Handelingen 30 januari 2025

In alle stukken die naar de commissie gestuurd zijn, lees je dat er behoefte is om dat welzijnswerk dicht op je eigen organisatie te organiseren, zodat die opdrachtgevende kant veel duidelijker vanuit de gemeente kan komen. Dat is volgens mij juist een kans die je prima met de raad aan kan gaan. Je zou met elkaar moeten regelen dat er een conceptopdracht aan die welzijnsorganisatie ligt, maar dat we die ook met de raad bespreken. Dat betekent niet dat je het op elke millimeter met elkaar moet willen vastleggen, maar dat je die sturing veel duidelijker hebt. Dat heb je als je het dicht op je eigen organisatie regelt. We zullen in de voortgang ook duidelijkheid geven over hoe we dat willen organiseren. De motie geeft ons niet alleen dingen mee die in die eerste stap zitten, namelijk ervoor zorgen dat er een nieuwe entiteit komt waar de mensen die nu bij Delft voor Elkaar werken, in komen en het welzijnswerk kunnen continueren, maar eigenlijk ook de hele omgeving en de condities daaromheen. Dat maakt de motie heel krachtig en heel werkbaar. Ik deel met het CDA dat het belangrijk is om de Werkgroep Sociaal Domein vooral in die veel informelere sfeer te benutten om die voortgang met elkaar te bespreken, maar ook om dat gewoon een hele tijd vol te houden, want dit is de eerste stap die we zetten. Die herinrichting van de sociale basis is echt niet morgen af.

We zullen daarbij met elkaar de handen vast moeten houden. Daarbij gelden precies de vragen van mevrouw Gaal: als je vanuit de praktijk dingen hebt die we enigszins geabstraheerd toch willen bespreken, is het veel makkelijker om dat in de Werkgroep Sociaal Domein te doen. Wat mij betreft is het dus echt een superfijne motie met een heel duidelijk kader voor ons in de verdere uitwerking, met aanvullend de hele duidelijke oproep van het CDA om de Werkgroep Sociaal Domein hier veel intensiever voor te gebruiken. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn.

64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Ik heb in de commissie al gezegd dat dit mij als voorzitter van de Werkgroep Sociaal Domein een zeer goed voorstel lijkt. De VOORZITTER: Mooi! Dan is het balletje rond. Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten en dat we kunnen overgaan tot de stemming. In stemming komt motie 7.4.1 (Samen naar een nieuwe structuur voor welzijnswerk in Delft) van de ChristenUnie, Hart voor Delft, Volt, GroenLinks, de PvdA en het CDA. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De VOORZITTER: Een mooie inkleuring en sturing vanuit de raad op dit punt. 13. College van B en W - reactie op rapport m.b.t. impact van armoede op hulporganisaties (nr. 2448649). De VOORZITTER: Omdat wethouder Gooijer afwezig is, vervangt wethouder Schrederhof haar. Mevrouw Verduijn van STIP heeft een motie aangekondigd. Zij krijgt dus als eerste het woord. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. Menstruatiearmoede is een groot probleem. Wat ons betreft bestaat dat uit twee delen. Ten eerste zijn er het taboe en de schaamte rondom menstruatie en mensen die de benodigde producten niet kunnen betalen. Naar aanleiding van het rapport over de impact van armoede op hulporganisaties is in Delft rondvraag gedaan naar menstruatie-uitgavepunten. Hier wordt momenteel weinig gebruik van gemaakt.

De gemeente gaat dus een onderzoekje doen om te kijken waarom dit zo is. Maar ook naar aanleiding van de antwoorden op technische vragen waren we nog niet helemaal overtuigd door de vervolgstappen op dit thema. Met alleen dit onderzoek ben je er nog niet. STIP wil dat de gemeente naast onderzoek ook zelf echt het goede voorbeeld gaat geven. De gemeente kan bedrijven en organisaties stimuleren om menstruatieproducten beschikbaar te stellen en zich echt in te zetten voor meer uitgavepunten. STIP ziet graag dat we de eerste stappen gaan zetten, zodat deze producten in toiletten hopelijk misschien ooit net zo normaal zijn als wc-papier en zodat mensen niet hoeven te kiezen tussen maandverband en brood. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie heeft een vraag over de naam van de motie. U noemt het "de eerste stappen", maar wie heeft nou de eerste stappen gezet? U had het zojuist immers ook over "vervolgstappen van de gemeente". Zijn dit werkelijk de eerste stappen of zijn er al stappen geweest? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Er wordt nu gekeken waarom er minder gebruik wordt gemaakt van de uitgavepunten dan we hopen. Naar aanleiding daarvan hopen we meer stappen te zetten dan alleen één punt aanpassen of één extra ding toevoegen en hopen we dit echt op de kaart te zetten.

65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De heer KRISHNASING (VVD): Er wordt nu een onderzoek gedaan naar waar de behoefte ligt. Hier wordt sturing gegeven aan het onderzoek. Zijn we het onderzoek dan niet juist aan het sturen op de resultaten in plaats van open te onderzoeken waar de vraag ligt en wat de behoefte is? Mevrouw VERDUIJN (STIP): Er zijn al heel veel onderzoeken, wat grotere onderzoeken, bijvoorbeeld in Amsterdam. Men weet dus al wat de lijn ongeveer is. Wij geven hier juist richting aan het onderzoek om te kijken hoe we dit in Delft kunnen oplossen, zodat we na dit onderzoek gelijk stappen kunnen zetten om dit echt aan te pakken. Door de fracties van STIP, de PvdA, GroenLinks en Volt wordt motie 7.5.1 (Eerste stappen tegen menstruatiearmoede) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van de reactie op rapport m.b.t. impact van armoede op hulporganisaties, constaterende dat: -

meer dan 1 op de 4 personen in Nederland menstrueert en meer dan 1 op de 8 van deze personen niet altijd voldoende geld heeft om de noodzakelijke producten te kopen; er stigma en taboe heersen op menstruatie; 37% van de jongens vindt het 'vies' en 34% van de vrouwen vindt het ongemakkelijk om met vrienden over menstruatie te praten; menstruatiearmoede negatieve gevolgen heeft, waaronder meedoen op werk, school en sport en dit leidt tot kansenongelijkheid; hulporganisaties aangeven dat er veel vraag is naar menstruatieproducten;

overwegende dat: -

om armoede en genderongelijkheid te bestrijden en gezondheid te bevorderen, het cruciaal is om stigma's en taboes rondom menstruatie te bestrijden; door openheid te bevorderen kunnen schaamte, ongemak en gevoelens van minderwaardigheid worden verminderd; de gemeente Delft een goed voorbeeld kan geven in het normaliseren van menstruatie zodat bedrijven, organisaties en andere faciliteiten ook volgen; de gemeente gaat onderzoeken hoe het komt dat er weinig gebruik wordt gemaakt van Menstruatie Producten Uitgiftepunten (MUP's) en of er behoefte is aan meer MUP's en kijkt of en hoe een samenwerking met het Armoedefonds vormgegeven kan worden;

verzoekt het college: -

in het onderzoek naar het gebruik van de MUP's mee te nemen: o hoe de gemeente het goede voorbeeld kan geven; 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

-

o hoe de gemeente andere instanties kan stimuleren producten beschikbaar te stellen; o te streven naar het uitbreiden van MUP's en een samenwerking met het Armoedefonds; de raad op de hoogte te stellen door in de voortgangrapportage Nota Armoede het onderwerp menstruatiearmoede op te nemen,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Wij danken mevrouw Verduijn en STIP voor het nemen van het initiatief om deze motie in te dienen. We hebben er graag aan meegeschreven, want ook wij zien echt het belang van het uitgeven van menstruatieproducten, met name omdat vrouwen en meisjes in sommige gevallen gewoon niet mee kunnen doen met de samenleving en met het sociale leven op momenten waarop zij ongesteld zijn, omdat ze gewoon geen middelen hebben om ervoor te betalen. Als je als vrouw voor € 30 per week voedsel moet kopen, kun je niet nog € 5 per week uitgeven aan menstruatieproducten. Dan kan je dus gewoon niet meedoen aan de samenleving. Dat willen we echt voorkomen. Daarom vinden we het heel belangrijk om menstruatie-uitgiftepunten te hebben. Ik kom net uit een cursus Advanced Trauma Life Support van de Federatie Medisch Specialisten. Die heeft op de wc gewoon dingetjes staan met menstruatieproducten. Het is hartstikke mooi dat het zelfs op dat soort plaatsen gewoon beschikbaar is. Toen dacht ik met trots aan de motie die is ingediend door STIP, waarmee we vragen om als gemeente het goede voorbeeld te geven om te laten zien dat het net zo normaal is als wcpapier op de wc voor mensen die daar behoefte aan hebben.

We denken ook dat het beschikbaar stellen van materiaal voor menstruatie het ook normaler maakt, bijvoorbeeld voor jongens en mannen, om het erover te hebben en erover te praten. We hopen dat dit drempels weg gaat nemen. Het is hartstikke goed dat de gemeente al een onderzoek doet naar waarom eerdere menstruatieproducten niet voldoende werden gebruikt. We zijn heel benieuwd wat er uit dat onderzoek komt, maar we denken dat het heel belangrijk is om alvast te anticiperen en dingen beschikbaar te gaan stellen. De VOORZITTER: Mooi, vanuit de praktijk. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Een lang en verhalend betoog van mij. Toen ik afgelopen jaar in Zweden was, zag ik daar overal maandverband en andere menstruatiespullen bij de wc's staan. Het gaat erom dat je als gemeente vertelt: dit is normaal. We zouden het geweldig vinden als ondernemers dit ook doen. We verwachten ook wc-papier van een ondernemer. Laten wij als gemeente dus het goede voorbeeld geven. Daarom dank voor dit initiatief. De VOORZITTER: Dit waren uw laatste woorden deze avond, meneer Treffers, maar ze waren wel betekenisvol. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Menstruatiearmoede bestaat natuurlijk helemaal niet. Waar we het over hebben, is armoede. Met "menstruatiearmoede" wordt een van de trieste gevolgen van armoede bedoeld. De SP vindt het 67

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

onbegrijpelijk dat onze maatschappij zo is opgebouwd dat mensen in groepen zijn ingedeeld: arm, rijk en iets ertussenin. Wat de SP betreft doen we dat anders en bannen we armoede gewoon uit. Dat kan. Op die manier is er ook geen menstruatiearmoede meer. De SP maakt zich druk om armoede in z'n algemeenheid. We zouden ons niet alleen druk moeten maken over slechts één van de gevolgen van armoede omdat we ons daar toevallig in kunnen verplaatsen. Dat laat onverlet dat wij natuurlijk wel voor deze motie zijn, want ook al is het symptoombestrijding, alle beetjes helpen. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Meneer Van der Sluis heeft het gras voor mijn voeten weggemaaid. Ik wil alleen nog zeggen hoe triest het is dat we er in deze raad over moeten spreken dat er mensen zijn die dit niet kunnen betalen. De VOORZITTER: Dat is een waar woord. Mevrouw OSEPA (GroenLinks): Voorzitter. We zijn STIP heel dankbaar voor het opstellen van deze motie. GroenLinks was in de vorige termijn met onze collega Catharine Bij de Vaate een van de kartrekkers om menstruatieproducten in de voedselpakketten te krijgen. We zijn dus hartstikke blij dat we hier nog steeds aandacht aan besteden, maar het moet nu echt wel wat concreter. Vandaar deze motie. We hopen dus dat zij iets positiefs brengt wat beter is dan zoals het nu is. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Alles is al gezegd.

Het is natuurlijk verschrikkelijk dat we hier überhaupt over moeten praten, maar ik heb nog wel een vraag. Die is misschien een beetje ambtelijk. Er wordt straks een onderzoek gedaan. Daar komt hopelijk iets uit. Zou het dan niet efficiënter zijn om te kijken wat daaruit komt en om dan gewoon iets te doen? Misschien komt er wel uit dat de producten op de verkeerde plek staan of dat mensen ze niet weten te vinden. Dan weet je hoe het komt en dan ga je gewoon iets doen. Dan zegt de wethouder straks: dat ga ik dan doen. En dan gaat ze dat doen. Ik vraag me dus af wat we ermee winnen om daar nu al een voorschot op te nemen als we niet eens weten waar het door komt. De VOORZITTER: Is dit eigenlijk een vraag aan de indieners van de motie? Mevrouw VAN VELZEN (D66): Misschien wel, maar ook aan de wethouder. De VOORZITTER: Prima. Als een van de indieners daar straks op wil reageren, kan dat natuurlijk. Ik maak het rondje even af. Mevrouw Verduijn, denk er even over na. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Het concreet maken van dit probleem vinden wij het beste. Helaas is dat nodig. Wij steunen deze motie omdat heel veel mensen zelfs wc-rollen pikken. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Het is goed dat mevrouw Gaal dit zegt, want eigenlijk vraag ik juist om iets veel concreters dan dit.

Ik vraag de wethouder namelijk om toe te zeggen om de uitkomst van het onderzoek gewoon in de praktijk te brengen. Ik vind dít helemaal niet zo heel concreet. Mijn vraag is dus eigenlijk of er niet gewoon 68

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

een toezegging kan komen in de zin van: we gaan een onderzoek doen, we kijken waar het probleem zit en dan gaan we gewoon in de actiestand. Dat is het dan. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Als je een onderzoek gaat doen, duurt het natuurlijk weer een tijd voordat we de uitkomst daarvan hebben, maar we moeten wel ergens beginnen. Ik denk gewoon: beter gisteren al neergelegd dan volgende week erover spreken. De heer KRISHNASING (VVD): Het punt van mevrouw Van Velzen hebben wij eigenlijk ook gemaakt in de commissie: kan de wethouder niet gewoon aan de slag? Dus: weten waar het probleem zit en dan vervolgens aan de slag in plaats van te sturen op een onderzoek. We zijn benieuwd naar het antwoord van de wethouder. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Soms is het fijn om achteraan aan te sluiten, want we kunnen ons aansluiten bij wat D66 heeft gezegd, maar we sluiten ons ook aan bij wat de heer Van der Sluis van de SP heeft gezegd over armoede, want dat delen wij ook. We delen armoede in vakjes in, maar er is gewoon armoede en daardoor kunnen mensen iets niet bereiken. De VOORZITTER: Mevrouw Verduijn, wil u nog iets zeggen naar aanleiding van de vraag die impliciet gesteld werd door mevrouw Van Velzen of laat u het aan de wethouder? Oké, we gaan naar de wethouder. Dan houden we de vaart erin. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter.

Volgens mij staan er eigenlijk twee vragen in de opgebouwde motie. De ene vraag is: als we menstruatieproducten aanbieden, wat is dan de meest logische plek? Welke plek wordt het best benut? Daar is al wel wat onderzoek naar gedaan. Dat zijn eigenlijk de plekken waar veel mensen komen. Dat zijn dus de scholen, de bibliotheek; dat soort plekken zijn de effectiefste plekken waarmee je aan de slag zou moeten gaan. Daar zou je kunnen gaan kijken hoe je dat kan uitbreiden. Daarbij gaat het niet alleen om onszelf als gemeente, maar ook om bedrijven. Maar er zit ook een tweede vraag in. Die gaat eigenlijk vooral over een cultuurvraagstuk, want je wilt niet alleen die producten aanbieden, maar ook dit een beetje normaal maken. Wij zeiden op kantoor dus al: moet het nou op de mannenen de vrouwen-wc? Het zijn hele andere vraagstukken. Ik denk dat beide essentieel zijn. We weten, zoals D66 zei, ook best al veel over welke plekken effectief zijn en welke niet effectief zijn. Dat zouden we nog wat kunnen verbreden. Je kan ook proberen hoe dat werkt. Maar dat andere vraagstuk is natuurlijk veel complexer. Ik denk dat het goed is om dat te onderzoeken: waar is het effectief in de cultuur die we met elkaar op dat punt hebben en waarin dingen niet meer bespreekbaar zijn? Ik kan de motie toezeggen of we kunnen haar in stemming brengen.

Beide kan, maar volgens mij kunnen wij goed van de kant met de vragen die er liggen. De VOORZITTER: Geeft dit nog aanleiding tot aanvullende vragen? Ik constateer dat ik de beraadslaging kan sluiten en dat we kunnen overgaan tot de stemming. In stemming komt motie 7.5.1 (Eerste stappen tegen menstruatiearmoede) van STIP, de PvdA, GroenLinks en Volt. 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer KRISHNASING (VVD): Voorzitter. Mevrouw Van Velzen zei zojuist dat er eigenlijk gewoon bekeken moet worden waar het probleem zit, dat het aangepakt moet worden en dat er aan de slag gegaan moet worden. Daar staat de Delftse VVD ook voor. We vinden dit onderzoek te sturend in een bepaalde richting. Het gaat erom waar de behoefte ligt en wat het probleem is. Pak dat aan. Daarom zullen we tegen deze motie stemmen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Wij sluiten ons helemaal aan bij de beantwoording door de wethouder. Daarom zullen we voorstemmen. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft sluit zich aan bij de woorden van de heer Van der Woerd. Wij zullen voor deze motie stemmen, hoewel wij wel vinden dat er wat directer actie ondernomen moet worden, maar we zien dit als een mooi begin. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 34 tegen 3 stemmen, waarbij de fractie van de VVD ertegen heeft gestemd. 14. Sluiting. De VOORZITTER: We zijn aan het einde gekomen van deze vergadering. Ik wens u allen een goede nachtrust toe. Hartelijk dank voor de inzet van vandaag. De vergadering wordt om 23.33 uur gesloten. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 februari 2025.

J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart J. Mimpen

70

, voorzitter.

, griffier.