Handelingen raad 28 januari 2021

Daarbij willen we wel twee nadrukkelijke aandachtspunten benoemen. In de eerste plaats maatwerk. Maatwerk is cruciaal. Buitenhof is niet de binnenstad en Hof van Delft is niet de Wippolder. Elke wijk en elk gebied vragen om een eigen afweging en de meest passende maatregelen. Het tweede aandachtspunt is dat het doen van de goede dingen ook vraagt om een gefaseerde aanpak, leren van opgedane ervaringen en vooral het goed monitoren van de vraag of een maatregel echt tot het beoogde doel leidt. Want een visie op mobiliteit is één, maar knopen doorhakken over wat er binnen de beschikbare middelen eerst moet of misschien juist later kan, is echt stap twee. Wij dienen daarom samen met de PvdA en het CDA een motie in die het college opdraagt - daar willen we als raad graag bij helpen - om ter concretisering van het MPD en aanvullend op het uitvoeringsplan dat nog komt, indicatoren te formuleren waarmee we de voortgang van die ambities daadwerkelijk kunnen volgen en waar nodig kunnen bijsturen. En dat niet alleen; die indicatoren helpen ons ook om de juiste 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

afweging te kunnen maken over de prioritering en de planning maar ook weer de kosten van allerlei projecten en activiteiten. Nu kom ik meteen op de vele moties die door andere partijen zijn ingediend. De VOORZITTER: Mevrouw Van den Berg, ik moet u melden dat u drie minuten nu op zijn. Ik zou dus zeggen: rond het kort en krachtig af. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dan samenvattend over deze moties: mooie ideeën, er is goed over nagedacht en tegelijkertijd zijn de kosten echt een vraagpunt voor ons; dat heb ik net al benadrukt. Dat geldt ook voor de integrale afweging: hoe verhouden die projecten zich ten opzichte van elkaar als we ze naast allerlei andere projecten en initiatieven gaan zetten die ook kosten met zich meebrengen? Hoe maken we daar nou een goede afweging in? De VOORZITTER: Punt. Enkele mensen willen interrumperen. De heer WEILER (STIP): Ik heb een vraag aan mevrouw Van den Berg over de motie met betrekking tot indicatoren. Ze heeft het heel veel over integrale afweging, financiën en dergelijke en vraagt of het allemaal wel nodig is. Welke indicatoren zijn volgens u dan allemaal nodig in een plan dat vanuit het college komt? Welke indicatoren wilt u? De VOORZITTER: Ik moet vaststellen dat alle vragen die hier gesteld gaan worden, helaas niet meer beantwoord gaan worden, want de tijd van mevrouw Van den Berg is echt op. Ik heb de drie minuten aangekondigd.

Alle opmerkingen mogen nog gemaakt worden in de interrupties, maar vervolgens moet ik het afronden. De heer MARUF (D66): Het is jammer dat mevrouw Van den Berg niet kan reageren, maar ik zou graag willen aangeven dat het natuurlijk ook een politieke keuze is. Wij vinden het Mobiliteitsplan echt een goed fundament tot 2040 voor Delft en wij kiezen ervoor om de mensen met een beperking en de mensen die minder mobiel worden - dat zijn er door de vergrijzing steeds meer - een steuntje in de rug te geven. Dat is een politieke keuze die wij maken. Wij hopen natuurlijk dat u dat ondersteunt. De VOORZITTER: Politieke keuzes zijn hier ongetwijfeld een gegeven. De derde interruptie is van mevrouw Van Cooten. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Sorry, voorzitter, dat was op D66. De VOORZITTER: Dan meneer Van der Woerd. Houd het kort, ook gelet op het feit dat mevrouw Van den Berg zelf geen tijd meer heeft. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Superkort: een interruptie waarop mevrouw Van den Berg niet kan reageren, doe ik niet. Ik trek de interruptie dus in. De VOORZITTER: Oké, prima. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik heb een interruptie waar de andere indieners op mogen antwoorden. De VVD suggereert dat deze visie geen prioriteiten stelt en zegt nu: dat gaan we met deze motie wel doen.

Daarmee zetten we het op z'n kop, want deze visie stelt juist wél prioriteiten: de voetganger op 1 en de fietser op 2. Wil de VVD hiermee nu dus alles op z'n kop zetten? Dan zou ik zeggen dat wij zo'n motie niet mogen steunen, want daarmee doen we de visie tekort. 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De VOORZITTER: Wil een van de andere indieners daarop reageren? Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Dit gaat over de motie over de instrumenten die er zijn. Het is zeker niet de bedoeling om daarmee alles op z'n kop te zetten. Het is juist de bedoeling dat we als raad kunnen bijsturen als dat nodig is, dat we de komende jaren dus juist goed onze doelen en ambities kunnen bereiken en dat we dat in de gaten kunnen houden in de zin van: we hebben deze ambities en doelstellingen; welke activiteiten gaan we nu uitvoeren om ze waar te maken en hoe kunnen we daarin prioriteren? Want op een gegeven moment komen we tot de conclusie dat we dingen aan het doen zijn waarmee we toch niet onze doelstellingen op duurzaamheid of op veiligheid bereiken. Dan kun je andere instrumenten inzetten. De VOORZITTER: De heer Van Vliet heeft zijn beantwoording. Mooi geregeld. Dank! Door de fracties van de VVD, de PvdA en het CDA wordt motie 8.3-4 (Van MPD naar Uitvoeringsplan met monitoring en prioritering) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 28 januari ter bespreking van het voorstel Mobiliteitsprogramma Delft 2040, constaterende dat: • • •

het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) het beleidskader vormt voor de ambities en doelstellingen op het gebied van mobiliteit in Delft; in het MPD nog geen concrete indicatoren zijn geformuleerd voor (het kunnen monitoren en bijsturen van) deze ambities en doelstellingen; het college het MPD nog moet vertalen naar een concrete activiteiten- en projectenlijst in de vorm van een Uitvoeringsplan Mobiliteit;

overwegende dat: • •

zonder concrete indicatoren geen duidelijkheid kan worden gegeven over de voortgang en het succes van de doelstellingen op het gebied van mobiliteit, of dat bijsturing nodig is; zonder concrete indicatoren de gemeenteraad ook niet goed in staat is om de juiste prioritering te kunnen maken in de activiteiten en projecten van het Uitvoeringsplan Mobiliteit of andere, separate initiatieven op het gebied van mobiliteit;

draagt het college op: • •

in of aanvullend op het Uitvoeringsplan Mobiliteit de ambities en doelstellingen uit het MPD te vertalen naar de hiervoor benodigde inspanningen (activiteiten en projecten); met de gemeenteraad in gesprek te gaan en op basis daarvan een voorstel te doen voor de indicatoren voor de doelstellingen uit het MPD, zodat de gemeenteraad: o de doelstellingen in het MPD kan monitoren en waar nodig bijsturen; o de juiste afweging kan maken over welke projecten wanneer en tegen welke kosten het beste aan de ambities kunnen bijdragen,

en gaat over tot de orde van de dag."

58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wij hebben samen met de SP een motie ingediend aangaande regensensoren in verkeersinstallaties, in de volksmond "stoplichten" genoemd. Aangezien de SP helemaal geen tijd meer heeft en ik nog een heleboel andere moties heb, ook over de drive thru, zeg ik snel het volgende. Aan de wethouder vragen we hoe het gaat met de oversteekplekken in het openbaar vervoer. Dat gaat als eerste een kruispunt over, waarvoor de volgorde van de verkeerslichten wordt gereset. Gaan we hier de voetganger en de fietser voorrang geven? En is dit niet precies zo'n plek waar regensensoren hun werk kunnen doen, waardoor de verkeerslichten niet in een bepaalde volgorde werken, maar voetgangers en fietsers eerst gaan als het regent? En bestaat er al een app waarmee we de privacy van een gebruiker kunnen waarborgen als je bijvoorbeeld een rollator of de nieuwste telefoon hebt of als je geen vertrouwen hebt in moderne technieken? En hoe kunnen we zorgen dat iedereen, ook zonder fancy app, voorrang krijgt bij een hoosbui? De heer TÖNS (GroenLinks): Die regensensoren klinken natuurlijk als een goed idee, want ook ik wil voorrang als het regent, maar leggen we met dit stuk niet juist vast dat we altijd voorrang gaan geven aan voetgangers en fietsers? Waarom zouden we ons geld dan uitgeven aan extra sensoren op zulk soort kruispunten waar we sowieso de keuze maken

voor deze groepen? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik denk dat het in het belang is van de onbeschermde persoon. Een auto en openbaar vervoer razen voorbij. Als we dit met zo'n regensensor doen, denk ik dat ze daarmee ook meer bescherming zullen krijgen. Het is toch al slecht zicht in dat soort weer. Vandaar dat wij daar zo over hebben nagedacht. Ik houd het kort. Sorry, maar anders red ik het straks niet. Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 8.3-1 (Verkeersregelinstallaties uitvoeren met regensensoren) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 28 januari 2021, constaterende dat: -

voetgangers op één worden gezet in het Mobiliteitsplan Delft 2040; fietsers direct daarop volgen als goede tweede; mensen verleid moeten worden om te gaan lopen en/of te fietsen in plaats van zich met de auto te verplaatsen;

overwegende dat: -

het Nederlandse klimaat kan zorgen voor hevige regenbuien; niemand voor zijn lol in de regen staat te wachten totdat een stoplicht (verkeerslicht) eindelijk op groen springt; iemand in de auto lekker warm en droog zit en de wachttijd bij een verkeersregelinstallatie er niet zoveel toe doet; evaluaties in andere steden een positief beeld geven van het gebruik van regensensoren;

draagt het college op: -

te onderzoeken op welke plekken regensensoren van toegevoegde waarde zijn; 59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

-

bij onderhoud en vervangen van de verkeersregelinstallaties op deze toegevoegde plaatsen deze uit te voeren met regensensoren, waardoor voetgangers en fietsers vaker groen krijgen bij natte weersomstandigheden,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie zal in haar termijn alleen ingaan op de moties die zij niet mede-indient. Toch nog dank aan D66, dat ons allemaal herinnert aan een motie van de ChristenUnie uit 2016 over de Inclusieagenda. Het amendement van het CDA en Onafhankelijk Delft over het schrappen van de snelheidsverlaging naar 50 km/u, vindt de ChristenUnie Delft in die zin overbodig dat het hier alleen om de Beatrixlaan kan gaan. Deze heeft buiten de gemeentegrens al een maximumsnelheid van 50 km/u. Eigenlijk begrijpt de ChristenUnie niet waarom niet met Rijswijk is meegegaan. Kan de wethouder dit uitleggen? Verder is de ChristenUnie Delft het eens met het amendement Toevoegingen aan het hoofdfietsnet. De motie van de VVD, het CDA en de Partij van de Arbeid, de motie Van MPD naar Uitvoeringsplan, steunen we graag. Ik kan me trouwens zelfs voorstellen dat de wethouder gewoon spontaan meegaat en een toezegging doet. De motie Verkeersregelinstallaties uitvoeren met regensensoren van de SP en Onafhankelijk Delft is zeer sympathiek. De ChristenUnie Delft zou niet eens willen onderzoeken of er sprake is van toegevoegde waarde.

De ChristenUnie is er overigens voorstander van dat in een stad waar de "voetsers" - de voetganger en fietser - op 1 staan, hun rood/groen-cyclus altijd twee maal per rood/groen-cyclus van het snelverkeer plaatsvindt - dit scheelt overigens ook vierkante meters opstelplaatsen - en dat zij zelfs voorrang krijgen op bus en tram. Ik ga technisch navragen of dat mogelijk is, maar misschien kan de wethouder deze verdubbeling van de bediening voor "voetsers" al toezeggen. De VOORZITTER: Uitstekend. "Voetsers" is voor mij een nieuwe term, maar voor u ongetwijfeld niet, want u bent erin thuis. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Voorzitter. Toen we dit debat begonnen, was het 23.00 uur. Inmiddels mag ik eindelijk en is het bijna 23.45 uur. De VOORZITTER: Ja, maar we zijn nog allemaal wakker, hoor. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Maar ik ga proberen snel te praten. Het is een lange avond geweest, maar dit was ook een lang traject. Ik vind dus wel dat ik er even tijd aan moet spenderen voor het hele traject dat we met elkaar en ook met de stad hebben bewandeld. Dankzij corona is wandelen superpopulair geworden. We zijn als Delft dus ook vooruitstrevend met het beleid op actieve mobiliteit en dat is maar goed ook.

We zijn er ook trots op dat het voetgangersnet er goed in zit, dat ook het fietsersnet mooi in het plan terugkomt en dat de stoepen straks verbreed gaan worden, zodat ze goed toegankelijk worden voor de mindervalide deelnemers. We hebben altijd veel aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid. Ook hier staat echt in dat het doel is om deze veiligheid te gaan verbeteren, ook met concrete maatregelen, zoals de snelheid die op veel wegen omlaag zal worden gebracht. De Tweede Kamer heeft recent besloten dat de landelijke norm in de bebouwde kom 30 km/u gaat worden. De Partij van de Arbeid wil graag dat Delft helemaal gaat voldoen aan deze landelijke norm. We roepen het college dus op om daar voortvarend mee aan de slag te gaan. 60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Daarnaast vragen we om te komen tot een uitvoeringsplan waarin de ambities in samenhang met de activiteiten worden gebracht. Dat hebben we zojuist al toegelicht. We willen ook graag aandacht vragen voor echte concrete acties die nog gaan komen. Wij zouden heel graag ook iets extra's willen op het punt van veiligheid rondom basisscholen. Dat heb ik in de commissie al aangegeven. Sympathieke voorstellen, zoals meer groen licht bij verkeerslichten en het voorstel dat ook in een motie op tafel ligt, zouden ook een mooie plek kunnen krijgen in het uitvoeringsplan. Dan de moties. De moties over snelheidsverlaging in de recreatiegebieden kunnen we steunen. Het verhogen van snelheden kunnen we niet steunen. We zijn groot voorstander van het maken van een echt voetgangersnetwerk; daar staan we dus zeker achter. Ik wilde zojuist reageren op de termijn van D66 met betrekking tot de motie over de openbare ruimte en de toegankelijkheid daarvan. Ons inziens lijkt die motie volstrekt overbodig. Graag horen we van de wethouder dat de mensen met ervaringen in de gemeente allang kunnen aankloppen bij de gemeente. Het lijkt mij ook dat het al standaardbeleid is om de CROW-richtlijnen toe te passen, als dat nodig is. Wat ons betreft zou de motie dus van tafel kunnen.

Ik mis in deze motie ook het eindje, want wanneer heb je het nou afgerond? De heer MARUF (D66): Misschien ligt het aan de tijd, maar ik vind dat mevrouw Van Cooten wel erg makkelijk voorbijgaat aan het werk dat de ChristenUnie, het CDA, GroenLinks en wij hebben gestopt in het formuleren van een alinea waarin we aandacht vragen voor de mensen met een beperking, voor de vergrijzing en mensen die minder mobiel worden. Dat is een politieke keuze die wij maken, net als voor de voetganger en de fietser: minder verkeersbewegingen van auto's. Daar kiezen wij allemaal voor en wij kiezen er ook voor om die mensen met een beperking, die al een achterstand hebben, nou eens goed te begeleiden. Wat vindt u daarvan? Ik ben echt benieuwd naar een reflectie daarop van een PvdA'er. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Mijn reflectie is dat ik vind dat de wethouder die op dit moment dit dossier trekt, juist ontzettend veel aandacht hieraan besteedt en dat zij dat ook heel goed laat terugkomen in het plan. Ik ben dus eigenlijk heel tevreden met hoe deze D66wethouder dat in dit plan heeft vervat, juist omdat ook wij dat een ontzettend belangrijk punt vinden. Als ik kijk naar de toelichting in de motie, herken ik dat allemaal zeker als beleid en aandachtspunten, maar de motie roept op om een aantal dingen te gaan doen. Die worden volgens mij al gedaan binnen de gemeente. Daarmee is de motie overbodig.

De heer MARUF (D66): Wij zijn ook heel tevreden met het harde werk dat de wethouder hierin heeft gestopt. Het is een mooi Mobiliteitsplan. Wij kiezen er wel voor om accenten op het Mobiliteitsplan te zetten. Volgens mij is dat ook je plicht als raadslid. Wij hebben de samenwerking gezocht met de oppositie en een andere coalitiepartij om nou eens tot 2040 te formuleren wat wij verstaan onder "mensen met een beperking" en hoe wij hen gaan helpen. Er kan geen aandachttekort zijn voor deze groep, zeker niet als het gaat om het toevoegen van een alinea in een document van 60 à 70 pagina's. Dat vinden wij niet onredelijk. Daar kiezen wij voor. De VOORZITTER: We ronden nu af, want eigenlijk moet het altijd kort en krachtig zijn. Mevrouw Van Cooten was klaar met haar betoog.

61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Mevrouw DE KONING (Stadsbelangen Delft): Voorzitter. Wij hebben nog heel veel tijd, maar daar moeten we zuinig op zijn. Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga zullen voor een aantal moties en tegen een aantal moties stemmen. Ik ga ze niet allemaal noemen, want dat is een hele rij. Daarnaast wil ik alvast een stemverklaring afgeven. In het kader van de slechte participatie die er bij dit hele Mobiliteitsplan, inclusief het parkeren, geweest is, zullen we tegen dit programma stemmen. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Het is een betrekkelijk laat uur waarop we nu nog spreken over het Mobiliteitsplan. Helaas hebben een aantal fracties heel kort kunnen spreken, maar gelukkig hebben we er in de commissie ook heel uitgebreid over gesproken. Ik heb ook veel tussendoorgesprekjes gevoerd met raadsleden. Dat vind ik ook prettig, want dit is een belangrijk onderwerp. We gaan voor twintig jaar een visie vastleggen en dan is het goed dat daar veel met elkaar over gesproken is. Het is ook een belangrijke visie, want hiermee geven we aan hoe we ons ook in de toekomst goed en veilig verplaatsen in de stad, hoe we de stad leefbaar houden en hoe we plekken maken waar we graag willen verblijven. Wat dat betreft zien we een aantal opgaven op ons afkomen.

Hoe gaan we de komende twintig jaar die verplaatsingen met elkaar doen en welke ruimte willen we daaraan geven? Op basis van deze visie en de kaders die we nu meegeven om ook richting uitvoering te gaan, gaan we uiteindelijk die uitvoeringsagenda opstellen. Daar wordt al uitgebreid over gesproken en naar gevraagd. Dat zal een adaptief stuk zijn, want ook richting 2040 zullen we - ook al mijn opvolgers - nog geregeld met elkaar in gesprek gaan over de vraag of dit de koers is, wat we willen bijstellen en wat we willen aanscherpen. Voor het MPD hebben we de afgelopen tijd veel gesprekken gevoerd in de stad en hebben we van alles en nog wat opgehaald: hoe kijken onze inwoners aan tegen mobiliteit, wat vinden ze belangrijk in hun stad, hoe zien ze hun woon- en leefomgeving? Daar zijn verschillende bijeenkomsten over geweest. Al die bijdragen hebben echt gezorgd voor een echt Delfts mobiliteitsprogramma. We hebben ook zelfs nog in de zomer flink wat reacties gekregen. Dat waren bijna 150 punten. We hebben de lijsten allemaal gezien. Daarmee zie je ook dat er veel onderwerpen zijn die niet per se de visie zullen kleuren, want die lijn wordt breed gesteund. We zien vooral heel veel opmerkingen die de inwoners meegeven voor specifieke onderwerpen die we later nog in de uitvoering zullen meenemen.

Dat is natuurlijk ook leuk, want dan ga je pas zien wat voor projecten vanuit dit programma naar voren zullen komen. Maar allereerst is het fijn om te zien dat er veel steun was voor de richting en de koers die we op willen gaan. Die koers hebben we nu ook opgenomen in onze Omgevingsvisie. Ik heb nu al een aantal amendementen en moties gezien waarin ook gerefereerd wordt aan die Omgevingsvisie. Het is goed om te zien dat die stukken elkaar nu gaan beïnvloeden en dat we daarmee ook breed aangeven hoe we als Delft naar onze stad kijken. Tijdens de commissievergadering maar ook weer vanavond en in de verschillende moties zijn er verschillende aandachtspunten die richting de uitvoering relevant zijn en op basis waarvan we de uitvoeringsagenda dan ook gaan opstellen. Daar zullen we ook nog over komen te spreken, maar aangezien veel moties betrekking hebben op die onderwerpen, zal ik een beetje geclusterd op de thema's ingaan, ten eerste op de motie over het uitvoeringsprogramma, het monitoren en de vraag hoe we de goede dingen gaan doen. Dat is motie 8.3-4 van de VVD, de PvdA en het CDA. Van de uitvoeringsagenda heb ik in de commissievergadering al aangegeven dat we daarmee in Q2 richting de raad komen. Daarbij zal ook zeker het punt monitoring worden opgenomen. We hebben het toen ook al met elkaar gehad over de vraag waarop we dan gaan monitoren.

Toen heb ik aangegeven dat het van belang is om met elkaar het gesprek te voeren over de indicatoren. Over die indicatoren gaan we nog een gesprek met elkaar voeren. De vraag die ik nu zie in deze 62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

motie en de daarin aangestipte elementen, zijn volgens mij allemaal prima ingrediënten die ik kan toezeggen en waarvan ik ook kan zeggen dat we het verder hierover moeten hebben in het kader van het stuk dat we de komende tijd nog met elkaar gaan bespreken. We kunnen ook een gezamenlijk voorstel maken waarvan uiteindelijk het een en ander kan terugkomen in het uitvoeringsprogramma. Volgens mij is het ook goed om daar nog wat meer over te praten in plaats van dat ik hier eigenstandig een voorstel doe, want uiteindelijk zal de raad de voortgang moeten kunnen blijven monitoren. Dan het onderwerp "de voetganger op 1". Dat is ons belangrijke thema, een belangrijk punt in hoe we hier nu tegenaan kijken. Daar zijn verschillende amendementen en moties over binnengekomen. Laat ik allereerst maar ingaan op inclusiviteit, inclusie, toegankelijkheid en hoe belangrijk het is dat de openbare ruimte, met de voetganger op 1, voor iedereen toegankelijk moet zijn. Wat het amendement daarover van onder andere D66 betreft: we vinden als college inclusiviteit en toegankelijkheid heel erg belangrijk. Dat komt terug in onze beheervisie en in de conceptomgevingsvisie. Wat dat betreft kunnen we die lijn ook in het MPD meenemen. Daarbij wil ik wel aangeven dat dit niet een nieuw thema is, ook niet vanuit mobiliteit, want we doen al schouwen met bewoners.

We kijken al in hoeverre mensen die slechter ter been zijn of andere beperkingen hebben, hun openbare ruimte goed kunnen gebruiken. We hebben bijvoorbeeld in het kader van de Wmo regelmatig mensen die hun deur niet meer goed uit kunnen komen en waarvoor we dan een helling aanpassen. We doen nu dus al geregeld zaken, maar we zullen dit zeker ook vanuit de MPD-visie kunnen aanzetten. In het verlengde van de motie, die hier eigenlijk ook naar vraagt - waar kan je zien dat er ook gewerkt wordt aan die inclusieve, toegankelijke openbare ruimte? - lijkt het me goed om toe te zeggen dat we dat ook in het kader van het monitoren mee kunnen nemen, want we zullen vertellen welke projecten we de komende tijd in uitvoering gaan brengen. Daarin kunnen we aangeven hoe we omgaan met inclusieve openbare ruimte, wat we daarvoor doen en welke indicatoren we daarin meenemen. Ik gaf net al aan - daarover heb ik eerder al een toezegging gedaan - dat de raad kan nadenken over waarop we dan willen gaan toetsen. Volgens mij is het dus goed om dat op dat moment met elkaar te bespreken en het lijkt me goed dat dit daar ook in terugkomt. Dan het groene voetgangersnetwerk, het mooie kaartje dat ook is opgenomen in de Omgevingsvisie.

Ik heb in de commissievergadering en ook weer vanavond van een aantal mensen gehoord dat de openbare ruimte en het maken van een ommetje na het thuiswerken steeds belangrijker zijn geworden. Daarbij gaat het dus om de inrichting van onze openbare ruimte en een groene, prettige omgeving om te wandelen. Volgens mij kunnen we dat allemaal ondersteunen, maar ik ben het ook eens met de opmerkingen hierover van bijvoorbeeld de VVD: het is wel een punt waarvoor we ook een flink budget zullen moeten aanwenden. Het lijkt me dus goed om het vergezicht in de visie op te schrijven en, daar waar er mogelijkheden zijn om dat vergezicht naar voren te halen en daar ook uitvoering aan te geven, dat zeker niet te laten. Dat neemt niet weg dat het niet alleen vanuit het mobiliteitsbudget mogelijk is, maar dat we hiervoor ook ons groenbudget zullen moeten inzetten. Maar het lijkt me goed dat we, als dit ergens in de visie staat, ook daarover het gesprek met elkaar kunnen voeren. Het is heel goed om dat ook hier vast te leggen. Motie 8.3-4 gaat over de Straat van de Toekomst. Daarover hebben we in het MPD natuurlijk al het een en ander opgeschreven. Volgens mij ondersteunt de motie dat, maar geeft zij daarbij wel een beetje haast mee: kom ook met projecten waarin dit in uitvoering kan worden gebracht.

Ook hier is het lastig om de komende tijd met bewoners op eigen initiatief gewoon zomaar op een plek een straat in te gaan richten, maar er zijn natuurlijk een heleboel aanleidingen om dit juist wel op te pakken, want bijvoorbeeld in het kader van rioleringswerkzaamheden komen we al in gesprek met bewoners. Ook daar zijn er kansen 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

om de leefstraten, de meer groen ingerichte woonstraten, ook als optie neer te leggen. Ik heb wel het idee dat het goed is om dat niet alleen op de plekken te doen waar de bewoners als vanzelfsprekend bij jou als gemeente aankloppen, maar zeker ook in wijken als Buitenhof, Tanthof en Voorhof, waar ik graag met bewoners het gesprek over hun woonomgeving zou willen voeren en hen ook zou willen helpen om die woonomgeving prettiger en groener te maken. Ik wil daarbij ook luisteren naar hun wensen en respecteren dat de wensen die vanuit de bewoners komen, niet altijd het beeld zijn dat STIP, GroenLinks of wie dan ook voor ogen heeft. Ik vind dus wel dat we daarbij ook recht moeten doen aan de wensen die we vanuit bewoners krijgen. Desalniettemin zijn groen, klimaatadaptatie en dat soort zaken natuurlijk wel van belang om ook onze straten leefbaar te houden. Dan over de fietser. Dat is eigenlijk het verhaal van de voetganger en de fietser. Er is een amendement over het aanpassen van de fietskaarten, amendement 8.3-F. Dat gaat met name over de kaartjes waar nog aanpassingen op moeten worden aangenomen en de tekst daaromheen, die ook moet worden aangepast. Volgens mij is het prima om dat te doen. Ik maak daarbij wel een opmerking. We hebben nu een kaartje aangepast.

Ik kan me voorstellen dat we tot 2040 nog geregeld kaartjes zullen moeten aanpassen in verband met missing links of nieuwe wensen. Maar het is goed om het nu in ieder geval zo veel mogelijk up to date te maken. Een ander onderwerp over de fietser betreft de regensensoren. Dat klinkt natuurlijk als een prima plan, maar volgens mij gaf GroenLinks al aan dat als we de fietser en de voetganger echt voorrang geven op auto's, zeker op bepaalde kruispunten, de fietser ook bij lekker weer altijd voorrang en groen licht heeft en snel kan oversteken. Zodra we vanuit het MPD daarmee aan de slag kunnen gaan, is het dus heel eenvoudig om de verkeerslichten daarop aan te passen. Wat betreft de vraag van OD of we dan ook meteen kunnen kijken of de oversteken veilig zijn: volgens mij is het goed om in dat totale verhaal te kijken of er dan ook veilige oversteken mogelijk zijn, bijvoorbeeld op ov-plekken, waar de bus misschien wel heel hard langsgaat. Dat vind ik wel een punt van aandacht, ook vanuit de veiligheid. Over veiligheid is er het amendement voor 30 km/u in een recreatiegebied. Volgens mij is het heel goed om dat als visie hierin op te nemen. Op een aantal plekken zijn we daar natuurlijk ook al mee bezig. Ook hier komt nog wel de opmerking dat een goede inrichting budget vraagt. Het zal soms lastig zijn om dat nu vrij te maken.

Dat neemt niet weg dat het, als de straten aan de orde komen - soms is ook daar een riolering, een herinrichting of wat dan ook nodig - heel goed is om dan vanuit je visie te weten dat we daar uiteindelijk overal die 30 km/u willen. Zeker vanuit de veiligheid - er gaan natuurlijk kinderen naar voetbal- en andere sportvelden - is het goed om de snelheid daar ook gewoon naar beneden te krijgen. Volgens mij leent de ruimte zich daar ook goed voor. Ook over snelheid, maar dan juist niet in de vorm van een verlaging, gaat amendement 8.3B van het CDA en OD. Ik zou voorstellen om dat niet over te nemen, want we hebben niet voor niks gezegd dat het vanuit luchtkwaliteit en geluid goed is om de snelheid in de stad naar beneden te brengen, maar ook omdat dat wellicht de ruimte biedt om op een andere manier met onze ruimte om te gaan. Wat mij betreft zouden we dat amendement dus niet overnemen. Ook motie 8.3-2 van onder andere het CDA over parkeren, de overgangsregeling autoluw zou ik graag willen ontraden, want het is echt een bewuste keuze om daar niet een heel uitgebreide overgangsregeling te bieden maar te zeggen: we bieden een alternatief in de garages, maar uiteindelijk is de druk op straat behoorlijk hoog en wil je toch liever dat de auto's een andere keuze maken. Daarvoor hebben we gezegd dat we die ruimte vrij gaan 64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

spelen en dat we inzetten op de kwaliteitsimpuls. Dan zullen we toch echt op korte termijn auto's van de straat moeten halen en dus naar de parkeergarages moeten schuiven. Dan is er nog een amendement van onder andere STIP over experimenteren in de openbare ruimte. Volgens mij doen we al heel lang allerlei experimenten. Er zijn parkeerplekken omgezet in fietsplekken. Er zijn parkeerplekken, bijvoorbeeld richting het Doelenplein, die tijdelijk zijn vervangen door plantenbakken. We hebben fietsboten in de binnenstad geprobeerd. Op het moment dat er gebouwd wordt of een weg tijdelijk versmald of afgeslagen wordt, wordt gekeken wat dat doet met het verkeerssysteem. Dat zit dus al behoorlijk in ons DNA, maar het is goed om dat ook in het MPD vast te leggen. Ik hoor dat dit in de raad breed wordt gesteund. Voor de wat grotere ingrepen met impact zullen we uiteindelijk echt altijd onderzoek moeten blijven doen. Onderzoek is vaak ook een goede manier om bijvoorbeeld bij de MRDH of de provincie subsidie los te kunnen peuteren. Aangezien ons verdienmodel op dit punt echt baat heeft bij goede samenwerking met de MRDH, zullen we soms ook moeten investeren in onderzoek om te zorgen dat we grotere subsidies krijgen, bijvoorbeeld voor verkeersveiligheid. Ik denk alleen al even aan het Delflandplein, want we kunnen met ons bescheiden budget echt niet zo heel erg veel oppakken.

We zijn wat dat betreft dus afhankelijk van subsidies. Er was de vraag in hoeverre de people movers breder zouden kunnen worden ingezet. Het is nog een beetje toekomstmuziek, maar dit is zeker een van de onderwerpen waar we wat breder naar kijken. Binnen de Schieoevers moeten stevige doelen bereikt worden op het punt van mobiliteit. We hebben daar flinke ambities neergelegd. Alles wat daaraan kan bijdragen, wordt dus in het verhaal meegenomen. Ik heb niet het idee dat we daar over twee jaar het een en ander hebben rijden, maar het verhaal wordt zeker breed opgepakt en niet alleen maar voor de Gelatinebrug. Ik heb daarmee, in de hoop dat ik voor 0.00 uur klaar zou zijn, in sneltreinvaart alle vragen van jullie beantwoord. De VOORZITTER: Geweldig, mevrouw Huijsmans. Fantastisch gedaan, denk ik, in een hele korte tijd. Ik geef straks de ruimte voor de tweede termijn. Tegen twaalven komt natuurlijk altijd even de vraag naar boven of we de vergadering wel of niet afmaken. Gelet op de zeer beperkte resterende spreektijd zou ik niet willen voorstellen om te schorsen en straks na dit agendapunt pas maandag door te gaan, want we hebben nog nauwelijks minuten over. Mijn voorstel zou dus zijn om er straks gewoon kort en krachtig doorheen te gaan. Vijf partijen zitten al op nul. Dat zijn GroenLinks, de VVD, het CDA, de SP en Groep Stoelinga.

De andere partijen hebben nog heel bescheiden spreektijd. Ik wil dus toch voorstellen om na dit agendapunt met elkaar toch ook even de laatste agendapunten af te maken, want er komt na een schorsing geen spreektijd bij. Dat zou dus mijn voorstel zijn. Ik zie daar, om het simpel te zeggen, geen verzet tegen. We gaan dus naar de tweede termijn. De heer MARUF (D66): Voorzitter. Ik dank de wethouder voor haar antwoorden. Het is fijn dat de wethouder aangaf dat het niet verkeerd is om in het Mobiliteitsplan inclusie en toegankelijkheid aan te dikken. Vandaar ons amendement. Als ik het goed heb gehoord, hoorde ik de toezegging van de wethouder dat het college het onderwerp "toegankelijkheid van de openbare ruimte" zal monitoren als apart onderwerp en de raad indicatoren meegeeft. Daar zijn we tevreden mee. Verder heb ik genoteerd dat bij projecten op de uitvoeringsagenda wordt aangegeven hoe en of deze bijdragen aan de toegankelijkheid en dat zij naderhand geëvalueerd worden. Dat is volgens mij in lijn met de met andere partijen ingediende motie. Als dat correct is, dus als die toezegging zo is gedaan, zou ik een paar minuten willen schorsen om met de indieners van de motie te bekijken of we haar 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

handhaven of intrekken en tevreden zijn met de toezegging. Het amendement blijft in ieder geval staan. De VOORZITTER: Oké. Straks gaan we schorsen. Ik maak eerst het rondje af. De heer WEILER (STIP): Voorzitter. Ik heb op twee voorstellen nog niet gereageerd. Dat zal ik kort nog even doen. Wat de motie over indicatoren betreft: als ik het goed begrijp, gaat dit dus niet alleen over financiële zaken, maar eerder ook over indicatoren die toetsen op bepaalde beleidsdoelen, zoals vermindering van geluidsoverlast en van verkeersongevallen. Als dat zo is, kunnen wij die motie steunen. Ook het amendement en de motie van D66 zouden we steunen. Het kan natuurlijk ook dat zij worden ingetrokken. Ik wil even reageren op een discussie aan het begin van de eerste termijn. Volgens mij is dit vooruitstrevende plan echt een handboek bij alle komende plannen en is er geen integraal maatwerk per wijk of per straat nodig. Wat STIP betreft staan voortaan overal in Delft de fietser en de voetganger op 1. Het is dus tijd om aan de slag te gaan. Afsluitend nog lof voor al het gedane werk van wethouder Huijsmans en alle ambtenaren die daarachter zitten. De VOORZITTER: Er zijn verder geen mensen die zich hebben aangemeld voor de beraadslaging. O, meneer Valk nog, maar het CDA heeft geen tijd meer. De heer VALK (CDA): We hadden toch nog twee minuten extra? Dan heb ik dus 1 minuut en 43 seconden.

De VOORZITTER: Meneer Valk zegt dat hij nog twee minuten extra heeft. U kan nog naar -2 minuten. Twee andere partijen kunnen dat niet meer. Dat zijn de SP en de VVD, want die zitten echt op -2 minuten. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik houd het bij één vraag over het amendement over experimenteren. De wethouder zegt dat we daarmee subsidie kunnen krijgen en dat dat een onderdeel is van het verdienmodel. Subsidie is altijd minder dan wat het kost. Je moet voor onderzoek ook monitoren. Je moet hypotheses opstellen en je moet nulmetingen doen. Klopt het dus echt dat dit geld gaat opleveren of kost dit amendement de gemeente geld? Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Voorzitter. Ik wil alleen aangeven dat wij overleg hebben gehad over motie 8.3-4. We hebben een toezegging gehoord van de wethouder. Volgens mij kan zij dat bevestigen en dan is deze motie niet meer nodig. De VOORZITTER: Dat heeft u heel goed en efficiënt geregeld. Dank u wel, mevrouw Van Cooten. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Over motie 8.3-4 heb ik inderdaad een toezegging gedaan die hopelijk naar tevredenheid is. De VOORZITTER: De motie is al ingetrokken. Wethouder HUIJSMANS: Ja, precies.

Wat de extra kosten rondom experimenten betreft: daar valt natuurlijk een knip te maken tussen de kleine dingen, waarbij je een plantenbak neerzet, tijdelijk een parkeerplek weghaalt of iets doet waar je in de tussentijd sowieso al even een obstructie had of waar tijdens werkzaamheden een weg is afgesloten, en dingen 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

waarvoor je bijvoorbeeld vanuit verkeersveiligheid echt substantieel grote ingrepen zult moeten doen. Die knip moeten we dus maken. Experimenten zie ik echt voor de onderwerpen waarbij we met eenvoudige, tijdelijke toepassingen even kunnen kijken of het die kant op goed gaat werken. Zo heb ik het opgevat. Wat de vraag van de heer Maruf over de motie over inclusie betreft: ik denk dat het van belang is om het gesprek te voeren dat nog gaat komen met de raad en niet te veel een voorschot te nemen op hoe al die indicatoren precies te duiden zijn. Maar de lijn over inclusie en toegankelijkheid is gewoon een belangrijke en moet in dat verhaal terug komen, ook omdat die daar de link maakt met allerlei ander beleid dat we ook van belang vinden om aan het gebruik van de openbare ruimte te koppelen. Ik ben dus niet al heel stellig over wat de indicator precies is, want ik wil ook echt de ruimte aan de raad geven om daar wat elementen aan te voegen of wat bij te slijpen. Maar het lijkt me goed om het onderwerp te duiden. Het laatste wat ik had opgeschreven, ben ik even kwijt. De VOORZITTER: Dat was toch het laatste punt van de heer Valk? Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij heb ik dat gehad. De VOORZITTER: Als iemand nog iets mist, trekt hij maar aan de bel. Anders gaan we ervan uit dat het goed is.

Wilt u nog schorsen, meneer Maruf? Of heeft u het ook al rechtstreeks geregeld met mevrouw Van Cooten? De heer MARUF (D66): Nee, voorzitter, maar ik bespreek het even met de mede-indieners van de motie. Ik zou graag een paar minuten overleggen om te zien of de toezegging voldoende is. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De heer MARUF (D66): Voorzitter. We hebben even overlegd. Van tevoren hadden we gedurende het debat natuurlijk al contact. Met de toezegging zoals ik en volgens mij ook de wethouder die hebben herhaald in de tweede termijn, zijn we bereid om de motie in te trekken. We zijn tevreden met de toezegging om het apart mee te nemen in de monitoring en als indicator. Daar gaan we nog over praten. Het amendement blijft dus staan. De motie trekken we in vanwege de toezegging. De VOORZITTER: Even voor de helderheid: we hebben het dan over motie 8.3-5. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. We gaan eerst stemmen over de amendementen, dan over de moties en dan over het plan van het college, waar wethouder Huijsmans heel veel tijd in gestoken heeft. Het zou heel mooi zijn als we dat kunnen afregelen met elkaar. In stemming komt amendement 8.3-A (30 in recreatiegebieden) van GroenLinks, Onafhankelijk Delft, STIP en de PvdA. De VOORZITTER: Meneer Stoelinga heeft zich uitgelogd voor deze vergadering en gaat rust houden. Dat is verstandig.

Ik hoop dat mevrouw De Koning er nog is, want haar stem komt niet binnen. We gaan nu tellen.

67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 31 stemmen tegen 6 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van de VVD, Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.3-B (Schrappen snelheidsverlaging gebiedsontsluitingswegen) van het CDA en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Mevrouw De Koning, ik zie u wel. Zou u uw stem nog even willen uitbrengen? Gaat dat lukken? Ik heb het idee dat u dat absoluut poogt te doen, maar het komt nog niet door. Heeft u ververst? Misschien helpt dat nog. Die aanbeveling had ik eigenlijk al eerder moeten doen. Ik denk dat het uiteindelijk geen doorslaggevende stem is, mevrouw De Koning. Als u het niet erg vindt, ga ik nu dus toch door. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 8 tegen 29 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van de Onafhankelijk Delft, het CDA en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.3-C (Experimenten in de openbare ruimte) van STIP, de ChristenUnie, de PvdA en GroenLinks. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Het CDA is zeker niet tegen experimenten in de openbare ruimte, maar het amendement is onduidelijk. Er wordt gezegd "kleine dingetjes", maar als voorbeeld wordt een people mover genoemd.

De wethouder heeft het over subsidies van de Metropoolregio. Vanwege die onduidelijkheid zullen wij tegen het amendement stemmen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Wij waren wat kritisch over de eventuele kosten die dit soort experimenten met zich meebrengen, maar wij hebben een hele pragmatische uitleg van dit amendement gehoord van de wethouder. Vanuit die pragmatische insteek gaan wij toch voorstemmen. De VOORZITTER: Mevrouw De Koning is het dit keer gelukt om te stemmen, maar meneer Harinck en meneer Schuurman niet. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 34 tegen 3 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fractie van het CDA ertegen heeft gestemd. In stemming komt amendement 8.3-D (Toegankelijke openbare ruimte) van STIP, de ChristenUnie, de PvdA en GroenLinks. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Voorzitter. We hebben in onze termijn al aangegeven dat we het dictum van dit amendement overbodig vinden. Volgens mij doet de gemeente dit al. Desalniettemin gaan wij niet tegen een toegankelijke openbare ruimte stemmen. Daarom stemmen wij voor. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter.

Het was aangekondigd via de griffie, maar ik denk dat het niet helemaal is doorgekomen: ik wil mij onthouden van stemming over dit amendement, omdat ik vanwege mijn inhoudelijke betrokkenheid bij dit onderwerp, de subsidierelatie die ik heb met CROW en mijn werkzaamheden in dat kader alle schijn van belangenverstrengeling 68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

zou willen voorkomen. Daarom verschoon ik mij van mijn plicht om over dit onderwerp mee te stemmen. De VOORZITTER: Dat lijkt me een uitermate zuivere insteek. Dank u wel daarvoor, mevrouw Voogt; dat wordt zeer gewaardeerd. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 33 tegen 4 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Groep Stoelinga en Stadsbelangen Delft ertegen hebben gestemd. In stemming komt amendement 8.3-F (Toevoegingen aan het hoofdfietsnet) van GroenLinks en STIP. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik wil hierover alleen nog even vragen of de wethouder ook kan kijken naar de verlichting aldaar. De VOORZITTER: Dit keer missen we de heer Van Roon. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met 35 tegen 2 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fractie van Stadsbelangen Delft ertegen heeft gestemd. In stemming komt motie 8.3-1 (Verkeersregelinstallaties uitvoeren met regensensoren) van de SP en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VAN COOTEN (PvdA): Voorzitter. Sympathiek voorstel, komt terug bij het uitvoeringsplan. Daarom zijn we nu tegen.

De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 16 tegen 22 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van STIP, Onafhankelijk Delft, de VVD, de SP en de ChristenUnie ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.3-2 (Overgangsregeling bestaande woningen in uitgebreid autoluwplus) van het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 10 tegen 28 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Onafhankelijk Delft, het CDA, de SP en de ChristenUnie ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 8.3-3 (Samen met bewoners naar de 'Straat van de Toekomst') van STIP, de PvdA, de ChristenUnie, GroenLinks, D66 en het CDA. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw Van den Berg, is het hetzelfde als de eerste keer? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Zeker, voorzitter. Ik wilde mijn statement herhalen. De VOORZITTER: Dat gaan we niet doen. U heeft het al gezegd. 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt het geamendeerde voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw KOK (SP): Voorzitter. Ik moet gewoon even kijken of mijn stem het nog doet na zo'n lange avond. De VOORZITTER: Ja, het lukt. Mevrouw KOK (SP): De SP blijft een tegenstander van de keuze om actief parkeerbeleid te voeren in plaats van reactief parkeerbeleid, want dit betekent dat inwoners geen zeggenschap meer hebben. De stad is van de inwoners, niet van de raad en niet van het college. Alleen al om die reden kan de SP niet instemmen met het MPD. De heer VALK (CDA): Voorzitter. We zijn het natuurlijk niet met elke punt en komma van dit voorstel eens. Dat blijkt ook uit onze moties en amendement. Desalniettemin staat er gewoon veel in waar we het wel mee eens zijn. Het is een goede basis voor discussies in de komende tijd. Wij zullen dus voorstemmen. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 28 stemmen tegen 9 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Onafhankelijk Delft, de SP, Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga ertegen hebben gestemd. De VOORZITTER: Gefeliciteerd, Martina - dus wethouder Huijsmans - en het college. Hartstikke goed, veel dank. 12.

Voorstel van het college aan de raad inzake inzet deel van de kwaliteitsgelden uit de grex Nieuw Delft t.b.v. Houttuinenplein inclusief openbare ruimte rond veld 1 (nr. 2046870). De VOORZITTER: Mevrouw Kok heeft geen spreektijd meer. Door de fracties van de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie 8.4-1 (Inzetten kwaliteitsmiddelen Houttuinenplein voor PFAS-problematiek) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op 28 januari 2021, constaterende dat PFAS een groot probleem is bij de ontwikkeling van Nieuw Delft; overwegende dat: -

PFAS een probleem is dat niet vanzelf weggaat en dus opgelost moet worden; het oplossen van de PFAS-problematiek een hogere prioriteit heeft dan het leveren van een kwaliteitsimpuls aan het Houttuinenplein; projecten altijd duurder worden dan gedacht, nooit goedkoper;

draagt het college op de € 370.000 die vanuit de kwaliteitsmiddelen wordt ingezet voor een kwaliteitsimpuls bij de ontwikkeling van het Houttuinenplein, te gebruiken voor het oplossen van de PFAS-problematiek,

70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik ga het vanwege tijdnood en het volgende onderwerp helaas heel snel doen. Wij vinden het jammer dat er zoveel geld wordt uitgegeven aan het stukje Houttuinen. Wij vinden dat het soberder kan. Dat hebben we ook in de commissie al gezegd. We hebben een probleem met PFAS in dat gebied, dus met poly- en perfluoralkylstoffen. Dat zit allemaal in de grond en dat moet verwijderd worden, bladibladibla. Een vraag aan de wethouder: kan het geld dat nu uitgetrokken wordt voor dat Houttuinen, niet beter besteed worden aan het PFAS-probleem? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. PFAS is inderdaad een groot probleem, ook in Delft. Een tijdje terug hebben we in de raad het verhaal gehad van Chemours en problemen met PFAS aldaar. Als deze motie technisch uitvoerbaar is, is de ChristenUnie ervoor. Het Houttuinenplein kan wachten. De VOORZITTER: Meneer Valk, u heeft nog heel weinig tijd. Wilt u hier nog iets over zeggen? De heer VALK (CDA): Nee, voorzitter. De heer VAN DEN BRINK (STIP): Voorzitter. Ik zal het kort houden. STIP vindt het om twee redenen belangrijk dat we dit voorstel doorzetten. Allereerst vindt STIP het belangrijk dat de overheid een belangrijke partner is.

Door dit geld in te zetten voor verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte, komen we de afspraken na die we eerder hebben toegezegd. Ten tweede vindt STIP het belangrijk dat het Houttuinenplein een mooie ingang tot de stad vormt, gezien het aantal mensen waarvoor het als entree tot de stad dient. Daarom zullen we voor dit voorstel stemmen en tegen de motie van de SP en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: GroenLinks heeft nog anderhalve minuut. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks heeft in de aanloop naar deze raadsvergadering laten weten dat we bij nader inzien geen amendement indienen voor de dekking van de motie over artikel 1, ten eerste omdat er in de commissie weinig enthousiasme over was, maar ook omdat we in gesprekken met de wethouders Huijsmans en Van der Woude hebben begrepen dat het college met een plan zal komen om de motie over artikel 1 uit te voeren. Ik wil de wethouder vragen om dat in haar eerste termijn nog even te bevestigen, ook richting de mede-indieners van de motie over artikel 1. De heer MARUF (D66): Voorzitter. Ik heb in de commissie ons standpunt al aangegeven. Mevrouw DE KONING (Stadsbelangen Delft): Voorzitter. Stadsbelangen is van mening dat een sobere uitvoering net zo indrukwekkend en mooi kan zijn als een luxe. Vandaar dat wij tegen de luxere uitvoering zijn.

We begrijpen dat er nog geld uit moet voor deelplan 1 aan de Coenderstraat en aan de zijkant van het Delftse Huis, maar daarvoor wordt het geld dan gewoon eruit gehaald. De luxe vinden we niet nodig. Vandaar dat we tegen zullen stemmen. Het stuk van artikel 1 zien we toch nog liever bij het Prinsenhof dan bij het station. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Ik heb vanavond twee onderwerpen gehoord waar ik kort op in kan gaan, allereerst artikel 1. Daarover is voor de kerst een motie aangenomen. We zijn als college onder leiding van collega Van der Woude bezig met het opwerken van

71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

een voorstel daarover. Daar zullen we op een bepaald moment binnen afzienbare tijd op terugkomen. Dat is dus even wachten. Het volgende punt is: in hoeverre kunnen we het tekort dat nu is ontstaan door de PFAS, betalen vanuit de kwaliteitsgelden? De kwaliteitsgelden zijn bedoeld voor het woonrijp maken en daarin kwalitatief iets extra's kunnen doen. Zij zijn niet bedoeld om risico's te dekken in onze grondexploitatie. Dat is ook een beetje zoals de afspraken zijn gemaakt met de partijen die de hogere grondprijs hebben betaald. We hebben dus heel erg hard ons best gedaan. Daar zal ik ook in de bespreking van dit stuk in de volgende commissievergadering nader op ingaan. We hebben hard ons best gedaan om hier zo goed mogelijk geld voor te zoeken. We hebben het dus al flink teruggebracht, maar het laatste stukje zullen we helaas op een andere manier moeten dekken. Dat kan helaas niet uit de kwaliteitsgelden. De VOORZITTER: Dank. Een korte en krachtige beantwoording. Er is behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw DE KONING (Stadsbelangen Delft): Voorzitter. Ik vergat de wethouder te vragen hoe ze de participatie in het kader van de Houttuinen gaat regelen of van plan is om te regelen, want dat mis ik in dit stuk. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter.

Daar hebben we al met elkaar over gesproken aan de hand van de brief die we in september met elkaar hadden geagendeerd en waar we eind september met elkaar over hebben gesproken. Daar kunt u onze mening daarover dus vinden. De VOORZITTER: Ik constateer dat de beraadslaging kan worden gesloten. In stemming komt motie 8.4-1 (Inzetten kwaliteitsmiddelen Houttuinenplein voor PFASproblematiek) van de SP en Onafhankelijk Delft. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. De wethouder zei het al: het geld voor kwaliteitsverbetering is bijeengebracht door omwonenden die extra voor de grond hebben betaald in ruil voor een kwalitatief mooie omgeving. Je kunt dan als overheid niet zeggen: we incasseren het geld en we gaan het toch aan iets anders uitgeven. Daarom zijn we tegen de motie en straks voor het voorstel. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 5 tegen 33 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Onafhankelijk Delft en de SP ervoor hebben gestemd. In stemming komt het voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 29 tegen 9 stemmen, waarbij de voorzitter constateert dat de fracties van Onafhankelijk Delft, de SP, Stadsbelangen Delft en Groep Stoelinga ertegen hebben gestemd. 13.

Brief van het college inzake gemeentelijke deelname aan Stichting Businesspark Haaglanden (2050953). 72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De VOORZITTER: Wethouder Vollebregt is nog klaarwakker en kan niet wachten totdat u met uw punten komt, binnen een bescheiden tijd. Dat zult u inmiddels begrepen hebben. Ik geef een seintje als uw spreektijd op nul staat. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Voorzitter. Ik heb geen termijn. De vragen aan het college zijn naar tevredenheid beantwoord. We hebben onze bedenkingen geuit. Die hebben we nog wel een klein beetje, maar voor nu is het prima. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Voorzitter. Ik mag nog vier minuten volpraten. De VOORZITTER: We gaan er even lekker voor zitten. De heer DEN HOLLANDER (PvdA): Ik zal het maar niet doen. We hebben onze steun duidelijk uitgesproken. We zijn dus voor. De heer VAN WOUDENBERG (CDA): Voorzitter. Ik laat het bij een stemverklaring straks. Mevrouw DE BOER (STIP): Voorzitter. Zoals ik in de commissie al aangaf, zijn we ontzettend blij met de mogelijkheden die toetreding tot Businesspark Haaglanden Delft kan bieden. Zeker nu is het essentieel dat we bedrijven goed kunnen huisvesten in afstemming met de regio. Daarom zullen wij hiervoor stemmen. De heer JAFF (GroenLinks): Voorzitter. In lijn met wat mijn collega's van STIP en de PvdA hebben gezegd: ook wij hebben onze steun uitgesproken. De heer VAN OVERBEEKE (D66): Voorzitter. In de commissie heb ik eigenlijk al gezegd waarom wij hier kritisch op zijn.

Het is natuurlijk goed dat er iets regionaler gekeken wordt naar de bedrijfsruimte, die we zo tekortkomen. Tegelijkertijd is het wel weer het zoveelste clubje. Er zijn gewoon een heleboel investeringsvoorstellen die ons om de oren vliegen. Daar is dit er ook weer eentje van. We hebben hierover toch nog twee vragen aan de wethouder. Waarom is deze gemeentelijke deelname exact nodig als we ook al lid zijn van bijvoorbeeld de MRDH en al die andere clubs die in de commissie ook al genoemd zijn? En kan de wethouder bevestigen dat wij deze gemeentelijke bijdrage, wanneer we dat willen, weer kunnen beëindigen? Mevrouw DE KONING (Stadsbelangen Delft): Voorzitter. Stadsbelangen heeft wensen en bedenkingen ingediend en heeft daar antwoorden op gekregen van de wethouder, waarvoor dank. Dat deze stichting buiten de Metropool valt en ook niet onder de Metropool gehangen kan worden, begrepen we al eerder. Wat we nog niet begrijpen, is waarom eerst gezocht is met de steden langs de spoorlijn in plaats van gelijk met de steden van Haaglanden samen te gaan werken. Daar zouden we graag nog even antwoord op krijgen. Wethouder VOLLEBREGT: Voorzitter. Gezien het tijdstip antwoord ik uiteraard zo beknopt mogelijk. Zoals al toegelicht in de commissie is voor Delft de beperkte ruimte voor onze economie nog steeds de belangrijkste rem op economische groei.

Dat is natuurlijk ook regionaal een vraagstuk. Dus waarom treden wij toe tot BPH? Dat zeg ik gelijk al richting de heer Van Overbeeke: het kan ons uiteindelijk helpen om werkgelegenheid te behouden voor Delft als dat dan niet lukt voor de nabije regio, met name als het bijvoorbeeld gaat om concrete bedrijfsplaatsingen of bedrijfsverplaatsingen, de concrete afstemming daarover en ook het ondersteunen van dat soort processen. Het is voor ons natuurlijk ook zeer relevant voor een ruimtelijke ontwikkeling zoals de ontwikkeling van Schieoevers en in het bijzonder 73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

bijvoorbeeld ook voor de regionale afstemming over waar je nog plek vindt voor bepaalde bedrijven uit een hogere milieucategorie. Daarbij zeg ik ook gelijk dat dat een vraagstuk is dat je ook veel meer in de Haagse regio op zou moeten lossen, maar dat het ook echt om het MRDH-verband gaat. Dat is dus ook de belangrijkste toevoeging ten opzichte van de MRDH: het is een stuk concreter en het gaat echt over concrete verplaatsingen. De Stichting Businesspark Haaglanden kan namens ons ook het woord voeren richting de MRDH en richting de provincie. De heer Van Overbeeke vroeg mij ook om concreet te bevestigen of we er inderdaad zo uit kunnen stappen. Dat is zo. Dat kunnen we jaarlijks. We hebben een opzegtermijn van twee maanden. Dan raken we natuurlijk wel alle voordelen kwijt, de redenen waarom wij toetreden tot deze stichting. Mevrouw De Koning vroeg waarom we dit niet doen met alle Haaglandengemeenten. Met deze toetreding maken we de stichting compleet. Volgens mij hebben we dus bijna alle Haaglandengemeenten te pakken, in ieder geval de gemeenten die te maken hebben met dit soort vraagstukken. De VOORZITTER: Meneer Vollebregt, ik meen dat de vraag was waarom u figuurlijk gesproken niet gelijk op dit spoor bent gaan zitten en waarom u het eerst langs de oude lijn heeft geprobeerd. Volgens mij was dat de vraag van mevrouw De Koning.

Wethouder VOLLEBREGT: Dank voor uw aanvulling, voorzitter. Ik was de vraag inderdaad nog aan het opschrijven toen ik het woord kreeg. De stichting bestond al en daartoe treden nu een aantal extra gemeenten extra toe. Daar zijn wij er als Delft één van. Dat is dus de historie van deze stichting. Oorspronkelijk was de stichting erop gericht om juist de verdeling van de uitgiften van bedrijventerreinen te coördineren. We zitten nu in een fase van schaarste. Dat is voor ons als Delft nu ook een reden om toe te treden. Dat is dus de historie daarvan. De VOORZITTER: Ik zie mevrouw De Koning nee schudden. Volgens mij is het dus nog niet helemaal helder. Mevrouw De Koning, kunt u uw vraag nog eens herhalen? Mevrouw DE KONING (Stadsbelangen Delft): Voorzitter, u had gelijk. Ik vroeg: waarom eerst met de steden langs de spoorlijn en niet al gelijk met de gemeenten van MiddenDelfland en Haaglanden? Wethouder VOLLEBREGT: Ik begrijp de vraag oprecht niet zo. Er waren een aantal gemeenten lid van de Stichting Businesspark Haaglanden. Dat rijtje heeft u gezien. Daar komen nu wij en onder andere de gemeente Zoetermeer bij. Dat is hoe dat gelopen is. Ik herken de samenwerking rondom het spoor en daarna met Midden-Delfland dus niet zo. De VOORZITTER: Mevrouw De Koning, ik denk dat we dit niet meer helemaal scherp krijgen.

In ieder geval zit de wethouder nu op het spoor waarvoor wij het voorstel hebben gekregen. Dat is in ieder geval heel helder. Misschien kan het na afloop bilateraal nog kort worden toegelicht. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten. Het is slechts een brief. Er hoeft dus niet over gestemd te worden, maar toch wil meneer Van Rijn een stemverklaring afgeven. Daar waar niks te stemmen valt, wordt dat ingewikkeld, meneer Van Rijn. De heer VAN RIJN (VVD): Voorzitter. Ik wil alleen zeggen dat D66 de vragen ook namens de VVD heeft gesteld. Daar laat ik het bij. Dank voor de coulantie. 74

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2021

De VOORZITTER: Prima, graag gedaan. 14. Actuele motie van de fractie van Onafhankelijk Delft inzake onderzoek inrichten drivethru stemlocatie. De VOORZITTER: We zijn aanbeland bij het punt waar mevrouw Gaal haar spreektijd voor bewaard heeft. Wij gaan er nu dus nog even lekker voor zitten. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wat een avond! Wij komen natuurlijk in ieder geval met de motie. Wij danken iedereen dat deze actuele motie alsnog ingediend mag worden, want we waren niet voor de termijn van 48 uur. Het gaat om een actuele motie over een drive-thru stemlocatie. Ik vond dat dit niet kon wachten in verband met de datum van de volgende raadsvergadering en de verkiezingen. Onafhankelijk Delft is van mening dat er een stemstraat, een drive-thru, kan komen in verband met de verkiezingen en vindt dat het college een onderzoek kan starten naar welke stemlocatie of stemlocaties in Delft hiervoor geschikt zijn of geschikt gemaakt kunnen worden. Een echte drive-thru dus, omdat corona in maart vermoedelijk helaas niet weg is en omdat het voor mensen een veiliger idee kan zijn om in de auto te blijven tijdens het stemmen. Ook zijn wij ongerust dat mensen misschien niet gaan stemmen, omdat zij bang zijn covid op te lopen. Bijvoorbeeld voor mensen met een beperking is het ook handiger om dit met de auto te doen, zeker in verband met covid.

Door een stemstraat in te richten bij een bestaande locatie of wellicht een andere mobiele locatie, voorkom je dat mensen uit angst niet gaan stemmen. Dit zou het democratisch proces niet ten goede komen of niet ten goede kunnen komen. Wij willen proberen dat te voorkomen. Er zijn al steden die dit hebben gedaan, onder andere Nijmegen en Schiedam. Mensen met een rolstoel kunnen er ook doorheen rijden terwijl ze in de auto zitten, als ze een auto hebben, of misschien zelfs met hun rolstoel. Ik hoop dat dit door kan gaan, omdat er in de moderne tijd in dit verband misschien ook nieuwe modernere dingen aangewend kunnen worden voor de bevolking. Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt de actuele motie Onderzoek inrichten drivethru stemlocatie ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 28 januari 2021, constaterende dat: • • • •