Handelingen 30 juni 2022

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

ACHTSTE VERGADERING

op donderdag 30 juni 2022 om 20.00 uur

Overzicht van de verhandelende punten

103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115

Opening en mededelingen Vaststellen agenda Notulen Ingekomen van anderen Besluitvorming hamerstukken Voorstel van het college aan de raad inzake indexatie prestatiesubsidie 2022 stichting Perspektief Voorstel van het college aan de raad inzake verhoging studietoeslag studenten met medische beperking Voorstel van het college aan de raad inzake Verordening Wet inburgering 2021 gemeente Delft Voorstel van de R&A-commissie aan de raad inzake R&Aadvies jaarstukken 2021 Initiatiefvoorstellen Benoemingen Voorstel van het college aan de raad inzake Kaderbrief 2022 Sluiting

1

Reg.nr.

Pag.nr.

2213176

2 2 3 3 11 11

2216232

11

2213177

11

2224351

11

2220278

11 11 11 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw Van den Berg, de heren Van den Brink en Cüppers, mevrouw Dijk, mevrouw Enthoven, mevrouw Gaal, mevrouw Gerritsen, mevrouw Gremmen, mevrouw Grobben, de heren Dag, Herrema, Hombergen en Jaff, mevrouw Janssen, mevrouw De Jongh Swemer, mevrouw Koelewijn, de heer Koelewijn, mevrouw De Koning, de heren Maruf, Van der Post en Van Rijn, mevrouw Romeijnders, de heren Schuurman, Van der Sluis en Stoop, mevrouw Timmermans, de heren Treffers en Valk, mevrouw Van Velzen, de heer Visser, mevrouw Voogt, mevrouw Vuik, mevrouw Wattel, mevrouw Wentink en mevrouw Wessels. Aanwezige wethouders: mevrouw Gooijer, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof, de heer Van Vliet en mevrouw Zwart. Raadsgriffier: de heer R.G.R. Jeene. 103. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open de vergadering. Eenieder van harte welkom, ook de mensen op de publieke tribune, de mensen die met ons meekijken via de webcast en vanzelfsprekend ook de ambtenaren achter ons. Ik hoop dat we met elkaar een goede vergadering mogen hebben. Met kennisgeving afwezig zijn mevrouw Osepa, mevrouw Van Rossum en de heer Van der Woerd. Mevrouw Timmermans komt mogelijk later. Een eventuele hoofdelijke stemming begint vandaag bij nummer 4, de heer Cüppers. Dat gaat helemaal goed komen, mocht het nodig zijn, maar ik verwacht dat niet. 104.

Vaststellen agenda. De VOORZITTER: Uit de onderlinge berichtgeving is duidelijk geworden - dat is zojuist ook in het fractievoorzittersoverleg besproken - dat het eerste agendapunt, het voorstel van het college aan de raad inzake de jaarstukken 2021, naar de hamerstukken verdwijnt. Dat is mooi; dat schiet op. Dat betekent dat in het fractievoorzittersoverleg zojuist is bepaald dat er per fractie 10 minuten beschikbaar is. Dat is dus lang zat. Voor het college is 30 minuten beschikbaar. Volgens de fractievoorzitters moet dat kunnen. Dat lijkt me een goede zaak. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. De VOORZITTER: Voorafgaande aan de vergadering zijn nog moties en amendementen ontvangen. Deze zijn allemaal op het RIS gepubliceerd, zijn voldoende ondertekend et cetera. Zij maken deel uit van de beraadslaging. We hebben zojuist in het fractievoorzittersoverleg gezamenlijk bepaald dat de door een aantal fracties ingediende motie M8.2.5 (Samen werken aan de Delftenaar centraal) als eerste in stemming zal worden gebracht en dat we ook de volgorde van de sprekers aan de hand van die motie willen bepalen, met dien verstande dat na elke oppositiefractie, te beginnen met het CDA, telkens van groot naar klein iemand van een coalitiefractie het woord krijgt. De volgorde is dus: CDA, STIP, VVD, D66, Volt, GroenLinks en ga zo maar door. U mag zelf gewoon bepalen wat uw spreeklijn is.

Alle moties worden besproken bij het betreffende agendapunt, maar het fractievoorzittersoverleg vond het belangrijk om dit naar voren te halen, omdat dit een 2

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

gezamenlijk gedragen motie is, zoals het zich laat aanzien. Dat is een goede zaak, waarvoor dank aan degenen die zich daarvoor ingespannen hebben. Aan het eind van de middag is van Volt motie M8.2.10 (Waarborgen toekenning energietoeslagen) ontvangen. De motie is op het RIS gepubliceerd. Dat is akkoord. Van de fractie van Onafhankelijk Delft is het bericht ontvangen dat de SP als mede-indiener is toegevoegd aan motie M8.2.9 over schoolzwemmen. Dit zal op het RIS worden aangepast. Dit alles is verwerkt in het geactualiseerde overzicht dat bij u op tafel ligt. Alle moties zijn voldoende ondersteund en maken hierbij deel uit van de beraadslagingen. 105. Vaststelling Handelingen van de gemeenteraadsvergadering van 2 juni 2022 + Handelingen van de besloten vergadering van 2 juni 2022. De Handelingen worden ongewijzigd vastgesteld. 106. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken week 21 van 2022 tot en met week 24 van 2022. Week 21 27-05-2022 2221295 Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoering (GRB) Delft - Rijswijk - Jaarstukken 2021 Voor kennisgeving aannemen 27-05-2022 2221292 College van B&W - Grondverkoop Pompstation voor WarmtelinQ Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 9 juni 2022 (cc cie.

EFB) 27-05-2022 2221293 Burgemeester - integriteitstoets kandidaat wethouders Betrekken bij bijeenkomst en gesprek met kandidaat-wethouders op 7 juni 2021 27-05-2022 2221294 Voorstel van het college aan de raad inzake bekrachtiging geheimhouding Direct doorgeleiden naar de hamerstukkenagenda van de raad van 2 juni 2022 27-05-2022 2221291 College van B&W - Raadsinformatie brief Kruisstraat 71 Voor kennisgeving aannemen 27-05-2022 2221290 Evides waterbedrijf - Jaarverslag 2021 Voor kennisgeving aannemen

3

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

25-05-2022 2221286 Fracties STIP, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid en ChristenUnie - Aanbieding coalitieakkoord Samen werken aan Delft Agenderen voor de raadsvergadering van 15 juni 2022 25-05-2022 2221289 College van B&W - jaarverantwoording kinderopvang 2021 Voor kennisgeving aannemen 25-05-2022 2221288 College van B&W - verantwoordingsrapportage informatiebeveiliging en gegevensbescherming 2021 Agenderen voor de vergadering van 1 juni 2022 25-05-2022 2221287 Voorstel aan de raad inzake aanvraagprocedure energietoeslag voor burgers met een laag inkomen Agenderen voor de procedurevergadering van 16 juni 2022 24-05-2022 2221285 Diverse fracties gemeenteraad Pijnacker-Nootdorp - zienswijzen gemeenschappelijke regelingen Voor kennisgeving aannemen 24-05-2022 2221284 NormaalOverDrugs - drugsbeleid Voor kennisgeving aannemen 23-05-2022 2221282 Burgerbrief - Overlast schoolplein Het Kristal Doorgeleiden naar het college voor een reactie met een afschrift aan de raad en agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 23-05-2022 2221281 Burgerbrief - Overlast scholencomplex 'Het Kristal' Doorgeleiden naar het college voor een reactie met een afschrift aan de raad en agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 23-05-2022 2221280 Burgerbrief - Geluidsoverlast schoolplein Het Kristal Doorgeleiden naar het college voor een reactie met een afschrift aan de raad en

agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022

4

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

23-05-2022 2221283 Stichting Omroep Delft - Gemeenteraad Delft ivm subsidie Betrekken bij bespreking kadernota op 14 juni Week 22 03-06-2022 2222306 Burgerbrief - bouwstop Hotel de Leeuwenbrug Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 1 september 2022 en Doorgeleiden naar de college van B&W met verzoek om afschrift van de reactie 03-06-2022 2222309 MRDH - Agenda en stukken Adviescommissie Economisch Vestigingsklimaat15 juni 2022 Betrekken bij agendapunt Metropoolregio op 23 juni 2022 03-06-2022 2222308 Burgemeester - aanbevelingen risicoanalyse integriteit wethouders Betrekken bij bijeenkomst en gesprek met kandidaat-wethouders op 7 juni 2022 03-06-2022 2222307 Burgerbrief Voor kennisgeving aannemen 02-06-2022 2222300 MRDH - Agenda en stukken Adviescommissie Vervoersautoriteit 15 juni 2022 Betrekken bij agendapunt Metropoolregio op 9 juni 2022 02-06-2022 2222305 College van B&W - Lange Termijn Agenda (9e editie, mei 2022) Betrekken bij de procedurevergaderingen van de commissies RV, SDW en EFB van juni 2022 02-06-2022 2222304 College van B&W - update stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 01-06-2022 2222303 Stichting Librijn openbaar onderwijs - jaarverslag 2021 Voor kennisgeving aannemen 01-06-2022 2222302 Yes!Delft - jaarrekening 2021 Voor kennisgeving aannemen

5

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

01-06-2022 2222301 Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland U.A. - jaarstukken 2021 Voor kennisgeving aannemen 31-05-2022 2222299 Provincie Zuid-Holland - Herziening provinciaal inpassingsplan Warmtetransportleiding Vlaardingen-Den Haag Voor kennisgeving aannemen 30-05-2022 2222298 Raadslid F. Visser- informeren over voorzitterschap rekeningcommissie ODH Voor kennisgeving aannemen 30-05-2022 2222296 College van B&W - wekelijkse update opvang vluchtelingen uit Oekraine Voor kennisgeving aannemen 30-05-2022 2222297 Fractie CDA - schriftelijke vragen over Afsluiten drinkwater van gezinnen met kinderen CDA Week 23 10-06-2022 2223330 Nationale ombudsman-Kinderombudsman - rapport Alleen volwassen worden Doorverwijzen naar het college met het verzoek om een reactie op de aanbevelingen en agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 september 2022 10-06-2022 2223333 College van B&W - Afronding aanpak binnenklimaat, vocht en schimmel Agenderen voor de procedurevergadering van 8 september 2022 10-06-2022 2223331 Lijm Cultuur en Improve - inspraak ontwerp bestemmingsplan Schieoevers Noord Is betrokken bij bespreking onderwerp “Ontwerpbestemmingsplan Schieoevers Noord” op 9 juni 2022 10-06-2022 2223332 Bewonersinitiatief Wij spelen niet mee - inspraak plannen speelbos Willlem Dreeslaan Is betrokken bij bespreking onderwerp “Bewonersinitiatief geen Speelbos langs Willem Dreeslaan”

op 9 juni 2022 (cc cie. SDW)

6

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

09-06-2022 2223325 College van B&W - Voortgangsrapportage aanpak radicalisering, extremisme en polarisatie 2021 Voor kennisgeving aannemen 09-06-2022 2223326 College van B&W - Beantwoording schriftelijke vragen van de fractie CDA inzake kinderopvangtoeslagaffaire en uithuisplaatsingen Voor kennisgeving aannemen 09-06-2022 2223329 Gewijzigd voorstel van het college aan de raad inzake Kaderbrief 2022 (na erratum) Agenderen voor de commissie Algemeen van 14 juni 2022 09-06-2022 2223327 College van B&W - Zienswijze gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoering Delft Rijswijk begroting 2023 Agenderen voor de procedurevergadering en aansluitende overlegvergadering van 23 juni 2022 09-06-2022 2223322 College van B&W - Beantwoording schriftelijke vragen van de fractie D66 inzake Europese erkenning Delfts Blauw Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 09-06-2022 2223324 College van B&W - Politiecijfers, de Omnibus en de Veiligheidsmonitor 2021 Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 09-06-2022 2223323 Burgemeester - Besluit tot instellen cameratoezicht Libanonstraat (inclusief gedeelte Aziëlaan en Israëllaan) Voor kennisgeving aannemen 09-06-2022 2223321 SRC Thor - inspraak ontwerp bestemmingsplan Schieoevers Noord Betrekken bij bespreking onderwerp “Ontwerpbestemmingsplan Schieoevers Noord” op 9 juni 2022 08-06-2022 2223317 Voorstel aan de raad inzake

benoeming (plv) commissievoorzitters Direct doorgeleiden naar de raad van 15 juni 2022

7

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

08-06-2022 2223315 Voorstel aan de raad inzake benoeming raadslid J.G.L. van der Post Direct doorgeleiden naar de raad van 15 juni 08-06-2022 2223319 College van B&W - reactie bij accountantsverslag 2021 Agenderen voor R&A- Jaarrekeningadviestraject en de commissie EFB van 23 juni 2022 08-06-2022 2223318 PWC - jaarrekening en controleverklaring 2021 Agenderen voor R&A- Jaarrekeningadviestraject en de commissie EFB van 23 juni 2022 08-06-2022 2223320 Burgerbrief - bezwaar bomenkap Doorgeleiden naar het college van B&W met verzoek om afschrift van de reactie 08-06-2022 2223316 Voorstel aan de raad inzake benoeming commissielid S.J.W. de Rijk Direct doorgeleiden naar de raad van 15 juni 2022 08-06-2022 2223314 Voorstel aan de raad inzake ontheffing ingezetenschap Direct doorgeleiden naar de raad van 15 juni 2022 08-06-2022 2223313 Voorstel aan de raad inzake vaststelling aantal wethouders en de tijdsbestedingsnorm Direct doorgeleiden naar de raad van 15 juni 2022 07-06-2022 2223311 Burgerbrief - Verzet tegen windmolens laait op Voor kennisgeving aannemen Beleidsvelden: Duurzaamheid, Energietransitie, Ruimtelijke ordening, Volksgezondheid en zorg.

07-06-2022 2223310 Raden in Verzet - Voortgangsnotitie juni 2022 Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 23 juni 2022 07-06-2022 2223312 Commissie Behoud Stadsschoon - project Ruimte in de binnenstad Doorgeleiden naar het college van B&W met verzoek om afschrift van de reactie

8

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

09-06-2022 2223328 Fracties CU en STIP - schriftelijke vragen inzake Makkelijk elektrisch rijden en laden STIP en ChristenUnie Week 24

17-06-2022 2224353 College van B&W - afschriften reacties op burgerbrieven inzake overlast en vandalisme op en rondom het schoolplein 'Het Kristal' Betrekken bij agendapunt 2.3 van 23 juni 2022 17-06-2022 2224349 Nationale Ombudsman - aanbieding rapport 'Met te weinig genoegen nemen' College verzoeken om een reactie op de aanbevelingen 17-06-2022 2224351 Voorstel van de RenA-commissie aan de raad inzake advies jaarstukken 2021 Betrekken bij agendapunt 4.6 op 23 juni 2022 17-06-2022 2224352 Delftse Rekenkamer - onderzoek Samenwerking TUD - gemeente Delft Agenderen voor procedurevergadering van 23 juni 2022 17-06-2022 2224350 Voorstel van het college aan de raad inzake voorbereidingsbesluit Motorenweg e.o. Is behandeld in de raadsvergadering van 2 juni 2022 16-06-2022 2224348 College van B&W - Benoeming leden van de adviescommissie voor bezwaarschriften (Kamer II) Voor kennisgeving aannemen 16-06-2022 2224339 College van B&W - ontwikkelingen en voortgang projecten onderwijshuisvesting Voor kennisgeving aannemen 16-06-2022 2224344 College van B&W - beantwoording schriftelijke vragen van de fractie VOLT inzake energietoeslag voor huishoudens rond de armoedegrens Betrekken bij de bespreking 2221287 Voorstel aan de raad inzake aanvraagprocedure energietoeslag voor burgers met een laag inkomen op 8 september 2022

9

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

16-06-2022 2224347 MRDH - sfeerimpressie Adviescie. Economische Vestigingsklimaat 15 juni 2022 + presentaties MRDH-begroting 2023 en introductiebijeenkomst Betrekken bij agendapunt Metropoolregio op 25 augustus 2022 16-06-2022 2224341 College van B&W - Update stand van zaken opvang vluchtelingen uit Oekraïne Voor kennisgeving aannemen 16-06-2022 2224343 College van B&W - Afschrift van reactie op burgerbrief inzake Wel-niet parkeren Amalia van Solmslaan 1-12 Voor kennisgeving aannemen 16-06-2022 2224340 College van B&W - afschrift van reactie op burgerbrief inzake brug in Tanthof Voor kennisgeving aannemen 16-06-2022 2224346 MRDH - sfeerimpressie Adviescie. Vervoersautoriteit 15 juni 2022 + planning vergaderingen Betrekken bij agendapunt Metropoolregio op 1 september 2022 (cc cie. EFB) 16-06-2022 2224345 MRDH - persbericht Brede coalitie aan kabinet - GOK niet met het OV Betrekken bij agendapunt Metropoolregio op 1 september 2022 (cc cie.

EFB) 16-06-2022 2224342 College van B&W - Tijdelijke noodopvang asielzoekers Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 September 2022 16-06-2022 2224338 College van B&W - Voortgang Actieplan Sociaal Domein Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 8 September 2022 16-06-2022 2224337 College van B&W - Bestemmingsplanstop Agenderen voor het Delfts Kwartiertje van 1 september 2022 15-06-2022 2224336 Oppositiepartijen van Delft - 5 punten plan oppositie Betrekken bij bespreking Kaderbrief 2022 in de raadsvergadering van 30 juni 2022

10

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

15-06-2022 2224335 College van B&W - reactie op rapport Nationale Ombudsman 'Een status met weinig armslag' Betrekken bij de bespreking van agendapunt 4.7 van de vergadering van 16 juni 2022 14-06-2022 2224334 Bedrijvenkring Schieoevers - inspraak ontwerp bestemmingsplan Schieoevers Noord Is betrokken bij bespreking onderwerp “Ontwerpbestemmingsplan Schieoevers Noord” op 9 juni 2022 Besloten wordt overeenkomstig de behandelvoorstellen. 107. Besluitvorming hamerstukken. 108. Voorstel van het college aan de raad inzake indexatie prestatiesubsidie 2022 stichting Perspektief (nr.2213176) 109. Voorstel van het college aan de raad inzake verhoging studietoeslag studenten met medische beperking (nr. 2216232) 110. Voorstel van het college aan de raad inzake Verordening Wet inburgering 2021 gemeente Delft (nr. 2213177) 111. Voorstel van de R&A-commissie aan de raad inzake R&A-advies jaarstukken 2021 (nr. 2224351) De voorstellen van de hamerstukkenlijst worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 112. Initiatiefvoorstellen. De VOORZITTER: Er zijn geen initiatiefvoorstellen. 113. Benoemingen De VOORZITTER: Er zijn ook geen benoemingen. 114. Voorstel van het college aan de raad inzake Kaderbrief 2022 (nr. 2220278). De VOORZITTER: We gaan dit bespreken conform datgene wat ik zojuist met u besproken heb. De fractie van het CDA voert dus als eerste het woord.

De heer VISSER (CDA): Mevrouw de voorzitter. De boodschap die de Kaderbrief geeft, is duidelijk: er zijn veel onzekerheden en uitdagingen waarvoor Delft aan de lat staat. Volgens de Kaderbrief ligt dit deels aan staand landelijk beleid en deels aan actuele gebeurtenissen. Het CDA heeft en houdt als uitgangspunt dat de gemeente een goed rentmeester moet zijn. Dat betekent voor ons: een sober en gedegen beleid, gericht op toekomstige generaties. Dat 11

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

is voor ons een belangrijke toetssteen bij de nieuwe begroting voor 2023. De enorme inflatie en prijsstijgingen van basisvoorzieningen, zoals energie, volgt het CDA met zorg. We markeren hierbij graag dat niet alleen de gemeente als organisatie hiermee te kampen heeft, maar dat juist ook vele gezinnen in de middengroep hiermee te kampen hebben. Voor de laagste inkomens is er volkomen terecht een energietoeslag die hopelijk het ergste leed verzacht, want mensen in de middeninkomensgroep dreigen door deze situatie in een financieel kwetsbare positie te komen. Het CDA wil graag dat het college oog heeft voor hen en voor de positie waarin zij verkeren. Het is belangrijk dat zij niet door het ijs zakken. De moties over lastenverlichting, energiearmoede en energieverbruik dienen we daarom mede in. De VVD zal die moties nader toelichten. Misschien bieden de gevolgen van de Meicirculaire nog soelaas voor de uitdagingen waarvoor Delft zich gesteld ziet. Die gevolgen waren nog niet bekend op het moment dat de Kaderbrief verscheen. In de commissievergadering kon de vorige wethouder Financiën ook nog geen heel uitgebreide schets geven. Daarom mijn vraag - dat was volgens mij ook een vraag van mevrouw De Boer in die vergadering - of het college kan schetsen wat de gevolgen zijn met betrekking tot de inflatiecompensatie dan wel de loon- en prijscompensatie voor Delft.

Graag een reactie van het college. In de commissievergadering noemde ik ook de groep van werkende armen. Ook voor hen moet er aandacht zijn. Inzet op ondersteunende maatregelen is wat het CDA betreft blijvend nodig. Daarom dienen we de motie over kinderarmoede mede in. In de vorige raadsvergadering ging het ook al even over dit onderwerp. Hetzelfde geldt voor de motie over de energietoeslag. De regelingen moeten zo veel mogelijk terechtkomen bij hen die ze het hardst nodig hebben. Die moties zullen nader worden toegelicht door de heer Van der Sluis en mevrouw Gremmen. Wie te maken heeft met schulden, moet zo snel mogelijk ondersteuning en perspectief op een schuldenvrije toekomst krijgen. Dat het college naar aanleiding van onze schriftelijke vragen heeft besloten de preferente positie als schuldeiser los te laten, helpt hierbij en juichen we toe. We zien graag de verwerking en de nodige voorbereidingen terug in de begroting. Een goede toegang tot het recht vindt het CDA een enorm belangrijke pijler van de democratische rechtsstaat. De democratische rechtsstaat kan alleen functioneren als iedereen goed toegang tot het recht heeft en blijft houden. Het vraagt continu onderhoud en investering, ook op lokaal niveau. Het CDA is daarom blij dat het Rijk extra middelen ter beschikking heeft gesteld om het Instituut Sociaal Raadslieden te versterken.

Iedereen, ongeacht afkomst of financiële positie, moet goed en gedegen juridisch advies kunnen krijgen. We vinden het daarom belangrijk dat de bijzondere bijstand goed toegankelijk is en blijft, zeker voor advocaat- en griffiekosten. Dat geven we het college graag mee richting de nieuwe begroting. Dan over andere actuele gebeurtenissen. De Kaderbrief heeft terecht veel aandacht voor de oorlog in Oekraïne. Het is een verschrikkelijke oorlog. De solidariteit die wij in de stad zien, is betrokken en warm. Nadat ik de uitnodiging had gedaan in de commissie Algemeen en in de commissie EFB om mee te schrijven aan een motie over Oekraïne, kreeg ik een aantal vragen. Is het niet te vroeg? Wat heeft Delft hiermee te maken? Is de ambtelijke capaciteit niet een probleem? Ik wil daar graag iets over zeggen. Of het te vroeg is, weet ik oprecht niet. Niemand weet wanneer deze oorlog precies zal eindigen. We kunnen slechts hopen en in sommige gevallen misschien bidden dat dit heel snel is, maar we weten wel dat het 12

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

kabinet recent een uitgebreide brief naar de Tweede Kamer stuurde waarin het spreekt over de wederopbouw van dat land. Ook de VNG is hier al mee bezig. Dat zijn belangrijke indicatoren waarbij je volgens mij zou kunnen aanhaken. Wat de tweede en de derde vraag betreft, vindt het CDA het belangrijk dat Delft, waar zoveel kennis en ervaring is op het terrein van techniek, innovatie en technologie, vraaggericht probeert te helpen bij de wederopbouwvraag, hoe bescheiden die bijdrage ook is. Natuurlijk kunnen wij de wereld niet veranderen. Of zoals oud-premier Van Agt ooit zei: "We zijn maar zandkorrels op het strand van de geschiedenis." Maar dit ontslaat ons niet van het nemen van verantwoordelijkheid. Als we die verantwoordelijkheid kunnen invullen door bijvoorbeeld via bestuurlijke netwerken van onze collegeleden een hulpvraag de goede richting in te duwen, moeten we dat niet nalaten. Zo nemen we verantwoordelijkheid binnen onze mogelijkheden en houden we ook rekening met de ambtelijke capaciteit. Ook dat is volgens mijn fractie goed bestuur.

Ik dank via u, voorzitter, mevrouw Koelewijn en de heer Van den Brink voor de goede samenwerking bij het opstellen van deze motie en ik ben blij dat naast hen ook mevrouw Gremmen namens Volt, mevrouw Janssen namens de Partij van de Arbeid, de heer Maruf namens D66, de heer Van Rijn namens de VVD, de heer Van der Sluis namens de SP, de heer Stoop namens Hart voor Delft en mevrouw Gaal namens Onafhankelijk Delft mede-indieners zijn. Wat mij betreft is dit een mooie verbinding tussen veel partijen in onze gemeenteraad. Dit gezegd hebbend kom ik bij de motie Samen werken aan de Delftenaar centraal. Bij de bespreking van de jaarrekening in de commissie refereerden collegeleden al aan het coalitieakkoord en het vijfpuntenplan richting de nieuwe begroting. Daarmee ligt de vraag voor hoe we met elkaar tot een ordentelijk proces kunnen komen om het vijfpuntenplan en het coalitieakkoord bij elkaar te laten komen en hoe we dit in gezamenlijkheid - dat zeg ik met nadruk - inhoudelijk verder kunnen verdiepen. De indieners van de motie doen daar een concreet voorstel voor. Ik heb een paar toelichtende opmerkingen over deze motie. Om die verdiepingsslag met elkaar te maken, stellen de indieners voor om een bijeenkomst, bijvoorbeeld een raads- of werkconferentie, te organiseren. Dit geeft de gelegenheid om met elkaar aan de slag te gaan en meters te maken.

Daarnaast kan het college ook worden betrokken. De indieners vragen daarom een schriftelijke collegereactie op het vijfpuntenplan, zodat die input kan worden betrokken in de bijeenkomst. De motie stelt ook voor om vrije regelruimte in de begroting op te nemen, zodat het coalitieakkoord verder verrijkt kan worden met ideeën uit het vijfpuntenplan. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik vraag me af wat meneer Visser precies verstaat onder "een collegereactie". Bedoelt hij een reflectie op elk punt? Ik had begrepen dat het misschien zou betekenen dat het college juist op punten die al worden gedaan of al worden uitgevoerd, zegt: hier hoeven jullie verder niet mee aan de slag. Wat bedoelt u precies met "een schriftelijke reactie"? De heer VISSER (CDA): Een aantal leden van het college hebben bij de bespreking van de jaarrekening al een aantal keren de verbinding daarmee gemaakt. Het zou mij een lief ding waard zijn als ze op de punten waarmee ze de verbinding al maakten, nog eens kijken in de zin van: hoe kunnen we dit nog verder uitdiepen of nog wat verder daarop reflecteren om dat als input mee te geven voor het gesprek? Verder lijkt het de indieners verstandig om aan de slag te gaan met de vraag hoe tot betere informatie- en formatieprocessen kan worden gekomen. Wat ons betreft kan dit op een later moment. Dan houden we een heldere scheiding tussen inhoud en proces.

We vragen het fractievoorzittersoverleg om een verdere concretisering en opzet voor te bereiden. Daar zitten alle fractievoorzitters aan tafel en kan er samen gewerkt worden aan een verdere 13

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

operationalisering. Daarbij zou je bijvoorbeeld kunnen denken aan twee leden van coalitiepartijen en twee leden van oppositiepartijen, die een coördinerende rol vervullen. Door de fracties van het CDA, de ChristenUnie, STIP, Volt, PvdA, D66, de VVD, de SP, Hart voor Delft en Onafhankelijk Delft wordt motie M8.2.3 ((Kennis)uitwisseling met Oekraïne) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 30 juni 2022 ter bespreking van de Kaderbrief 2022, constaterende dat: • • •

•

door de Russische invasie Oekraïne in een verschrikkelijke oorlog verkeert die in volle hevigheid woedt, waardoor vele burgers ontheemd zijn geraakt en veel steden en dorpen in puin zijn gelegd; door deze oorlog basiswaarden als vrijheid, democratie en veiligheid onder grote druk staan op het Europees continent; de solidariteit van Delftenaren met Oekraïne groot is, getuige bijvoorbeeld de manifestatie 'Delft steunt Oekraïne' op 6 maart jl. waar vele Delftenaren bij aanwezig waren en de door Delftenaren genomen initiatieven om goederen te verzamelen, geld te doneren en/of Oekraïners onderdak te bieden; de president van Oekraïne, Volodymyr Zelensky, de Tweede Kamer toesprak op 31 maart jl. en in zijn toespraak een oproep deed aan Nederland om Oekraïense steden uit te zoeken en deze ondersteuning te bieden bij de wederopbouw;

overwegende dat: • • •

•

de Nederlandse kennis en inzet voor vrijheid en democratie in de wereld, bijvoorbeeld via politieke partijen, Oekraïne kunnen ondersteunen in de periode van wederopbouw; onze Delftse expertise op bijvoorbeeld het gebied van techniek, technologie en innovatie Oekraïne goed zou kunnen helpen bij de wederopbouw; een (kennis)uitwisseling tussen de gemeente Delft en (een gemeente in) Oekraïne een mooie manier zou zijn om gehoor te geven aan de oproep van president Volodymyr Zelensky en om kennisdeling en samenwerking op de hier aanwezige expertises met Oekraïne te bevorderen; een (kennis)uitwisseling tussen Delft met (een gemeente in) Oekraïne een mooie aanvulling zou zijn op het internationale karakter van onze stad waarover het rapport 'Delft, parel in de Randstad' schreef;

verzoekt het college: • •

na te gaan of expertise van Delftse kennispartners en partners uit het maatschappelijk middenveld (denk hierbij aan bijvoorbeeld de TU Delft) kan ondersteunen bij de wederopbouw van Oekraïne; de gemeenteraad op het moment dat dit van toepassing is te informeren over de uitkomst hiervan,

en gaat over tot de orde van de dag."

14

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Door de fracties van het CDA, de VVD, Volt, Hart voor Delft, de SP en Onafhankelijk Delft wordt motie M8.2.5 (Samen werken aan de Delftenaar centraal) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 30 juni 2022 ter bespreking van de Kaderbrief 2022, constaterende dat: -

-

-

de vijf coalitiepartijen (STIP, D66, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie) op 25 mei 2022 een coalitieakkoord hebben gepresenteerd, getiteld 'Samen werken aan Delft'; de zes oppositiepartijen (Hart voor Delft, VVD, SP, CDA, Onafhankelijk Delft en Volt) op 15 juni 2022 een 5-puntenplan hebben gepresenteerd, getiteld 'De Delftenaar Centraal'; de zes oppositiepartijen op 15 juni 2022 ook een reflectie op het (in)formatieproces hebben aangeboden; in het coalitieakkoord staat dat de coalitiepartijen 'de wijsheid van de hele stad, ook die van de minderheid, willen [..] gebruiken om plannen beter te maken' en dat zij 'iedereen uitnodigen mee te doen' (pagina 3); in het coalitieakkoord incidentele middelen ter grootte van € 2,35 miljoen zijn opgenomen voor nog te bepalen acties volgend uit het coalitieakkoord;

overwegende dat: -

-

-

-

alle partijen in de gemeenteraad hebben aangegeven, onder andere tijdens het debat over het coalitieakkoord op 15 juni jl., veel belang te hechten aan transparante processen en besluitvorming en een goede samenwerking tussen coalitie en oppositie; de coalitiepartijen tijdens de hoorzitting op 7 juni en het debat op 15 juni jl. de oppositie hebben uitgenodigd te komen met punten om het coalitieakkoord te verrijken; het coalitieakkoord en het 5-puntenplan van de oppositie zowel voor wat betreft de keuze voor de thema’s als voor de onderliggende ideeën elkaar voor een groot deel inhoudelijk aanvullen; in het coalitieakkoord staat vermeld dat er de komende jaren in ieder geval een woonvisie, cultuurvisie, evenementenvisie, uitvoeringsplan circulariteit en uitvoeringsplan binnenstad zullen worden uitgewerkt;

verzoekt het fractievoorzittersoverleg (in samenwerking en afstemming met de griffie en het presidium): -

-

-

kort na het einde van het aankomende zomerreces een (openbare) raads-of werkconferentie te organiseren waarvoor de hele gemeenteraad wordt uitgenodigd, om in alle transparantie te bezien hoe het coalitieakkoord kan worden verrijkt met de voorstellen uit het 5-puntenplan; hierbij te bekijken welke plannen van de oppositie kunnen worden verwerkt in de Programmabegroting 2023-2026 via gezamenlijke amendementen op de begroting of begrotingswijzingen (kortetermijnlijnen) en welke plannen moeten landen in nog te schrijven visies en/of beleids- dan wel uitvoeringsplannen (langetermijnlijnen); de uitkomsten verder te behandelen tijdens een commissievergadering en voor besluitvorming voor te leggen in de raad;

15

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

-

-

op een later moment deze raadsperiode een (openbaar) debat in de gemeenteraad of in een commissievergadering te organiseren om in alle transparantie te debatteren over het vraagstuk hoe tot betere informatie- en formatieprocessen te komen; bij dit debat de door de oppositiepartijen geschreven reflectie op het (in)formatieproces te betrekken;

draagt het college op: -

-

in de Programmabegroting 2023-2026 voldoende regelruimte te reserveren om de kortetermijnplannen van de oppositie, passend binnen het coalitieakkoord en voortkomend uit de raadsconferentie en de daaropvolgende besluitvorming in de raad, te dekken; te voorzien in een schriftelijke reactie op het 5-puntenplan voorafgaand aan het debat over het 5-puntenplan,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw DE BOER (STIP): Voorzitter. Deze Kadernota markeert het begin van een nieuwe periode. Daarmee sluiten we de vorige periode ook af. Ik heb daarom tijdens de commissiebespreking teruggeblikt op de afgelopen jaren. Samengevat willen wij werken aan een toekomstbestendige stad waar iets te doen is, waar we werken aan de technieken van de toekomst en waar iedereen fijn kan wonen. Tot zover de STIP-visie. Vanavond zal ik me voornamelijk wenden tot de moties, allereerst de motie Samen werken aan de Delftenaar centraal. De afgelopen weken hebben de coalitie en de oppositie geprobeerd elkaar te vinden. Wat ons betreft is het allerbelangrijkste om met elkaar in gesprek te gaan. We hebben een aantal keren geprobeerd om met elkaar aan tafel te komen, maar dat is helaas niet gelukt. De volgende keer kan deze motie wat ons betreft middels een normale procedure. Wel zijn we heel blij dat er nu iets ligt waarin we elkaar kunnen vinden en waarbij het gesprek centraal staat. Zo werken we samen aan de Delftenaar centraal. Ik geef het woord nu graag aan de heer Dag. De heer DAG (STIP): Voorzitter. STIP wil vanavond graag publiekelijk steun uitspreken voor het actiecomité Raden in Verzet. We doen dit met steun van alle partijen in de raad. Ik wil de raad daarvoor en voor het overleg in de afgelopen weken heel erg bedanken.

De gemeente Delft kampt al jaren met ontoereikende middelen vanuit het Rijk. Ook in de Kaderbrief van 2022 is in 2026 nog sprake van een tekort van bijna € 7 miljoen vanwege alle onzekerheden. De situatie is eigenlijk onhoudbaar. Het kan zo niet langer. De Delftse raad wil onderstrepen dat de VNG-motie Zonder geld geen gemeente aangehouden moet worden. De lobby richting het Rijk voor voldoende compensatie hoort bovenaan de agenda van de portefeuillehouder te staan. Het is goed om te zien dat zowel het coalitieakkoord als het vijfpuntenplan van de oppositie dit al benadrukt. Hieruit blijkt dat de tijd voor actie echt nu is. Kan de portefeuillehouder dus aangeven dat de lobby richting het Rijk voor toereikende middelen voor de gemeente Delft bovenaan haar agenda staat en kan de portefeuillehouder toezeggen om de uitkomsten van de VNG-lobby tussentijds terug te koppelen naar de raad? Ik kijk even naar de portefeuillehouder om te zien hoe zij daarop als voorzitter gaat antwoorden, maar daar komen we vast uit. Het woord gaat terug naar mevrouw De Boer. De VOORZITTER: Uitstekend. Het lijkt een radio-uitzending: we schakelen terug.

16

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Mevrouw DE BOER (STIP): Dank u wel, DJ mevrouw Van Bijsterveldt. We kunnen kort zijn over de motie Kennisuitwisseling met Oekraïne. Deze heftige oorlog heeft ons gechoqueerd. Daarom willen we als Delft graag ons steentje bijdragen aan het herstel van Oekraïne. Verder sluiten we ons aan bij het betoog van onze collega van het CDA. Dan de andere moties. STIP vindt het theater van groot belang voor Delft. Daarom staan wij achter het doel van de desbetreffende motie. Wel vragen we ons af hoeveel de motie toevoegt aan het bestaande beleid. Daarom zou voor STIP een toezegging over de deadlines van het plan van onderhoud en de toekomstvisie voldoende zijn. Zo geven we het theater de nodige houvast en kunnen we snel beslissingen nemen om ervoor te zorgen dat er in Delft een toekomstbestendig theater blijft. Maar de keuze tussen een toezegging of de motie laten we graag aan de indiener van de motie. Dan de motie Kinderarmoede. Zoals in het coalitieakkoord al benoemd werd, is het goed om aan de slag te gaan met kinderarmoede. Dank aan de SP voor het actief oppakken hiervan. We hebben het liefst dat we kinderarmoede bij de kern aanpakken, waardoor we niet per definitie voor symptoombestrijding via gratis maaltijden zijn. Maar dit probleem is zo acuut dat we dit eigenlijk een heel goed voorstel vinden.

We hebben ook begrepen dat de motie het college de ruimte geeft om met een voorstel te komen waarbij het de ruimte heeft om te onderzoeken welke kinderen dit echt nodig hebben. Dat vinden we een heel goed idee. Wel zijn we benieuwd hoe het college dit kan gaan invullen. Graag een reactie. Dan de motie Verzachting woonlasten. Het lijkt STIP goed om even af te wachten in hoeverre er extra middelen vanuit het Rijk komen en op basis daarvan te bezien of er bij de programmabegroting een lastenverlaging in zit. Dit moeten we integraal afwegen. Op dit moment zien we dat het op heel veel plekken in de stad knelt. Er wordt in verschillende opgaven waar we voor staan, ontzettend veel van de gemeente verwacht, terwijl we nauwelijks genoeg capaciteit hebben om de plannen in de begroting uit te voeren. De gemeente staat onder druk. De heer VAN RIJN (VVD): Ik ben erg blij met dit positieve betoog van STIP. Als ik u begrijp, wilt u, als er middelen vanuit het Rijk komen, echt iets voor de Delftenaren doen die door woonlastenstapeling op woonlastenstapeling in problemen komen. Mevrouw DE BOER (STIP): Als er middelen vanuit het Rijk komen, moeten we op dat moment bekijken wat de grootste problemen zijn waarvoor we staan. Dat moeten we dan integraal bekijken. De lasten zijn momenteel een groot probleem. We gaan die dus ook afwegen, maar we zien ook heel veel andere opgaven.

We willen dus niet de indruk wekken dat dit sowieso gebeurt als er maar iets van geld komt. De heer VAN RIJN (VVD): Bent u zich ervan bewust dat in de Kadernota van 2021 expliciet is afgesproken om, als er middelen vanuit het Rijk komen, die te gebruiken om de woonlasten te dempen of te verlagen? Mevrouw DE BOER (STIP): Volgens mij staat in de Kadernota dat als er genoeg middelen komen, we de woonlasten inderdaad gaan verlichten. Maar we staan als gemeente nu zo onder druk dat we, als er echt voldoende middelen komen, dit integraal moeten bekijken. Maar als er echt voldoende middelen komen en als er echt geld komt, willen we daar zeker naar kijken. De rest van hoe wij staan ten opzichte van verzachting van de woonlasten is al zo'n beetje verteld. Daar laat ik het dus even bij.

17

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Voor de motie Minder energiearmoede én minder energieverbruik wachten we nog even de termijn van de VVD af. De heer VAN RIJN (VVD): Goedenavond, voorzitter, kameraden van de oppositie, collega's van de coalitie, lieve mensen op de tribune en natuurlijk de Delftenaren thuis. Voor ons als oppositiepartij in de coalitie was het de afgelopen jaren soms gevechtswacht op post. Ik dacht: nu we in de oppositie zitten, zal het rustig worden. Maar de afgelopen weken waren toch ook tropenjaren. Gelukkig tellen tropenjaren dubbel. We kunnen dus vervroegd met politiek pensioen, maar zover is het nog niet. Op 15 juni jongstleden hebben wij met elkaar stilgestaan bij het coalitieakkoord. Het vorige college heeft belangrijke ontwikkelingen in gang gezet op het gebied van mobiliteit, energie, economie, wonen en zorg. Het nieuwe college gaat zich vooral focussen op de uitvoering van het uitstekende beleid dat het vorige college heeft opgesteld. Daarnaast is duidelijk dat het coalitieakkoord een akkoord op hoofdlijnen is en verder uitgewerkt moet worden met zowel de gemeenteraad als de stad. Dat staat te lezen in het coalitieakkoord zelf. "Als tegenwicht en tegenspraak ontbreken, komt de stabiliteit van de democratische rechtsstaat in gevaar". Dit heb ik een fractievoorzitter van de coalitie regelmatig horen zeggen.

Helaas is hij vanavond niet aanwezig, maar als oppositie moeten we die handschoen oppakken. Dat hebben we gedaan. We hebben de uitnodiging van de coalitie geaccepteerd. We hebben ons over onze schaduwen heen gezet en we hebben de handen ineengeslagen. Als oppositie willen we echt een constructieve bijdrage leveren aan een mooier, beter en sterker Delft. Daarom hebben we onze visie en concrete ideeën voor Delft vertaald in een vijfpuntenplan. We willen met dit vijfpuntenplan het coalitieakkoord verrijken en laten zien dat we bereid zijn om mee te denken over hoe Delft de komende jaren een stad voor alle Delftenaren kan zijn. We moeten recht doen aan de rijkheid van zowel het coalitieakkoord als het vijfpuntenplan. In woord spreekt de coalitie uit te staan voor verbinding, vernieuwing en nieuwe politiek. Laten we de daad bij het woord voegen. Ik ben heel blij met de uitkomsten van wat er de afgelopen dagen is besproken en ook met de voorliggende motie. We moeten met elkaar de tijd nemen om te kijken op welke wijze we het coalitieakkoord kunnen verrijken met onze plannen. Vandaar de oproep in onze motie om kort na het einde van het zomerreces een openbare raadsconferentie te houden.

Ook willen wij dat er naast financiering voor de wensen van de coalitie regelruimte in de begroting wordt opgenomen om ook plannen van de oppositie te kunnen realiseren, natuurlijk passend binnen het coalitieakkoord en op basis van besluitvorming in de raad. Het begrotingsproces kan op deze wijze gewoon doorgaan. We gaan ervan uit dat onze motie unaniem wordt aangenomen. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik wil meneer Van Rijn eerst danken voor de twintig belletjes in de afgelopen dagen. Dat is goed samenwerken, maar ik heb nog een vraag. Stel je voor dat we die raadsconferentie hebben, dat we het daarin over een bepaalde problematiek hebben en dat er een punt opkomt voor een van de problemen waarvan we allemaal denken dat dat ook heel belangrijk is, staat meneer Van Rijn er dan voor open dat we ook zoiets dan kunnen toevoegen of agenderen? De heer VAN RIJN (VVD): Zeker, voor goede ideeën staan we altijd open. Middelen mogen nooit doelen worden. We gaan uit van de problemen die er zijn. Dat hebben wij ook in het vijfpuntenplan gedaan. Ik denk dat we redelijk compleet zijn wat de problemen in de stad betreft, maar ongetwijfeld zijn er meer problemen of komen er problemen op. Daar moeten we natuurlijk naar kijken. 18

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

Tot zover onze motie Samen werken aan de Delftenaar centraal. Dan over de Kaderbrief 2022. Wij hebben in de commissievergadering nog twee andere moties aangekondigd. De eerste gaat over de woonlasten en de tweede gaat over een betaalbare energietransitie. Bij de tweede motie zal ik het woord overgeven aan mijn collega Tessa van den Berg, maar ik sta nu even stil bij de woonlastenmotie. De boodschappen worden duurder, de energierekening gaat omhoog, de benzineprijzen gaan door het dak en daar komt in 2023 en 2025 ook nog een forse stijging van de lokale lasten bij, evenals een inflatie die door het dak gaat. Als VVD willen wij dat het college de stijging van de woonlasten voor bewoners gaat dempen om te voorkomen dat mensen in de schulden raken en afhankelijk worden van de gemeente voor hun bestaanszekerheid. Daarnaast hebben wij in de Kadernota van 2021, zoals ik zojuist al zei, expliciet afgesproken om bij het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk de in 2023 en 2025 voorziene lastenstijging te dempen. Tot 2025 is er een positief begrotingsresultaat van circa € 1 miljoen. Vanwege de extra middelen die vanuit het Rijk beschikbaar zijn gekomen, willen wij echt dat het college kijkt hoe een demping van de woonlasten kan worden gerealiseerd.

Mevrouw DE BOER (STIP): Ik vraag me af of meneer Van Rijn kan toelichten of dit een structurele dekking is of een incidentele dekking. De heer VAN RIJN (VVD): De vraag is uiteindelijk wat de definitie van "structureel" is. Nee, het is niet tot 2030, maar ik zie wel dat er in 2023, 2024 en 2025 extra middelen vanuit het Rijk komen. We hebben daar vorig jaar afspraken over gemaakt. Ik wil dus dat er iets gedaan wordt aan demping van die woonlasten. De ozb is structureel, maar er zijn ook incidentele mogelijkheden om de woonlasten te beperken. Daarom vragen we het college om hiernaar te kijken en te komen met een voorstel om dit te realiseren. Tot zover de motie over de woonlasten. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Het college heeft hoge ambities op het punt van het klimaat, in het bijzonder de warmtetransitie, maar dat zijn ook ambities die voor onze inwoners helaas niet altijd even betaalbaar zijn. Voor een groot aantal woningeigenaren in Delft is het financieel helemaal niet mogelijk om hun woning te verduurzamen. Bovendien heeft bijna 20% van alle huishoudens te maken met energiearmoede, vooral in de wijken Buitenhof, Voorhof en Wippolder. Maar de energietransitie kan alleen slagen als we die voor iedereen haalbaar en betaalbaar houden. Sterker nog, als we de energietransitie goed organiseren, kunnen klimaatdoelen én het tegengaan van energiearmoede samengaan.

Daarom hebben we een motie opgesteld waarin we het college vragen zo snel mogelijk met een uitgewerkt uitvoeringsplan voor energiearmoede te komen dat wat ons betreft verder gaat dan een instrumentenlijst; ik werd er vandaag nog op gewezen dat die al vorig jaar zomer naar de raad is gestuurd. Wij zijn op zoek naar het antwoord op de vraag wanneer we wat gaan doen met gebruikmaking van welke middelen. Mevrouw DE BOER (STIP): Bedoelt mevrouw Van den Berg met dat instrumentarium het plan van aanpak dat is voortgekomen uit de motie van STIP? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Om een semantische discussie te voorkomen: het is "een plan van aanpak" genoemd, zoals mij zojuist bekend werd gemaakt door de wethouder, maar als ik ernaar kijk, zie ik vooral een overzicht van mogelijkheden en instrumenten die we als gemeente inderdaad kunnen inzetten om energiearmoede te bestrijden. Ik zou graag een stap verder willen gaan. Ik zou ook duidelijk zicht willen krijgen op de vraag wanneer we

19

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

welke instrumenten gaan inzetten tegen welke middelen. Koppel daar dus ook echt een uitvoeringsprogrammering aan. De heer VAN RIJN (VVD): Nog één zin om het betoog af te sluiten. Wij zijn mede-indiener van de meeste andere moties van de oppositie. Ik wil specifiek stilstaan bij één motie. Theater de Veste heeft recht op perspectief. Daarom is het nodig om met een toekomstbestendig plan voor Theater de Veste te komen. Daarom dienen we de desbetreffende motie mede in met Hart voor Delft. Door de fracties van de VVD, het CDA, Hart voor Delft, Volt, Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie M8.2.4 (Minder energiearmoede én minder energieverbruik) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 30 juni 2022 ter bespreking van de Kadernota 2022 Delft, constaterende dat: • •

• • •

•

in het coalitieakkoord 2022-2026 de coalitie de ambitie uitspreekt om in 2050 klimaatneutraal te zijn, onder andere met behulp van een wijkgerichte aanpak van de warmtetransitie; uit onderzoek van het PON-Telos in opdracht van het college van B en W blijkt dat afhankelijk van de benodigde investering, voor 5,4% tot 11,5% van de woningeigenaren in Delft verduurzaming van hun woning financieel niet mogelijk is. Bovendien heeft 18,6% van alle huishoudens in Delft een energierekening van meer dan 10% van het besteedbaar inkomen en/of onvoldoende bestedingsruimte voor noodzakelijke uitgaven na het betalen van de woon -en energielasten; uit onderzoek van TNO blijkt dat in Delft de energiearmoede het grootst is in de Buitenhof, Voorhof en Wippolder; het college van B en W in 2020 heeft toegezegd met een aanpak voor energiearmoede te komen; onderzoeksbureau CE Delft eind 2021 doorrekeningen heeft gemaakt van maatregelen die bijdragen aan zowel minder energiearmoede als minder energieverbruik. Een combinatie van maatregelen kan de energietransitie haalbaar en betaalbaar houden, bijvoorbeeld met zowel een vergoeding voor basisisolatie als een energietoeslag; minder energieverbruik begint met goede isolatie en het college van B en W daarom heeft toegezegd met een Delftse uitwerking van het Nationaal Isolatieprogramma te komen;

overwegende dat: • • •

de lasten voor Delftenaren alleen nog maar verder toenemen door hogere energieen grondstofprijzen en inflatie; de energietransitie alleen kan slagen als we het voor iedereen haalbaar en betaalbaar houden. Sterker nog: als we de energietransitie goed organiseren, kunnen klimaatdoelen én het tegengaan van energiearmoede samengaan; het college van B en W sinds zijn toezegging van oktober 2020 en december 2021 nog geen concrete aanpak van energiearmoede of uitwerking van het Nationaal Isolatieprogramma heeft opgesteld;

20

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

draagt het college op: •

uiterlijk in het vierde kwartaal van 2022 de raad een voorstel te doen voor een aanpak van energiearmoede waarbij: o ook direct een bijdrage wordt geleverd aan vermindering van het energieverbruik in Delft; o de focus ligt op de huishoudens waar de energiearmoede het grootst is; o zo optimaal mogelijk gebruik wordt gemaakt van de aanbevelingen van CE Delft alsook van het Nationaal Isolatieprogramma, dat vanaf medio 2022 beschikbaar is,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de VVD, het CDA, Hart voor Delft, Volt, Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie M8.2.7 (Verzachting stijging woonlasten) ingediend: "De gemeenteraad, bijeen op 30 juni 2022 ter bespreking van de Kaderbrief 2022, constaterende dat: • • • • •

de woonlasten voor Delftenaren 14% tot 19% hoger zijn dan het landelijk gemiddelde; de heffingen voor afvalstoffen en rioolrechten in 2022 zijn gestegen met respectievelijk 9,84% en 12,9% en een einde van de stijging nog niet in zicht is; in de Kadernota een extra stijging van de ozb in 2023 wordt voorzien van 6% en in 2025 van circa 7%; bij deze stijgingen nog geen rekening is gehouden met de inflatiecorrectie die jaarlijks als onderdeel van de nominale ontwikkeling in de begroting wordt verwerkt; in de Kadernota 2021 afspraken zijn gemaakt over de tijdelijkheid van de stijgingen en dat bij het beschikbaar komen van extra middelen uit het Rijk deze worden aangewend om de stijging van de woonlasten te dempen;

overwegende dat: • •

door het beschikbaar komen van extra middelen vanuit het Rijk er in het begrotingsen meerjarenbeeld tussen 2023 en 2025 een positief saldo is van meer dan € 1 miljoen; door de financiële situatie van de gemeente steeds meer lasten worden afgewenteld naar Delftenaren, ook naar Delftenaren met lagere inkomens, bovenop hogere lasten vanwege de hogere kosten voor boodschappen en stijgende energie-en brandstofprijzen;

draagt het college op: • •

recht te doen aan de in de Kadernota 2021 gemaakte afspraken en de stijging van de woonlasten in 2023-2025 te verzachten door de aanwending van het positieve saldo in deze jaren in het begrotings- en meerjarenbeeld; te komen met een voorstel in de programmabegroting 2023-2026."

21

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

De heer MARUF (D66): Voorzitter. In mijn eerste termijn wilde ik allereerst onze reflectie geven op het vijfpuntenplan, maar de fractievoorzitters waren zo streng dat de spreektijd is teruggebracht naar tien minuten. Dat bewaar ik dus tot na het reces. In mijn bijdrage wil ik ingaan op het proces dat we hier met elkaar overeengekomen zijn en vervolgens kort op de moties die wij mede-indienen. Wellicht laat ik wat ruimte aan de andere eerste indieners om hun moties toe te lichten. Dan kom ik daar in mijn tweede termijn op terug. Een langverwachte verrassing; zo zou ik het vijfpuntenplan typeren. De afgelopen twee weken is er - ik moet zeggen: op een heel fijne manier - heel veel contact geweest tussen coalitie en oppositie. Dank van onze kant aan de collega's voor het snel schakelen. Ik kan mij goed voorstellen dat het de oppositie veel tijd heeft gekost om tot dit vijfpuntenplan te komen. Onze fractie ziet het vijfpuntenplan dan ook echt als een agenda van de oppositie vanuit de handreiking die zij richting ons heeft gedaan. Het mooie is dat we veel plannen zien die overeenkomen met het coalitieakkoord. Ten aanzien van acties en doelen die overeenkomen, hebben wij ook als coalitie gewoon beloofd om onze handen uit te steken naar de oppositie en de handen van de oppositie aan te nemen.

Ik denk dat je dit vanavond ook terugziet in de hoeveelheid moties die wij gezamenlijk indienen. Ook met het proces en de behandeling heeft onze fractie vrede. Tegelijkertijd hebben we eerder opgemerkt dat het richting de programmabegroting misschien laat is om dit na het reces op te pakken, maar ik hoor hier in de zaal veel vertrouwen. Daar sluiten wij ons bij aan, want we hebben op een aantal punten ook nog vragen aan de oppositie over het vijfpuntenplan. Daarbij heb ik een hele concrete vraag genoemd: zijn de 5.000 sociale huurwoningen inclusief of exclusief studentenhuisvesting? Dat zijn vragen die wij nog wel hebben. Na het reces nemen we met de oppositie graag de tijd om die gewoon rustig met elkaar door te nemen. Ik heb lang getwijfeld of ik vanavond iets over de inhoud van het vijfpuntenplan zou zeggen, maar dat laat ik achterwege. Ik moet wel zeggen dat wij ons absoluut niet in die inleiding kunnen vinden. Er staan een aantal beweringen in waarvan wij denken dat die ten opzichte van ons als coalitie niet helemaal oké zijn. Daar laat ik het bij. Ik zal op een later moment, misschien bij de borrel, toelichten waarom ik dit vind. Onze fractie steunt de motie Samen werken aan de Delftenaar centraal. Die past gewoon goed in de lijn van de titel van ons coalitieakkoord, Samen werken aan Delft. Dat is ook het doel dat wij hebben.

We denken anders over de mogelijke oplossingen, maar we zien allemaal dezelfde problemen. We kunnen elkaar prima vinden in een uitwerking, ook richting college, voor de programmabegroting. Ik ga over naar de moties die wij mede hebben ingediend. De heer Visser noemde de motie (Kennis)uitwisseling Oekraïne al. Daar staat ook onze naam onder. Het is gewoon heel belangrijk dat wij over onze stadsgrenzen heen kijken, vooral met alle kennis die wij in huis hebben. Wij zijn ook heel blij dat de heer Visser en de overige indieners ruimte voor het college hebben overgelaten om hiervoor een passende uitvoering te vinden, want door middel hiervan doen we gewoon meer dan alleen medeleven tonen. Dat is heel belangrijk. Onze fractie voelt ontzettend veel voor de motie Theaternood. Mevrouw Dijk heeft daarbij geholpen. We vinden het ontzettend goed dat deze motie is opgesteld. Dank aan Hart voor Delft voor het opstellen hiervan. Het theater is zeer belangrijk voor ons, voor de stad Delft en ook voor onze inwoners. Ik heb het vaker benoemd als de manier om mensen met elkaar te verbinden. De afgelopen tijd heeft mijn fractie ook verschillende gesprekken gevoerd met het theater. We vinden dat we moeten kijken hoe we structureel ruimte kunnen bieden aan theater in onze stad en dat misschien minder met incidenteel geld moeten gaan doen, want 22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

dat kan overkomen als pappen en nathouden. In onze financiële situatie moeten we dat gewoon af en toe doen, maar nu kijken we erg uit naar de uitwerking door het college voor de lange termijn. De toelichting op de motie Energiearmoede, van Volt, laat ik over aan mevrouw Gremmen. Ook onder de motie Kinderarmoede hebben wij onze naam gezet. Ik vind het wel jammer dat wij zo laag staan, maar dank aan de SP voor die motie. We hebben daar in de commissie het debat over gevoerd. Ik heb uitgelegd dat wij als coalitie maar in het bijzonder ook onze fractie de urgentie enorm voelen. Wij kijken dus uit naar hoe het college daar handen en voeten aan kan geven, want ik ben het met mevrouw De Boer eens dat dit symptoombestrijding is. Als kinderen honger lijden in de klas, komt dat door een slechte thuissituatie, waarschijnlijk door de financiële situatie, maar dit symptoom is zo heftig, ook voor de ontwikkeling van die kinderen, dat we apart moeten bekijken hoe we dat voor hen kunnen oplossen. Op de andere moties wacht ik de reactie van het college af. Ik heb gesproken over de moties die wij mede hebben ingediend. Tot zover mijn eerste termijn. De heer VAN RIJN (VVD): Zo makkelijk komt de heer Maruf natuurlijk niet weg. Vorig jaar hebben we met D66 gestreden voor het dempen of verlagen van de woonlasten.

We hebben daar een afspraak over gemaakt in de Kadernota van 2021, zoals ik al heb gezegd. Steunt u nu onze motie om die woonlastenstijging te dempen omdat er gewoon extra middelen vanuit het Rijk zijn gekomen? De VOORZITTER: Ik wil de heer Van Rijn erop wijzen dat de spreektijd van de VVD haast op is. De heer VAN RIJN (VVD): Ik had mijn microfoon aan laten staan. Wethouder HUIJSMANS: Vijftien seconden. De VOORZITTER: U krijgt van de wethouder Financiën vijftien seconden. Dat is een heel ruimhartige gift. Koester die maar goed. Vooruit, die tellen we erbij op. Maar dat is het dan ook. De heer MARUF (D66): Ik ben de vraag vergeten. Kan de heer Van Rijn die herhalen? Nee hoor, ik zag hem al boos worden! De VOORZITTER: Gaat uw gang, meneer Maruf. En anders komt er maar geen antwoord. Dan geeft u die straks ook maar in de bar. De heer MARUF (D66): Laat ik beginnen met de basis waarop wij elkaar heel goed kunnen vinden: wij moeten gewoon erg ons best doen voor iedere euro die een Delftenaar in de zak kan houden en die we besparen. Ik heb de heer Van Rijn in de aanloop naar dit debat vaker de volgende vraag gesteld. Er wordt € 1,2 miljoen genoemd.

Wat zou de impact zijn als we dat verspreiden over alle huiseigenaren, of dat nou gebeurt door het verlagen van afvalstoffenheffing of door de verwachte inflatiekosten te dempen? Daar zijn we hartstikke voor, maar wij hebben op een gegeven moment met de coalitie keuzes moeten maken voor waaraan wij ons geld besteden. Ik denk dat we met het bedrag dat incidenteel over is gebleven, grote slagen kunnen maken in de aanpak van kinderarmoede, energiearmoede en allerlei andere zaken die we hier met elkaar ontzettend belangrijk vinden. In de basis zijn 23

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2022

we hartstikke voor elke euro die een Delftenaar kan overhouden, maar in dit geval kan ik me voorstellen dat de heer Van Rijn geen genoegen neemt met dit antwoord. De VOORZITTER: De heer Van Rijn gaat zijn kostbare seconden toch nog hieraan besteden. De heer VAN RIJN (VVD): Dus u neemt afstand van de afspraak die we in de vorige Kadernota hebben gemaakt. De heer MARUF (D66): Ik vind dit voorbarig. U mag mij dezelfde vraag stellen bij de uitwerking van de programmabegroting. Dat meen ik oprecht, want dan zien we achter elkaar wat het betekent als we er bijvoorbeeld voor kiezen om lunches op school te verzorgen of om ervoor te zorgen dat de energielasten omlaaggaan in plaats van dat geld te steken in het dempen van de inflatiekosten. Dan mag u opnieuw die vraag stellen. Dan kan ik die ook echt beantwoorden. Vanavond is het vooruitzien. Ik kon het mezelf ook heel makkelijk maken door te zeggen dat we allebei steunen, maar dat vind ik te makkelijk. Mevrouw GREMMEN (Volt): Voorzitter. Allereerst zijn wij blij dat wij de afgelopen dagen als coalitie en oppositie weer een stap naar elkaar hebben kunnen zetten en dat het vijfpuntenplan van de oppositie positief is ontvangen door de coalitiepartijen.

Er zijn de afgelopen tijd veel onderlinge gesprekken geweest over "hoe nu verder?" Vanavond ligt er een mooie procesmotie die een eerste aanzet biedt en een belangrijke bijdrage om met elkaar in de komende maanden te komen tot een transparant proces. Ik had vanmiddag een goed telefoongesprek met onze collega mevrouw Van Velzen van D66. Wij kwamen erop dat we de verschillende mensen in onze raad en hun verschillende krachten beter zouden moeten inzetten en dat een belangrijke basis daarvoor vertrouwen in elkaar is. Juist verschillende geluiden en expertises op verschillende gebieden en de verschillende mensen die wij uit onze eigen achterbannen allemaal vertegenwoordigen, maken ons als gemeenteraad krachtig. Door samen te werken kunnen we als raad hopelijk het beste neerzetten voor de stad en de inwoners, waarvoor we hier uiteindelijk allemaal samen zitten. Dat leken we de laatste dagen een beetje vergeten te zijn. Wij hopen dat we na het zomerreces met de raadsconferentie met elkaar als gehele gemeenteraad, die weer in zijn kracht samenwerkt, een stap in de richting van de toekomst kunnen zetten en een goede schets voor de programmabegroting kunnen maken.

De diversiteit aan moties die vanavond voor ons liggen en veelal met meerdere partijen tot stand zijn gekomen, getuigt van onze potentie als gemeenteraad als wij samenwerken en de uitgestoken hand waarover we het in de afgelopen tijd allemaal hebben gehad, ook eens durven aan te pakken, zoals de heer Maruf zojuist terecht opmerkte. Wij steunen vanavond een hoop moties die thema's raken die ons aan het hart gaan. Wij laten de toelichting daarop verder aan de eerste indieners, maar ik wil wel kort ingaan op de motie Kinderarmoede, die door STIP en D66 wordt bestempeld als "symptoombestrijding". Ik zou willen benadrukken dat juist het voorkomen van honger bij kinderen in de klas armoedepreventie is, dat dit ervoor zorgt dat kinderen zich goed kunnen ontwikkelen en dat dit bovendien tot betere schoolprestaties leidt, wat indirect op de langere termijn ook weer betere gevolgen heeft. Maar dat debat kunnen we ook later voeren, als u dat wilt. Daarnaast zou ik ten aanzien van de motie Theaternood willen toevoegen dat wij die van harte steunen. Wij willen daarbij de aanbeveling doen dat het college de postionpaper van mevrouw Pronk, die vanavond ook aanwezig is, over de financiële toekomst van het theater