246576

17

2239494

18

2244553

26 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw Van den Berg, mevrouw De Boer (tot haar vervanging), de heren Van den Brink (tot zijn vervanging), Cüppers en Dag, mevrouw Dijk, mevrouw Enthoven, mevrouw Fung Fen Chung (vanaf haar beëdiging), mevrouw Gerritsen, mevrouw Gremmen, mevrouw Grobben, de heren Herrema en Hombergen, mevrouw Janssen, mevrouw De Jongh Swemer, mevrouw Koelewijn, de heer Koelewijn, mevrouw De Koning, de heer Maruf, mevrouw Osepa, de heer Van der Post, mevrouw Romeijnders, de heren Schuurman, Van der Sluis en Stoop, mevrouw Timmermans, de heren Treffers en Valk, mevrouw Van Velzen, mevrouw Verduijn (vanaf haar beëdiging), de heer Visser, mevrouw Voogt, mevrouw Vuik, mevrouw Wattel, mevrouw Wentink en de heer Van der Woerd. Aanwezige wethouders: mevrouw Gooijer, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof, de heer Van Vliet en mevrouw Zwart. Raadsgriffier: de heer G.A. van Egmond. 178. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open de vergadering. Eenieder van harte welkom: leden van de raad, leden van het college, de ambtelijke organisatie en last but not least de mensen op de publieke tribune. Van harte welkom! Leuk dat u er bent. Ongetwijfeld zijn er een aantal familieleden van mensen die komen of gaan. Ook de kandidaat om onze nieuwe griffier te worden, is ongetwijfeld present.

Ja, hij zit heel rustig achteraan, heel bescheiden op de achtergrond. Van harte welkom, Jeroen, fijn dat je er bent. Met kennisgeving afwezig zijn mevrouw Gaal wegens verblijf in het buitenland, mevrouw Wessels wegens ziekte, de griep, de heer Van Rijn, ook aangestoken door de griep en de heer Jaff vanwege een blijde gebeurtenis, want bij de heer Jaff is een dochter geboren. Jolien heet ze en er gaat een bos bloemen naartoe. (Applaus) De VOORZITTER: Het is helemaal feest in de GroenLinks-fractie, want onze Klaas is jarig. Klaas, van harte gefeliciteerd. Het cadeautje van de dag is dat jij straks als eerste de felicitatieronde mag aanvoeren; dat is altijd een heel groot genoegen. (Applaus) De VOORZITTER: Eventuele hoofdelijke stemmingen beginnen vanavond bij nummer 35, mevrouw Vuik van D66. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter, moeten wij dan niet even zingen voor meneer Herrema? De VOORZITTER: Dat vind ik een goed idee. Meneer Stoop, een fantastische gedachte! Dat gaan we gelijk doen! (De aanwezigen zingen de heer Herrema toe.)

2

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De VOORZITTER: Ook geweldig dat u heerlijk trakteert, want we hebben lekkere taartjes. Nee, de taartjes die we voor ons hebben staan, zijn voor de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag vanwege de vele miljoenen die we twee weken geleden binnengehaald hebben. Er komt straks een klein filmpje vanuit de MRDH. Ik wil u vragen om het taartje pas daarna te eten. U hoeft zich niet te schamen als u al lekker begonnen hebt of het taartje al op hebt, maar als de rest nog even wacht, is dat wel zo leuk, want dan maken we daar een leuk filmpje van en dat gaan we dan via social media naar buiten brengen. Het stembureau is dit keer echt nodig, want we gaan straks natuurlijk netjes stemmen over onze griffier. Over personen stemmen we netjes schriftelijk. De heer Visser is aanvoerder van het stembureau. De heer Maruf, mevrouw Romeijnders en de heer Van der Sluis zullen hem assisteren. We gaan nu naar een serieuzer moment, ook al is het tot nu toe ook allemaal buitengewoon serieus. Mochten de mensen op de publieke tribune denken dat het hier altijd vrolijkheid troef is: dat is niet altijd zo, maar we proberen het wel af en toe zo te doen. Nu wordt de vergadering officiëler. Ik wil u verzoeken om te gaan staan voor het in memoriam voor de heer Harrie Pieter Fruyt van Hertog. Geachte raadsleden. Op 11 november is Harrie Fruyt van Hertog overleden.

We hebben hem allen gekend als een zeer betrokken Delftenaar. Het kan zijn dat niet iedereen van u weet dat Harrie ook in deze raadzaal heeft gezeten. Omdat hij hier gezeten heeft, wil ik vanavond traditiegetrouw vanzelfsprekend graag stilstaan bij het leven van deze bijzondere Delftenaar, want bijzonder was ie. Sommigen noemden hem "een wonderlijk mens" of gebruikten misschien ook andere terminologieën, maar in ieder geval was hij direct, heel direct, niet te peilen en zijn eigen weg volgend. Harrie stond bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2002 als vijfde kandidaat op de lijst van Leefbaar Delft. Vlak voor de verkiezingen besloten Jan Peter de Wit en Harrie zich af te splitsen en samen de raad in te gaan als FRIS. Jan Peter de Wit vertrok recent, dit jaar na de verkiezingen, als het langstzittende raadslid en Harrie ging de boeken in als een van de kortst zittende raadsleden en ook als een bijzonder zwijgzaam raadslid van Delft. In september 2003 keerde Jan Peter de Wit terug bij Leefbaar Delft en Harrie besloot niet verder te gaan als onafhankelijk raadslid. Zo zwijgzaam als hij was in de raadzaal, zo helder en duidelijk liet hij zijn stem horen op straat, in de Delftse horeca, op straat en vooral online, via zijn website PolitiekDelft en Twitter. Daar stak hij zijn mening bepaald niet onder stoelen of banken. Eigenzinnig verkondigde hij zijn mening.

Als iets hem niet zinde, was hij niet mals. Zijn leven was een open boek, transparant, maar voor omstanders misschien tegelijk ook ondoorzichtig. Harrie bepaalde wat hij deelde en dat was veel. Tot en met een paar weken geleden hield hij zijn politieke blog nog bij. Hij was zeer actief op Twitter. Hij noemde zich "burgerjournalist" voordat dat woord bestond. Harrie was een man met een hart dat eens rood was, een hart dat klopte voor Delft, een warm hart voor Delft, voor de stad waar hij van hield, een hart dat steeds langzamer begon te kloppen. Ook de rest van zijn lijf wilde niet meer. Harrie was ongeneeslijk ziek, erfelijk. Hij wist jaren geleden al wat hem te wachten stond: ziekenhuis in, ziekenhuis uit, minder mobiel worden. Met veel pijn en moeite sloeg hij zich door het leven. Vallen en opstaan, dwars door Delft. In 2010 probeerde hij nog een keer in de raad te komen, als enige kandidaat en lijsttrekker van de Klokkenluiderspartij. Ook je gezondheid gaat met pensioen, schreef hij 3

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

jaren geleden al op zijn weblog. Op 6 november, in zijn laatste bericht, liet hij zijn volgers weten: "Aan alles komt een einde; kwaliteit van leven is voorgoed voorbij." Harrie bepaalde hoe hij leefde en hoe hij zou sterven. Hij werd 76 jaar. Bij zijn poging om als Delftse klokkenluider weer raadslid te worden kreeg hij 76 stemmen, te weinig om terug te keren. Op 11 november sliep hij vredig in. Graag vraag ik u om een moment van stilte om terug te denken aan Harrie. (De aanwezigen nemen enkele ogenblikken stilte in acht.) De VOORZITTER: Ik dank u. U mag gaan zitten. Nu gaan we de videoboodschap van de MRDH uitzenden inzake de uitkomsten van het BO MIRT. Daarna mag u heerlijk het gebakje nuttigen. (Het filmpje van de MRDH wordt afgespeeld.) (Applaus) De VOORZITTER: Eet smakelijk, met dank aan onze MRDH, want dat is de club waar wij bij horen en waar we mooie dingen mee doen en mooie resultaten mee boeken. We mogen blij zijn met die samenwerking. Gelukkig zijn we vanuit de gemeenteraad ook heel actief betrokken. Ook dat is een hele goede zaak. 179. Vaststellen agenda. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 180. Afscheid raadsleden I.O. de Boer en de heer R.C. van den Brink. De VOORZITTER: We komen bij datgene wat natuurlijk pijn doet in ons hart: twee buitengewoon geliefde raadsleden gaan ons verlaten, Ida en Rick.

We weten dat het een beetje de werkelijkheid van STIP is, maar het is toch altijd weer wennen als het zover komt en als dat telefoontje van de fractievoorzitter van STIP komt: "Ja, Marja, je dacht waarschijnlijk al dat het weer zover zou zijn." Toen dacht ik: o ja, dat is waar; dat gaan we weer meemaken. Dat is onze werkelijkheid, Ida en Rick, maar we nemen wel met een heel goed gevoel afscheid van jullie. Voordat ik mijn speeches ga houden, meld ik voor de goede orde dat mevrouw De Boer en de heer Van den Brink officieel lid zijn van deze raad totdat de geloofsbrieven van de opvolgers goedgekeurd zijn. U blijft allebei dus heerlijk zitten. Ik heb de speeches voor u beiden en vervolgens krijgt u natuurlijk wat u behoort te krijgen. Daar weet u alles van, want u heeft het vaak zien gebeuren. Pas als de beëdiging plaatsgevonden heeft van onze twee nieuwe raadsleden, mag u uw stoel verlaten en even op de gang bij de publieke tribune wachten op de felicitatieronde. Dan zullen zij deze plaatsen in beslag nemen. Beste mensen. Zoals ik net al zei, is het in de voorlaatste raadsvergadering van het jaar al jaren traditie dat STIP wisselt van fractieleden. De leden die - om in WK-termen te spreken op de reservebank als commissielid zijn ingewerkt, zijn klaar om als raadslid in het veld te komen. Het mooie geoliede treintje van STIP gaat in beweging komen.

Voordat ik Lisanne Fung Fen Chung en Bo Verduijn tot raadslid ga benoemen, wil ik eerst een paar woorden richten tot Ida de Boer en Rick van den Brink. Ik begin natuurlijk bij de dame, de fractievoorzitter van STIP. 4

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Lieve Ida, keuzes maken schijn je lastig te vinden, maar je wordt er wel steeds beter in. Ik kan je geruststellen: vanavond heb je niks te kiezen. Je kunt gaan, maar niet voordat ik een paar woorden tot jou heb gesproken. Je begon in november 2019 als raadslid. Vanaf dat moment heb je heel hard gewerkt. Je had een volle portefeuille en je beet je vast in niet de makkelijkste politieke onderwerpen: sekswerkers, winkeltijden, seksuele gezondheid en veiligheid, cultuur, meer middelen en meer ruimte. Als je Delft een beetje kent, weet je dat dat niet eenvoudig is. Dat deed je met een groot verantwoordelijkheidsgevoel en met oog voor het sociale: mensen vormen het centrum van jouw aandacht. Over "sociaal" gesproken: dat heeft ook in een andere betekenis jouw volle aandacht. Daarmee bedoel ik: ontmoeting met anderen, een koffietje of een borrel, natuurlijk het liefst in De Waag, na afloop van de raad en vooral ook met de borrelsnacks. Het was al met al kort maar krachtig, maar een bijzonder moment zal Delft niet snel vergeten, namelijk toen jij als lijsttrekker van STIP geschiedenis schreef. Voor het eerst in de historie werd STIP bij de verkiezingen de grootste partij in Delft. Heel veel mensen geloven dat niet. Ik vertel vaak dat onze studenten de grootste partij zijn en dan zeggen ze: dat kan niet waar zijn. Dan zeg ik: dat is waar. Maar goed, het zijn er 6 van de 39.

Het is allemaal dus heel beheersbaar. Die positie bracht jou in de frontlinie; sterker nog: helemaal vooraan. Als fractievoorzitter van de grootste partij moest je het initiatief nemen bij de coalitieonderhandelingen. Geen sinecure; dat heb je geweten, in een al met al wat scherper politiek klimaat dan we doorgaans gewend waren, hier in het Delftse. Het was zeker niet altijd makkelijk. Er waren pittige disputen in het voor ons normaal gesproken zo gemoedelijke en harmonieuze Delft, maar politiek levert nu eenmaal soms de nodige schrammen op. In het Haagse zeggen ze dan: "If you can't stand the heat, stay out of the kitchen". Dat heb je niet gedaan; heel goed! Jouw intentie om je met mensen te verbinden, vond zijn eigen weg. Je bouwde op de jou kenmerkende rustige wijze gestaag door totdat je weer on speaking terms was met alle collega's. De recente raadsconferentie, ontstaan door een mede door jou geëntameerde raadsbrede motie, en de daaraan verbonden begrotingsbehandeling vormden daarbij uiteindelijk het hoogtepunt. So far, so good, zullen we maar zeggen. Je kunt het schip met een redelijk rustig gemoed verlaten. Als het er weer eens opnieuw om zou gaan spannen, moet je maar denken: zonder wrijving geen glans. Daarbij is het goed om van elkaar te weten dat we hier allemaal met één doel zitten. Dat is wat ons altijd bindt; dat is het mooie van Delft.

We willen namelijk allemaal het beste doen voor de stad en de Delftenaren. Jij gaat vandaag dit discours verlaten. Ik zei het al: Keuzes maken is lastig. Daarom houd je voor de zekerheid je Noorse paspoort nog even aan, want je weet maar nooit. Maar voorlopig ga je naar Rotterdam en moet je nog een master afronden aan de Erasmus Universiteit. En daarna? Een politieke of misschien een diplomatieke toekomst? Of toch niet? Misschien zien we je in Delft ooit nog eens terug aan deze kant van de tafel. Wie weet? Bij STIP is alles mogelijk. Lieve Ida, de toekomst ligt voor je open. Je hebt een prachtige ervaring opgebouwd. Kies nu eerst maar eens even lekker voor jezelf na al die drukte en denk dan, onderuitgezakt op de bank met een heerlijk boek, een koffietje of een goed glas wijn of misschien lekker banaal voor de buis, ook af en toe nog eens terug aan die tijd als raadslid in Delft. Deze stad raak je nooit meer kwijt. Die zit in je hart; dat weet ik zeker. Eenmaal een Delftenaar, altijd een Delftenaar. Alle goeds toegewenst, Ida. We gaan je missen. Heel veel dank voor je inzet. Voor jou zijn er de bloemen en het Delftsblauwe bord. Bedankt! 5

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

(Applaus) De VOORZITTER: Om in WK-termen te spreken: op de reservebank zitten de ingewerkte commissieleden klaar om raadslid te worden. Dat wil niet zeggen dat er geen sprake van tevredenheid zou zijn; zo gaat dat soms met een wissel. Rick, waar moet ik beginnen? Ik zal in elk geval niet in WK-taal verder gaan, want je wordt niet gewisseld omdat je een slechte wedstrijd hebt gespeeld. Integendeel, je hebt de afgelopen drie jaar vaak gescoord voor je fractie, voor de raad en voor de stad. We hebben je leren kennen als een hele harde werker die altijd weer extra dingen op zich nam en nooit te beroerd was om dingen van anderen over te nemen. Als raadslid was je ook heel effectief. In het begin hielden we - ook ik af en toe - ons hart vast: zoveel vaart en ongebreideld enthousiasme; als dat maar goed gaat. Maar je ontwikkelde je gelukkig snel. Je hebt veel moties ingediend en veel toezeggingen verdiend. Dat getuigt van politieke slimheid. Je kwam met het initiatiefvoorstel Nieuwe Energie om ruimte te creëren voor ondernemers om de onzekere coronatijd door te komen en je had duurzaamheid hoog op je agenda staan. Dat was misschien het enige punt waarmee je soms als raadslid moeite had. Je kon niet begrijpen dat mensen iets als duurzaamheid niet zo belangrijk vinden als jij. Als jongste raadslid ben je ook taai gebleven.

Dat is een prima eigenschap in de politiek, maar ook daarbuiten. Je liet je nooit van de wijs brengen. Je hield vol en ging door. Snel vooruit, dat is jou als hardloper ook niet vreemd. Je hebt zelfs al een marathon gelopen, is me verteld. Heel knap! In een race over zo'n lange afstand is het belangrijk dat je je blik steeds naar voren richt, heel ver naar de toekomst, en dat je de grote lijnen vasthoudt. Je hield focus op het afval- en belastingbeleid. Je kon ook diep gaan, zo diep zelfs dat je een keer een presentatie over de ozb hebt gemaakt. My goodness! Wie weet, misschien zit er in jou ook nog een hele goede ambtenaar verborgen. Wat een bevlogenheid! Toen er laatst aan je werd gevraagd wat je leuk vindt om te doen, zei je niet "hardlopen" of "uitgaan". Nee, je eerste antwoord was "het raadswerk". Het raadswerk; laat dat even tot u doordringen. Natuurlijk zitten we hier om het beste voor de stad te doen, maar het is ook belangrijk dat je dat met plezier doet. Dat, beste Rick, heb je gedaan. Altijd positief en heel vrolijk. En wat nu? Ik hoorde dat je van de grote lijnen naar de kleine dingen gaat. Je gaat afstuderen, Systems & Control, en je bent aan het onderzoeken hoe een microscoop automatisch en goedkoop hele kleine dingen kan zien. Na je afstuderen wil je in het buitenland gaan wonen.

Rick, nog verder weg! Beste Rick, heel veel dank voor wat je als raadslid voor onze mooie stad hebt gedaan. We gaan je zeker missen. Denk af en toe nog eens terug aan Delft. Om je daarbij te helpen, krijg je niet alleen bloemen maar ook het Delftsblauwe bord. Het is je van harte gegund. Het ga je heel goed. (Applaus) 181. Benoemingen a. Rapportage commissie onderzoek geloofsbrieven/voorstel tot benoeming van mevrouw L.M. Fung Fen Chung (STIP) (nr. 2247602) en mevrouw B.M.J. Verduijn (STIP) (nr. 2247601) tot raadslid van de gemeente Delft. 6

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De VOORZITTER: De commissie onderzoek geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw Voogt en de heren Stoop en Schuurman heeft geen beletselen gezien voor de toelating van mevrouw Fung Fen Chung en mevrouw Verduijn tot raadsleden. Stemt de raad in met de rapportage van de commissie onderzoek geloofsbrieven en met de toelating van beide raadsleden? Ik zie geen reacties. Daarmee constateer ik dat zij zijn toegelaten. Dat is de eerste stap. b. Het afleggen van de verklaring en belofte door mevrouw Fung Fen Chung en mevrouw Verduijn. De VOORZITTER: Ik verzoek de bode om de dames Fung Fen Chung en Verduijn naar binnen te leiden en hier voor mij plaats te laten nemen. Dames, van harte welkom! Fijn dat u er bent. Ik verzoek u allen om te gaan staan. De dames Fung Fen Chung en Verduijn hebben aangegeven te kiezen voor de verklaring en belofte. Ik zal de verklaring en belofte voorlezen. De verklaring en belofte (artikel 14 Gemeentewet) luidt als volgt: Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. Hierna leggen mevrouw Fung Fen Chung en mevrouw Verduijn in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Dames, van harte gefeliciteerd. U krijgt bloemen en ook de vroedschapspenning, die u in hoge nood helpt. Als er heel erge honger is, mag u, als iemand met een varken onder zijn arm loopt, zeggen: dat varken is voor dit raadslid, want de stad moet bestuurd worden. Of misschien geeft u het aan armen in de stad; dat kunt u zelf bepalen. U krijgt beiden de vroedschapspenning en de bloemen. (Applaus) De VOORZITTER: Terwijl hier de wisseling van de wacht plaatsvindt, heb ik een wat uitgebreidere tekst meegekregen over de vroedschapspenning. Die ga ik even voorlezen, want die is toch wel leuk. Bij jullie benoemingen, Lisanne en Bo, hebben jullie de vroedschapspenning ontvangen. "Vroedschap" is de oude naam van het stadsbestuur dat in de zeventiende eeuw bestond uit vooraanstaande burgers. Het verhaal gaat dat deze penning de Delftse raadsleden het recht gaf en nog steeds geeft - ik zou niet te vaak bij Leo van Vliet langslopen - om in tijden van crisis een loslopend varken toe te eigenen. Of dat verhaal klopt, is nooit helemaal bewezen.

Er is echter ook een ander verhaal en dat ligt waarschijnlijk dichter bij de waarheid over het ontstaan van deze bijzondere penning. Leden van het vroedschap hadden er aan het eind van de zeventiende eeuw een handje van om niet of veel te laat, ruim na het optekenen van de namen van de aanwezigen, op te komen 7

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

dagen bij belangrijke bijeenkomsten; daar hebben wij gelukkig geen last van. Toen dat gedrag de spuigaten uitliep, werden boetes opgelegd. Veel haalde dat niet uit, want de doorgaans rijke vroedschapsleden hadden er geen probleem mee om dat kleine bedrag aan de boetepot te betalen. Een aantal Zuid-Hollandse steden gooiden het daarom over een andere boeg. De vroedschapspenning werd ingevoerd als beloning voor degenen die wél op tijd voor de vergaderingen verschenen. Dat werkte wel. De penning appelleerde aan eer en status van de vroedschapsleden en onderstreepte het belang en de waardigheid van het ambt. Voel het daarom als een eer om de vroedschapspenning te ontvangen en voel ook de verantwoordelijkheid die het bezit van deze penning met zich meebrengt. Daarom: kom op tijd, vergeet de presentielijst niet te ondertekenen, neem deel aan de vergaderingen, wees een waardig raadslid en als de nood het hoogst is, zorg er dan voor dat de opgeëiste levende have daar terechtkomt waar de magen het leegst zijn. c. Rapportage commissie onderzoek geloofsbrieven/voorstel tot benoeming van de heer J.H.S. Tilman (STIP) (nr. 2247600) en de heer E. Blonk (Volt) (nr. 2247599) tot commissielid van de gemeente Delft.

De VOORZITTER: De commissie geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw Voogt en de heren Stoop en Schuurman, heeft geen beletselen gezien voor de toelating van de commissieleden de heer Tilman (STIP) en de heer Blonk van Volt. Stemt de raad in met de rapportage van de commissie onderzoek geloofsbrieven en dus met de toelating van beide commissieleden? Ik zie geen reacties. Daarmee constateer ik dat zij zijn toegelaten. d. Het afleggen van de verklaring en belofte door de heer Tilman en de heer Blonk.

De VOORZITTER: Ik verzoek de bode om beide heren naar binnen te leiden. Van harte welkom! De heren Tilman en Blonk hebben aangegeven te kiezen voor de verklaring en belofte. Ik verzoek u allen opnieuw om te gaan staan; dat is toch een kleine lichamelijke oefening tijdens de raadsvergadering. Ik zal de verklaring en belofte voorlezen. De verklaring en belofte (artikel 14 Gemeentewet) luidt als volgt: Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Hierna leggen de heer Tilman en de heer Blonk in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u beiden van harte. U krijgt bloemen overhandigd. Ik verzoek u om plaats te nemen op de publieke tribune. Straks roepen we u terug voor het in ontvangst nemen van de felicitaties.

8

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

(Applaus) e. Voorstel van de werkgeverscommissie aan de raad inzake de aanwijzing van de heer J. Mimpen als griffier van Delft. De VOORZITTER: Dit is een raadsvergadering vol formaliteiten, want we gaan nu over tot de aanwijzing van onze nieuwe griffier. Hiervoor is een schriftelijke stemming nodig. Ik vraag de bode om de stembriefjes uit te reiken en vervolgens weer op te halen. Ik verzoek de raadsleden om gedurende de stemming te blijven zitten. Ik verzoek het stembureau straks om naar een aparte ruimte te gaan, de CDA-fractieruimte, die lekker dichtbij is. Dat moet helemaal lukken onder leiding van de heer Visser. Vervolgens zullen zij aangeven hoeveel stemmen er uitgebracht zijn en of er op de kandidaat gestemd is. Ik schors de vergadering voor de stemming. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Ik geef het woord aan de voorzitter van het stembureau, de heer Visser. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Er zijn 35 biljetten uitgedeeld en er zijn ook 35 biljetten ontvangen. Er zijn 35 stemmen uitgebracht vóór de kandidaat. (Applaus) De VOORZITTER: Dan kan ik u voor een deel al feliciteren, meneer Mimpen. Heel fijn, geweldig. Een mooi breed draagvlak, breder kan het niet in onze gemeenteraad. Een mooie start voor de nieuwe griffier. f. Het afleggen van de eed of verklaring en belofte door de heer Mimpen en het ondertekenen van de integriteitsverklaring.

De VOORZITTER: Ik verzoek de bode om de heer Mimpen naar binnen te leiden en hem voor mij plaats te laten nemen. Van harte welkom! U heeft aangegeven te kiezen voor de verklaring en belofte. Ik verzoek u allen opnieuw te gaan staan; dit is de laatste keer. Ik zal de verklaring en belofte voorlezen. De verklaring en belofte luidt als volgt: Ik verklaar en beloof als ambtenaar plechtig het volgende: Ik zal de gerechtigheid dienen. Ik zal trouw zijn aan de Grondwet en de overige wetten van ons land en de regelingen van de gemeente Delft. Ik zal onpartijdig handelen en de democratische beginselen en procedures respecteren. Ik ben loyaal ten opzichte van de bestuursorganen van de gemeente Delft en het door hen vastgestelde beleid. Ik ben mij bewust van het publieke karakter van mijn functie en de wijze waarop ik die uitoefen. Ik zal van de overheidsmacht die mij is toevertrouwd, geen misbruik maken. Ik zal zorgvuldig omgaan met informatie. Ik zal de geloofwaardigheid van het ambt niet schaden. Ik zal het vertrouwen dat de burger in mij stelt, niet beschamen. 9

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Ik zal me een zelfstandig oordeel vormen over de morele juistheid van mijn handelen. Ik zal mij ook voor het overige als een goed ambtenaar en volgens de geldende normen op het gebied van integriteit gedragen. Hierna legt de heer Mimpen in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Dan rest nu nog het tekenen van de integriteitsverklaring. Die ligt recht voor u. Als u dat zou willen doen, hebben wij de procedure vrijwel afgerond. (De griffier ondertekent de integriteitsverklaring.) De VOORZITTER: Ik schors de vergadering voor de felicitaties. De vergadering wordt enige tijd geschorst. 182. Vaststelling Handelingen van de gemeenteraadsvergadering van 18 oktober 2022. De Handelingen worden ongewijzigd vastgesteld. 183. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken van week 41 tot en met week 46 van 2022. Week 41

14-10-2022 2241526 College van B&W - afdoening motie ‘Raad in positie bij vertrouwelijke (of geheime) stukken Voor kennisgeving aannemen 14-10-2022 2241525 College van B&W - toelichting bijdrage versnellingsgelden Voor kennisgeving aannemen 13-10-2022 2241522 College van B&W - besluit reguliere prijzen en tarieven gemeente Delft 2023 Betrekken bij de bespreking van de programmabegroting tijdens commissie Algemeen van 3 november 2022 13-10-2022 2241524 College van B&W - voortgangsbericht Rietveld Theater Voor kennisgeving aannemen 13-10-2022 2241523 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen fractie D66 inzake status onderzoek nieuwbouw Lumen Voor kennisgeving aannemen 11-10-2022 2241520 Stadsbouwmeester - memo advies Schieoevers betrekken bij de bespreking van agendapunt Bestemmingsplan Schieoevers Noord in de raadsvergadering van 18 oktober

10

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

10-10-2022 2241519 Voorstel aan de gemeenteraad inzake belastingverordeningen 2023 Agenderen voor commissie Algemeen van 3 november 2022 10-10-2022 2241517 Meldpunt Rookoverlast - Brandbrief: Het verbranden van afval in houtkachels, allesbranders of voorkorven Voor kennisgeving aannemen 10-10-2022 2241516 Platform Beter Stedelijk en Regionaal Openbaar Vervoer Haaglanden - Inspraaknotitie Commissievergadering Ruimte en Verkeer 6 oktober Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 17 november 2022 10-10-2022 2241518 Omroep Delft - Brief aan Raad inzake begroting 2023 Betrekken bij bespreking programmabegroting op 3 november 11-10-2022 2241521 Fractie Onafhankelijk Delft - schriftelijke vragen inzake statushouders nemen ontslag na verkrijgen woning Onafhankelijk Delft 10-11-2022

Week 42 21-10-2022 2242536 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie Hart voor Delft inzake slimme lantaarnpalen en-of verkeersregelinstallaties Voor kennisgeving aannemen 21-10-2022 2242535 Mercurius College - update stand van zaken Voor kennisgeving aannemen 20-10-2022 2242531 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie GroenLinks zonnepanelen op schooldaken Voor kennisgeving aannemen 20-10-2022 2242533 College van B&W - afschrift reactie op brief Natuur & Milieu inzake CO2 uitstoot warmtenetten Eneco Voor kennisgeving aannemen 20-10-2022 2242534 College van B&W - afdoening motie 'Artikel 1 van de Grondwet prominent in Delft' Voor kennisgeving aannemen

11

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

20-10-2022 2242528 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen inzake briefing GGD start vaccinatie Apenpokken in Haaglanden Voor kennisgeving aannemen 20-10-2022 2242530 College van B&W - Ontwikkelingen jeugdbescherming Agenderen voor het Delfts kwartiertje van 24 november 2022 20-10-2022 2242532 College van B&W - Subsidie beschikking Deelstroom Delft Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 17 november 2022 17-10-2022 2242527 Voorstel van het college aan de raad inzake Begrotingswijziging Septembercirculaire 2022 Agenderen voor de behandeling van de begroting op 3 en 10 november 18-10-2022 2242529 Fractie Onafhankelijk Delft - schriftelijke vragen inzake overlast door jongeren Brabantse Turfmarkt Onafhankelijk Delft 17-11-2022

Week 43

27-10-2022 2243541 College van B&W - Afdoening toezegging T20200713.4.1eindevaluatie Sociaal Uitzendbureau Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 24 november 2022 25-10-2022 2243538 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie STIP inzake Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting 2022-2030 Agenderen voor de procedurevergadering van 24 november 2022 25-10-2022 2243537 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie D66 inzake Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting 2022-2030 Agenderen voor de procedurevergadering van 24 november 2022 25-10-2022 2243539 GGD en VT Haaglanden - Tweede bestuursrapportage 2022 Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 24 november 2022

12

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

25-10-2022 2243540 Gemeente Zoetermeer - Structuur en procedure RES n.a.v. zienswijzen en op omgevingsvisie module energietransitie Het college van B&W verzoeken om een afschrift van de reactie vanuit het Bestuurlijk Netwerk Energie Week 44

04-11-2022 2244553 College van B&W - Beleidsregel tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 gemeente Delft Agenderen voor de procedurevergadering en aansluitende overlegvergadering van 24 november 2022 04-11-2022 2244552 College van B&W - Coördinatieprocedure bestemmingsplan IGVO Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 17 november 2022 04-11-2022 2244554 College van B&W - Bestuurlijke reactie op het jaarverslag van het Instituut Sociaal Raadslieden (ISR) 2021 Betrekken bij beeldvormingsbijeenkomst 'Kennismaking ISR' op 8 december 2022 03-11-2022 2244551 College van B&W - Reactie college op brief Stichting Buurtwerk Voorhof II Betrekken bij de begrotingsbehandeling op 3 en 10 november 2022 03-11-2022 2244550 College van B&W - Afschrift van antwoord op brief EBH Legal Advocaten inzake ontheffing restaurant Il Peperoncino Voor kennisgeving aannemen 03-11-2022 2244547 College van B&W - Jaarrapportage 2021 Toezicht kwaliteit Wmo door GGD Haaglanden Betrekken bij de kennismaking met de GGD Haaglanden op 17 november 2022 03-11-2022 2244546 College van B&W - Vaststelling geluidsbelastingkaarten 2021 Voor kennisgeving aannemen 03-11-2022 2244549 Belangenvereniging Olofsbuurt-Westerkwartier - tarieven bewoners parkeren Betrekken bij bespreking programmabegroting op 3 en 10 november 2022 03-11-2022 2244548 Westerpop - geen indexering subsidie op evenementen

(programmabegroting 2023-2026) Betrekken bij bespreking programmabegroting op 3 en 10 november 2022

13

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

02-11-2022 2244544 Popdelft - Verzoek om meer financiële middelen voor popdelft vanaf 2023 Betrekken bij bespreking programmabegroting op 3 en 10 november 2022 01-11-2022 2244543 MRDH - Transitieprogramma OV en Corona Betrekken bij agendapunt 4.5 MRDH in de overlegvergadering van 17 november 2022 01-11-2022 2244542 Aedes vereniging van woningcorporaties - Hoe bouwen we sociale huur Betrekken bij de eerstvolgende bespreking van de (concept-) Woonvisie 02-11-2022 2244545 Fractie Hart voor Delft - schriftelijke vragen over een online gebiedsverbod voor drillrappers Hart voor Delft 02-12-2022 Week 45 11-11-2022 2245566 College van B&W - Huisvestings- en opvangvraagstukken doelgroepen Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 24 november 2022 én betrekken bij de eerstvolgende bespreking van de Woonvisie 11-11-2022 2245565 College van B&W - Feitenrelaas en evaluatie wateroverlast 15 augustus 2022 Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 december 2022 EN betrekken bij agendapunt 4.7 van overlegvergadering van 17 november 11-11-2022 2245558 MRDH - agenda vergadering adviescie.

Economisch Vestigingsklimaat 23 november 2022 Betrekken bij het punt MRDH in de vergadering van 29 november 2022 10-11-2022 2245562 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie Volt inzake 'subsidieplafond welzijnsaanpak 2023' Voor kennisgeving aannemen 10-11-2022 2245561 College van B&W - Voortgangsrapportage implementatie Omgevingswet Voor kennisgeving aannemen 10-11-2022 2245560 College van B&W - Zienswijze ‘Ontwerp Masterplan Bereikbaarheid’ en ‘Plan-MER’ over het OV-tracé Binckhorst Betrekken bij agendapunt 2.4 van de vergadering van 17 november 2022

14

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

10-11-2022 2245564 Voorstel van het college aan de raad inzake Instemming Statuten en benoeming leden Raad van Toezicht Librijn openbaar onderwijs Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 24 november 2022 (onder voorbehoud van beantwoording van technische vragen) 10-11-2022 2245557 Provincie Zuid-Holland - tussenbericht financieel toezicht 2022 Agenderen voor de vergadering van 23 november 2022 10-11-2022 2245559 MRDH - agenda vergadering adviescie. Vervoersautoriteit 23 november 2022 Betrekken bij agendapunt 4.5 (MRDH) in de overlegvergadering van 17 november 2022 10-11-2022 2245563 College van B&W - Monitor CO2-uitstoot, energieverbruik en opwekking in Delft Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 december 2022 08-11-2022 2245555 College van B&W - Beleidsregel eenmalige energietoeslag gemeente Delft Betrekken bij de bespreking van de Beleidsregel tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 op 24 november 2022 08-11-2022 2245556 Verslag Wijkschouw Voorhof 29 september Doorgeleiden naar het college van B&W met verzoek om afschrift van de reactie (cc. Cie.

SDW en EFB) Week 46 18-11-2022 2246577 Voorstel van het college aan de raad inzake 1e wijziging Verordening onroerendezaakbelastingen Delft 2023 Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 22 december 2022 18-11-2022 2246585 Voorstel van het college aan de raad inzake Legesverordening 2023 Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 22 december 2022 18-11-2022 2246584 Voorstel van het college aan de raad inzake 3e ARB begrotingswijziging 2022(3e ARB) Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 22 december 2022 18-11-2022 2246583 College van B&W - Resultaten Cliëntervaringsonderzoek (CEO) 2021 Voor kennisgeving aannemen

15

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

17-11-2022 2246580 Voorstel van het college aan de raad inzake Aanwendingen bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 22 december 2022 17-11-2022 2246573 College van B&W - Afschrift beantwoording burgerbrief 2238472 - Verkeersveiligheid in Delft Voor kennisgeving aannemen 17-11-2022 2246575 College van B&W - Afdoening motie Kamers met Aandacht Voor kennisgeving aannemen 17-11-2022 2246574 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie OD inzake overlast aan de Brabantse Turfmarkt Voor kennisgeving aannemen 17-11-2022 2246572 College van B&W - Vrijgave ontwerpbestemmingsplan Teding van Berkhoutlaan en ontwerp omgevingsvergunning activiteiten bouwen en kappen Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 december 2022 17-11-2022 2246578 College van B&W - Voortgangsrapportage intensivering aanpak woonoverlast Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 15 december 2022 17-11-2022 2246576 Voorstel van het college aan de raad inzake Controleprotocol Accountantscontrole 2022 inclusief Toetsingskader Rechtmatigheid 2022 tbv accountantscontrole jaarrekening 2022 Agenderen voor de vergadering van 23 november 2022 17-11-2022 2246579 College van B&W - Opvolging R&A-advies jaarstukken 2021 Agenderen voor de vergadering van 23 november 2023 17-11-2022 2246582 College van B&W - Reactie college op

managementletter 2022 van PwC Agenderen voor de vergadering van 23 november 2022 17-11-2022 2246581 PWC - Management Letter - Gemeente Delft - 2022 Agenderen voor de vergadering van 23 november 2022 17-11-2022 2246571 Voorstel van het college aan de raad inzake zienswijze GR bedrijfsvoering Delft Rijswijk Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 22 december 2022

16

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

16-11-2022 2246570 Voorstel van het college aan de raad inzake huur Karrepad 2 Agenderen voor de procedurevergadering en aansluitende overlegvergadering van 24 november 2022 15-11-2022 2246569 Gemeenteraad Hilvarenbeek - inburgering statushouders 65+ Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 15 december 2022 15-11-2022 2246568 Raadslid Ida de Boer (STIP) - ontslag als raadslid Voor kennisgeving aannemen 15-11-2022 2246567 Raadslid Rick van den Brink (STIP) - ontslag als raadslid Voor kennisgeving aannemen

Besloten wordt overeenkomstig de behandelvoorstellen. 184. Besluitvorming hamerstukken. 185. Voorstel van het college aan de raad inzake huur Karrepad 2 (nr. 2246570) 186. Voorstel van het college aan de raad inzake controleprotocol Accountantscontrole 2022 inclusief Toetsingskader Rechtmatigheid 2022 t.b.v. accountantscontrole jaarrekening 2022 (nr. 2246576). De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Een stemverklaring van het CDA over het voorstel inzake Librijn. In de commissie heeft het CDA aangegeven het proces rondom de statutenwijziging en hetgeen hieruit voortvloeit, als onvoldoende en onprofessioneel te hebben ervaren. De gemeenteraad moet altijd tijdig, adequaat en zo volledig mogelijk worden geïnformeerd. Dat kan bij dit voorstel naar onze mening beter. Onze fractie wil wel geacht worden voor te hebben gestemd, maar zeker met de bedenkingen zoals toegelicht. De VOORZITTER: Ik zag de wethouder net al knikken. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik heb een stemverklaring over het voorstel inzake het Karrepad en de huisvesting van de scholen. We hebben aangegeven dat we blij zijn dat we hierover uitgediscussieerd zijn, maar we willen wel een stemverklaring afgeven over het feit dat er een bedrag staat gereserveerd voor het in orde maken van het pand om het geschikt te maken voor een school.

In het kader daarvan willen wij een stemverklaring afgeven. Als dit bedrag voorbijgaat, willen we als raad geïnformeerd worden, zodat we dan bijtijds kunnen bijsturen. De voorstellen van de hamerstukkenlijst worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

17

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De VOORZITTER: Dat brengt ons bij de bespreekagenda, met twee punten. In het fractievoorzittersoverleg hebben we, nadat alles afgewogen was, op voorstel van het presidium besloten om een spreektijd van vijf minuten per fractie te hanteren. Dat wil zeggen dat er vijftien minuten ter beschikking staan van het college. Ik roep de wethouders op om daar, zo mogelijk, binnen te blijven. 187. College van B en W - Beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen bij nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en herstructurering (nr. 2239494). De VOORZITTER: De fractie van STIP heeft aangekondigd een motie in te dienen over hoe de levensduur van 50 tot 75 jaar van gebouwen en wegen wordt meegenomen in de beleidsregel die tot 2050 geldt, ook gezien het circulair bouwen. Het woord is aan ons kersverse nieuwe raadslid, mevrouw Fung Fen Chung, voor haar maidenspeech. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Voorzitter. Vanavond buigt de raad zich over een nieuwe beleidsregel die kaders stelt voor een klimaatadaptieve nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en herstructurering. Het is een mooi beginsel, waar Delft trots op mag zijn. Als student Bouwkunde begrijp ik als beste waarom deze beleidsregel hier ligt. Ik zie dat er in de bouwsector nog veel behaald kan worden. Daarom ben ik blij dat er de komende jaren meer richtlijnen liggen om klimaatbestendig te bouwen. Als mens zie ik dat door ons toedoen het weer steeds extremer wordt.

Onze invloed is onmiskenbaar. Ik denk aan de overstromingen in Limburg, Frankrijk en Duitsland, die levens hebben gekost. Ik voel nog de hittegolf van de afgelopen zomer en de droogte die de natuur enorme schade hebben toegebracht. Dit baart mij zorgen. Daarom ben ik blij om te zien dat we in Delft ook beginnen met bouwen aan een toekomst die bestendig is tegen weersextremen. Het is hoog tijd. We moeten hier niet langer mee wachten. Laten we dit dan ook in één keer goed doen. Met deze beleidsregel zullen we de komende jaren anders leren bouwen. We zullen bouwen voor een klimaatbestendige toekomst. STIP onderschrijft deze beleidsregel dan ook. De beleidsregel is gebaseerd op situaties tot en met 2050, het jaar waarin Nederland klimaatbestendig moet zijn. Hoe verder we de toekomst inkijken, hoe onzekerder de effecten van klimaatverandering worden. Een beleidsregel die rekening houdt met situaties tot en met 2050, kijkt maar 28 jaar vooruit. STIP vindt dit niet genoeg. Voor STIP betekent klimaatbestendig bouwen verder kijken dan 2050. Wij hanteren voor gebouwen en wegen doorgaans een levensduur van 50 tot 75 jaar. Een beleidsregel die rekening houdt met 28 jaar, geeft geen houvast voor het verzekeren van die levensduur. Die zekerheid moeten wij als betrouwbare overheid inwoners kunnen bieden.

Als inwoners nu een huis kopen, gaan ze er niet van uit dat die na 2050 door waterschade of droogte niet meer bewoonbaar is. STIP wil hiermee benadrukken dat het belangrijk is dat wat we nu bouwen, bestendig is en zich kan aanpassen aan weersextremen, ook voorbij 2050. Zo worden we niet alleen klimaatbestendig tot 2050, maar echt klimaatrobuust. Vanavond dienen wij een motie in om naar de volgende update met een evaluatie te sturen op de kaders waarmee we klimaatadaptief bouwen. Als nieuw raadslid hoop ik dat we samen de handen ineenslaan om voor onze mensen na te denken over de veerkrachtigheid van onze gebouwde omgeving. Hierbij is flexibiliteit het sleutelwoord voor die weerbaarheid. Op deze manier maken we onze gebouwde omgeving echt veerkrachtig. Het is tijd dat we anders gaan kijken naar en omgaan met de dingen die we neerzetten om zo samen te bouwen aan een circulaire, duurzame en klimaatrobuuste toekomst. Door de fracties van STIP en de PvdA wordt motie 8.1.1 (Bouwen voor een klimaatrobuuste toekomst) ingediend: 18

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

"De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 1 december 2022 ter bespreking van Beleidsregel Klimaatadaptief Bouwen bij nieuwbouw, gebiedsontwikkeling en herstructurering, constaterende dat: -

het beleid voor klimaatadaptief bouwen is gebaseerd op scenario's tot 2050 en geen zekerheid biedt voor klimaatbestendige bouw bij situaties na 2050; voor woningen doorgaans een levensduur wordt gehanteerd van 50 tot 100 jaar, maar deze in de praktijk tot wel 150 jaar blijven staan; rondom gebouwen infrastructurele netwerken aangelegd zijn en worden met een nog langere levensduur; de milieubelasting van gebouwen teruggedrongen wordt met een langere levensduur;

overwegende dat: -

-

de gebouwde omgeving, door geen rekening te houden met situaties na 2050, niet verzekerd is van een lange levensduur als gevolg van toekomstige, extreme weersomstandigheden; hoe verder in de toekomst, hoe onzekerder de effecten van klimaatverandering zijn; het inpassen van flexibiliteit de sleutel is tot het weerbaar maken van onze woonomgeving tegen weersextremen; uit studies blijkt dat de kosten-batenverhouding voor klimaatadaptief bouwen in stedelijke gebieden als positief en 'no regret' wordt gezien;

verzoekt het college: -

-

bij de eerstvolgende update van het beleid 'Klimaatadaptief bouwen' met een evaluatie te komen met in ieder geval een reflectie op hoe: - de gebouwde omgeving door de beleidsregel klimaatbestendig is gemaakt voor scenario's tot 2050; - nieuwe gegevens over toekomstige scenario's invloed hebben op de mate van klimaatbestendige bouw; - flexibiliteit is meegenomen om toekomstige klimaatadaptieve maatregelen in te kunnen passen; hierover voorafgaand aan de eerstvolgende update van het beleid te rapporteren aan de raad,

en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Mevrouw Fung Fen Chung, van harte gefeliciteerd met uw maidenspeech, een mooie speech met treffende, indrukwekkende en ook aangrijpende voorbeelden die natuurlijk heel zichtbaar maken hoe wezenlijk het is dat we hier heel veel aan doen en gaan doen en dat we er ook mee bezig zijn. Het is natuurlijk ook terecht dat u vanuit uw generatie een appel doet op inzet voor de toekomst van u en natuurlijk ook van ons allen, waar zeker mensen van uw leeftijd nog heel veel mee van doen zullen krijgen. Passend bij STIP pleit u voor duurzaamheid. Het was dus een prachtige maidenspeech. Gefeliciteerd!

19

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

(Applaus) De VOORZITTER: Dan ben je er gelijk doorheen; dat is altijd heel plezierig. De heer VAN DER POST (PvdA): Voorzitter. Klimaatverandering bestaat. Daar moeten we ons dus op gaan voorbereiden. Dat is gewoon noodzakelijk. De beleidsregels die nu aan ons zijn voorgelegd, passen daar precies in, maar ze zijn ook stevig. Er is aandacht voor het vasthouden van water, zowel bij hevige neerslag als bij droogte - op 15 augustus hebben we al meegemaakt wat hevige neerslag allemaal kan betekenen - en er zijn regels voor wat we doen tegen hittestress. Hoe het klimaat zich de komende decennia gaat ontwikkelen, weten we natuurlijk niet precies. Daarom moeten we die zaak goed in de gaten houden en monitoren en de beleidsregels alert blijven toepassen en ook weer bijstellen als dat noodzakelijk is. Vandaar dat wij samen met STIP de motie hebben ingediend, want met wat we vragen in de motie, proberen we de focus op wat op ons afkomt, vast te houden en kijken we hoe we daarop kunnen reageren. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter, u liet meneer Van der Post nog even uitpraten. Mijn interruptie heeft betrekking op een van zijn eerste zinnen.

Hij gaf aan dat het zo belangrijk is dat we dit beleid blijven evalueren en monitoren en op basis daarvan bijstellen, maar is dat niet het hele wezen van deze raad en dit college? Waarom is daar een motie voor nodig? De heer VAN DER POST (PvdA): Dat is op zich een hele goede opmerking. Het is natuurlijk logisch dat het college bijhoudt wat er speelt, maar omdat dit onderwerp zo belangrijk is en omdat er ook best stevige voorwaarden in de beleidsregels staan, willen we er extra aandacht op vestigen dat we dat echt moeten bijhouden en dat we in de toekomst misschien nog strengere regels nodig zullen hebben. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. Onze fractie heeft in de commissie eigenlijk al verwoord dat wij met klimaatadaptief bouwen en inrichten van de stad eigenlijk het liefst zo snel mogelijk beginnen met de maatregelen die er op dit moment zijn. Er is echt een beetje een momentum. Je ziet in het land dat allerlei maatregelen, nieuwe oplossingen, nieuwe initiatieven en innovaties bedacht worden. Wij vinden dat je daar snel mee aan de gang moet en dat je vooral zo veel mogelijk moet doen. Het is meer een kwestie van doen dan dat je dat theoretisch gaat benaderen, wat STIP naar mijn mening een beetje doet. Het is een kwestie van doen. Daar heb je ook heel veel inspanningen van de gemeente voor nodig.

Het lijkt mij beter om die inspanningen te besteden aan het implementeren van alle maatregelen dan aan dit soort analyses en monitoringssessies. Dat vind ik zonde van de tijd. Wij zullen dus tegen de motie stemmen. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Met deze motie roepen we eigenlijk op om over twee jaar te evalueren of de beleidsregels genoeg zijn, zodat we die kunnen bijsturen om dingen uit te voeren. Hoe kijkt GroenLinks daarnaar? De heer HERREMA (GroenLinks): In de motie gaat het vooral over bestendigheid van 50 jaar en langer. Dat geldt gewoon niet voor heel veel dingen. U heeft het over woningen die 50 jaar of langer bestendig moeten zijn. Een woning heeft ook dakbedekking. Die krijgt tien jaar garantie en over twintig jaar moet je die vervangen. We moeten er dus gewoon mee aan de slag. Dat is wat wij vinden.

20

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer MARUF (D66): Ik was eigenlijk niet van plan om veel te zeggen over dit onderwerp, maar de reden die de heer Herrema aangeeft waarom GroenLinks tegen de motie zal stemmen, triggert mij toch. Ik zal mijn vraag verwoorden in onze argumentatie om juist voor te stemmen. Meneer Herrema, u bent zelf architect. Vindt u niet dat de resultaten juist eerst met de raad besproken zouden moeten worden, zodat wij nieuwe argumenten en nieuwe inzichten kunnen inbrengen en de ambtenarij vervolgens de aanpassingen aanbrengt? Waarom zouden we die stap overslaan? Volgens mij vraagt de motie om die stap. De heer HERREMA (GroenLinks): Ik sluit me helemaal aan bij wat de VVD eerder zei: dat is iets wat wij dan als raad gewoon kunnen agenderen als we dat wensen. Daar hoeven we nu niet een motie voor in te dienen. De heer MARUF (D66): Dan vraag ik de heer Herrema waarom je het niet om zou draaien. Nu wordt de motie ingediend zodat het stappenplan zeker is in plaats van dat het op het RIS komt en dat wij het moeten agenderen en vervolgens onze input moeten leveren over een onderwerp dat GroenLinks, D66, STIP en andere partijen hier belangrijk vinden. Kunt u mij uitleggen waarom je dat niet zou omdraaien? De heer HERREMA (GroenLinks): Dat is heel eenvoudig: misschien is het helemaal niet nodig. Dan zijn alle energie en tijd voor niets geweest.

Wij hebben de capaciteit van de gemeente gewoon hard nodig voor het implementeren van alle maatregelen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Allereerst felicitaties aan mevrouw Fung Fen Chung voor haar maidenspeech en haar eerste motie. Ik heb een vraag aan de wethouder over de motie. Klopt de constatering in de motie dat bij het beleid voor klimaatadaptief bouwen alleen naar 2050 wordt gekeken, zoals de motie vrij stellig beweert? Dat zou mij verbazen. Dat is ook nergens voor nodig, want op de website van het KNMI staan scenario's tot 2085. Waarom worden die dan niet gebruikt bij het beleid van het college? Als de wethouder de motie straks gaat omarmen, is mijn vraag aan de wethouder dus waarom we dit niet al doen. Want dat had al negen jaar gekund. In lijn met de heer Herrema heeft ook het CDA liever moties die oproepen tot actie in plaats van moties die oproepen tot onderzoek. Het KNMI zegt dat het in oktober 2023 met nieuwe klimaatscenario's komt. Kunnen we de motie niet zo interpreteren dat we die scenario's gewoon gaan gebruiken voor het nieuwe beleid in plaats van evalueren of dat kan? Ik krijg daarop graag een reactie van de wethouder. De heer MARUF (D66): Ook ik zou richting college zeggen: neem de door de heer Valk genoemde inhoudelijke argumenten mee. Dat geldt vooral voor het feit dat er al scenario's zijn voor een toekomstbeeld dat verder gaat dan tot 2050.

Maar ik ken het CDA ook als een partij die vaak zegt dat we gedegen onderzoek moeten doen en moeten evalueren wat we hier in de raad besluiten, zodat we de stad, de raad enzovoort mee kunnen nemen. Ik vraag me af waarom dat zo selectief gebeurt: waarom bij dit onderwerp niet, maar bijvoorbeeld bij parkeren wel? De heer VALK (CDA): Dank voor deze vraag, meneer Maruf. U luistert goed naar mijn bijdragen, maar dan weet u, zeker op het punt van duurzaamheid, dat wij in de vorige raadsvergadering ook tegen moties over een onderzoek naar zonnepanelen hebben gestemd, omdat wij liever zonnepanelen kopen dan onderzoek doen naar zonnepanelen. Ik denk dat dat ook hiervoor geldt. Die scenario's liggen er al. Die kun je gewoon downloaden van de site van de KNMI. Laten we die gewoon meteen gebruiken in plaats van eerst een onderzoek te gaan doen of die scenario's tot 2085 bruikbaar zijn. Dus vandaar.

21

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer MARUF (D66): De heer Valk geeft hier een wending aan die niet helemaal klopt. De motie vraagt niet om op dit moment een onderzoek te gaan doen, maar om de raad te betrekken voordat een definitief stuk wordt gemaakt. Dat is waarom wij de motie steunen. Er wordt ons om input gevraagd. De ontwikkelaars hebben input geleverd over waar het misgaat, waar het beter kan en wat ze daaraan doen. Is dat geen waardevolle informatie waar we hier sowieso met elkaar over kunnen praten? De heer VALK (CDA): Erover praten is natuurlijk altijd prima. Dat doe ik heel graag, maar mijn vraag aan de wethouder blijft staan. Hij heeft er volgens de motie blijkbaar voor gekozen om niet de scenario's voor 2085 te gebruiken als basis voor zijn beleid maar de scenario's voor 2050. Mijn vraag aan de wethouder is: waarom? Waarom kijkt hij niet gewoon verder, zeker omdat de motie zelf ook zegt dat woningen langer dan 28 jaar meegaan? Praten is prima, maar liever actie van het college. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Als de wethouder toezegt dat de scenario's maar rekening houden tot 2050, gaat u dan onze motie steunen? De heer VALK (CDA): Even kijken of ik het goed begrijp: u zegt "als de wethouder toezegt dat de scenario's gelden tot 2050". Ik denk dat u 2085 bedoelt.

Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Als de wethouder bevestigt, zoals ik in mijn motie vaststel, dat de beleidsregels zijn gebaseerd op scenario's tot en met 2050, gaat u dan onze motie steunen? De heer VALK (CDA): Dat was precies mijn vraag, want dan is mijn vraag aan de wethouder waarom hij niet de scenario's gebruikt die veel verder gaan, 35 jaar verder. Waarom worden die nu niet gebruikt? Dan wil ik daar eerst het antwoord op horen. Dat heeft misschien een reden, bijvoorbeeld dat dat te veel koffiedik kijken is of dat het te ver in de toekomst ligt. Misschien heeft de wethouder een hele goede reden om dat niet te doen. Dat wil ik graag horen en dan nemen we een besluit. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie kan voor een heel groot deel meegaan met de mooie bijdrage van mevrouw Fung Fen Chung tot het moment waarop het gaat over de zekerheid die de overheid zou moeten geven. Daarover kunnen we een heel debat hebben. Dat debat over wat de overheid in dat geval zou moeten doen, wil ik hier nu niet voeren. Ik wil heel concreet ingaan op wat wethouder Van Vliet verwoordt op de website van de gemeente. "Rond klimaatadaptatie is nog niet alles bekend. Afstemming op de lokale situatie en maatwerk zullen soms nodig zijn. Maar het is in dit stadium belangrijker de eerste stappen te zetten.

Op basis van de ervaringen en nieuwe inzichten evalueren we de regels elke twee jaar." Ik hoorde STIP zojuist die twee jaar noemen. De website noemt overigens ook niet eens een eindjaar. Volgens de ChristenUnie lijkt de motie dus geheel overbodig. Het dictum staat reeds op de website van de gemeente. Ik ga ervan uit dat de wethouder dit zal bevestigen. Verder kunt u dat gewoon allemaal nalezen op de website Klimaatadaptief bouwen in Delft. De motie levert vooral extra administratie op, ondanks het mooie verhaal en de wens. Dat moeten we niet doen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ten eerste wil ik mevrouw Fung Fen Chung ontzettend feliciteren met haar mooie maidenspeech. Ik ben het ontzettend met u eens. Ik ben ook student bouwkunde en ik denk dat klimaatadaptatie en bouwkunde ontzettend met elkaar verbonden zijn. Ik ben het eigenlijk ook helemaal eens met de motie, die wij ook gaan steunen. Ik wil vooral reageren op meneer Van der Woerd. De reden om deze motie te 22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

steunen, is voor ons vooral het laatste dictum, want volgens mij gaat evaluatie al gebeuren, maar is de focus op flexibiliteit wel heel belangrijk om klimaatadaptief te zijn. Als we nu flexibele gebouwen neerzetten, hebben we daar de komende tijd, de komende 50 jaar, heel veel plezier van. Dat is de reden waarom ik de motie ontzettend goed vind en waarom we haar steunen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Wat de heer Treffers zegt, staat in principe ook gewoon op diezelfde website. Ik heb het net voorgelezen. Ik ga niet de hele website voorlezen. Zoekt u 'm alstublieft op. Dan zult u zien dat u niet voor de motie hoeft te stemmen. De heer TREFFERS (Volt): Ik zie in de beleidsregels zoals ze er nu staan, geen flexibiliteitsregels staan. Die zou ik er wél graag in hebben. Ik denk dus dat het heel goed is om dat te evalueren. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. In de commissievergadering hebben we zowel complimenten gegeven als zorgen uitgesproken over deze beleidsregels en dit onderwerp. We hebben toen als VVD ook benadrukt dat we als gemeentelijke overheid in de eerste plaats een belangrijke rol hebben in het zo goed mogelijk bestand zijn tegen de gevolgen van neerslag, droogte, hitte en bodemdaling. Een van de manieren om dat te doen, is om al bij de start van nieuwbouw en renovatie aan ontwikkelaars te vragen om toekomstbestendige klimaatadaptieve maatregelen te nemen.

Tegelijkertijd hebben we toen ook aandacht gevraagd voor de mogelijke negatieve gevolgen van deze beleidsregels, want de ontwikkelaars zullen wellicht verwachte meerkosten ook weer ergens proberen te verhalen, misschien wel in de prijzen voor huizen, terwijl we die woningen in Delft juist zo graag betaalbaar willen houden. Maar gelukkig heeft de wethouder ons in de commissievergadering gerustgesteld met zijn toezegging dat de regels in de toekomst juist hoge kosten gaan voorkomen. Daar zullen we hem aan houden. Ik heb zojuist al gezegd dat de motie wat ons betreft overbodig is. De heer MARUF (D66): Mevrouw Van den Berg herhaalt wat ze al in de commissie zei, namelijk dat dergelijke maatregelen tot meer kosten zouden leiden en daardoor bijvoorbeeld tot hogere woningprijzen. Ik heb dat bij een ontwikkelaar nagevraagd. Hij vertelde mij dat ze door de moordende concurrentie op de markt allemaal staan te springen om een zo hoog mogelijke kwaliteit te leveren, zodat ze hun mensen aan het werk kunnen houden. Ik vraag u in deze zaal dus nogmaals waaruit u de conclusie trekt dat dergelijke maatregelen tot hogere kosten zouden leiden. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik heb mijn woorden dit keer heel secuur gekozen. Ik trek namelijk geen conclusies. Ik zeg alleen dat we mogelijk negatieve gevolgen kunnen ondervinden.

Maar nogmaals, de wethouder heeft mij in de commissievergadering gerustgesteld. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Ik begin met waarom wij hebben gekozen voor 2050. Dat komt voort uit het feit dat het Rijk daarvoor kiest. Het Rijk heeft gezegd: laten we uitgaan van 2050. Vervolgens hebben de provincie Zuid-Holland en de gemeenten in Zuid-Holland met projectontwikkelaars afgesproken: laten we ons daarop richten en laten we daar beleidsregels voor maken. Delft is van alle gemeenten de eerste die dat heeft gedaan. Ik zat vorige week bij een bijeenkomst en wij zijn gewoon de eerste gemeente die dit voor elkaar heeft. Daarmee lopen we hartstikke voorop. Terwijl alle andere gemeenten de komende 23