Handelingen 3 april 2025

Hoewel zonnepanelen natuurlijk te allen tijde goed en met de juiste materialen moeten worden bevestigd, maken we ons wel zorgen, ook gezien de recente branden in de stad. Dat roept toch weer de vraag op wat er allemaal kan gebeuren. We snappen de wens heel goed, maar ik moet zeggen dat Onafhankelijk Delft zeer gecharmeerd is van het idee dat wat monumentaal is, monumentaal moet blijven. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Met het Agnetapark hebben we het natuurlijk over een hele bijzondere plek. Het is niet voor niks een rijksmonument. Dat is ook de reden waarom wij daar superomzichtig mee omgaan en waarom deze nota vooral is opgesteld door onze mensen van Erfgoed, die kijken wat daar heel misschien, als je het toch zou willen, toch mogelijk zou kunnen zijn. Dat is nadrukkelijk de manier waarop ze erin zijn gegaan vanuit de wens van de raad om toch te kijken of er iets kan, omdat we de energietransitie heel belangrijk vinden, maar ook wetende dat dit een hele bijzondere plek is. Niet alleen onze mensen van Erfgoed, maar ook de mensen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn hier nauw bij betrokken en komen tot de slotsom dat het wel zou kunnen op deze voorzichtige, heel duidelijk gedefinieerde manier. Daarmee denk ik dat we hier heel zorgvuldig mee omgaan, met echt de nadruk op het behoud van erfgoed.

Ik denk dat hier een mooi voorstel ligt en ik nodig u van harte uit om dat aan te nemen. De VOORZITTER: Er was nog een vraag van mevrouw De Koning. Wethouder VAN VLIET: Dat klopt. Rode dakpannen als zonnepanelen zijn in het Agnetapark niet toegestaan, omdat dat heel erg afwijkt in het beeld. Het mag ook niet.

46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Dan sluit ik de beraadslaging. We gaan stemmen over het voorstel. In stemming komt het voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. In de inbreng van de SP zijn een aantal meningen als feiten gepresenteerd en zaten ook een aantal aannames. Wij hebben een andere mening en stemmen daarom voor het wat ons betreft afgewogen voorstel met respect voor alle belangen. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Ook wij zullen voor dit voorstel stemmen. We vinden het een goed afgewogen plan voor deze bijzondere plek in Delft. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Dit voorstel van het college juichen wij van harte toe. We zien een goede stap naar het makkelijker verduurzamen van monumenten die tegelijkertijd recht doet aan de historische en culturele waarde van de woningen in het Agnetapark. Het voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 36 stemmen tegen 1 stem, waarbij de fractie van de SP ertegen heeft gestemd. De heer VAN DER SLUIS (SP): U zei net dat u tegen de lijn inging, maar dat is mijn werk; laten we daar even duidelijk over zijn. De VOORZITTER: Ja, dat werkt gewoon toch het fijnst. Dat is het betrouwbaarst en het meest vertrouwd. 50.

College van B en W - Beantwoording schriftelijke vragen van de fracties STIP en PvdA inzake doneerringen aan prullenbakken (2505048). De VOORZITTER: Er is een motie aangekondigd door de heer Brink. De heer BRINK (STIP): Voorzitter. Statiegeld heeft ervoor gezorgd dat het zwerfafval is verminderd en dat meer flesjes en blikjes worden gerecycled. Toch zijn we er nog niet. Het doel van 90% inleveren halen we nog niet. Ook in Delft eindigen nog veel flesjes in de prullenbak op straat. Dat is niet in lijn met waar we in Delft naar streven: een schone en circulaire stad. In het commissiedebat was de vraag: wat is nu eigenlijk het probleem? Zitten er wel statiegeldflesjes in de prullenbak en worden deze eigenlijk wel leeggetrokken? Vandaag namen Simon de Rijk van de PvdA - hij zit hier op de tribune - en ik de proef op de som. Gewapend met een grote vuilniszak en schoonmaakhandschoenen gingen we de stad in. Onderweg troffen we meerdere prullenbakken aan die al opengetrokken waren of waar flesjes op gezet waren. Na een uurtje zat onze vuilniszak propvol en was het tijd om onze winst te tellen. Zeven glazen flesjes, veertien plastic flesjes en negen blikjes. We spraken ook met een 47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

statiegeldverzamelaar, die we toevallig tegenkwamen. Hij liep dagelijks rond en verdiende hier zo'n twee tientjes per dag mee. We wilden eigenlijk een ijsje kopen van onze opbrengsten, maar we hebben uiteindelijk straatverkoper Petru blij gemaakt met onze zak flesjes. STIP dient samen met de PvdA, Onafhankelijk Delft en D66 een motie in. De VOORZITTER: Nu komt u ook op het terrein van de SP. De heer VAN DER SLUIS (SP): U heeft iemand gesproken die ongeveer twee tientjes per dag verdiende. Hoeveel uur denkt u dat hij daar per dag mee bezig was en hoe verhoudt dat zich tot het minimumloon? De heer BRINK (STIP): Een verwachte interruptie vanuit de hoek van de SP: dit waren zijn enige inkomsten; verder zat hij in de bijstand. Dit was voor hem puur een extra inkomstenbron. Hij vond het ook fijn om dit te doen, maar wat wel gebeurde, was dat hij met zijn hand in die prullenbakken moest graaien en helemaal onder de troep zat. We hebben dat ook zelf ervaren. Ik denk dat we allebei nog redelijk ruiken naar de mayonaise en de troep die in de prullenbakken zat. STIP dient dus samen met de PvdA, Onafhankelijk Delft en D66 een motie in. We vragen het college om donatieringen of donatiebakken in de stad te plaatsen. Hier kunnen mensen hun flesjes en blikjes achterlaten, zodat anderen die mee kunnen nemen. We verlagen de drempel voor recycling en we verminderen de kans op zwerfafval.

Laten we zorgen dat in Delft niemand meer in de prullenbakken hoeft te vissen. Laten we samen werken aan een circulaire en ook vriendelijke stad. De VOORZITTER: We zetten vanavond weer grote stappen. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Ik heb twee vragen aan STIP. Zo'n donatiering maakt het natuurlijk ook voor mensen die het niet nodig hebben veel makkelijker om even een flesje mee te pakken en in te leveren bij de winkel. Hoe gaan we dat voorkomen? Oftewel: hoe komen de gedoneerde flessen bij de juiste mensen terecht? Ten tweede is in verschillende gemeenten, zoals Leiden, Nijmegen, Amsterdam, Brede en Eindhoven, een proef met donatieringen mislukt. Welke lessen heeft STIP uit het mislukken van die proeven getrokken die we het college willen meegeven als deze motie wordt aangenomen? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik heb een vraag over de financiering, want als ik het goed begrijp, gaan we budget voor single-use plastic, SUP, gebruiken voor multi-use plastic, MUP. Hoe ziet STIP dat? De VOORZITTER: Jeetje, meneer Van der Woerd. U maakt het wel ingewikkeld! De heer TREFFERS (Volt): Ik heb ook een vraag over de financiering, want geld kan je maar één keer uitgeven; ik lijk de VVD wel. Maar ik ben toch benieuwd wat de gemeente niet meer gaat doen na het aannemen van deze motie, die vraagt om ons te focussen op donatieringen en donatiebakken. 48

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Geen vraag over de financiën, maar wel over de overheidsrol, ook een VVD-paradepaardje. Waarom zou de gemeente Delft op dit thema ineens zo'n grote broek aantrekken, terwijl Verpact ook al allerlei donatiebakken in Nederlandse gemeenten wil plaatsen? De heer BRINK (STIP): Ik zal het rijtje langsgaan. Allereerst waren er een paar vragen van het CDA. Het maakt mij helemaal niet uit wie de flesjes uit de donatieringen haalt, als de flesjes maar worden ingeleverd. We gaan toch geen onderscheid maken tussen de "juiste" mensen die de flesjes eruit mogen halen? Dat is toch onzin? Welke lessen hebben we geleerd uit andere steden? Daar heeft de PvdA een hele leuke theorie over bedacht waar ik me in kan vinden. Het viel de PvdA namelijk op dat dit een succes is geworden in de steden waar deze ringen geel of in ieder geval in een opvallende kleur waren geverfd of waar er in ieder geval een duidelijke sticker op zat die aangaf waar de ringen voor waren. Ik denk dat dat wel een belangrijke les is om mee te nemen. Dan de vraag van de ChristenUnie over de financiering en de SUP-gelden en, zoals de heer Van der Woerd het opeens noemde, de MUP-gelden. De SUP-gelden zijn een landelijke subsidie die in te zetten is voor circulariteit in de breedste zin van het woord. Dit jaar worden ze bijvoorbeeld besteed aan de zelfpersende prullenbakken.

Volgend jaar kunnen we ze weer aan iets anders besteden. Ze zijn dus nog niet bestemd. Wij stellen voor om ze voor volgend jaar in ieder geval voor een deel aan die donatieringen of -bakken te besteden. Wat SUP of MUP betreft: we hebben het hier over statiegeld. Het wordt uiteindelijk wel gerecycled, maar het zijn niet van die bekers die je kunt hergebruiken. Dit zijn statiegeldflesjes die worden ingezameld om te worden gerecycled. Volt zegt dat we het geld maar één keer kunnen uitgeven en stelde inderdaad een soort VVD-vraag. We kunnen het geld inderdaad maar één keer uitgeven, maar wij stellen dus voor om de SUP-gelden nu, in ieder geval voor wat nodig is om dit te financieren - die SUP-gelden zijn best royaal - voor dit jaar te besteden aan de donatieringen of donatiebakken. Ten slotte de vraag van de VVD of dit een overheidsrol is. De verantwoordelijkheid voor de verpakkingsindustrie ligt bij het samenwerkingsconvenant Verpact. Die zijn er verantwoordelijk voor dat het netjes wordt ingezameld. Dat gebeurt op dit moment heel slecht. We halen die 90% echt niet. Dat is heel erg jammer. Het blijkt bijvoorbeeld ook dat niemand die statiegeldbak wil hebben. Ze worden inmiddels gratis aangeboden, maar winkeliers zitten er simpelweg niet op te wachten. Die inzameling loopt dus ontzettend vast.

Daarom kunnen wij als gemeente nu proberen om in ieder geval nog een beetje extra te doen om te zorgen dat we de stad netjes schoon houden. Ik denk dat ik daarmee heb gereageerd op alle interrupties.

49

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Een uitstekende beantwoording van de vragen; dus mijn complimenten daarvoor. Toch ga ik even terug naar single-use plastic; u had het ook over blikjes. In de documentatie over waar SUP allemaal voor gebruikt wordt, worden heel veel materialen genoemd, maar helaas niet de materialen waar deze flesjes van gemaakt zijn. Het is dus toch ander geld met een andere bedoeling. De heer BRINK (STIP): Deze SUP-gelden zijn in te zetten voor circulariteit in de breedste zin van het woord. Dat is ook waar die SUP-gelden echt voor bedoeld zijn. Juist bijvoorbeeld aluminium, waar u het over heeft, is heel belangrijk. Dat is een kostbaar metaal, dat we juist goed moeten recyclen. Door de fracties van STIP, de PvdA, Onafhankelijk Delft en D66 wordt motie 6.5.1 (Donatieringen en donatiebakken) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 april 2025 ter bespreking van de beantwoording van de schriftelijke vragen inzake doneerringen aan prullenbakken. We stellen vast dat: -

-

om meer plastic te recyclen en zwerfafval terug te dringen statiegeld wordt geheven; momenteel 84% van de blikjes en 77% van de flesjes wordt ingeleverd, terwijl wettelijk gestreefd wordt naar 90%; in prullenbakken wordt leeggevist4 om statiegeldflesjes in te leveren; in het Afvalfonds Plan van Aanpak verhoging inzameling plastic drankflessen is opgenomen 68.000 donatieringen aan openbare prullenbakken op te hangen voor Q4 2025 als onderdeel van de maatregelen om de inzameling te verhogen; Delft nog geen keuze heeft gemaakt over het ophangen van donatieringen of donatiebakken.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

statiegeldflesjes die in prullenbakken verdwijnen, ervoor zorgen dat we niet bewegen naar een duurzamer en circulair Delft; donatieringen of donatiebakken de drempel verlagen tot recycling van flesjes en blikjes die anders in prullenbakken zouden verdwijnen en de kans op zwerfafval verlagen; hoewel Stichting Verpact verantwoordelijk is voor voldoende statiegeldinleverpunten, zij nu nog geen concrete en effectieve plannen heeft voor extra inleverpunten; de gemeente Delft het systeem kan ondersteunen zodat zwerfafval wordt tegengegaan, recycling wordt gestimuleerd en inwoners op een veilige en waardige manier statiegeld kunnen inzamelen; 50

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

-

Delft een jaarlijkse vergoeding ontvangt om Single Use Plastic (SUP) in zwerfafval tegen te gaan.

We geven het college opdracht om: -

donatieringen of donatiebakken te plaatsen op meerdere strategische plekken in de stad; deze investering en de exploitatie te financieren uit de jaarlijkse vergoeding vanaf 2026 voor terugdringen van SUP; de raad een terugkoppeling te sturen uiterlijk in Q1 2026."

De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik vroeg me samen met mijn fractiegenoten af of het nou gaat om doneerringen of om donatieringen; dat loopt in dit verhaal nogal door elkaar. Hart voor Delft is bang voor mogelijke inzamelbendevorming, waarbij iedere inzamelaar zijn of haar inzamelgebied als territorium gaat zien. Dat is natuurlijk een grapje, maar in alle ernst vinden we dit een lastige motie. Mensen die de prullenbakken langsgaan, zullen naast donatieringen, doneerringen of hoe je ze wil noemen, ook altijd nog een graai nemen in de bakken om er zeker van te zijn dat daar niets in is gegooid. Daarmee schiet de motie ons inziens een beetje haar doel voorbij, maar ik neem aan dat de wethouder hier nog iets over wil zeggen. Dat wachten we nog even af. We kregen zojuist wel het laatste nieuws binnen dat in De Telegraaf van vandaag staat dat een verhoging van het statiegeld zeer binnenkort in aantocht is. Het is dus de vraag of mensen het dan nog zo makkelijk in de prullenbak of in een doneerring willen gooien. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Natuurlijk is het idee van donatieringen sympathiek. We zijn er principieel helemaal niet tegen. Als het zou werken, zou het een heel mooi idee zijn, maar werkt dit en gaat dit werken? De motie is best selectief: er worden alleen pilots genoemd waarin dit een succes is geweest.

Er wordt niks gezegd over waar het mislukt is en hoe dat dan kan. Er wordt nu gezegd dat dat aan de kleur ligt, maar er zijn ook andere theorieën over. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Stelt het CDA voor om voortaan moties van zes kantjes in te dienen? De heer VALK (CDA): Nee. De VOORZITTER: Gaat u dan maar door met uw betoog. Meneer Van der Steeg, hier moet u het mee doen. De heer VALK (CDA): De motie heeft maar liefst elf voetnoten. Dat maakt mij altijd nieuwsgierig. Ik zag een onderbouwing dat dit zou kunnen werken, met een referentie naar een rapport uit augustus 2017 van CE Delft. Dat is best bijzonder, want dat rapport is vier jaar voor de eerste pilot met doneerringen geschreven en het gaat er ook helemaal niet over. Het gaat over de invoering van statiegeld. In dat 51

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

rapport van 150 pagina's wordt ook niks gezegd waaruit blijkt dat donatieringen kunnen werken. Dat kon het onderzoek ook niet weten, want het was toen vier jaar voordat zij geïntroduceerd werden. De onderbouwing is dus een beetje creatief. De heer BRINK (STIP): Een correctie: het rapport was niet uit 2017, maar uit 2015 en de doneerringen worden daarin al wél genoemd. Dit was een onderzoek naar de invoering van statiegeld en de effecten daarvan. Die waren natuurlijk al langer onderzocht. Een van de genoemde effecten was de opkomst van "premiejagers", zoals ze werden genoemd, mensen die op statiegeld zouden gaan jagen. De VOORZITTER: Meneer Brink, ik moet u even corrigeren, want u bent te lang van stof. Een interruptie moet kort en krachtig zijn. In de tweede termijn kunt u het weer helemaal rechtzetten. Kunt u tot een afronding komen van uw interruptie? De heer BRINK (STIP): Heeft het CDA dan gelezen dat er wordt aangegeven dat doneerringen juist wél succesvol kunnen zijn en heeft het CDA ook de cijfers erbij gepakt? De heer VALK (CDA): In de voetnoot over dit rapport staat augustus 2017; dan hebben de onderzoekers zich misschien vergist in de datum. En in de conclusie staat dit in ieder geval niet. Er wordt wel gesproken over inzamelpunten, maar wellicht wordt het ergens in de 150 pagina's in een kantlijn genoemd.

Het onderwerp van dit onderzoek was de invoering van statiegeld en dat is toch wat anders. Maar veel belangrijker dan de datum, of die nou correct genoemd is door de onderzoekers of niet, is natuurlijk of dit in Delft gaat werken of niet. In gemeenten die erg op Delft lijken, blijkt het niet te werken. In die donatieringen wordt ook ander afval gedaan dan blik of plastic, zoals kranten, etensbakjes of plastic afval. Wij zijn er bang voor nogmaals, we hopen dat het niet zal gebeuren - dat dit juist gaat leiden tot extra verrommeling in de binnenstad. Daarom zouden wij het hiervoor bestemde geld toch liever gebruiken voor maatregelen waarvan we zeker weten dat zij werken dan dat we iets gaan proberen. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik ben benieuwd aan wat voor soort maatregelen het CDA dan zou denken die wél zouden kunnen werken. De heer VALK (CDA): Dat is een beetje de standaardvraag: als je tegen een motie bent, moet je met een heel tegenplan komen. Wij vragen best regelmatig aandacht voor het tegengaan van verrommeling, bijvoorbeeld door minder afval buiten containers te plaatsen en door minder afval te dumpen. Maar in steden die op Delft lijken, bijvoorbeeld Leiden, een stad die qua samenstelling en grootte erg op Delft lijkt, bleek het in ieder geval niet te leiden tot minder zwerfafval. Dan sla je de plank mis, ondanks de goede bedoelingen van het idee.

Nogmaals, het idee is heel goed en sympathiek, maar we moeten zeker weten dat het werkt. Die twijfel hebben wij. Mevrouw GERRITSEN (D66): Dat is juist de reden waarom we met die motie aan de slag willen met een pilot om te kijken of het zou werken. Is dat dan iets voor het CDA 52

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

om daar interesse in te hebben om te checken of dit werkt? Zo ja, dan gaan we het verder uitrollen. De heer VALK (CDA): De motie vraagt niet om een pilot, maar om het plaatsen van doneerringen als definitief beleid. Maar los daarvan, we hoeven niet altijd vooruit te lopen. Als we betere ideeën hebben over waarvoor we die SUP-gelden kunnen gebruiken, dan zouden wij dat voorstellen. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks vindt dat het inleveren van statiegeldflesjes en -blikjes toch echt een verantwoordelijkheid is van de branche, de verpakkingsindustrie. De verpakkingsindustrie moet echt primair zelf ervoor zorgen dat het inleverpercentage stijgt. In de motie ligt het accent ook iets meer op duurzaamheid. De motie doet ook een appel op een circulaire stad. Dat zijn zaken die GroenLinks aanspreken en waarbij het college aan zet is en Delft een verantwoordelijkheid heeft. Het is fijn dat de indieners een slimme dekking hebben gevonden, maar dan gaat GroenLinks er wel van uit dat het onderhoud van de doneerringen niet ten koste gaat van het budget voor onderhoud van de openbare ruimte. Graag een reactie van de wethouder op dat punt. GroenLinks vraagt zich ook af of het SUP-potje echt bedoeld is voor zoiets als doneerringen en -bakken. De ChristenUnie had daar ook vragen over. STIP gaf daar antwoord op, maar ik ben benieuwd hoe de wethouder dit ziet.

Verder zijn we benieuwd naar de antwoorden op de vragen die tot nu toe zijn gesteld. Mevrouw GERRITSEN (D66): Voorzitter. D66 vraagt al sinds 2023 om betere statiegeldinzameling. We hebben geduldig gewacht op onderzoek, op actie vanuit het college en op beweging vanuit de industrie, waar GroenLinks het heel terecht over heeft. Maar de rommel op straat blijft en het blijft aan mensen zelf om een afvalbak te zoeken voor hun flesje of blikje om statiegeld te verzamelen. Daarom nemen we nu het heft in eigen handen. Met dit voorstel geven we een signaal: genoeg gewacht; het is tijd om verantwoordelijkheid te pakken voor schone oplossingen. Of het nou via doneerringen gebeurt of via fel gele donatiebakken, wij willen dat Delft niet alleen op papier laat zien een schone en sociale stad te zijn en dat we oog hebben voor de mensen die afhankelijk zijn van statiegeld, zonder dat ze daarvoor door het afval hoeven te rommelen. Laat dit voorstel een kleine ingreep zijn, maar met waarde voor een schonere en socialere stad. De heer TREFFERS (Volt): Ik was een beetje verrast toen ik D66 onder deze motie zag staan, want als ik me uw inbreng in de commissie goed herinner, kwam die eigenlijk neer op: die doneerringen werken niet, maar wij hebben misschien een optie die wel werkt, namelijk de donatiebak; wij zijn dus tegen doneerringen, maar voor donatiebakken.

Vervolgens zie ik een motie voor allebei van jullie gezamenlijk, STIP en D66. Zijn doneerringen in de afgelopen twee weken ineens een goed idee geworden of wil D66 eigenlijk liever alleen donatiebakken? De VOORZITTER: Dat is een gewetensvraag, mevrouw Gerritsen. 53

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw GERRITSEN (D66): Nou, dat is eigenlijk helemaal geen gewetensvraag, want ik weet niet hoe Volt hierbij komt. Ik heb alleen het antwoord van het college herhaald. Het college gaf namelijk zelf aan die doneerringen niet echt te zien zitten. Toen hebben wij dus dit alternatief geboden en gevraagd of de donatiebak niet iets voor Delft is. Vandaar dat deze twee opties er nu voor het college liggen om zelf te kiezen wat beter past in onze stad. De heer TREFFERS (Volt): Als ik mevrouw Gerritsen mag samenvatten, is zij het dus niet eens met de constatering van het college dat doneerringen eigenlijk niet goed werken of in ieder geval heel twijfelachtig werken. De heer HERREMA (GroenLinks): Ik begrijp nu uit het antwoord van D66 dat het ofof is, dus óf doneerringen óf de bakken die D66 voorstelt. Klopt dat? Mevrouw GERRITSEN (D66): Laat ik heel duidelijk zijn: D66 wil dat we een schonere en sociale stad worden. Of dat nou via donatieringen of via de donatiebakken gaat, is mij eerlijk gezegd om het even. Ik laat het aan het college om voor de uitvoering te gaan in de zin van "wat past nou goed?", want dat vertrouwen heb ik in het college. De VOORZITTER: Nee, meneer Treffers. Is het echt iets nieuws of gaan we herhalen? Nou, u krijgt nog één poging. De heer TREFFERS (Volt): Volgens mij legt mevrouw Gerritsen in het antwoord heel goed bloot wat het probleem is.

Het gaat om het middel en om het doel. Het doel is natuurlijk om een schone, sociale stad te worden, maar wat D66 in samenwerking met andere partijen nu doet, is zeggen: om dat doel te bereiken, willen we per se dat de gemeente donatieringen of donatiebakken gebruikt. Dat is nou juist zo gek. Kan D66 mij uitleggen waarom dat middel zo belangrijk is voor D66? Mevrouw GERRITSEN (D66): Ja, dat kan D66 zeker, want D66 wacht al sinds 2023 op een oplossing voor dit probleem, dat wij hier al anderhalf jaar schetsen. Die oplossing komt er niet. Wij nemen dus de verantwoordelijkheid om een motie op te stellen. Ik hoop en ga er ook van uit dat Volt die verantwoordelijkheid ook neemt. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wij staan natuurlijk ook onder de motie. STIP en D66 hebben de motie al mooi uitgelegd. Onafhankelijk Delft heeft ons standpunt in de commissievergadering al vurig naar voren gebracht. Ik wil benadrukken dat ik het heel mooi vind dat STIP en de PvdA vandaag de proef op de som hebben genomen en zoveel blikjes hebben opgevist. Dat is een erg mooi beeld en het is leuk dat jullie dat hebben gedaan. Voor Onafhankelijk Delft is deze motie een stap vooruit in de maatschappij door met een eenvoudige oplossing bij te dragen.

Uiteraard hopen we nog steeds dat de doneerringen gedoneerd worden, want dat zou mooi passen bij het streven naar zo veel mogelijk recycling. 54

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Het plaatsen van doneerringen hebben we in de commissie al uitgebreid besproken. Charmant hoor, maar de Delftse VVD is echt wel kritisch, eigenlijk om een aantal heel eenvoudige redenen. In de eerste plaats willen we daarmee onnodig meer doen. De verpakkende industrie gaat al een heel aantal inleverpunten toevoegen. Het daarbovenop plaatsen van doneerringen of donatiebakken binnen onze gemeentegrens is wat ons betreft dus overbodig; dat is helemaal niet onze rol. Dat is meteen een bruggetje naar de tweede eenvoudige reden. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Zoals al werd aangehaald, zijn heel veel ondernemers niet genegen om deze automaten over te nemen, ook als ze gratis worden aangeboden. Vindt u dat er een verplichting moet komen voor ondernemers om dit te gaan doen? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik hoorde net van mijn buurman dat juist heel veel commerciële partijen deze bakken heel graag neer willen zetten op populaire plaatsen. Het argument dat die partijen dat allemaal helemaal niet zouden willen, is wat mij betreft dus een drogreden. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Een van de grote partijen is bijvoorbeeld de NS, die al heel lang zegt dat ze dit willen, maar uiteindelijk blijkt het toch niet te werken. Vindt u dan niet dat we bijvoorbeeld de NS dit gewoon moeten gaan verplichten? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Natuurlijk niet.

Geen rol voor de gemeente is ons tweede belangrijke punt van aandacht. De commerciële verpakkingsindustrie moet oplossingen aanbieden in plaats van dat de gemeente nu extra moet investeren. Dat is wat ons betreft helemaal niet nodig. Wij onderschrijven dus het standpunt van het college en wij investeren niet in doneerringen of donatiebakken. Wij zullen dus niet voor de motie van STIP en consorten stemmen. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Er zijn verschillende redenen waarom wij voor het toepassen van donatieringen/doneerringen zijn. STIP heeft al iets gezegd over de huidige situatie en GroenLinks, D66 en OD hebben al iets gezegd over bijvoorbeeld circulariteit. Wij sluiten ons daarbij aan. Voor ons is het belangrijk dat het graaien in afvalbakken simpelweg onwenselijk is, niet alleen vanwege de kans op zwerfafval, zoals STIP al aanhaalde, maar ook omdat er, om maar wat te noemen, glas, naalden of hondenpoep in zo'n bak kunnen zitten. Mensen kunnen zich dus ook bezeren of zelfs ziek worden. Het is niet voor niks dat de afvalhelden van Avalex en Werkse! handschoenen dragen wanneer zij containers en prullenbakken in de stad legen. Daarnaast is ook Schouders onder Schoon, een platform van organisaties tegen zwerfafval, een voorstander van donatieringen.

Wij denken dus dat donatieringen niet zullen leiden tot meer afval, zeker wanneer er ook wordt ingezet op bijvoorbeeld het concept van de adoptiebak, zoals in heel veel gemeenten wordt gedaan. Wij 55

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

geloven dat dit concept in een stad waar heel veel betrokken mensen wonen, ook goed kan slagen in Delft. Ziet het college - dat is een van onze vragen - kans om prullenbakken met donatieringen ook geheel of deels als adoptiebak te laten bestaan en om daar iets voor in te regelen? Dat scheelt wellicht ook weer onderhoudskosten. Wat die kosten betreft: er zijn misschien ook gewoon allerlei subsidies mogelijk waarmee deze zaken bekostigd kunnen worden; wellicht moet dat even uitgezocht worden. Het zou niet nodig moeten zijn om statiegeld te moeten verzamelen. Toch gebeurt dit door allerlei verschillende mensen om allerlei verschillende redenen. Het goed, veilig en sociaal aanbieden van statiegeld kan verschil maken voor deze mensen, een verschil dat wij in navolging van een flink aantal andere gemeenten ook willen maken. Wij verwachten dat er wel enige campagne gevoerd moet worden voor het bekend worden van donatieringen. Het zal wellicht een tijdje duren voordat mensen eraan gewend zijn, maar wij hebben er vertrouwen in dat naarmate in Delft en in de rest van het land meer duidelijke en opvallende donatieringen komen, er meer gebruik van zal worden gemaakt als een concrete uiting van een stad waarin waarden als "samen maken we de stad" en "naar elkaar omzien" belangrijk zijn. Het is een mooie, zichtbare stap, zoals OD al aangaf.

Wij hopen dan ook op brede steun voor deze zeer bescheiden motie, waarin we, zoals D66 al aangaf, het college de ruimte laten om hier een goede invulling aan te geven, inclusief de financiering daarvan met bijvoorbeeld subsidies. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Volt voelt heel veel verantwoordelijkheid voor een schone en sociale stad. Daarom zijn wij altijd op zoek naar efficiënte en effectieve manieren om duurzaamheid en circulariteit te bevorderen. Daarom zullen wij tegen deze motie stemmen. Daar heb ik drie argumenten voor. U kent Volt als een partij die graag over grenzen en naar andere steden kijkt: wat werkt er wel en wat werkt er niet? Dossiertijger meneer Blonk, ons commissielid, heeft voor ons een brede scan gedaan in Nederland en Duitsland, waar dit idee vooral is uitgevoerd en ook heel uitgebreid is geëvalueerd. De conclusie: ja, het kan werken, maar veel vaker niet. Ten tweede de dekking. Van STIP hebben we gehoord: "de gelden voor de circulariteit in de breedste zin". Precies daarom denken wij dat het veel effectiever en beter is om dit geld uit te geven aan dingen waarvan we óf al weten dat ze werken óf nog niet weten of ze wel of niet werken. Dit is nou juist iets in de categorie waarvan we verwachten dat het niet werkt. De laatste reden is: hoe ver moet je gaan? Ik ben echt fan van gaan voor quick wins op het moment dat die te behalen zijn.

Tegelijkertijd heb ik ook weleens last gehad van een pizzadozen in prullenbakken in parken. In Leiden hebben ze daar een oplossing voor gevonden, namelijk de pizzadozenafvalbakken in parken. Ik vind dat illustratief voor het plakken van pleisters. Zo is het. Het onderliggende probleem is natuurlijk de enorme hoeveelheid afval die we met z'n allen produceren. Daar moeten we iets aan doen. Als je het geld dat we nu aan dit voorstel zouden uitgeven, zou uitgeven aan andere dingen, bijvoorbeeld aan gedragsbeïnvloeding, denk ik eerlijk gezegd dat je daar veel meer effect mee behaalt. 56

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De heer VAN DER STEEG (PvdA): U heeft het over gedragsbeïnvloeding. Donatieringen zijn heel zichtbare elementen in de openbare ruimte. Denkt u niet dat dat ook een soort gedragsbeïnvloeding kan zijn en dat dat bijdraagt aan het totale pakket van maatregelen, zoals dat bijvoorbeeld ook in Duitsland echt gebeurt? De heer TREFFERS (Volt): Natuurlijk hebben dit soort dingen ook iets van invloed op gedragsverandering, maar misschien niet als je dat op drie verschillende plekken of experimenteel doet. Ten tweede willen we gaan onderzoeken hoe effectief dit is. Ik weet in ieder geval zeker dat dit iets is wat we niet kunnen onderzoeken. We kunnen niet onderzoeken hoe die doneerringen effect hebben op de hoeveelheid afval die mensen produceren. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Volt gaf net in het betoog aan dat er heel veel onderzoek is gedaan en dat we hier dus van alles van weten. Nu zegt Volt dat we het niet kunnen onderzoeken, omdat dat niet lukt. Wat is het nou? Een van de twee. De heer TREFFERS (Volt): Er is onderzoek gedaan naar hoe goed die dingen gebruikt worden. Daarvan werd geconcludeerd: matig. De heer Van der Steeg vroeg mij net iets over de gedragsverandering door deze specifieke maatregel. Die is niet onderzocht en is volgens mij ook heel slecht te onderzoeken. Je kan heel veel dingen doen voor gedragsverandering.

Je kan bijvoorbeeld ook alle prullenbakken uit de openbare ruimte weghalen en mensen de verantwoordelijkheid geven om het afval naar huis te brengen, zoals ze in Japan doen. Er zijn dus heel veel middelen om tot de oplossing "schone en sociale stad" te komen. Ik snap dat u het een heel leuk plan vindt, maar het werkt niet goed. Daarom zouden we er ook geen geld aan moeten uitgeven. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Als we mensen rommel willen laten opruimen van anderen die te lui of te onverschillig zijn om hun eigen rommel netjes op te ruimen, moeten we die mensen een baan geven en daar fatsoenlijk voor betalen. Voor de € 5.000 die dit project zou kosten - dat bedrag zuig ik een beetje uit mijn duim - kan je ook iemand een maand lang betalen om blikjes en flesjes op te halen die niet in de prullenbak zijn beland. Het lijkt mij veel belangrijker om die flesjes op te ruimen. Dat is een voorbeeld van een van de vele dingen die we anders met dit geld zouden kunnen doen. Het idee dat de gemeente gaat faciliteren dat we mensen andermans rommel laten opruimen in ruil voor slechts een fooi, misbruik makend van de situatie waarin deze mensen zitten, is absurd. Dat voorstel zal de SP dan ook niet steunen. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Ook uw wethouder heeft met N=1 een eigen onderzoek gedaan en heeft gewandeld door Hilversum, waar allemaal knaloranje doneerringen hangen.

Helaas heb ik daarin slechts twee drinkbekers gevonden zonder statiegeld en verder niets. De heer BRINK (STIP): Als die ringen leeg zijn, betekent dat dan juist niet dat ze heel goed gebruikt worden? 57

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Ze waren net allemaal leeggehaald, wethouder. U was gewoon te laat. Wethouder VAN VLIET: Nee hoor, dit was uitlokking. We weten dat ze in Leiden een test hebben gedaan door er juist allemaal blikjes in te stoppen en te kijken wanneer die weg zouden zijn. Die bleken gewoon te blijven zitten. Maar goed, de raad heeft hier een heel debat over gevoerd. U kent de mening van het college: het werkt in zoveel steden niet dat het college het onverstandig vindt om er nu in Delft mee te beginnen. De vraag is gesteld wat het college dan wél een goed idee vindt. Dat er door de verpakkende industrie voor wordt gezorgd dat er inleverpunten zijn op plekken die heel erg druk zijn en waar veel frisdranken worden verkocht in flesjes en in blikjes; dat is natuurlijk waar het aan ontbreekt. In het station worden vreselijk veel blikjes verkocht, maar je kunt ze nergens inleveren. Daar hebben we afspraken over gemaakt met Verpact en die moeten zij nakomen. De dekking van de motie komt uit de SUP-gelden. Dat is een afdracht van de verpakkende industrie. Die afdracht is niet geoormerkt. Wij mogen daar dus van doen wat we willen. We kunnen er dus ook doneerringen van kopen. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik wil er alleen nog op wijzen dat de motie ook over de bakken gaat.

Ik kan me vanuit de commissie herinneren dat de wethouder toch wel wat enthousiaster reageerde op de donatiebakken dan op de doneerringen. Laten we dat enthousiasme dus vooral vasthouden. Wethouder VAN VLIET: Wat de bakken betreft, heb ik ook gezegd dat het weer extra objecten in de openbare ruimte zijn en dat ik principieel vind dat de verpakkende industrie er zelf voor moet zorgen dat zaken worden ingeleverd. De verpakkende industrie wil heel graag dat er allerhande mogelijke inzamelsystemen zijn voor allerhande soorten verpakkingen. Het is juist belangrijk dat ze dat zelf oplossen en dat zij zelf zorgen dat er inleverpunten zijn. De gelden mogen dus overal aan worden besteed. De zelfpersende prullenbakken gaan we hier in de stad krijgen; dat is namelijk waar we in 2025 de SUP-gelden aan besteden. Het is wel belangrijk om te weten dat er bij de zelfpersende prullenbakken, omdat daar een pers in zit, ook voor wordt gezorgd dat ze zichzelf afsluiten en dat je daar niet met je handen in kan. Dat zou immers heel gevaarlijk zijn. Wij hebben de zelfpersende bakken inmiddels aanbesteed. Daarin is niet meegenomen dat er doneerringen aan gehangen kunnen worden, maar als de motie wordt aangenomen, gaan we natuurlijk onderzoeken hoe we die een plek kunnen geven.

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Is dit juist niet een uitstekend argument om doneerringen te willen? Als je je hand praktisch kan verliezen bij de zelfpersende prullenbak, lijkt een doneerring mij een betere optie. Wethouder VAN VLIET: Ik laat deze afweging aan de raad. De motie is dus uitvoerbaar. Het politieke debat van de raad bepaalt of de raad ervoor of ertegen stemt. Dat is dus oordeel raad. Het college is ertegen om ze in te voeren, maar het is 58

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

technisch uitvoerbaar; dat wil ik zeggen. Ik vind het belangrijk dat er in overleg met STIP echt gekeken is hoe we ervoor kunnen zorgen dat de raad wel een afweging kan maken die niet op technische gronden wordt afgewezen, maar het college vindt het geen goed idee. De VOORZITTER: U ontraadt de motie. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Ik heb twee kleine punten. Ik heb in mijn inbreng ook gevraagd hoe het college aankijkt tegen het concept van een adoptiebak. Het zou eventueel kunnen schelen in de onderhoudskosten als daar een donatiering aan hangt. Het tweede punt dat ik nog wil maken, omdat het heel veel over kosten gaat, is dat er gewoon mogelijkheden zijn, ook vanuit Statiegeld Nederland en vanuit Verpact, om subsidie te krijgen voor dit soort oplossingen als een palet aan oplossingen die bijdragen aan het beter inzamelen van statiegeld. De heer BRINK (STIP): Voorzitter. Ik denk dat we met de indieners helder zijn geweest in onze betogen voor deze doneerringen en doneerbakken. Toch nog een toevoeging: het is belangrijk om te weten dat door het Afvalfonds een plan van aanpak is gemaakt om de inzameling van plastic drankflessen te vergroten. Daarin wordt ook als middel genoemd om in Nederland overal doneerringen of doneerbakken op te hangen.

We kunnen dus wel naar Verpact kijken, maar ook Verpact geeft aan dat wij als gemeente hierin best mee kunnen helpen. Laten we dus samen werken aan een circulaire en ook vriendelijke stad. De heer VAN DER SLUIS (SP): Verpact heeft een opdracht om iets te doen. Natuurlijk vinden zij het fijn als anderen het probleem voor hen oplossen. Waarom helpt u hen daarbij? De heer TREFFERS (Volt): Ik ben benieuwd of STIP verrast was toen de verpakkingsindustrie wilde dat wij gaan meebetalen aan hun oplossing. De heer BRINK (STIP): We kunnen als gemeente gewoon net even een stapje extra doen en vanuit de SUP-gelden is er gewoon geld om dit soort dingen te doen. We kunnen hierin als gemeente dus net dat stapje extra zetten. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben benieuwd of STIP het met mij eens is dat als de verpakkingsindustrie gewoon haar werk doet, wij dat geld kunnen inzetten voor onze taken, zodat wij met het geld dat wij van de overheid krijgen, niet het werk van de verpakkingsindustrie gaan doen. De heer BRINK (STIP): Wat wij hiermee kunnen doen, is zorgen dat er minder van die flessen in de afvalbakken terechtkomen en dat het ook niet meer nodig is dat mensen met hun arm in die prullenbak graaien. Dat is wat we hiermee kunnen oplossen. Daar is dit voorstel voor bedoeld. De heer VALK (CDA): Voorzitter. Er was even wat verwarring in mijn eerste bijdrage over het onderzoek van CE Delft.

We zijn daar inmiddels uit. Het onderzoek is 59

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

inderdaad van 2017, maar in de literatuurbijlage wordt verwezen naar een onderzoek uit 2015, waarbij in Kopenhagen bleek dat het werkte. Dat zegt echter dus niks over Nederland. Dat is precies mijn punt: in andere steden werkt het wel en in Duitsland werkt het ook als een tierelier, maar de heer Treffers zei terecht dat het soms wel werkt maar vaker niet. Het antwoord van de wethouder sterkt ons in onze twijfels. We moeten dit niet doen omdat we het kunnen doen; we moeten het alleen doen als het werkt. Daar zijn te veel twijfels over. Daarom zullen wij tegen deze motie stemmen. De heer HERREMA (GroenLinks): Voorzitter. Mijn fractie is nog benieuwd hoeveel geld er in dat potje zit, of er inderdaad voldoende geld in zit om ook dat onderhoud te doen en of dat dus niet ten koste gaat van het budget voor het onderhoud van de openbare ruimte. Die vraag heb ik ook in de eerste termijn gesteld. Verder moet ik zeggen dat ik dit eigenlijk een hele discussie op stoeptegelniveau vind, maar het enthousiasme van mevrouw Gerritsen over de bakken van kunstenaar Cantatore zou ons best weleens over de streep kunnen trekken. De heer TREFFERS (Volt): Ik ben benieuwd of voor GroenLinks, als er genoeg geld in een potje zit, dat de reden is om dit te gaan doen, ook al werkt het misschien niet.

De heer HERREMA (GroenLinks): Ik ben ervan overtuigd dat dit gaat werken, zeker als we die hele mooie bakken in de openbare ruimte neerzetten. Ook al wil de wethouder dat niet, ik denk dat we dat toch maar moeten doen. Dit potje is daar ook voor bedoeld. Ik denk dus dat dat een goed idee is. De heer TREFFERS (Volt): GroenLinks denkt echt dat het gaat werken. Dat is natuurlijk niet wat er gebeurt in de rest van Europa. Ik wil dan vragen of GroenLinks niet iets anders kan bedenken wat we van dit potje kunnen doen waar we meer mensen en de stad schoner van maken. De heer HERREMA (GroenLinks): Dat laatste vind ik op zich wel een goede vraag, want als er genoeg in dat potje zit, ben ik benieuwd wat er besteed wordt aan de ringen en de bakken en of er misschien nog iets overblijft voor andere zaken. Dan denk ik daar graag met Volt over mee. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik kan hier kort over zijn. Omdat de stichting Verpact voornemens is om de inzamelpunten nog op te schalen en we vandaag hebben gehoord dat het statiegeld wordt verhoogd, vinden we deze motie overbodig en zullen wij ertegen stemmen. Mevrouw GERRITSEN (D66): Voorzitter. Ik wil nog zeggen dat er nog een toezegging ligt om te onderzoeken of dit zou kunnen werken in Delft. Als deze motie het zou halen, is dat wat mij betreft afgedaan.

We hebben het er in de commissie ook nog over gehad of we daar een schriftelijke reactie op wilden.

60

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Nog even naar aanleiding van het debat dat hier in de raad gevoerd is: ik vind het eerlijk gezegd schrijnend dat er best veel partijen zijn die een beetje achteroverleunen, een beetje afwachten en de hele tijd denken dat we het aan Verpact moeten overlaten, terwijl we iedere dag zien dat mensen voor dag en dauw opstaan om niet gesnapt te worden, omdat ze zich schamen voor het rommelen in die bakken om daar statiegeldflesjes en -blikjes uit te halen. Vervolgens doen die partijen daar niks mee. De heer VAN DER SLUIS (SP): Hier wordt de wereld op zijn kop gezet. Het is schandalig dat mensen in Delft gedwongen worden om dat gedrag te vertonen. Dat komt doordat wij als gemeenteraad niet genoeg budget beschikbaar stellen om die mensen te helpen. Dat komt niet doordat er een paar ringen ontbreken. Of denkt u dat dat de reden is waarom deze mensen dat moeten doen? Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Schrijnend vind ik vooral dat de armoedeval blijkbaar wordt gecombineerd met zoiets als het plaatsen of ophangen van doneerringen. Volgens mij is het absoluut niet gepast om die twee zo aan elkaar te verbinden en om ons daar als raad vervolgens op aan te spreken. Mevrouw GERRITSEN (D66): Volgens mij hebben de SP en de VVD de ogen in de zak zitten of kijken ze in ieder geval niet op straat naar wat er gebeurt.

De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben benieuwd of D66 mijn conclusie deelt dat D66 denkt dat we mensen die in de ellende zitten waardoor ze dit soort dingen moeten doen, helpen met die doneerringen en dat er geen betere of andere oplossing is om hen te helpen. Tenminste, D66 wíl ze niet op een andere manier helpen. Klopt dat? De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik vind het, om met de woorden van mevrouw Van den Berg te spreken, zeer schrijnend en ongepast dat D66 nu andere partijen de maat neemt, alsof wij allemaal niet zo sociaal zouden zijn als D66. Ik vind dit ongepast. Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik zou het bij de feiten willen houden: we hebben hier vanaf 2023 gevraagd om dit gebaar om een deel van de oplossing te zijn door ten eerste rommel te proberen te voorkomen, ten tweede voor betere recycling te zorgen en ten derde ervoor te zorgen dat mensen niet te diep in de prullenbakken hoeven te graaien omdat zij daar blikjes en flesjes uit halen. Ik hoop heel erg dat meerdere partijen dit willen voorkomen. Dat betekent dat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen en voor deze motie moeten stemmen, want anders kunnen we nog heel lang wachten op de industrie. Dat hebben we tot nu toe immers al gezien.

De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik wil nog even herhalen dat ik in mijn betoog heb gezegd dat de mensen die uiteindelijk voor die flesjes en blikjes gaan, hoeveel ringen je ook aan zo’n prullenbak hangt, die prullenbak uiteindelijk alsnog controleren om te zien of daar niet toch een flesje of een blikje in is gegooid. Ik begrijp het argument van D66 dus niet. 61

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw GERRITSEN (D66): Ik hoorde geen enkele vraag. Ik wil tot slot zeggen dat ook die donatiebakken wel degelijk hebben geholpen in een aantal gemeenten: Capelle aan den IJssel, Haarlem, Amsterdam, Noordwijk. Laten wij dat goede voorbeeld gaan volgen. Ik roep u allemaal op om hiervoor te stemmen. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Ik heb eigenlijk niks meer toe te voegen, anders dan dat we hiermee gewoon op diverse manieren helpen. Het is een relatief klein gebaar. We helpen helaas ook Verpact, maar we helpen ook onze inwoners. Laten we dat vooropstellen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Ik wil proberen de wethouder te helpen om zijn eigen fractie te overtuigen. Blijkbaar is dat nodig; dat vind ik vreemd. Ik reageer ook op wat D66 zojuist zei. Verpact wordt gedwongen om dit probleem op te lossen. Dat doen ze heel traag en die dwang gaat langzaam. Zo werkt dat nu eenmaal in de ambtelijke molens, zeker in Den Haag, maar uiteindelijk gaat Verpact het doen, want anders krijgen ze echt een groot probleem met de landelijke overheid. Dat wij ze nu ook een beetje helpen, daar wat gemeenschapsgeld voor afgeven en daar ook nog eens allemaal mensen voor inzetten die dat eigenlijk niet zouden moeten doen, doet daar niks aan af. Ik denk dus niet dat wij het probleem gaan oplossen.

Ik denk wel degelijk dat als we niks doen, Verpact het uiteindelijk gaat oplossen. Sterker nog: als wij ze een beetje helpen, zou het langer kunnen duren voordat Verpact gedwongen wordt daadwerkelijk in actie te komen. Wij gaan dus gewoon voor dit voorstel … Nee, we gaan tégen dit voorstel stemmen. De VOORZITTER: Dat was even schrikken. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Er is gevraagd of de SUP-gelden ook voldoende zijn voor het onderhoud. Het antwoord is: ja, ruimschoots. Verder ben ik blij met de opmerking van mevrouw Gerritsen: als deze motie wordt aangenomen, hoeft het college geen brief meer te sturen waarin we uitzoeken of het zin heeft of niet, want dat gaan we buiten zien. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik had ook gevraagd naar de adoptiebak. Er worden prullenbakken in de openbare ruimte geadopteerd. Hoe kijkt de wethouder daartegen aan, eventueel in relatie tot donatieringen? Wethouder VAN VLIET: Ik weet niet precies hoe de adoptiebak werkt, maar in z’n algemeenheid kunnen mensen natuurlijk altijd bijdragen aan het schoon houden van de buitenruimte; dat kunt u ook op onze site vinden. Als daar ook bij hoort dat ze een bak adopteren, lijkt me dat interessant. De VOORZITTER: Daar moet u het mee doen, meneer Van der Steeg. Is het goed dat ik de beraadslaging sluit? Ik constateer dat de raad daarmee instemt. Dan doen we dat.

In motie komt motie 6.5.1 (Donatieringen en donatiebakken) van STIP, de PvdA, Onafhankelijk Delft en D66. 62

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. De ChristenUnie maakt een principiële keuze: Verpact is aan zet. We moeten de mensen op een andere manier helpen. Daarom zullen we tegen deze motie stemmen. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. De verantwoordelijkheid ligt inderdaad bij Verpact, niet bij de gemeente Delft. De wethouder heeft aangegeven dat de motie technisch haalbaar is, maar dat doneerringen eigenlijk ontzettend ineffectief zijn. Wij gaan dus tegen deze motie stemmen. De motie wordt met een digitale stemming aangenomen met 23 tegen 14 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, de ChristenUnie, Hart voor Delft (met uitzondering van de heer Stoop), de SP, de VVD en Volt ertegen hebben gestemd. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik heb op het verkeerde knopje gedrukt. Het moet "nee" zijn. De VOORZITTER: Meneer Stoop wenst geacht te worden tegen de motie te hebben gestemd. Dan wordt het 22 stemmen voor en 15 stemmen tegen; dat is een snelle rekensom. 51. College van B en W - Verkenning instrumenten betaalbare koop Delft (2503026). De VOORZITTER: Er worden een paar moties ingediend. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Wonen in Delft wordt jonge mensen bijna onmogelijk gemaakt. Starters krijgen geen voet meer tussen de deur.

De koopmarkt is op slot en wie geen rijkgevulde spaarrekening of hulp van ouders heeft, komt er niet tussen. Met deze motie vragen we niet om miljoenen en niet om drastische ingrepen, maar om iets kleins met een groot effect: het uitbreiden van een aantal startersleningen, zodat meer jonge Delftenaren die net tekortkomen, toch een woning kunnen kopen. Deze lening lost de woningcrisis niet op. Dat doet geen enkele losse maatregel, maar dit geeft starters in Delft een eerlijke kans. Dat is wat deze motie doet; niet meer, maar zeker niet minder. Er is geen sprake van prijsopdrijving. Starters kunnen zonder lening simpelweg niet meedoen. Dit gaat dus niet om een extra luxe of een luxe extra, maar om een noodzakelijke steun in de rug. Het geld komt ook terug via het revolverend fonds. Dat maakt het financieel verantwoord en toekomstgericht. Als we als raad serieus zijn over betaalbaar wonen, moeten we ook de kleine maar concrete kansen grijpen. Deze motie vraagt alleen om het zoeken van ruimte binnen de bestaande middelen. De heer VISSER (CDA): Ik heb een verduidelijkende vraag aan mevrouw Grobben. Zij komt nu met een motie over de starterslening. In de vorige raadsvergadering hebben we de verordening voor de starterslening bij hamerslag vastgesteld. Hart voor Delft heeft daarvoor gestemd. Was het niet verstandiger geweest om toen met 63

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

deze motie te komen? Waarom heeft mevrouw Grobben ervoor gekozen om hier nu mee te komen? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Meneer Visser, dat heb ik mezelf ook afgevraagd. Ik vond het ook een gemiste kans van mezelf. Dat probeer ik nu recht te zetten. Geen blanco cheque, geen verplichting, wel een duidelijke wens: geef starters in Delft een echte kans. Door de fracties van Hart voor Delft, de PvdA en STIP wordt motie 6.6.1 (Geef starters écht een kans op een koopwoning) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 april 2025, constaterende dat: • • • • •

Delft al jaren gebruikmaakt van de Starterslening, maar in 2024 slechts 29 leningen heeft verstrekt; het beschikbare budget voor 2024 van € 700.000 in september 2024 al volledig benut was; de betaalbaarheidsgrens van een koopwoning dit jaar alleen al is gestegen van € 390.000 in 2024 naar € 405.000 in 2025; de maximale starterslening van € 30.000 niet is meegestegen met deze stijging en daarmee onvoldoende is om starters op de oververhitte Delftse koopmarkt werkelijk te helpen; de doelgroep, jongeren en gezinnen met een modaal tot anderhalf modaal inkomen, daardoor tussen wal en schip valt;

overwegende dat: • • • • •

het aantal aanvragen het budget overstijgt en het wenselijk is om meer aanvragen te kunnen honoreren; met stijgende prijzen voor koopwoningen een verhoging van het bedrag per starterslening waarschijnlijk de kans op een succesvolle aankoop vergroot; de starterslening wordt uitgevoerd via het revolverend fonds bij SVn, waardoor middelen op termijn grotendeels terugvloeien; binnen dit fonds meerdere leningen beschikbaar zijn, welke niet optimaal benut worden; hierdoor mogelijk ruimte overblijft om te herbestemmen voor de starterslening;

verzoekt het college: 1. te streven naar het verhogen van zowel de hoogte van de starterslening alsook het aantal startersleningen dat wordt verstrekt; 2. hiervoor ruimte te zoeken binnen bestaande SVn-fondsen; 3. de raad uiterlijk hierover in Q2 2026 te informeren,

64

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Voordat ik de motie indien, zal ik ingaan op de motie van Hart voor Delft. We hebben het er al eerder over gehad: de woningen zelf worden er natuurlijk niet goedkoper van, maar het is wel belangrijk dat mensen een eerlijke kans hebben om een betaalbare woning aan te kopen. Ik ben blij dat er in principe geen geld wordt gevraagd. Het wordt gewoon uit de onbenutte middelen van een bestaand fonds gehaald. Het antwoord op de vraag van de heer Visser vond ik eigenlijk heel geniaal, want ik moest daar zelf ook aan denken, maar het zal ongetwijfeld ook zijn gekomen doordat we in de commissie dat rapport hebben behandeld waarmee die startersleningen weer naar boven zijn gekomen. Dan denk je: o ja, daar had ik misschien wat eerder aan moeten denken. Het is u dus vergeven en wij zullen voor deze motie stemmen. Dan onze eigen motie. Ik hoef daar op zich niet verschrikkelijk veel over te zeggen, aangezien dit aan de orde is geweest in de commissie. Het is belangrijk dat allerhande mensen in de middengroep, waar wij het hier heel vaak over hebben onderwijzers, zorgverleners, politieagenten - moeite hebben om een geschikte woonruimte in Delft te vinden, of dat nou in de koop- of in de huursector is.

Wij hebben de mogelijkheid om te kijken of we een passend verdeelbeleid kunnen toepassen, ook voor de middenhuurwoningen, want alleen bouwen is niet voldoende. We moeten er ook voor zorgen dat de mensen in een passende woning wonen en dat de mensen met een middeninkomen dus in zo'n woning terechtkomen. Dit kunnen we bekijken in relatie tot de Huisvestingsverordening, die we volgens mij - dat bedenk ik me net - ook nog niet zo heel lang geleden hebben vastgesteld. Maar goed, misschien vergeeft u mij dat dan ook. We vragen de wethouder om actief in gesprek te gaan met de woningcorporaties om te zien of zij de middenhuurwoningen op eenzelfde soort manier beschikbaar kunnen stellen als de sociale voorraad. Daarmee kunnen we ook kijken of we iets kunnen doen in de lokale maatwerkregels om ook deze groep mensen eerlijk aan een woning te kunnen helpen.

De heer KRISHNASING (VVD): Een verhelderende vraag: is D66 er met deze motie op gericht om een verhuurdersvergunning te introduceren voor de middenhuur? Mevrouw VAN VELZEN (D66): Ik geloof dat ik de vraag niet helemaal begrijp, maar ik beoog hiermee om te kijken of mensen op een overzichtelijke manier kunnen zien of er huizen beschikbaar zijn in de voorraad die in de komende jaren door de corporaties wordt toegevoegd; ze hebben in Haaglanden aangegeven 5.000 woningen in de middengroep te willen toevoegen en wellicht zetten ook institutionele beleggers woningen in die categorie neer. Op die manier kunnen we ook aantonen dat men, als men een sociale huurwoning achterlaat, bijvoorbeeld voorrang krijgt; niet in 100% van de gevallen, maar misschien kunnen we daar in het maatwerk iets in regelen. De vraag aan het college is eigenlijk om hier eens naar te kijken. Ik ben nu natuurlijk helemaal afgeleid, maar dat geeft niet. We hebben het hier heel vaak over de sociale voorraad. Juist om ook ruimte te maken in die sociale voorraad voor de mensen die daar een passende woning zouden moeten hebben, denken wij 65

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

dat het heel verstandig is om te investeren in de middengroep en om actief te kijken hoe we daarvoor meer woningen kunnen realiseren maar ook voor de juiste mensen. De heer TREFFERS (Volt): Ik vind dit in eerste instantie een hele goede motie. Ik ben benieuwd wat het doel is van de opdraging over het overzichtelijk aanbieden. Volgens mij is het probleem toch niet dat de middenhuurhuizen niet gevonden worden? Want ze zitten allemaal vol; het probleem is volgens mij dat er te weinig zijn. Wat probeert D66 met deze opdraging op te lossen? Mevrouw VAN VELZEN (D66): Ik heb zelf gesproken met de sociale verhuurders in Haaglanden. Die geven ook aan dat voor sommige mensen niet helemaal duidelijk is hoe ze aan zo'n woning moeten komen. Dan hebben we het ook over de groep mensen die via Woonnet Haaglanden bijvoorbeeld een sociale woning hebben gekregen en die daaruit willen doorstromen of bijvoorbeeld gaan samenwonen en dan eigenlijk geen passende woning meer hebben. Wij willen dat gewoon duidelijk is dat zij daar ook kunnen kijken voor hun volgende stap in hun wooncarrière. We kunnen op die manier ook dat lokale maatwerk gewoon wat beter toepassen. Dat is eigenlijk de reden om het op die manier aan het college te vragen.

Door de fracties van D66, het CDA, GroenLinks en de PvdA wordt motie 6.6.2 (Betaalbaar wonen voor de middengroep) ingediend: "Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van 3 april 2025. We stellen vast dat: -

er in Delft een groot tekort is aan betaalbare woningen voor de middengroep; veel mensen in de middengroep, zoals onderwijzers, zorgverleners en politieagenten, moeite hebben om geschikte woonruimte in Delft te vinden of om door te stromen vanuit de (sociale) huursector; gemeenten (in de regio) mogelijkheden hebben om eisen te stellen aan de verdeling en toewijzing van (sociale) huurwoningen; de Delftse gemeenteraad eerder aandacht heeft gevraagd voor doorstroming en de positie van gezinnen.

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: -

de woningcorporaties in de regio Haaglanden 5.000 woningen in het middensegment willen bouwen tot 2030; een evenwichtige woningmarkt ondersteunend is voor onder meer gezinnen en daarmee essentieel is voor actief maatschappelijk middenveld, de leefbaarheid in en economische slagkracht van de gemeente Delft; ook huurwoningen in het middensegment zullen bijdragen aan de doorstroom vanuit de sociale voorraad en studentenwoningen; de Huisvestingsverordening een belangrijke rol kan spelen in het verdelen van woningen in het middensegment. 66

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

We spreken uit dat het bevorderen van betaalbare woningen voor de middengroep (inclusief gezinnen) een speerpunt moet zijn in het woonbeleid van de gemeente Delft. We geven het college de opdracht om: -

-

onderzoek te doen naar de mogelijkheid om een passend verdelingsbeleid te hanteren voor middenhuurwoningen, zodat deze daadwerkelijk beschikbaar komen voor huishoudens uit de middengroep; dit in relatie tot de huisvestingsverordening te bekijken; actief in gesprek te gaan met woningcorporaties en institutionele beleggers om afspraken te maken over de realisatie van middenhuurwoningen en hoe deze op een overzichtelijke manier aan te bieden (bijvoorbeeld via Woonnet Haaglanden) en hierbij ook de huidige voorraad van de woningcorporaties te betrekken; met de woningcorporaties te bekijken of zij ook een rol kunnen spelen in het beschikbaar houden van hun huidige voorraad koopwoningen (KoopGarant bijvoorbeeld) in het middensegment; de raad hierover een terugkoppeling te geven in Q1 van 2026,

en gaan over tot de orde van de dag. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. Voor GroenLinks is betaalbaarheid heel belangrijk. Wonen is geen markt, maar een basisbehoefte. Daarom is het belangrijk dat we als gemeente sturen op betaalbare woningen, vooral op de sociale huur, maar we mogen ook de middenhuur niet vergeten. Daarom hebben we de motie van D66 mede ingediend. De motie helpt om grip te houden op de verdeling en de toegankelijkheid van de middenhuur en draagt zo bij aan leefbare buurten. Het is ook mooi dat we de woningcorporaties deze woningen laten bouwen. Dan de motie voor starters. GroenLinks staat altijd voor betaalbaar wonen, ook voor starters. Hoewel het sympathiek klinkt om een starterslening te verruimen, blijft het een instrument dat vooral een kleine, al dan niet jonge groep, vaak in een relatief bevoorrechte positie, vooruit helpt. Daarom hebben we twijfels bij deze motie. We hebben drie vragen aan de wethouder.

Is het verwachte effect van het verbreden van de starterslening op de woningmarkt prijsopdrijvend? Wat zijn de mogelijke risico's of nadelen van het verbreden van de starterslening? En wat zouden we mogelijk niet doen of wat zouden we mogelijk moeten laten voor wat het is om onbedoelde effecten op de woningmarkt te vermijden? Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Mevrouw Romeijnders stelt eigenlijk dat de starterslening ervoor zorgt dat een groepje bevoorrecht wordt, maar doet GroenLinks dan liever helemaal niks voor de starters, die nu op een oververhitte woningmarkt geen woning kunnen vinden?