Halfjaarrapportage Energietransitie Q3-Q4 2024
Tekst van het document
Opgave Energietransitie Halfjaarrapportage Q3 & Q4 2024
Kenmerk: 6101042
1 | Energietransitie in vogelvlucht | Inleiding |
Inhoudsopgave 1
Energietransitie in vogelvlucht ...................................................................................................................................... 3
1.1
Inleiding ........................................................................................................................................................................ 3
1.2
Algemeen beeld van de opgave ................................................................................................................................ 3
1.3
Samenvatting ............................................................................................................................................................... 4
1.4
Totaaloverzicht rapportage ...................................................................................................................................... 4
1.5
Overzicht voortgang en planning projecten ........................................................................................................... 6
2
Projecten en activiteiten ................................................................................................................................................ 7
2.1
Transitiepad Wonen ................................................................................................................................................... 7 2.1.1 Informatie & Energiebewustzijn ................................................................................................................................................................... 7 2.1.2 Communicatiecampagne Delft doet duurzaam ........................................................................................................................................ 8 2.1.3 Uitvoering Isolatieplan .................................................................................................................................................................................... 9 2.1.4 Aanpak verduurzaming VvE’s ..................................................................................................................................................................... 10 2.1.5 Aanpak energiearmoede ............................................................................................................................................................................. 11 2.1.6 Warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt ................................................................................................................................................. 13
2.2
Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening ..................................................................................... 14 2.2.1 Bedrijvenaanpak ............................................................................................................................................................................................ 14
2.3
Transitiepad Publieke dienstverlening ................................................................................................................... 15 2.3.1 Onderwijshuisvesting ................................................................................................................................................................................... 15 2.3.2 Verduurzaming eigen vastgoed.................................................................................................................................................................. 15
2.4
Transitiepad Mobiliteit ............................................................................................................................................. 16 2.4.1 Ruimte in de binnenstad ............................................................................................................................................................................. 16 2.4.2 Visie deelmobiliteitshubs............................................................................................................................................................................. 16 2.4.3 Visie laadinfrastructuur................................................................................................................................................................................ 16 2.4.4 Metropolitane fietsroutes ........................................................................................................................................................................... 17 2.4.5 Duurzaam Zoneren ...................................................................................................................................................................................... 18
2.5
Transitiepad Energie infrastructuur ....................................................................................................................... 19 2.5.1 Warmteprogramma Delft 2026-2035 ..................................................................................................................................................... 19 2.5.2 Beleidsregel inpassing nutsvoorzieningen ............................................................................................................................................... 19 2.5.3 Warmtepompcentrale ................................................................................................................................................................................. 19 2.5.4 Regionale Energiestrategie Rotterdam – Den Haag ........................................................................................................................... 20 2.5.5 Open Warmtenet Delft (OWD) Fase 1................................................................................................................................................. 20 2.5.6 Open Warmtenet Delft (OWD) Fase 2.................................................................................................................................................
21 2.5.7 Geothermie Delft (GTD) ........................................................................................................................................................................... 23 2.5.8 WarmtelinQ ................................................................................................................................................................................................... 24 2.5.9 Aanpak Netcongestie ................................................................................................................................................................................... 25 2.5.10
Hoogspanningsstation Kerkpolderweg ........................................................................................................................................... 26
2.5.11
Opwek Zonnestroom.......................................................................................................................................................................... 27
2 | Energietransitie in vogelvlucht | Inleiding |
1 Energietransitie in vogelvlucht 1.1 Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage van de opgave Energietransitie
De financiën en capaciteit komen apart aan bod in de jaarlijkse
voor het 3de en 4de kwartaal van 2024. Sinds 2020 worden de
financiële cyclus van de gemeente.
samenhangende projecten en activiteiten georganiseerd als een programma. Het programma energietransitie is een belangrijke bouwsteen om een klimaatneutraal Delft te realiseren. In 2023 is de energietransitie benoemd tot één van de drie opgaven. Met het vaststellen van de Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 bracht de gemeenteraad in 2024 de opgave in beeld. Daarmee is
1.
project? Wat is de context? 2.
Vanaf nu rapporteren en monitoren we daarom opgave-breed.
3.
Samenwerking / partnerschap: de gemeente bekleedt een regierol, waardoor de samenwerking met partners een prominente rol inneemt.
4.
Planning: de energietransitie is een tijdsgebonden opgave. Hoe verhoudt de voortgang van het project zich tot de
Met de halfjaarrapportage, routekaart, uitvoeringsagenda en trendmonitor legt het college transparant en proactief
Algemene stand van zaken: wat is de algemene indruk? Hoe staat het project ervoor?
de scope verbreed met de activiteiten die buiten het programma plaatsvinden maar ook nodig zijn voor een klimaatneutraal Delft.
Achtergrond: wat is de aanleiding geweest voor het
planning? 5.
Risico’s en beheersmaatregelen: de complexiteit van de
verantwoording af aan raad en inwoners over de voortgang op
energietransitie brengt onzekerheden met zich. Welke
de opgave. De halfjaarrapportage legt nadruk op de activiteiten,
risico’s komen daaruit voort en welke maatregelen worden
inspanningen en concrete projectsuccessen over de korte
genomen om deze te mitigeren?
termijn. Voor een compleet beeld worden de verschillende
6. Communicatie en participatie: een succesvolle transitie
projecten op de volgende onderdelen gerapporteerd.
behoeft draagvlak. Hoe betrekken we de bewoners van Delft in de projecten en activiteiten?
1.2 Algemeen beeld van de opgave De kernboodschap van de halfjaarrapportage Q3-Q4 2024 is
zicht raken. Landelijk loopt de warmtetransitie het risico van
“de schop gaat de grond in, we blijven bijsturen en lobbyen
stagnatie. Daarom sloot Delft zich aan bij de Warmtealliantie
bij het Rijk voor wat we nodig hebben”. Delft laat concrete
met een pleidooi en een voorstel om collectieve warmte vlot
resultaten zien in de aanleg van het warmtenet en ingaan van
te trekken. Met de verspreiding van netcongestie staat
duurzaam zoneren.
elektrificatie ook op het spel. De geboekte lokale voortgang
Tegelijkertijd zit het venijn in de details van de uitvoering en is het speelveld constant in beweging. Het college werkt
stemt positief, maar er is bovengemeentelijk meer nodig om de stijgende lijn vol te houden.
daarom continu aan het herijken en specificeren van beleid
Momenteel past het college de concept Uitvoeringsagenda
(warmteprogramma), doorontwikkelen van huidige
Energietransitie 2025-2028 aan. Deze maakt de benodigde
activiteiten (bijvoorbeeld de aanpak energiearmoede) en het
capaciteit en middelen inzichtelijk om onze doelen waar te
reageren op nieuwe omstandigheden (netcongestie).
maken voor de komende 4 jaar. Ook wordt op het gebied
Rijksbeleid is essentieel voor de energietransitie. In oktober bleek uit onderzoek van het PBL dat de klimaatdoelen uit
van data doorgewerkt om de jaarlijkse voortgang goed inzichtelijk te maken.
3 | Energietransitie in vogelvlucht | Inleiding | Informatie & Energiebewustzijn
1.3 Samenvatting Na zorgvuldige voorbereidingen schakelen de belangrijkste
weg worden geholpen met verduurzaming. De middelen
projecten van de Delftse warmtetransitie over naar
vanuit het Volkshuisvestingsfonds geven daar een extra impuls
uitvoering. De geothermiebron zal dit jaar warmte leveren,
aan. De gemeente en corporaties zetten hun handtekening
de schop voor het warmtenet is de grond in en begin maart
onder het convenant om met subsidie de kosten voor
2025 ontvangen inwoners van de Multatulibuurt hun warmte-
huurders structureel te verlagen. Met de doorontwikkeling
uitvoeringsplan in de bus. Tegelijkertijd stippelen we de
van de Aanpak energiearmoede worden steeds meer
vervolgkoers voor duurzame warmte uit. De raadpleging over
huishoudens bereikt. Tot slot kunnen we het komende
collectieve warmte in Voorhof en Buitenhof laat zien welke
halfjaar de eerste energieambassadeurs in de wijken
zaken inwoners belangrijk vinden als er een warmtenet komt.
verwachten.
De gemeente verkent nu de mogelijkheden om op die belangen te kunnen sturen. Het college heeft besloten de volgende uitvoeringsplannen in Voorhof en Buitenhof te starten en treft daarvoor voorbereidingen. Tot slot starten we met het Warmteprogramma. Daarin herijken we het Warmteplan en wordt onderzocht welke wijken hierna kansrijk zijn om te starten met de warmtetransitie en hoe inwoners naar betaalbaarheid kijken.
Op het vlak van elektriciteit kwam de aankondiging van netcongestie op het hoogspanningsnet als een verrassing. TenneT komt binnenkort met meer duidelijkheid over wat wel en niet kan. De gemeente zit niet stil en onderzoekt de impact op de stad. Hoewel netcongestie eerst en vooral een probleem van de netbeheerders is (TenneT en Stedin), werkt het college actief aan maatregelen die de gemeente gaat nemen om netcongestie te voorkomen, impact op de stad te
Op energiebesparing maken verschillende projecten een
beperken, en om toekomstige ontwikkelingen in goede banen
verschil voor de inwoners. Delft helpt eigenaren met een
te leiden. In de uitvoering van het Mobiliteitsprogramma Delft is
slecht label te isoleren met subsidie – ook als ze in een VvE
de ingang van de nul-emissiezone voor logistiek een serieuze
wonen. Door de VvE strategie ontstaat een netwerk aan
stap naar een leefbare en klimaatneutrale binnenstad.
VvE’s die middels gesprekken, bijeenkomsten en cursussen op
1.4 Totaaloverzicht rapportage Wonen
Energie-infrastructuur
1 2 4 5 6
12 13 14 15 16
Warmtepompcentrale Open Warmtenet Fase 1 Open Warmtenet Fase 2 Geothermie Delft WarmtelinQ
17
Aanpak netcongestie
Bedrijvenaanpak
18
HSS Kerkpolderweg
Publieke dienstverlening
19
Opwek zonnestroom
Delft doet duurzaam Uitvoering Isolatieplan Aanpak VvE's Aanpak energiearmoede WUP Multatulibuurt
Industrie en commerciële dienstverlening 8 9
Verduurzaming vastgoedportefeuille
Mobiliteit 10 11
Metropolitane fietsroutes Duurzaam zoneren
4 | Energietransitie in vogelvlucht | Samenvatting |
Goed
Kan beter Uitdaging
Project
Waarom niet groen?
1. Aanpak VvE's
Niet-tijdige invulling van de openstaande vacature vergroot het risico op vertraging.
2. Bedrijvenaanpak
Impact van de afkondiging van netcongestie op het verduurzamen van bedrijven (de aanpak netcongestie – wat eraan gedaan wordt – staat op groen).
3. Verduurzaming eigen vastgoed 4. Warmtepompcentrale
Vertraging in de actualisatie van de Routekaart verduurzaming eigen vastgoed en het ‘verLEDden’. Door het herontwerpproces is het opleveren van de WPC dermate vertraagd dat gestart moet worden op de WKC. Daarbij komt de onzekerheid van voldoende gecontracteerd vermogen (elektriciteit) in de toekomst.
5. Open Warmtenet fase 1
Ontstane risico’s ten aanzien van de vervanging van het riool.
6. Open Warmtenet fase 2
Afkondiging van netcongestie leidt tot onzekerheid over voldoende gecontracteerd vermogen voor fase 2 (zie ook voorgaande punt).
7. WarmtelinQ
Vertraging in het opleveren van de herinrichtingswerkzaamheden
5 | Energietransitie in vogelvlucht | Totaaloverzicht rapportage |
1.5 Overzicht voortgang en planning projecten Voortgang Transitiepad 1: Wonen
Planning
Delft doet duurzaam: uitbreiding bereik, organisatie Delftse Klimaatweek.
Versterken netwerk samenwerkingspartners.
Q1 2025 Q4
Uitvoering Isolatieplan: subsidieregeling isolatie vastgesteld.
Nieuwe SMP-aanvraag, inregeling energieambassadeurs.
Q1 2025 Q2
Aanpak VvE's: strategie in uitvoering; eerste bijeenkomsten.
Start pilot gespikkeld bezit, versterking netwerk.
Q1 2025 Q4
Aanpak energiearmoede: subsidieregeling t.b.v. sociale huurders.
Uiterlijke besteding SPUK middelen.
Eind 2027 Q4
WUP Multatulibuurt: besluit vervolg-WUPs; finaal concept WUP Multatulibuurt.
Besluitvorming warmteuitvoeringsplan Multatulibuurt.
Q1 2025
SPUK middelen voor Plan van Aanpak Smart Energyhub.
Q2 2025
Actualisatie routekaart vastgoedportefeuille
Q1 2025
Transitiepad 2: Industrie en commerciële dienstverlening Bedrijvenaanpak: labelplichtige kantooreigenaren aangeschreven, plan laadinfrastructuurstrategie.
Transitiepad 3: Publieke dienstverlening Verduurzaming vastgoedportefeuille: eindfase actualisatie.
Transitiepad 4: Mobiliteit Duurzaam zoneren: Invoering nul-emissiezone logistiek in binnenstad.
De logistiek in de binnenstad is emissievrij.
Metropolitane fietsroutes: MRDH overeenkomst financiering Getalinebrug en ecofietsbrug.
Voltooiing tracés Gelatinebrug en Fietsecoduct A13.
Q1 Q2
2026
Start warmtelevering.
Q4
2025
Start aanleg warmtenet.
Q1
2025
Besluit governance warmtebedrijf.
Q4
2025
Q1
2025
Q3 Q4
2025
Q1
2025
Start bouw hoogspanningsstation.
Q3
2025
Ondertekening samenwerkingsovereenkomst Opwek Energie op Rijksvastgoed.
Q2
2025
2030
Transitiepad 5: Energie-infrastructuur Geothermie Delft: startvergunning onherroepelijk, fase 2 voorbereiding. Open Warmtenet Fase 1: vergunningverlening. Open Warmtenet Fase 2: raadpleging warmtenet; besluit onderzoek governance warmtebedrijf. Warmtepompcentrale: herontwerp ontvangen. WarmtelinQ: herinrichtingswerkzaamheden. © Nico Schouten
Aanpak netcongestie: oprichting taskforce en programmeertafel. HSS Kerkpolderweg: omgevingsvergunning onherroepelijk. Opwek zonnestroom: vastleggen planologische aanpak, bevoegd gezag en marktbenadering.
6 | Energietransitie in vogelvlucht | Overzicht voortgang en planning projecten |
Advies conformiteit ontwerp Fonds Delft 2040. Opleveren werkzaamheden en nazorg. Overeenkomst buurtaanpak, database digital twin.
2 Projecten en activiteiten 2.1 Transitiepad Wonen Een comfortabele woning met een schone en betaalbare
woning en gedrag om energie te besparen. Met het vaststellen
energievoorziening staat centraal in de energietransitie.
van de subsidieregeling Ondersteuning inwoners bij verduurzaming
Een energiezuinige woning is niet alleen belangrijk voor
en energiebesparing woningen, kan 015Duurzaam subsidie
het klimaat, maar ook voor de portemonnee, een
aanvragen voor de energiecoaches. De eerste aanvraag wordt nu
gezond binnenmilieu en wooncomfort van de inwoners.
beoordeeld.
Dit transitiepad behandelt activiteiten die inwoners voorzien van informatie, plannen om gebieden van het aardgas af te halen en projecten met een nadruk op isolatie.
2.1.1 Informatie & Energiebewustzijn
Het Regionaal Energieloket is de vraagbaak en het startpunt voor verduurzaming van woningen. In Q3-Q4 2024 steeg het aantal nieuwe bezoekers met 36%. Inwoners zoeken vooral naar informatie over de Isolatieactie (410 weergaven), overige acties vanuit de gemeenten (256 weergaven) en subsidies en leningen
We moeten allen bewuster omgaan met energie. Om dat voor
(412 weergaven). Daarnaast heeft het energieloket met de
elkaar te krijgen informeert, activeert, motiveert, stimuleert en
gemeente in Q4 een collectieve inkoop isoleren georganiseerd
ondersteunt de gemeente inwoners om anders om te gaan met
met 195 inschrijvingen, waarvan 51 ook gemeentelijke subsidie
energie. Verschillende organisaties helpen ons daarbij.
hebben aangevraagd.
Deelstroom/015Duurzaam verzorgt energiecoaches. De coaches zijn vrijwilligers die advies geven over maatregelen in de
Het Volkshuisvestingsfonds
Integrale activiteiten
Voor zowel de grondgebonden eigenaren Multatulibuurt
Op 29 augustus is in de Multatulibuurt een vervolg
als de VvE’s in de Pijperring zijn aanvragen bij het
gegeven op de ‘Groen Doe!’ dag van de Klimaatmaat.
Volkshuisvestingsfonds toegekend. Dat betekent dat
Samen met studenten zijn bij nog eens 6 huishoudens
deze inwoners een significante bijdrage krijgen om hun
131m2 aan tuinen en zijpaden onttegeld en vergroend.
bezit te verduurzamen. De gemeente zet nu een proces op zodat deze soepel uitgekeerd kunnen worden.
Bewonersinitiatieven De provincie heeft drie aanmeldingen voor subsidie van Delftse bewonersinitiatieven die zelf aan de slag willen gaan met lokale duurzame warmte. Zij gaan nu een proces in wat leidt tot een eindadvies van de provincie in
Q3 2025. De gemeente verwelkomt dergelijke initiatieven en neemt deze mee in het opstellen van het Warmteprogramma.
7 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Informatie & Energiebewustzijn
2.1.2 Communicatiecampagne Delft doet duurzaam Achtergrond Onder de naam ‘Delft Doet Duurzaam’ lanceerde Delft in april 2024 een verduurzamingscampagne die samen met partners in de stad is ontwikkeld en ook gezamenlijk wordt uitgevoerd. ‘Delft doet duurzaam’ heeft daarmee Delft wordt Groen opgevolgd als de paraplu voor alle communicatieactiviteiten op het gebied van duurzaamheid en de energietransitie die de gemeente in samenwerking met haar partners ontplooit. Denk aan projecten als het Open Warmtenet Delft, Geothermie Delft en de warmteuitvoeringsplannen, maar ook aan projecten op het gebied van biodiversiteit, klimaatadaptatie en het vergroenen van de stad. Algemene stand van zaken Delftse Klimaatweek
In Q3-Q4 2024 groeide het bereik van de campagne. Ruim
In november 2024 was de eerste Delftse Klimaatweek. De
14.000 bezoekers bezochten de website en het volgersaantal op Instagram en LinkedIn groeit. Delftenaren delen graag hun
gemeente coördineerde de week en zorgde voor overkoepelende
verhaal als ‘Delftse Doener’.
communicatie. Naast een start- en slotevenement organiseerden 29 partnerorganisaties van Delft Doet Duurzaam maar liefst 44
In Q3- Q4 2024 is de themastijl gebruikt voor inhoudelijke
verschillende activiteiten voor de stad. In totaal bezochten circa 800
campagnes, onder andere voor een stappenplan voor een groene
Delftenaren een activiteit in de Delftse Klimaatweek. De Nationale
buurt, de doe-het-zelf actie voor isoleren en het warmtenet.
Klimaatweek bezocht enkele Delftse activiteiten voor de landelijke
Ook komt het logo op websites en communicatie-middelen van
social media en gebruikte de Delftse aanpak als inspiratie voor
partners terug, die graag met de themastijl werken.
andere gemeenten.
Samenwerking / partnerschap Delft Doet Duurzaam is een beweging voor en met de hele stad. We betrekken partijen – inwoners, organisaties en duurzame initiatieven – om mee te denken over de inhoud. De gemeente heeft de coördinatie in handen. Partners kunnen het logo gebruiken op eigen communicatiemiddelen om te laten zien dat zij onderdeel zijn van deze beweging. De redactieraad denkt mee over de inhoud van de website, social media en nieuwsbrief. In de redactieraad zitten naast de gemeente ook contactpersonen van partners. Planning 2025 Q1 Doorontwikkeling website en inhoudelijke campagnes 2025 Q1 Q4 Versterken netwerk en samenwerking met partners 2025 Q4 Delftse Klimaatweek 2025 Risico’s en beheersmaatregelen Voor het slagen van de campagne is het een aandachtspunt dat de duurzame organisaties en partners in de stad actief meedoen en de themastijl uitdragen. Alleen samen kunnen we stadsbrede zichtbaarheid en herkenbaarheid bereiken. Het doorverwijzen naar de verschillende organisaties en acties versterkt de zichtbaarheid van Delft Doet Duurzaam en van de partners in de stad en hun activiteiten. Hiervoor zetten we in 2025 in op het versterken van het netwerk en samenwerking met de partners.
Raakvlakken ‘Delft Doet Duurzaam’ is de paraplu voor alle communicatie over circulaire economie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit, vergroening, water en biodiversiteit en de energietransitie. Alle projecten die onder deze thema’s vallen, hebben raakvlakken en worden daarom in samenhang met Delft Doet Duurzaam ontwikkeld.
8 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Communicatiecampagne Delft doet duurzaam
2.1.3 Uitvoering Isolatieplan Achtergrond Het Isolatieplan Delft (vastgesteld op 15 juni 2023) richt zich op het isoleren van 10.000 woningen tot energielabel C / de Standaard voor 2030. Zo reduceren we uitstoot, zijn woningen aardgasvrij-ready en verlagen we de energierekening. De uitvoering prioriteert woningen (i) met de labels F en G, (ii) waar energiearmoede voorkomt, (iii) waar een WUP wordt opgesteld en (iv) waar het Open Warmtenet Delft wordt aangelegd. Het afgelopen halfjaar zijn 5 instrumenten uitgewerkt (zie ook Aanpak verduurzaming VvE’s). Algemene Stand van Zaken
1. Doe-het-zelf isolatieactie: doe-het-zelvers met een slecht geïsoleerde woning kunnen bij de lokale bouwmarkt voor maximaal 1500 euro aan isolatiematerialen inkopen. De actie is gestart in Q1 2024 met budget voor 650 woningen. In 2024 hebben 58 inwoners de voucher geactiveerd, waarvan 38 isolatiematerialen hebben gekocht.
2. SMP Voorhof, Buitenhof, Wippolder en Tanthof: er is grondig ecologisch onderzoek nodig wanneer isolatie beschermde diersoorten in gevaar kan brengen. Het ‘Soorten Management Plan’ (SMP) onderzoek voor Voorhof en Buitenhof is in Q3 2024 verleend. Het onderzoek SMP voor de wijken Tanthof en Wippolder is in Q3 gestart.
3. Subsidieregeling duurzaamheid: de gemeente heeft voor de particuliere woningeigenaren en VvE’s (max. WOZ € 429.300) met een slecht geïsoleerde woning een subsidieregeling in Q4 opengesteld. In Q4 zijn ongeveer 30 aanvragen binnengekomen.
4. Energieambassadeurs: de rol en taken van de energieambassadeurs zijn uitgewerkt. De ambassadeurs starten naar verwachting begin Q2 en zullen in eerste instantie focussen op Voorhof en Buitenhof. Dat is enkele maanden later dan voorzien. Samenwerking / Partnerschap De gemeente ontwerpt de instrumenten en regisseert de uitvoering. In de uitvoering werkt de gemeente samen met ervaren, deels lokale, partijen zoals de Klankbordgroep Energietransitie, WoonWijzerWinkel, het Platform Energietransitie Delft, en Regionaal Energieloket. Ecoresult stelt de SMP’s op voor de wijken Voorhof en Buitenhof en Tanthof en Wippolder in Delft. Planning 2025 Q2 Inzet energie-ambassadeurs, start onderzoek verduurzaming monumenten & evaluatie inzet/versterking energieloket. 2025 Q2 Aanvraag SMP Tanthof/Wippolder & collectieve inkoopactie glas (met subsidie). Risico’s & Beheersmaatregelen Isoleren is voor inwoners geen wettelijke verplichting. Het succes van de isolatie-aanpak hangt daarom af van het zowel het stimuleren van inwoners, als hun eigen bereidheid om te isoleren. Met de verschillende instrumenten bieden we zo veel mogelijk doelgroepen passende ondersteuning. Om te voldoen aan de Wet natuurbescherming moeten SMPs op tijd ingeregeld zijn. De gemeente identificeert waar de prioriteit voor SMPs ligt op basis van de isolatiegraad, energie van de wijk en de planning van partners.
Communicatie & Participatie Bij de uitvoering vindt in verschillende vormen participatie en communicatie plaats. De Klankbordgroep Energietransitie, Platform Energietransitie Delft en de woningbouwcorporaties leveren bijdragen aan de uitvoering. Delft doet duurzaam wordt ingezet om over de instrumenten te communiceren. Raakvlakken De uitvoering van het isolatieplan kent veel raakvlakken. Isoleren is de eerste stap richting duurzame warmte en een middel om energiearmoede te bestrijden. Daarnaast pakken de woningbouwcorporaties hun panden met label E-F-G aan. Deze projecten komen samen in de focuswijken Voorhof-Buitenhof, waar de bebouwing relatief slecht geïsoleerd is, veel corporatiebezit aanwezig is, energiearmoede vaker voorkomt en plannen voor het Open Warmtenet Delft vorderen.
9 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Uitvoering Isolatieplan
2.1.4 Aanpak verduurzaming VvE’s Achtergrond Delft telt bijna 1600 Verenigingen van Eigenaren (VvE's). Bij elkaar gaat het om ongeveer 25% van alle woningen. Doorgaans zijn de gebouwen ouder en slechter geïsoleerd, de bewoners niet allemaal financieel draagkrachtig en de besluitvormingsprocessen ingewikkeld en tijdrovend. De gemeente zal daarom begeleiding bieden om verduurzamingsplannen van de grond te laten komen. Als onderdeel van het Isolatieplan Delft heeft de gemeente een specifieke VvE aanpak ontwikkeld en worden VvE’s ondersteund met kennis, middelen en uitvoeringskracht om te verduurzamen. Algemene stand van zaken 1.
Volkshuisvestingsfonds: bij het Volkshuisvestingsfonds vierde tranche 2024-2 is voor 2 projecten een derde aanvraag ingediend. De aanvraag voor Voorhof is daarbij niet gehonoreerd. De aanvraag voor de Pijpering is wel toegekend - voldoende om 100 woningen in een VvE te verduurzamen.
2.
Aanpak Delft: de Strategie VvE Aanpak Delft is in Q4 afgerond. De focus ligt op VvE’s met energiearmoede in Voorhof en Buitenhof. We starten met intakes, waarna aansluitend een scan of cursus wordt aangeboden. De eerste intakegesprekken met VvE’s zijn gevoerd en de ‘Subsidie Duurzaamheid’ (zie H15) is begin Q4 opengesteld, specifiek ook gericht op VvE’s.
3. VvE Loket: het VvE loket is een van de twaalf instrumenten uit het isolatieplan. De taken het VvE Loket zijn overgegaan van REL naar VvE Belang en de eerste VvE’s hebben contact opgenomen voor ondersteuning. Q4 werd de eerste bijeenkomst georganiseerd met zo’n 100 aanwezigen. Samenwerking / partnerschap Gemeenten delen kennis over succesvolle aanpakken met elkaar om de VvE-problematiek aan te pakken. Voor de uitvoering werkt de gemeente samen met VvE Belang. Daarnaast legt de gemeente contact met de VvE’s in de stad en onderhoudt banden met de VvE’s uit eerdere Volkshuisvestingsfonds aanvragen. Planning 2025 Q1-Q4
Voortzetting intakes, gesprekken en bijeenkomsten VvE’s, start pilot verduurzamen gespikkelde VvE’s, opzetten datadashboard VvE’s Delft, start cursus verduurzamen voor VvE’s.
Risico’s en beheersmaatregelen Tijdige invulling van de openstaande vacature voor senior-adviseur Energietransitie VvE’s is nodig om te voorkomen dat de uitrol van de VvE aanpak vertraging oploopt. VvE’s hebben te maken met stijgende kosten voor het laten uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen en het hierdoor niet rond kunnen krijgen van de financiering. Door goede communicatie met de VvEbesturen kan hier beter op worden geanticipeerd. Communicatie en participatie VvE’s kunnen alleen met voldoende steun van eigenaren verduurzamen. Binnen de VvE-Aanpak zal daarom in de communicatie en participatie veel nadruk komen te liggen op persoonlijk contact, samenbrengen en samenwerken. Het VvE loket en Delft doet duurzaam bedienen VvE’s ook met informatie. Raakvlakken De VvE-aanpak Delft is één van de instrumenten uit het isolatieplan. De focus van het isolatieplan ligt op buurten waar energiearmoede aanwezig is en het warmtenet ontwikkeld wordt. Deze wijken (Voorhof en Buitenhof) zijn tevens de gebieden waar de opgave Delft West speelt. De VvE-aanpak sluit ook aan bij de aanpak energiearmoede 2024-2025.
10 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Aanpak verduurzaming VvE’s
2.1.5 Aanpak energiearmoede Achtergrond Huishoudens met energiearmoede hebben moeite met het betalen van de energierekening. In 2022 viel gemiddeld 10,4% van de huishoudens in Delft binnen de definitie van energiearmoede. In de wijk Buitenhof was dat 21,7%. De aanpak energiearmoede heeft als doel het helpen van deze diverse groep huishoudens. De middelen komen uit de specifieke uitkering (SpUK) energiearmoede van het Rijk. Het bedrag van twee tranches bedroeg gezamenlijk € 3,8 miljoen. De bestedingstermijn van het totaalbedrag is verlengd van 31 december 2025 naar 31 december 2027. Algemene stand van zaken Aanpak energiearmoede 2024-2025: in juli 2024 stelde het college de Aanpak
Fragmenten evaluatieformulieren
energiearmoede 2024-2025 vast. De raadscommissie algemeen besprak deze aanpak
Holy Folie - “"Mijn hele huis is in shock hoe goed
op 12 december 2024. De aanpak zet in op de onderstaande maatregelen: 1.
Inwoners met energietoeslag: 015Duurzaam biedt energiehulp met als doel
dit werkt." Witgoedregeling - "…Omdat ik een nieuwe koelkast kon kopen en dit mij heel veel geld scheelt
1500 (van de 5700) huishoudens te helpen die energietoeslag hebben ontvangen.
in de kosten elke maand voor mijn energieverbruik.
Het aanbod bestond uit advies en directe installatie van energiebesparende
En daar ben ik heel blij om. Ik ben alleen en heb 3
maatregelen. Zij hielpen deze periode 593 en in totaal 1519 huishoudens. De
kids en afgelopen jaar was een heel moeilijk jaar..."
campagne liep tot 31-12-2024 en is succesvol afgerond. 2.
Aanpak huurders van woningcorporaties: vanaf november 2023 werkten woningcorporaties, gemeente Delft en 015Duurzaam samen aan de Campagne energiehulp om, bovenop de doelgroep energietoeslagen, nog eens 1500 huurders te bereiken. De woningcorporaties wezen complexen aan en de energiehulpen belden daar huis-aan-huis aan. In Q3 en Q4 hielpen de energiehulpen 320 en in totaal 1500 huishoudens. De campagne liep tot 31-12-2024 en is succesvol afgerond.
3.
Energiehulp in 2025: in 2025 helpen de energiehulpen nog eens 525 huishoudens met het besparen van energie. 015Duurzaam won de aanbesteding die hiervoor in Q2 en Q3 2024 was opgezet.
4.
Witgoedregeling: energiehulpen controleren tijdens het bezoek aan huis of er een verouderde koelkast of wasmachine in de woning staat. Als dat het geval is, ontvangt de bewoner een voucher voor een energiezuinige vervanger. In Q3-Q4 boden de energiehulpen 323 witgoedvouchers aan en zijn er 428 verzilverd.
5.
Holy Folie: studenten van Social Impact Hub organiseren sinds 2023 het Holy Folie project. De studenten adviseren en nemen energiebesparende materialen mee. In Q4 2024 zijn ze bij 56 studentenhuizen langs geweest, waarmee zij 400 studenten hielpen aan een energiezuinigere woning. De gemeente en Social impact Hub zijn in gesprek over subsidie voor een aanpak in 2025.
6.
Energiebesparing bij sociale huurwoningen: In Q3 en Q4 2024 is een subsidieregeling opgezet voor de vier woningcorporaties in Delft om de energielasten van hun huurders structureel te verlagen. De samenwerkingsafspraken en voorwaarden zijn in een convenant opgenomen. Het convenant wordt in januari door de gemeente en corporaties ondertekend. Daarna kunnen de corporaties de subsidieaanvragen indienen. Het convenant loopt tot uiterlijk december 2027.
7.
Gespikkeld bezit: Deze pilot richt zich op VvE’s waar woningeigenaren niet mee kunnen doen met de collectieve verduurzamingsopgave. In de pilot onderzoeken hoe deze eigenaren mee kunnen doen. Op basis van data is een selectie gemaakt van VvE’s met energiearmoede en gespikkeld bezit. Met Woonbron is inmiddels een keuze gemaakt voor een gebouw. Met Vidomes lopen gesprekken. Stedelink en Duwo bezitten geen gebouwen die binnen de voorwaarden vallen. De pilot loopt tot uiterlijk december 2027.
8.
Inzicht, advies en begeleiding van VvE’s: Zie voor informatie de Aanpak verduurzaming VvE’s.
11 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Aanpak energiearmoede
Samenwerking / partnerschap De gemeente en de vier woningcorporaties DUWO, Stedelink, Vidomes en Woonbron werkten samen aan de Campagne energiehulp. De corporaties kochten energiehulpen in bij 015Duurzaam en droegen zelf een deel van de kosten bij. De energiehulpen van 015Duurzaam zijn geworven via Werkse!, het UWV en Fier. De samenwerking met de corporaties wordt vervolgd door het Convenant Energiebesparing bij sociale huurwoningen en in de pilot(s) gespikkeld bezit. De witgoedregeling wordt uitgevoerd door het Regionaal Energieloket en Groupcard en studenten van de Social Impact Hub voeren het project Holy Folie uit. Planning 2025 2025 2027
Q1 Q1 Q4
Ondertekenen convenant Energiebesparing bij sociale huurwoningen Selectie tweede gebouw pilot gespikkeld bezit Uiterlijke datum besteding SpUK-energiearmoede
Risico’s en beheersmaatregelen De aanpak energiearmoede wordt voor het grootste deel betaald uit de tijdelijke specifieke uitkering van het Rijk. Dit betekent dat een aanpak zoals de energiehulpen op een gegeven moment ophoudt. 015Duurzaam deed in de Raadscommissie algemeen van 12 december een oproep voor structurele steun van de gemeente aan de energiehulpen. De wethouder duurzaamheid zegde de raadscommissie toe hier in Q1 2025 op terug te komen. Communicatie en participatie Communicatie naar de doelgroep verschilt per instrument om zo de diverse doelgroep te bereiken. Energiehulpen worden aangekondigd via een brief van de gemeente. De witgoedregeling wordt door de energiehulp toegelicht bij de doelgroep thuis. De pilot gespikkeld bezit wordt via interviews en overleggen afgestemd met bewoners. Bij sociale huurwoningen lichten de woningcorporaties hun huurders zoveel mogelijk in. Verder delen we informatie op websites van de gemeente en 015Duurzaam, de Stadskrant, in Delftactief, via flyers, posters en tijdens bijeenkomsten met vrijwilligersorganisaties. Raakvlakken De instrumenten uit het Isolatieplan Delft en de Aanpak Energiearmoede streven naar een betaalbare energierekening en comfortabele woning. Ambtelijk vindt structureel afstemming plaats tussen het programma Energietransitie, het team Samenleving (energiearmoede) en team Wonen (sociale huur, VvE’s).
Het Huurteam heeft (steeds nauwere) contacten met de energiehulpen. Zo komen de energiehulpen in januari aan het Huurteam vertellen welke situaties zij tegenkomen in de woningen (waarbij privacy van de bewoners wordt gewaarborgd).
12 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Aanpak energiearmoede
2.1.6 Warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt Achtergrond In de transitie naar schone warmte werkt de gemeente met gebiedsgerichte warmte-uitvoeringsplannen (WUPs). In dat plan leggen we samen met de buurt de stappen vast om de woningen aardgasvrij te maken. De Multatulibuurt is als eerste buurt geselecteerd op basis van het Warmteplan Delft en de Stadsanalyse zachte factoren. In de uitvoering werken we integraal samen met belangrijke wijkopgaven. Zo loopt het warmte-uitvoeringsplan samen op met opgave Delft-West en de gevel-tot-gevel aanpak. Passend bij de aanpak is de participatie breed opgezet, waarbij de bewoner centraal staat en initiatieven van inwoners worden aangemoedigd. Algemene stand van zaken Eerder zijn vier door woningeigenaren geselecteerde duurzame technieken verder geanalyseerd en gepresenteerd op een drukbezochte bewonersavond en besproken met de corporaties. In Q3-Q4 is toegewerkt naar een concreet advies en stappenplan voor de particuliere eigenaren. De mogelijkheden en aandachtspunten van isoleren en warmtetechnieken zijn beeldend inzichtelijk gemaakt in het WUP. De belangrijkste adviezen in het WUP zijn (1) Eerst te isoleren naar de Standaard (aardgasvrij-ready). Zo voldoet het aan de voorwaarde van het Volkshuisvestingsfonds. En (2) Bij meer duidelijkheid over het warmtenet een geschikte warmtetechniek te kiezen.
Tijdens de slotbijeenkomst op 26 november kregen bewoners informatie over het WUP en zijn drie workshops gegeven over (i) mogelijkheden om zelf in actie te komen (handelingsperspectief), (ii) financieringsmogelijkheden en (iii) inwonerservaringen en tips. Hiermee is het participatieproces om het eerste WUP afgerond. Na besluitvorming door het college begint de uitvoeringsfase. Alle stakeholders kunnen nu aan de slag met het aardgasvrij maken van hun deel van de Multatulibuurt. Samenwerking / partnerschap Bij een warmte-uitvoeringsplan heeft de gemeente de regie. Voor de integrale aanpak is een interne projectgroep opgezet. Delft voor Elkaar is ingezet voor de bottom-up participatie, sociale binding en het ondersteunen van initiatieven. De gemeente werkt samen met de woningcorporaties en Stedin met aandacht voor onderlinge overeenstemming tussen doelen, ambities en prioriteiten. Planning 2025 Q1 Besluitvorming uitvoeringsplan 2025 Q1 Q4 Uitwerking volgende warmte-uitvoeringsplannen Risico’s en beheersmaatregelen De uitdaging is om de bewezen integrale werkwijze vast te houden en tegelijk tempo te blijven maken. In kwetsbare wijken hebben inwoners andere dingen aan hun hoofd. Alleen met oog en begrip daarvoor kan de nodige betrokkenheid voor een succesvolle uitvoering worden gerealiseerd.
Dit geldt in het bijzonder voor de woningeigenaren, die zelf zullen moeten investeren en in beweging moeten komen. Een voordeel is de financiële ondersteuning vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Een ander aandachtspunt is nauwe samenwerking met partners om zo om te gaan met verschillen in ambitieniveau, capaciteit en tempo. Communicatie en participatie Naast de uitgebreide inhoudelijke versie van het WUP Multatulibuurt is er ook een publieksversie opgesteld. De publieksversie zal onder de woningeigenaren in de buurt worden verspreid. Raakvlakken Door de integrale aanpak benut Delft raakvlakken met de vervanging van de riolering, de gevel-tot-gevel aanpak en de opgave DelftWest. Deze projecten werken nauw met elkaar samen, zodat de gemeente als één aanspreekpunt naar buiten treedt. Medewerkers werken onder andere één dag in de twee weken samen een hele dag in het buurthuis om vragen van bewoners te kunnen beantwoorden. Binnen het warmte-uitvoeringsplan zijn er raakvlakken met de Aanpak energiearmoede en het Isolatieplan Delft.
13 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Wonen | Warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt
2.2 Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening Delft is trots op haar innovatieve kenniseconomie en ondernemingsklimaat. De energietransitie vraagt een inspanning van deze ondernemers om mee te bewegen naar een duurzame economie. Ondernemers pakken deze uitdaging ook op, bijvoorbeeld in het Innovatie District Delft. Dit transitiepad beschrijft de aanpak die Delft aanhoudt voor deze sector.
2.2.1 Bedrijvenaanpak Achtergrond De energietransitie gaat het bedrijfsleven aan. Sterker nog, het is de orde van de dag na de afkondiging van netcongestie. Bedrijven worden geraakt in hun behoefte aan elektriciteit. Uitbreidingen op bestaande elektriciteitsaansluitingen en nieuwe elektriciteitsaansluitingen voor grootverbruikers worden niet meer geleverd door Stedin. Bedrijven moeten nu dus op meerdere vlakken schakelen: van het gas af, opwek elektriciteit en efficiënter elektriciteitsverbruik. Minimaal bewegen de sectoren in de pas met regelgeving, waar de gemeente een rol heeft in het toezicht. Denk hierbij aan isoleren tot label C. Maar de gemeente wil het bedrijfsleven ook faciliteren, bijvoorbeeld met adviezen van de Energieke Regio. Bovenal moedigt de gemeente initiatief aan. Koploper hierin is de ondernemersvereniging Bedrijvenkring Schieoevers, dat werkt aan een Energy Hub. Algemene stand van zaken 1.
Kantoren Label-C: op basis van de RVO-database hebben alle 181 potentieel label-plichtige kantooreigenaren een brief ontvangen. Reacties kwamen voornamelijk van eigenaren die vanwege beperkte datakwaliteit onterecht waren aanschreven. De nieuwe RVO cijfers wijzen vooral op labelregistratie (+32) en in mindere mate labelverbetering (min. +9) tussen Q3-Q4 2024. Om de vervolgstap naar toezicht op en handhaving van de labelplicht te zetten moet additioneel budget worden vrijgemaakt.
2.
Bedrijvenaanpak: In Q3-Q4 2024 is binnen het programma energietransitie gewerkt aan een concept bedrijvenaanpak. De aankondiging van netcongestie voor grootverbruikers in december doorkruiste de voorbereidingen. Elektrificeren van bedrijfsprocessen is door netcongestie immers ingewikkeld geworden. Het onderzoek dat TenneT doet (rapport wordt verwacht in december 2025) moet meer duidelijkheid bieden. Het college oriënteert zich op andere stimuleringsmaatregelen die haalbaarder zijn.
3.
Bedrijvenkring Schieoevers: In mei 2024 is het advies voor een laadinfrastructuurstrategie opgeleverd. In samenwerking met mobiliteitsprojecten wordt een inventarisatie uitgevoerd en een plan gemaakt voor de realisatie van laadinfrastructuur. Daarnaast wordt een potentieonderzoek uitgevoerd om één of meerdere Smart Energyhubs op te zetten. Deze hubs verslimmen het elektriciteitsnet door groepstransportovereenkomsten (GTO), energie-opslagsystemen en waar kansrijk extra invoeding. Vanuit de gemeente, BKS en het programma Siclus is een Plan van Aanpak gedeeld met de provincie om provinciale SPUK middelen voor het potentie onderzoek in te kunnen zetten. De SPUK gelden komen vanaf 1 april 2025 beschikbaar. Verder is de gemeente gestart met de ontwikkeling van een Digital Twin van het energiesysteem om op Schieovers voorgestelde scenario’s te simuleren.
Samenwerking / partnerschap Op Schieoevers ontstaat een ecosysteem van samenwerkende partijen. Bedrijvenkring Schieoevers, Stedin en diverse (logistieke) bedrijven zijn essentiële spelers. Provincie en RAL ZW ondersteunen onderzoeken naar de laadinfrastructuur. Daarnaast onderzoeken we op welke onderdelen de TU Delft in kennis kan ondersteunen. De gemeente faciliteert en ondersteunt waar nodig. Het initiatief voor een energieplatform ligt bij vijf bedrijven en BKS, waar de gemeente nauw contact mee heeft. Planning 2025
Q2
SPUK gelden potentieonderzoek Smart Energyhubs
14 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening | Bedrijvenaanpak
Risico’s en beheersmaatregelen Netcongestie door elektrificeren is een risico dat elders gebiedsontwikkelingen en economische groei hindert. Nauwe samenwerking met alle partners en Stedin is komende jaren van groot belang om congestie op Schieoevers te beperken. Raakvlakken De verduurzaming op Schieoevers gebeurt in afstemming met de gebiedsontwikkeling en de opgave IDD. Vooral op het thema ruimtevraag is dat belangrijk. Daarnaast raakt het project aan het onderwerp mobiliteit met oog op logistiek en laadinfrastructuur.
2.3 Transitiepad Publieke dienstverlening Onder de publieke dienstverlening vallen alle
onderzocht op welke manier zij verwarmd kunnen worden
organisaties met een maatschappelijke functie. Denk
zonder gas.
hierbij aan openbaar bestuur (overheidsgebouwen), onderwijs (basisscholen, voortgezet en hoger onderwijs),
2.3.2 Verduurzaming eigen vastgoed
gezondheids- en welzijnszorg, cultuur, sport en
Het gemeentelijk vastgoedbedrijf heeft een eigen routekaart
recreatie. Dit transitiepad beschrijft hoe de gemeente
voor de verduurzaming van de portefeuille. Op basis van
haar eigen bijdrage daarin levert.
energiescans zet het uitvoeringsplan 2020-2024 concrete stappen
2.3.1 Onderwijshuisvesting
per gebouw uiteen. Doel was 14 gebouwen te verduurzamen en zo veel mogelijk aan te sluiten op gepland onderhoud uit het
De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van basis-
meerjarenonderhoudsplan. In de uitvoering zien we tegen- en
en voortgezet onderwijs. Verduurzaming door middel van
meevallers. Het blijkt dat individuele maatregelen niet altijd
renovatie of nieuwbouw vallen daaronder. Vanaf 2030 moeten
praktisch uitvoerbaar zijn, maar andere maatregelen juist een
nieuwe gebouwen Energieneutraal (ENG) zijn. De concrete
positiever effect op de beoogde labelstappen hebben bereikt. De
plannen voor de verduurzaming staan in het Integraal
routekaart en het uitvoeringsplan wordt geactualiseerd. De
huisvestingsplan onderwijs 2020-2035. Per project wordt bepaald
geactualiseerde stukken ontvangt de raad in Q1 2025.
of het haalbaar is om de nieuwe gebouwen volledig energieneutraal te maken. Voor de warmte-uitvoeringsplannen (WUP) (o.a. Multatulibuurt), wordt voor onderwijsgebouwen
15 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Publieke dienstverlening | Onderwijshuisvesting
2.4 Transitiepad Mobiliteit Mobiliteit kan bijdragen aan een duurzamere stad, als
bereiken op een duurzame manier en met minder vraag naar
we verkeersruimte teruggeven aan de openbare ruimte,
schaarse ruimte. Het toekomstbeeld van de visie is een dekkend
én meer met schonere vervoermiddelen gaan rijden.
netwerk van hubs die de verschillende doelgroepen voorziet van
Delft groeit, wat leidt tot meer mobiliteit en extra druk
passende deelmobiliteitsdiensten (deelfiets, -auto, -scooter).
op de beschikbare ruimte. We zetten daarom de
Naast dekkend en passend streven we naar een betaalbare en
transitie in gang naar schone, slimme en veilige
gebruiksvriendelijke dienst.
mobiliteit die verstandig met schaarse ruimte omgaat door het stimuleren van lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Zo maken we Delft leefbaar, klimaat- en toekomstbestendig. Dit transitiepad behandelt plannen die duurzame vervoersconcepten faciliteren en projecten die voetgangers en fietsers prioriteren.
2.4.1 Ruimte in de binnenstad Onder de noemer ‘Ruimte in de Binnenstad’ zet Delft diverse samenhangende maatregelen in gang om de openbare ruimte in de binnenstad te verbeteren. Dit heeft ook een gevolg voor het gereden aantal kilometers in de stad en dus op de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn.
Eerder is de typologie en lijst van mogelijke locaties uitgewerkt. In het afgelopen halfjaar is de uitwerken van de aanpak richting afronding gebracht. De visie over hoe Delft deelmobiliteit wil inzetten wordt in 2025 aan college aangeleverd. Eventuele uitvoeringsprojecten worden in de vernieuwde Adaptatieve Mobiliteitsagenda (AMA) meegenomen.
2.4.3 Visie laadinfrastructuur In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle nieuwe personenauto’s uiterlijk in 2030 emissieloos moeten zijn. Dat betekent een grotere laadbehoefte. De Visie laadinfrastructuur geeft Delft handvatten om de komende 10-15 jaar regie te voeren op deze groei. Zo komen we tot een laadnetwerk dat niet alleen dekkend en toegankelijk is, maar dat ook strijkt met
De raad wordt tweemaal per jaar geïnformeerd over de
de bredere ontwikkelingen en ambities op het gebied van
voortgang op dit project. In oktober is er een raadsvoorstel
mobiliteit.
ingediend.
2.4.2 Visie deelmobiliteitshubs
Het afgelopen half jaar is de visie tot een eindconcept uitgewerkt. In verband met de drukte rondom duurzaam zoneren is de oplevering van het eindconcept uitgesteld. De visie
Om een groeiend Delft leefbaar te houden en duurzaam te maken, moeten we onder meer inzetten op deelmobiliteit, zoals in Nieuw Delft. Daar waar 5 benzineauto’s voor de zekerheid in de straat staan, zou een elektrische deelauto hetzelfde kunnen
laadinfrastructuur wordt in 2025 opgeleverd. De vernieuwde concessie voor het plaatsen van de laadpalen zal voor de zomer plaatsvinden. Delft werkt daarin samen met een aantal andere gemeenten van de MRDH.
Adaptieve Mobiliteitsagenda De Adaptieve Mobiliteitsagenda is het middel voor het college om te sturen op mobiliteitsbeleid. Pijlers van deze agenda zijn onder andere Ruimte geven door ruimte te maken, meer schone en actieve/gezonde verplaatsingen en het verbeteren van verkeersveiligheid. De resultaten hiervan zien we terug in de hele stad. Delft maakt werk met werk door kansen te benutten bij herinrichtingen en gebiedsontwikkelingen. Denk hierbij aan het opwaarderen van fietsroutes, het verlagen van de snelheid of het maken van ruimte door het verminderen van parkeerplaatsen. Zo is de afgelopen tijd bij de Oude Langendijk een inpandige fietsstalling geopend en zijn verschillende herinrichtingen afgerond: er wordt nu meer ruimte geboden aan fietsers op het Westplantsoen, langs de Kanaalweg en de Colijnlaan. Bij de
16Weteringslaan | Projecten enis activiteiten | Ruimte in de binnenstad de maximum| Transitiepad snelheid naar Mobiliteit 30 km/u gebracht.
2.4.4 Metropolitane fietsroutes Achtergrond Fietsen is niet alleen een schone en gezonde vorm van mobiliteit, maar ook duurzame vorm die autowegen kan ontlasten en ruimte efficiënt benut. In samenwerking met de metropoolregio Rotterdam-Den Haag investeert Delft daarom in hoogwaardige fietsroutes die op langere afstanden woon- en werkgebieden verbindt. De doelstelling is dat 10% meer inwoners in de MRDH binnen 45 minuten fietsen een belangrijke economische toplocatie kunnen bereiken. Zo krijgt de fiets een meer vanzelfsprekende plek als vervoermiddel voor woon-werkverkeer. In de Adaptieve Mobiliteitsagenda (2021) staan de prioriteiten op het gebied van metropolitane fietsroutes. De grootste inzet vindt plaats langs de route vanaf Delft richting Rotterdam Alexander. Onderdeel hiervan is het opwaarderen van de fietsvoorzieningen langs de Schieweg, het realiseren van de ecofietsbrug langs de A13, de Gelatinebrug en het doortrekken van het vrijliggende fietspad tussen Station Delft Campus en TU Delft campus. Ook voor de metropolitane fietsroute richting Westland wordt gewerkt aan een eerste schetsontwerp. De verwachting is dat einde 2025 begonnen kan worden aan een voorontwerp, inclusief participatie en een samenwerkingsovereenkomst met MRDH en de betrokken gemeenten.
Algemene stand van zaken De realisatie van de Metropolitane Fietsroute (MFR), inclusief de realisatie van de Gelatinebrug en de ecofietsbrug, is in ontwikkeling. De subsidievoorwaarden van de MRDH regio schrijven voor dat de route voor maart 2026 voltooid is. Tijdens het directieoverleg van maart 2023 zijn er afspraken gemaakt over de samenwerking tussen de TU Delft en de gemeente Delft voor realisatie, beheer en onderhoud. Deze worden uitgewerkt en vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst tussen de universiteit en gemeente. Zodra de overeenkomst is goedgekeurd, kan de aanleg beginnen. Inmiddels heeft de MRDH een belangrijke overeenkomst gesloten over de financiering van de Gelatinebrug en ecofietsbrug (welke onderdeel is van het gehele tracé). Daarmee is een belangrijke stap gezet in de voorwaarde voor ontwikkelingen. Samenwerking / partnerschap Omdat de fietsroutes gemeentegrenzen overstijgen, werken gemeenten samen in de MRDH regio. Daarnaast maakt de gemeente afspraken met de TU Delft over de route richting Rotterdam Alexander, omdat sommige beoogde tracés hun grondgebied doorkruizen. Planning 2026 Q1 Q2 Voltooiing tracédelen tussen de Gelatinebrug en het Fietsecoduct A13 Risico’s en beheersmaatregelen Voor de fietsroute Rotterdam is de samenwerkingsovereenkomst met de verschillende partijen basis voor de start van de realisatie in Delft op onderdelen.
Communicatie en participatie Er is met de diverse Delftse en regionale belanghebbenden geparticipeerd. De communicatie verloopt vanuit de gezamenlijke betrokken partijen. Raakvlakken De realisatie van de onderdelen valt binnen de overleggen van MRDH, Bijzonder Provinciaal Landschap.
17 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Mobiliteit | Metropolitane fietsroutes
2.4.5 Duurzaam Zoneren Achtergrond Delft kent twee zones die gericht zijn op het verminderden van impact van het verkeer op onze leefomgeving. Met de milieuzone werken we aan schoon verkeer en een gezonde luchtkwaliteit. Met de logistieke zone richten we ons op efficiënt vrachtverkeer om de druk op de binnenstad te dempen. Zo zetten we de voetganger op één en ontstaat er ruimte voor groen, fietsparkeren, terrassen en verblijven. Met duurzaam zoneren zetten we ons dus de komende jaren in om steeds minder vervuilend verkeer in de stad te laten rijden, wat ook direct bijdraagt aan de duurzaamheidsdoelstelling. De rode draad om dat te bereiken is het gefaseerd aanscherpen van de regelgeving. Dat vergt een aanpak van communiceren, reguleren, handhaven en participeren en flankerend ondersteunend beleid. Algemene stand van zaken De invoering van de nul-emissiezone voor logistiek in de binnenstad is per 1 januari 2025 ingevoerd. Het verkeersbesluit is in werking getreden, de borden zijn geplaatst en stakeholders geïnformeerd. Alleen bestelwagens en vrachtauto’s zonder uitstoot mogen de binnenstad in. In verband met de invoering van Ruimte in de binnenstad zullen later dit jaar nog correcties worden opgenomen in de verkeersborden en het verkeersbesluit. Handhaving start, conform het besluit, halverwege 2025.
Er gelden tot 2030 diverse overgangsregelingen voor de schoonste brandstofvoertuigen en zijn er ontheffingen voor bijzondere omstandigheden. Ontheffingen kunnen worden aangevraagd via een centraal loket. Tegelijkertijd blijft de gemeente werken aan flankerend beleid zoals het stimuleren van slimme logistiek, het aanbieden van kosteloze adviesgesprekken, de onafhankelijke Commissie Bevoorrading Delft en het uitvoeren van pilots zoals op Schieoevers. Ook voert het oriënterende gesprekken met aanliggende gemeenten, Rijkswaterstaat en de provincie over grenzen van de toekomstige milieuzone. Planning 2025 Ingang handhaving duurzaam zoneren 2030 De logistiek in de binnenstad emissievrij Risico’s en beheersmaatregelen De realisatie van de zero-emissiezones is gekoppeld aan een landelijk initiatief in opdracht van het Ministerie van I&W. Met name de het beoogde (landelijke) centraal loket met betrekking tot ontheffingen is niet op tijd gerealiseerd. Delft maakt inmiddels gebruik van het Amsterdamse loket. Communicatie en participatie Het is essentieel om transparant en doelgericht te communiceren om belanghebbenden te betrekken bij de ontwikkeling en uitvoering van duurzaam zoneren. Onderdeel daarvan is het intensiveren van communicatie met onder andere directe brieven aan belanghebbenden en gerichte communicatie op plekken waar de belanghebbenden komen; zowel fysiek en digitaal.
Raakvlakken Het project duurzaam zoneren heeft raakvlakken met het project Ruimte in de binnenstad. Afstemming is nodig over een eenduidige participatie en campagne naar bewoners en bedrijven, een eenduidig ontheffingenbeleid en verkeersmaatregelen (waaronder bebording).
18 | Projecten en activiteiten | Transitiepad Mobiliteit | Duurzaam Zoneren
2.5 Transitiepad Energie infrastructuur Net zoals vandaag, zal in 2050 onze welvaart in grote
netbeheerders voor een verzwaringsopgave om het
mate afhangen van ons energiesysteem. Het
elektriciteitsnet robuust te houden en kan een ondergronds
energiesysteem – en de infrastructuur die aan de basis
warmtenet niet zonder bovengrondse warmtehuisjes. Daarbij
ligt – beïnvloedt hoe we wonen, werken, reizen en
streeft Delft naar een ruimtelijke inpassing die soepel verloopt
produceren. En dus kunnen de andere transitiepaden niet
en een eindproduct dat de openbare ruimte respecteert, dan wel
verduurzamen, als niet ook de nodige veranderingen in
niet verbetert (zie motie 7.5.1). Met de beleidsregel Inpassing
de infrastructuur worden opgepakt. Dit transitiepad
Nutsvoorzieningen Delft geeft de gemeente antwoord op de vraag
behandelt planvorming om het energiesysteem van de
hoe ze regie kan voeren op de ruimtevraag en hoe de
toekomst te faciliteren en projecten die concrete
voorkeuren van inwoners een plek kunnen krijgen.
bijdragen leveren, zoals warmtenetten, netverzwaring en opwek van geothermie.
2.5.1 Warmteprogramma Delft 2026-2035
In de uitwerking van de beleidsregel gedurende Q3-Q4 bleek het onwerkbaar om én alle nutsvoorzieningen te omvatten én integraal alle planologische randvoorwaarden in de afweging mee te nemen. In de toepassing zou dermate vaak moeten worden
Het warmteprogramma is de opvolger van het Warmteplan Delft. Het warmteprogramma schetst waar de gemeente de komende 10 jaar aan de slag gaat met duurzame warmte en welke oplossingen de laagste nationale kosten hebben. Door nieuwe wetgeving (wgiw en wcw) en opgedane ervaring zal het
afgeweken en maatwerk moeten worden toegepast dat we het doel van een soepele, vlotte standaardprocedure voorbij zouden schieten. Momenteel wordt beoordeeld welke koerswijziging wenselijker is: separate regels per nutsvoorziening, of generiekere randvoorwaarden.
warmteprogramma verschillen van het Warmteplan, vooral als het om collectieve warmte gaat. Gemeenten van de RESorganisatie Rotterdam-Den Haag organiseren de voorbereiding samen.
2.5.3 Warmtepompcentrale De warmtepompcentrale is een noodzakelijke schakel tussen de geothermiebron op de TU Campus en het Open Warmtenet
In Q3-Q4 is het participatieplan afgerond, zijn de eerste
Delft. De gemeenteraad heeft in 2023 ingestemd met een
participatieactiviteiten uitgewerkt, de eerste technische
aanvraag voor Fonds Delft 2040 om de faciliteit
onderzoeken geanalyseerd en de voorbereidingen voor de
toekomstbestending te maken voor fase 2. Na een nieuwe
aanbesteding van de bijbehorende plan-mer procedure getroffen.
kosteninschatting is het GTD-consortium begonnen met het
Door onder meer vertraging in de publicatie van gegevens door
herontwerpen van de centrale om de businesscase te
het PBL, en de noodzaak van een plan-mer, verschuift vaststelling
optimaliseren. Het uitwerken van het alternatieve ontwerp en de
naar Q4 2026. Het huidige college legt tussenproducten klaar
doorwerking daarvan op het bredere warmtesysteem was een
waar de nieuwe raad over kan debatteren en het nieuwe college
intensief proces. Begin Q3 2024 heeft GTD de gemeente
over kan besluiten. Vanaf Q2 2025 start het participatieproces
geïnformeerd over het herontwerp. In de daarop volgende
met de meedenkgroep en de stadsbrede raadpleging over
maanden heeft de gemeente adviesbureau Blueterra laten
betaalbaarheid en prioritering. Ook de plan-mer procedure gaat
toetsen of de hoogte van de aangevraagde subsidie in lijn is met
dan van start.
de Fonds Delft 2040 aanvraag. In Q1 2025 volgt het rapport
2.5.2 Beleidsregel inpassing nutsvoorzieningen De transitie naar de energie-infrastructuur van de toekomst vraagt om aanpassingen in de openbare ruimte. Zo staan
daarover. Tegelijkertijd traden de gemeente en GTD in overleg om de aanvraag te formaliseren. Dat gebeurt in een subsidiebeschikking die de uitbetaling regelt en een terugbetalingsovereenkomst die regelt hoe de fondsgelden gedurende fase 2 terugbetaald worden.