Halfjaarrapportage Opgave Energietransitie Q3-Q4 2025

Opgave Energietransitie Halfjaarrapportage Q3 & Q4 2025

Kenmerk: 6452651

1

Inhoudsopgave

1 Energietransitie in vogelvlucht ........................................................3 1.1 Inleiding ................................................................................................................................3 1.2 Algemeen beeld van de opgave .........................................................................................3 1.3 Totaaloverzicht rapportage ...............................................................................................4 1.4 Overzicht voortgang en planning projecten ....................................................................5

2 Projecten en activiteiten ..................................................................6 2.1 Transitiepad Wonen ...........................................................................................................6 Verdieping - Warmte-uitvoeringsplan Voorhof Zuidwest........................................................... 7 Verdieping - Onderzoek isolatie van monumenten .................................................................... 8 2.2 Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening ...............................................9 2.3 Transitiepad Publieke dienstverlening ...........................................................................10 2.4 Transitiepad Mobiliteit .....................................................................................................11 2.5 Transitiepad Energie infrastructuur ...............................................................................12 Verdieping - Open Warmtenet Delft (OWD) ..................................................................................... 12

2

1 Energietransitie in vogelvlucht 1.1 Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage van de opgave Energietransitie

een klimaatneutraal Delft. Vanaf nu rapporteren en monitoren

voor het 3de en 4de kwartaal van 2025. Sinds 2020 worden de

we daarom opgave-breed.

samenhangende projecten en activiteiten georganiseerd als een programma. Het programma energietransitie is een belangrijke bouwsteen om een klimaatneutraal Delft in 2050 te realiseren. In 2023 is de energietransitie benoemd tot één van de drie opgaven. Met het vaststellen van de Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 bracht de gemeenteraad in 2024 de opgave in beeld. Daarmee is de scope verbreed met de activiteiten die

Met de halfjaarrapportage, routekaart, uitvoeringsagenda en trendmonitor legt het college transparant en proactief verantwoording af aan raad en inwoners over de voortgang op de opgave. De halfjaarrapportage legt nadruk op de activiteiten, inspanningen en concrete projectsuccessen over de korte termijn.

buiten het programma plaatsvinden maar ook nodig zijn voor

1.2 Algemeen beeld van de opgave De tweede helft van 2025 bevestigde wat we al weten over de

Het gaat dan bijvoorbeeld om het vaststellen van een

energietransitie: de complexiteit is groot, gemeenten blijven

warmtekavel en het warmtebedrijf. De voorbereidingen

aanlopen tegen allerlei praktische, technische en financiële

daarvoor vinden nu in 2026 plaats. Het onderzoek naar de rol

vraagstukken en tegelijkertijd blijven we stappen vooruitzetten.

die de gemeente gaat spelen bij het warmtebedrijf is voortgezet

De aanleg van het warmtenet is ook in de tweede helft van 2025

in de tweede helft van 2025. Naar verwachting wordt het

onverminderd doorgegaan. De aannemer die het warmtenet

concrete beeld van hoe de meest wenselijke opties zich tot

aanlegt, is nu op meerdere plekken tegelijk bezig met de aanleg.

elkaar verhouden in Q2 2026 helder.

De gemeente is, samen met partners, aanwezig in een ‘buurtkeet’ om uitleg te geven over het warmtenet en andere vragen die inwoners kunnen hebben. NetVerder heeft belangrijke stappen gezet om technisch ingewikkelde onderdelen van het tracé op te lossen. Het warmteprogramma is verder in ontwikkeling; er is gestart met participatie met zowel inwoners (via een meedenkgroep), als met professionele partners (in een partneroverleg). Daarnaast brengt de planmilieueffectenrapportage (plan-mer) de milieueffecten van duurzame warmtealternatieven in kaart. De Wet Collectieve Warmte is ook door de Eerste Kamer aangenomen. Daarmee is er meer zekerheid over de toekomstige structuur van de warmtemarkt. Uiteindelijk gaan de nieuwe regels (grotendeels) in per 1 januari 2027. Dat is wat later dan oorspronkelijk gepland. Dat betekent ook dat een aantal activiteiten die voor 2025 waren gepland, zijn uitgesteld.

3

Aan het eind van 2025 heeft TenneT de resultaten bekendgemaakt van het onderzoek naar de knelpunten op het hoogspanningsnet in Zuid-Holland. De conclusie is dat de huidige situatie (een wachtlijst voor nieuwe grootverbruiksaansluitingen) nog tot zeker 2034 blijft voortduren. Daarnaast is een nieuw prioriteringskader gepubliceerd door de Autoriteit Consument en Markt, dat per 1 januari 2026 is ingegaan. Daaruit blijkt dat ook woningbouw nu wordt geraakt. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. De participatie voor het nieuwe warmte-uitvoeringsplan in Voorhof Zuidwest is van start gegaan, evenals de uitvoering van de Volkshuisvestingssubsidie voor de woningeigenaren in de Multatulibuurt gestart. Tot slot komt ook stadsbreed de energietransitie onder de aandacht met wederom een succesvolle Klimaatweek, isolatieacties en een groeiend aantal VvE’s geïnteresseerd in verduurzaming.

1.3 Totaaloverzicht rapportage Wonen

Mobiliteit

1 2 3 4 5 6 7

Delft doet Duurzaam WUP Multatulibuurt WUP Voorhof Zuidwest Warmteprogramma Uitvoering Isolatieplan Aanpak Energiearmoede Duurzame monumenten

14 15

8

Toezicht airco’s en warmtepompen

Emissieloze mobiliteit Duurzaam zoneren

Energie infrastructuur 16

17 18 19

Warmtepompcentrale Open Warmtenet Fase 1 & 2 Oprichting Warmtebedrijf Aanpak netcongestie

Industrie en commerciële dienstverlening 9

Toezicht en handhaving kantoren label-C

10

Toezicht en handhaving energiebesparingsplicht

Publieke dienstverlening 11 12 13

Goed

Kan beter Uitdaging

Integraal Huisvestingsplan Maatschappelijk vastgoed Eigen vastgoed

Project

Waarom niet groen?

1. Aanpak Energiearmoede

Na het faillissement van Groupcard zijn wel stappen gezet rondom de witgoedregeling, maar deze kan nog niet opnieuw worden ingesteld. Daarvoor is in 2026 besluitvorming nodig over de benodigde middelen. Er is slechts één plan ingediend in het kader van de subsidieregeling voor woningcorporaties. In 2026 is er nog gelegenheid om plannen in te dienen.

2. Toezicht en handhaving kantoren label-C

Volgens de Routekaart Delft klimaatneutraal 2050 moet de gemeente voor 2030 budget vrijspelen om uitvoering te geven aan de handhaving van wettelijke verplichtingen zoals bijvoorbeeld label-C. Hiermee kan worden geborgd dat bedrijven zich aan wet houden. Op dit moment is dat budget nog niet beschikbaar gesteld (door Rijk en Gemeente) en daarom wordt er slechts minimaal gehandhaafd. Hierdoor kan het lang gaan duren voordat er inzicht verkregen is in de daadwerkelijke labels van kantoren. De eerste batch die beoordeeld is, heeft geen misstanden aan het licht gebracht. Om sneller inzicht te verkrijgen in de totale voorraad kantoren en labels in Delft, onderzoeken we de optie voor een incidentele inzet van budget.

3. Warmtepompcentrale

De WPC is opnieuw ontworpen en wordt daardoor vertraagd opgeleverd. Door gebruik te maken van een warmtekrachtcentrale kan desondanks wel warmte worden geleverd. Momenteel is er onvoldoende gecontracteerd vermogen (elektriciteit) voor de WPC om fase 2 te bedienen, eigenaar GTD is hierover in overleg met Stedin.

4. Warmtenet Fase 1 / 2

De randvoorwaarden voor een succesvolle uitvoering, namelijk heldere wetgeving en voldoende Rijksfinanciering, zijn nog onvoldoende op orde.

4

1.4 Overzicht voortgang en planning projecten Voortgang Transitiepad 1: Wonen

Planning

Delft doet Duurzaam: Klimaatweek met 56 evenementen en 49 partners WUPs: subsidieregeling Multatulibuurt opengesteld; Start WUP Voorhof Zuidwest

Afronding ontwerpfase WUP Zuidwest

Q1 2026

Uitvoering Isolatieplan: eerste activiteiten energieambassadeurs. Intakes maatwerktraject VvE’s

Twee collectieve acties isolatie zijn uitgevoerd

Q4 2025

Aanpak energiearmoede: reactie faillissement Groupcard

Voorstel witgoedregeling

Warmteprogramma: vaststelling uitgangspuntennotitie, participatie meedenkgroep

Vaststelling warmteprogramma

Q1

Duurzame monumenten: zonnepanelen Agnetapark opgenomen in de welstandsnota

Uitvoering warmtevisie binnenstad

Q1 2026 Q2

2026 2027

Transitiepad 2: Industrie en commerciële dienstverlening Aanschrijven nieuwe batch kantoren

2026

Verduurzaming vastgoedportefeuille: Uitvoeringsplan 2025-2026 vastgesteld

Voorbereidingen uitvoeringsplan 2027-2030

2026

IHP: Oplevering International School Secondary Delft

Oplevering 2 verduurzaamde scholen

Q3 2026

Vaststelling visie deelmobiliteit

Q1 2026

Ingebruikname tram 19, Gunning concessie laadpalen

Q2 2026 Q3 2026

Aanpassing bebording o.b.v. landelijke richtlijnen

Q2 2026

Open Warmtenet Fase 1: opschaling aanleg

Kruising Schie en Spoortunnel

Q2 2026

Open Warmtenet Fase 2: uitwerking bedrijfsplan warmtebedrijf.

Oordeel governance warmtebedrijf.

Q2 2026

Aanpak netcongestie: vaststelling module ‘opslag’ in energiestrategie Delft.

Nieuwe impactanalyse netcongestie

Q2 2026

Kantoren: verbetering database en aanpak Bedrijven: preventieve en hercontroles op energiebesparingsplicht

Transitiepad 3: Publieke dienstverlening

Transitiepad 4: Mobiliteit Emissieloze mobiliteit: vaststelling visie ‘Voetganger-op-één’ Emissieloze mobiliteit: besluit vooralsnog geen laadvisie op te stellen

Duurzaam zoneren: start handhaving nul-emissie zone

Transitiepad 5: Energie-infrastructuur

5

2 Projecten en activiteiten 2.1 Transitiepad Wonen Een comfortabele woning met een schone en betaalbare energievoorziening staat centraal in de energietransitie. Een energiezuinige woning is niet alleen belangrijk voor het klimaat, maar ook voor de portemonnee, een gezond binnenmilieu en wooncomfort. Dit transitiepad behandelt activiteiten die inwoners voorzien van informatie, plannen om gebieden van het aardgas af te halen en projecten met een nadruk op isolatie. In het tweede half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 1.

De Delftse Klimaatweek in november was een groot succes. Na een mooie eerste editie in 2024 met 29 partners, deden aan deze editie zelfs 49 partners mee. Het aantal activiteiten groeide van 41 naar 56. Met een gevarieerde inzet van posts verdubbelde het aantal weergaven op social media en steeg de betrokkenheid bij de berichten rond de 1000. Daarnaast hebben de activiteiten ruim twee keer zoveel bezoekers getrokken als in 2024 (214%). De Delftse Klimaatweek was ook landelijk zichtbaar: de organisatoren van de nationale Klimaatweek waren aanwezig bij de openingsbijeenkomst om te filmen en aanwezigen te interviewen.

2.

In het kader van de uitvoering van het warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt is de subsidieregeling voor woningeigenaren opengesteld die hen helpt hun huis te isoleren. De subsidieregeling wordt gedekt door subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds en uit de reserve die is ingesteld bij de motie Energie in de Wijken. De subsidieregeling wordt gecombineerd met een ontzorgingsaanpak om de drempel voor deelname zo laag mogelijk te maken.

3.

Na vaststelling van het warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt is besloten om de volgende WUPs ook in de wijken Voorhof en Buitenhof op te stellen. Na een uitgebreide analyse is besloten om twee buurten (Roland Holstbuurt en Aart van der Leeuwbuurt) samen te voegen in één WUP en daarmee te starten. De kick-off van de participatie was in oktober (zie ook Verdieping - Warmteuitvoeringsplan Voorhof Zuidwest)Verdieping - Warmte-uitvoeringsplan Voorhof Zuidwest. Voor de start van de andere geplande WUP (de Pijperring) is samenwerking met woningcorporatie Vidomes essentieel. Deze WUP start daarom in de eerste helft van 2026.

4.

Voor de toekomst is het van belang om zoveel mogelijk helderheid te geven over de ontwikkeling van aardgasvrije alternatieven in Delft. Daarvoor wordt het Warmteprogramma opgesteld, als opvolger van en verdieping op het Warmteplan 2021. De gemeenteraad heeft zich in september kunnen uitspreken over de uitgangspunten van het Warmteprogramma. In de tweede helft van 2025 heeft de participatie plaatsgevonden met een meedenkgroep van inwoners en een groep van betrokken samenwerkingspartners. In 2026 vinden onder meer plaats: de verdiepende analyse van de historische binnenstad; de afronding van de plan-mer-rapportage; en de besluitvormingsprocedure via een wensen- en bedenkingenprocedure met de gemeenteraad.

5.

Nadat de energie-ambassadeurs voor het Isolatieplan eind Q2 2025 zijn gestart in de wijken Buitenhof, Binnenstad en Wippolder, hebben zij de eerste activiteiten georganiseerd, zoals een bijeenkomst in Wippolder die zeer goed werd bezocht. Veel van de instrumenten uit het Isolatieplan zijn daarmee in werking. De focus verschuift naar het optimaliseren van de uitvoering van de instrumenten.

6.

Voor de aanpak energiearmoede stond een groot deel van de tweede helft van 2025 in het teken van de gevolgen van het faillissement van Groupcard. De gemeente is in staat gebleken om de inwoners die al een voucher in bezit hadden, te helpen om deze alsnog in te wisselen. De voortzetting van de witgoedregeling voor de langere termijn is afhankelijk van budget. Hier wordt in de loop van 2026 een besluit over voorgelegd aan de raad. Ondertussen is de inzet van energiehulpen doorgezet tot eind 2027. Op dat moment moet de beoogde doelgroep volledig bereikt zijn. Tot slot heeft Holy Folie haar doelstelling om 50 studentenhuizen te

6

bezoeken gehaald en daarmee ongeveer 300 studenten geholpen. Het project zit in de eindfase en er is budget voor een vervolgactie eind 2026/begin 2027. 7.

In het tweede halfjaar van 2025 is Delft doorgegaan met het bevorderen van verduurzaming van monumenten. Dit doen we door adviezen via de website, sociale media, tijdens bijeenkomsten en met gesprekken op locatie aan monumenteneigenaren. De aanvullende bijlage in de welstandsnota over zonnepanelen in het Agnetapark heeft geleid tot een eerste collectieve vergunningaanvraag. Deze vergunning is verleend voor 32 adressen. Het onderzoek naar isolatie en ventilatie van woonhuismonumenten is eind 2025 opgeleverd en zal na de laatste feedback ronde begin 2026 definitief worden gemaakt. Zie ook de “Verdieping - Onderzoek isolatie van monumenten”.

8.

De gemeente ontvangt meer klachten over geluidsoverlast van warmtepompen en airco's. In de praktijk blijkt dat er veelal overlast ervaren wordt terwijl de situatie voldoet aan de normen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het behandelen van klachten als gevolg van geluidsoverlast van warmtepompen en airco’s is een continu proces. Deze werklast zal naar verwachting toenemen naarmate meer mensen overstappen op warmtepompen. De toezichthouders en de juristen hebben inmiddels een opleiding gevolgd om met de landelijke rekenmodellen om te gaan.

Verdieping - Warmte-uitvoeringsplan Voorhof Zuidwest Achtergrond In de transitie naar schone warmte werkt de gemeente met gebiedsgerichte warmte-uitvoeringsplannen (WUPs). In dat plan leggen we samen met de buurt de stappen vast om de woningen aardgasvrij (verwarmen, koken, warm tapwater) te maken. Na een uitgebreide analyse is besloten om twee buurten (Roland Holstbuurt en Aart van der Leeuwbuurt) samen te voegen in één WUP en daarmee te starten. In de uitvoering werken we samen met belangrijke wijkopgaven. Zo loopt het warmte-uitvoeringsplan samen op met opgave Delft-West en de gevel-tot-gevel aanpak. Passend bij de aanpak is de participatie breed opgezet, waarbij de bewoner centraal staat en initiatieven van inwoners worden aangemoedigd. Algemene stand van zaken In de tweede helft van 2025 is bij alle grondgebonden woningen (GGW) aangebeld om bewoners te informeren en uit te vragen wat er leeft. Bij iedere VvE is dit bij ca. 10 adressen per VvE gedaan. Alle woningeigenaren zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de eerste buurtbijeenkomst op 3 november. Hier werd men geïnformeerd over wat een warmte-uitvoeringsplan is, over de overgang naar elektrisch koken en over de vier basistechnieken om duurzaam te verwarmen.

Ook waren hier NetVerder, het VvE-loket, 015Duurzaam, de bewonersbelangenvereniging en Delft Samen (Participe) om specifieke informatie te delen over de mogelijkheden om Voorhof Zuidwest aardgasvrij te maken. Op deze bijeenkomst zijn de buurt(werk)groepen ‘warmtetechnieken’ (25 inschrijvingen) en ‘elektrisch koken’ (4 inschrijvingen) gestart. Dit zijn de twee participatie draaggolven binnen het WUP waarlangs kennis en informatie wordt uitgewisseld om met de bewoners tot hun voorkeurskeuze te komen. Samenwerking / partnerschap Bij een warmte-uitvoeringsplan neemt de gemeente de regie om samen met inwoners een gedragen plan voor de buurt te maken. Omdat in het Warmteplan de voorkeur uitgaat naar een warmtenet, wordt intensief samengewerkt met NetVerder en InWarmte om deze keuze voor inwoners in de WUP mogelijk te maken (goede financiële aanbieding om aangesloten te kunnen worden). Aandachtspunt hierin is het verzorgen van warm tapwater. De woningcorporaties verduurzamen hun gebouwen vanuit hun eigen missie, wettelijk kader en de verduurzamingsafspraken met de gemeente. Met de VvE’s wordt zoveel mogelijk samenwerking gezocht om het verduurzamingstraject voor hen zo eenvoudig en effectief mogelijk te maken. Voor bewoners van grondgebonden woningen geldt hetzelfde. Met de overige gebouweigenaren worden individuele paden bewandeld.

7

Planning 2026 Q1 Ontwerpfase WUP, afronding buurtgroepen, subsidieregeling elektrisch koken. 2026 Q1 Q4 Realisatie warmte uitvoeringsplan, voorstel naar college; campagnes elektrisch koken. Risico’s en beheersmaatregelen 1.

Het is een uitdaging om bij langdurige participatietrajecten brede belangstelling vast te houden. Deze breedte is wel nodig voor het ophalen en terugkoppelen van belangrijke informatie. Mocht de belangstelling teruglopen, kunnen we extra buurtactiviteiten opzetten.

2.

Een WUP is van de buurt en doen we met de buurt. Wanneer is er voldoende draagvlak voor een WUP in de buurt? Dat is, in de afwezigheid van landelijke richtlijnen, aan Delft om zelf in te vullen. We houden daarbij rekening met de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Duurzame Participatie’ uit 2024.

Communicatie en participatie Per activiteit wordt er met de buurtgroepen en vervolgens met alle bewoners gecommuniceerd, waarbij, na de daaropvolgende bewonersparticipatie, de verslagen en plannen worden vastgesteld, gepubliceerd en verspreid. Raakvlakken Het Warmteplan en Warmteprogramma geven richting aan wanneer en waar we starten met WUPs. Het WUP Zuidwest is de tweede WUP dat Delft uitvoert (na de Multatulibuurt). Door de integrale buurtgerichte aanpak ontstaan raakvlakken met andere opgaven zoals de integrale herinrichting en opgave Delft-West. Tegelijkertijd raakt het WUP participatietraject aan veel stadsbrede energiemaatregelen, zoals de aanpak energiearmoede, de subsidieregeling elektrisch koken en isolatiemaatregelen.

Verdieping - Onderzoek isolatie van monumenten Achtergrond Het Isolatieplan Delft (vastgesteld op 15 juni 2023) richt zich op het isoleren van 10.000 woningen tot energielabel C / de Standaard voor 2030. Zo reduceren we uitstoot, zijn woningen aardgasvrij-ready en verlagen we de energierekening. Eén van de instrumenten uit het plan is een onderzoek naar versnelling van de verduurzaming van monumentale woningen. Bij vaststelling van het plan was de isolatiestatus van deze woningen onbekend, evenals de behoefte van eigenaren om hun pand te verduurzamen. In 2025 is dit onderzoek gestart om hier achter te komen. Algemene stand van zaken Het project is gestart in het tweede kwartaal van 2025. Er is een klankbordgroep gevormd en samen met deze groep is het vervolgproces uitgewerkt. In overleg met deze groep is onderzoeksbureau De Groene Grachten geselecteerd. Het onderzoek begon met een bureaustudie naar de huidige isolatiestatus, kansen en knelpunten. In het derde en vierde kwartaal van 2025 is onder bewoners van monumentale woningen een enquête uitgezet. Aansluitend zijn drie verdiepende werksessies georganiseerd met huurders, eigenaar-bewoners en particuliere verhuurders. Op basis van deze input en interne expertise is eind 2025 een conceptrapportage opgeleverd. De ambtelijke afronding vindt plaats in het eerste kwartaal van 2026.

Samenwerking/ partnerschap De aanpak volgt dezelfde werkwijze als bij het onderzoek naar luchtwarmtepompen in de binnenstad, met betrokken bewoners die fungeren als klankbordgroep. De groep bestaat uit vier leden en is betrokken bij zowel de onderzoeksopzet als het proces richting het college. Het onderzoek wordt uitgevoerd door hoofdaannemer De Groene Grachten. Zij hebben samenwerking gezocht met Fenicks voor data-analyse en Right voor bewonersonderzoek. De Groene Grachten levert het onderzoeksrapport op.

8

Planning 2025 Q3-4 Start en uitvoering onderzoek 2026 Q1 Oplevering rapportage 2026 Q2 Collegebesluit en start uitvoering adviezen Risico’s en beheersmaatregelen Het isoleren van monumentale panden blijft een complexe opgave en het risico bestaat dat maar beperkte versnelling mogelijk is. Enerzijds zit dat in inzicht: er is onvoldoende bekend over de isolatiestatus van monumenten, mede omdat monumenten niet passen in de standaard energielabels. Anderzijds is er mogelijk beperkt uitzicht: praktische beperkingen en (investerings)kosten bemoeilijken verduurzaming. We blijven inzetten op extra aandacht en maatwerk om inwoners te adviseren in wat kan. Communicatie en participatie Participatie vindt plaats via de opgezette klankbordgroep, de enquête en werksessies. De externe communicatie over het onderzoek wordt uitgewerkt na besluitvorming door het college. Raakvlakken Het onderzoek draagt bij aan de uitvoering van het Isolatieplan Delft 2023 en kan worden benut door de Energieambassadeurs in de gesprekken met woningeigenaren. Daarnaast zijn er raakvlakken met de opgave om de monumentale waarde van panden te behouden.

2.2 Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening Delft is trots op haar innovatieve kenniseconomie en ondernemingsklimaat. De energietransitie vraagt een inspanning van deze ondernemers om mee te bewegen naar een duurzame economie. Ondernemers pakken deze uitdaging ook op, bijvoorbeeld in het Innovatie District Delft. Dit transitiepad beschrijft de aanpak die Delft aanhoudt voor deze sector. In het tweede half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 9.

De eerste batch van 20 gebouwen voor handhaving op de verplichting van energielabel-C bij kantoorgebouwen is afgerond. De belangrijkste les is de noodzaak van actuele informatie. De twintig adressen, die waren aangeschreven op basis van de RVO data, bleken namelijk leeg te staan of een ander gebruiksdoel te hebben gekregen. Inmiddels is er op basis van de gemeentelijke database een nieuwe batch opgesteld met circa twintig kantoorgebouwen. Deze adressen worden de komende tijd bezocht, geverifieerd en aangeschreven. Het Rijk heeft geen middelen ter beschikking gesteld om daadwerkelijk handhaving te kunnen financieren. Wij als gemeente ook nog niet. Om de benodigde expertise op te bouwen zal in de toekomst geld uit de begroting moeten worden vrijgemaakt voor de handhaving van wettelijke eisen met betrekking tot de energietransitie. Volgens de Routekaart moet een besluit vóór 2030 worden genomen. Tot die tijd vindt slechts minimale handhaving plaats.

10. De Omgevingsdienst Haaglanden houdt toezicht op de energiebesparingsplicht bij bedrijven. Daarvoor hadden zij in 2025 de volgende inzet geraamd: 29 preventieve controles, 15 hercontroles en 3 sanctiecontroles. De ODH heeft de volgende aantallen controles gerealiseerd: 16 preventieve controles en 12 hercontroles. Sanctiecontroles zijn niet nodig geweest. De discrepantie tussen het geraamde aantal preventieve controles en de uitgevoerde preventieve controles is te verklaren door het feit dat niet alle preventieve controles afgerond konden worden voor het einde van het kalenderjaar.

9

2.3 Transitiepad Publieke dienstverlening Onder de publieke dienstverlening vallen alle organisaties met een maatschappelijke functie. Denk hierbij aan openbaar bestuur (overheidsgebouwen), onderwijs (basisscholen, voortgezet en hoger onderwijs), gezondheids- en welzijnszorg, cultuur, sport en recreatie. Dit transitiepad beschrijft hoe de gemeente haar eigen bijdrage daarin levert. In het tweede half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 11. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is geactualiseerd. In het Q3 2025 is er een verduurzaamde school opgeleverd en er staan twee schoolgebouwen gepland voor Q3 2026. 12. Wat betreft de rest van het maatschappelijk vastgoed verschilt de rol per sector. De gemeente is eigenaar en verantwoordelijk voor onder andere de gemeentelijke wijkcentra, wissellocaties onderwijshuisvesting, Rietveld theater; of er is Recht van Opstal gevestigd in combinatie met een huurovereenkomst voor de grond. De gemeente is dan eigenaar van de grond en de vereniging of stichting eigenaar van het gebouw, zoals bij sport en scouting. Daarnaast is er eigendom van derden, waar eigenaarschap en verantwoordelijkheid volledig bij de maatschappelijke partij ligt, zoals de bibliotheek Voorhof. 13.

De Routekaart verduurzaming gemeentelijke vastgoedportefeuille en het Uitvoeringsplan 2025-2026 zijn in 2025 afgerond en aan de raad aangeboden. Een belangrijk deel van het uitvoeringplan 2025-2026 wordt uiterlijk in Q2 opgeleverd. Voor het uitvoeringsplan 2027-2030 is in 2025 gestart met een leerlab van het ministerie van VRO.

10

2.4 Transitiepad Mobiliteit Mobiliteit kan bijdragen aan een duurzamere stad, als we verkeersruimte teruggeven aan de openbare ruimte, én meer met schonere vervoermiddelen gaan rijden. Delft groeit, wat leidt tot meer mobiliteit en extra druk op de beschikbare ruimte. We zetten daarom de transitie in gang naar schone, slimme en veilige mobiliteit die verstandig met schaarse ruimte omgaat door het stimuleren van lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Zo maken we Delft leefbaar, klimaat- en toekomstbestendig. Dit transitiepad behandelt plannen die duurzame vervoersconcepten faciliteren en projecten die voetgangers en fietsers prioriteren. In het tweede half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 14. Op het gebied van emissieloze mobiliteit is er veel inzet geweest op het behoud en realiseren van extra OV-verbindingen, met name met betrekking tot de TU Campus. Zo wordt deze zomer de tram 19 in gebruik genomen. Voor de metropolitane fietsroutes (MFR) staat de realisatie van de MFR Delft-Rotterdam Alexander en de MFR Delft-Westland vooralsnog gepland voor aanvang 2026. Er is besloten (vooralsnog) geen aparte laadvisie te maken, maar op basis van de concessie het verkeersbesluit aan te passen. De nieuwe regionale concessie laadpalen is uitgewerkt in samenwerking met verschillende gemeenten binnen de MRDH.

Na de zomer wordt de gunning bekend en zal het verkeersbesluit aangepast worden. De gemeenteraad heeft de visie ‘Voetganger-op-één’ vastgesteld. Hierin staat een nadere uitwerking voor het borgen en verbeteren van het voetgangersnetwerk in Delft. Op 5 maart 1 ligt de ‘hub-visie’ voor bij de raad. 15. Fase 1A van de zero-emissie zone (duurzaam zoneren / geen uitstoot zone) is uitgerold. Middels cameratoezicht wordt er sinds 1 juli gehandhaafd. De bebording wordt in mei 2026 aangepast op basis van landelijke richtlijnen.

1 Omdat de halfjaarrapportage gedurende het eerste kwartaal wordt opgesteld, heeft de raad de hub-visie vastgesteld voordat ze de halfjaarrapportage

ontvangt.

11

2.5 Transitiepad Energie infrastructuur Net zoals vandaag, zal in 2050 onze welvaart mede afhangen van ons energiesysteem. Het energiesysteem – en de infrastructuur die aan de basis ligt – beïnvloedt hoe we wonen, werken, reizen en produceren. En dus kunnen de andere transitiepaden niet verduurzamen, als niet ook de nodige veranderingen in de infrastructuur worden opgepakt. Dit transitiepad behandelt planvorming om het energiesysteem van de toekomst te faciliteren en projecten die concrete bijdragen leveren, zoals warmtenetten, netverzwaring en opwek van geothermie. In het tweede half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 16. Door het noodzakelijk gebleken herontwerp van de warmtepompcentrale (WPC) en de latere oplevering is er ook een vertraging ontstaan in de levering van aardwarmte aan de westkant van de Schie. Het stookseizoen 2027/2028 wordt nu als haalbaar gezien. De WPC heeft voor fase 2 van het warmtenet een grootverbruiksaansluiting van elektriciteit nodig om te kunnen functioneren. Vanwege netcongestie bestaat hiervoor een wachtlijst. Het GTD-consortium heeft bij Stedin een aanvraag ingediend voor prioriteit. De aanvraag van de prioriteit is nog niet goedgekeurd. 17. Voor de voortgang op fase 1 en 2 van het Open Warmtenet, zie Verdieping - Open Warmtenet Delft (OWD) 18.

NetVerder en EBN bereiden zich voor op het oprichten van een publiek integraal warmtebedrijf2 dat in Delft warmte gaat leveren. Dat betekent dat wordt gewerkt aan een bedrijfsplan en het sluiten van een overeenkomst met InWarmte, dat geen aandeelhouder wordt, maar wel als dienstverlener betrokken blijft. Het onderzoek naar de vraag hoe de gemeente het beste lokale publieke belangen kan borgen in relatie tot dat warmtebedrijf, kon in deze periode nog niet worden afgerond. Er is meer informatie nodig om tot een juiste beoordeling te kunnen komen. De verwachting is dat in Q2 van 2026 een definitief oordeel mogelijk is. 19. In het kader van netcongestie is een verdiepingsslag gemaakt ten aanzien van de gemeentelijke projecten die een grootverbruiksaansluiting (elektriciteit) nodig hebben. Voor elk van de projecten is nu helder welke alternatieven voor een grootverbruiksaansluiting mogelijk zijn. TenneT heeft de conclusies van het onderzoek naar de netcongestie op het hoogspanningsnet gepubliceerd. De belangrijkste conclusie voor Delft is dat de wachtlijst voor grootverbruiksaansluitingen naar verwacht nog tot 2034 blijft bestaan. De Autoriteit Consument & Markt heeft ook een nieuw prioriteringskader ontwikkeld. In dit kader zijn nu ook kleinverbruiksaansluitingen (woningbouw) opgenomen. Wij starten daarom opnieuw een impactanalyse die uiterlijk in Q2 2026 moet zijn afgerond.

Het college heeft eind 2025 de module “Opslag” vastgesteld voor de lokale Energiestrategie Delft (ESD). Op basis van de strategische keuzes die daarin worden gemaakt wordt in 2026 batterijbeleid opgesteld.

Verdieping - Open Warmtenet Delft (OWD) Achtergrond Het Warmteplan Delft, vastgesteld op 16 december 2021, brengt per wijk de voorkeurstechniek in beeld. Voor de meeste woningen in Voorhof en Buitenhof is dat een warmtenet, omdat er ruimte in de ondergrond is en bebouwing dicht op elkaar staat. Delft zet in deze wijken een grote stap met de aanleg van het Open Warmtenet Delft (OWD). NetVerder trekt de aanleg van het warmtenet. Het project is in twee fases opgedeeld. Het project bevindt zich nu in fase 1, waar het doel is om 5.000 corporatiewoningen aan te sluiten. Dat is ongeveer 10% van de totale woningvoorraad in Delft. Fase 2 is in voorbereiding en betreft een uitbreiding naar verder corporatiebezit, VVE's en woningen in deze wijken.

2 Met een “publiek integraal warmtebedrijf” bedoelen we een bedrijf waar publieke partijen een meerderheidsaandeel hebben (>50%) en - onder de wet

collectieve warmte - verantwoordelijk zijn voor zowel de distributie als de levering van warmte. De productie van warmte valt hier niet onder.

12

Algemene stand van zaken

De feitelijke aanleg van het warmtenet is gestart in januari 2025 in de Apolloweg. NetVerder heeft het aantal teams dat tegelijkertijd bezig is inmiddels uitgebreid naar vijf, zodat het tempo in de aanleg is opgeschroefd. De vergunningverlening voor de diverse deeltracés is onverminderd doorgegaan. Begin oktober is de lang voorbereide boring onder de Beatrixlaan succesvol uitgevoerd (meer via deze link). De complexe kruisingen met de Schie en Spoortunnel staan gepland in Q2 van 2026. De werkzaamheden rondom de geothermiebron zijn in Q3 en Q4 vrijwel afgerond. De levering aan oostzijde van de Schie start in Q1 2026. Met het bereiken van deze mijlpaal zet Delft een grote stap richting een duurzame warmtevoorziening. Samenwerking/ partnerschap Het Open Warmtenet Delft fase I is een consortium met NetVerder als infrastructuurbeheerder, InWarmte als warmteleverancier en de woningbouwcorporaties (Woonbron, Vestia, DUWO en Vidomes) als afnemers. De gemeente Delft faciliteert, geeft advies en werkt mee gedurende het hele proces. De samenwerking met alle partijen is goed. Na de (aanstaande) inwerkingtreding van de Wet Collectieve Warmte (Wcw) is een andere organisatievorm vereist. Partijen overleggen met elkaar en met EBN, de beoogde partij voor de Nationale Deelneming Warmte, over de vorm en inhoud van een Warmtebedrijf Delft.

Dit warmtebedrijf dient de integrale verantwoordelijkheid te krijgen voor warmtelevering in de nog af te spreken wijken van Delft. Dit betreft dan zowel de huidige fase 1 als de nog uit te werken fase 2. Planning 2026 Q1 Ingebruikname geothermiebron. 2026 Q2 Aanleg Schie- en spoorkruising. 2026 Q4 Start warmtelevering Voorhof/ Buitenhof (eerste deel) Risico’s en beheersmaatregelen Aannemer, NetVerder en gemeente krijgen steeds meer inzicht in knelpunten en oplossingen bij de aanleg van het warmtenet. Partijen onderzoeken de mogelijkheden om in Voorhof-Oost de warmtelevering te gaan verzorgen. De komende jaren (2028-2030) wordt ook het riool vervangen met de integrale gevel-tot-gevel aanpak. Er is regelmatig afstemming zodat bij onduidelijkheden of conflicten tijdig kan worden bijgestuurd. Dit zorgt ervoor dat het tempo zoveel mogelijk bewaard blijft, zonder afbreuk te doen aan een zorgvuldige inpassing in de ondergrond met andere assets zoals riolering. Communicatie en participatie Ook het afgelopen halfjaar heeft de gemeente zich voor de communicatie vooral gericht op het informeren van de inwoners over de aanlegwerkzaamheden en de komst van het warmtenet. Op de Delft doet duurzaam website kunnen geïnteresseerden informatie vinden over het warmtenet en antwoorden op veelgestelde vragen. Daarnaast zijn ook veel offline communicatiemiddelen ingezet.

Samen met NetVerder en de aannemer zijn brieven per woning bezorgd. Daarnaast is een ‘buurtkeet’ ingezet waar inwoners terecht konden met vragen. We betrekken bij bewonersavonden ook partners uit de stad zoals 015Duurzaam. Raakvlakken Het warmtenet in Delft betrekt de warmte van Geothermie Delft, waar NetVerder, InWarmte en de gemeente dan ook nauw mee samenwerken. Op termijn worden mogelijk een of meer aanvullende warmtebronnen, zoals bijvoorbeeld WarmtelinQ, worden aangesloten. De transitie naar schone warmte organiseert de gemeente in warmte-uitvoeringsplannen. Verder is samenloop met de gevel tot gevel aanpak van de rioolvervanging in de wijken Voorhof en Buitenhof. In het Warmteprogramma kijkt de gemeente in welke buurten ze na Voorhof en Buitenhof aan de slag gaat.

13