Halfjaarrapportage Energietransitie Q1-Q2 2025 Compact

Opgave Energietransitie Halfjaarrapportage Q1 & Q2 2025

Kenmerk: 6287808

1

Inhoudsopgave Energietransitie in vogelvlucht............................................................................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................................................................. 3

2.

Algemeen beeld van de opgave ........................................................................................................................................ 3

3.

Totaaloverzicht rapportage .............................................................................................................................................. 4

4.

Overzicht voortgang en planning projecten ................................................................................................................. 5

Projecten en activiteiten......................................................................................................................... 6 1.

Transitiepad Wonen ........................................................................................................................................................... 6

2.

Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening ............................................................................................ 7

3.

Transitiepad Publieke dienstverlening ............................................................................................................................ 8 Verdieping – Verduurzaming Vastgoedportefeuille ............................................................................................................................. 8

4.

Transitiepad Mobiliteit....................................................................................................................... 10 Verdieping – Duurzaam Zoneren ......................................................................................................................................................... 11

5.

Transitiepad Energie infrastructuur .................................................................................................... 12 Verdieping - Warmteprogramma.......................................................................................................................................................... 13 Verdieping - Aanpak Netcongestie ....................................................................................................................................................... 14

2

Energietransitie in vogelvlucht 1. Inleiding Voor u ligt de halfjaarrapportage van de opgave Energietransitie

plaatsvinden maar ook nodig zijn voor een klimaatneutraal Delft.

voor het 1ste en 2de kwartaal van 2025. Sinds 2020 worden de

Vanaf nu rapporteren en monitoren we daarom opgave-breed.

samenhangende projecten en activiteiten georganiseerd als een programma. Het programma energietransitie is een belangrijke bouwsteen om een klimaatneutraal Delft te realiseren. In 2023 is de energietransitie benoemd tot één van de drie opgaven. Met het vaststellen van de Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 bracht de gemeenteraad in 2024 de opgave in beeld. Daarmee is de scope verbreed met de activiteiten die buiten het programma

Met de halfjaarrapportage, routekaart, uitvoeringsagenda en trendmonitor legt het college transparant en proactief verantwoording af aan raad en inwoners over de voortgang op de opgave. De halfjaarrapportage legt nadruk op de activiteiten, inspanningen en concrete projectsuccessen over de korte termijn.

2. Algemeen beeld van de opgave De kernboodschap van de halfjaarrapportage Q3-Q4 2024 was

Bijsturen blijft ook onverminderd deel uitmaken van de

“de schop gaat de grond in, we blijven bijsturen en lobbyen bij

energietransitie. Dat geldt bijvoorbeeld voor de invoering van de

het Rijk voor wat we nodig hebben”. Dat beeld is in de eerste

nul-emissiezone, waarvoor een verbeterd verkeersbesluit is

helft van 2025 niet veranderd. De aanleg van het warmtenet gaat

genomen. De afkondiging van netcongestie op het

onverminderd door: de schop is inmiddels op nog veel meer

hoogspanningsnet in december 2024 heeft ertoe geleid dat in Q1

plekken de grond ingegaan. Tegelijkertijd blijven wij, individueel

en Q2 van 2025 veel inzet is gepleegd om de effecten op de

maar meestal in samenwerking met partners, bij het Rijk

Delftse projecten inzichtelijk te maken en te kunnen bepalen hoe

aandringen op aanvullende maatregelen. Met name op het gebied

daar mee om te gaan. Het besluit daarover is door het college

van betaalbaarheid van warmtenetten voor inwoners is dat

kort voor het zomerreces genomen en in een technische sessie

nodig. In het kader van de ontwikkeling van het

aan de gemeenteraad toegelicht.

warmteprogramma hebben wij daarom ook actief bijgedragen en deelgenomen aan een raadpleging op dit onderwerp.

Ten slotte is in Q1 en Q2 belangrijk voorbereidend werk gedaan waarvan de resultaten zichtbaar gaan worden vanaf Q3 2025. Zo

De Wet Collectieve Warmte is door de Tweede Kamer

is voor het Volkshuisvestingsfonds Multatulibuurt de

aangenomen. De verwachting is dat de Eerste Kamer de wet ook

maatwerkbegeleiding aanbesteed en een subsidieregeling

zal aannemen. Daarmee wordt meer zekerheid geboden over de

opgesteld, zijn de voorbereidingen getroffen om een tweede

toekomstige structuur van de warmtemarkt. Die zekerheid is

warmte-uitvoeringsplan te gaan opstellen en worden in het kader

onmisbaar. De voorbereidingen die de gemeente ook in de

van de VvE-aanpak diverse VvE-besturen geholpen om stappen te

eerste helft van 2025 heeft gedaan waren ook gericht op een

zetten naar verduurzaming van hun panden.

‘Wcw-proof’ scenario, bijvoorbeeld in het kader van het onderzoek naar wel of niet deelnemen aan een warmtebedrijf. De resultaten van dat onderzoek worden in de tweede helft van 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd.

3

De belangrijkste stappen die zijn gezet in de eerste twee kwartalen van dit jaar worden in het vervolg van deze halfjaarrapportage concreet benoemd, voor de volledige breedte van de opgave.

3. Totaaloverzicht rapportage Wonen

Energie-infrastructuur

1 2 3 4 5 6

13 14 15 16 17

Delft doet duurzaam Warmte-uitvoeringsplannen Uitvoering Isolatieplan Aanpak Energiearmoede Duurzame monumenten Toezicht & handhaving

Vergunningverlening Warmtenet Fase 1 / GTD Warmtenet Fase 2 / onderzoek warmtebedrijf Aanpak netcongestie Regionale energiestrategie

Industrie en commerciële dienstverlening 7

Energy hubs

8

Toezicht en handhaving kantoren label-C

Publieke dienstverlening 9 10

Maatschappelijk vastgoed Eigen vastgoed

Mobiliteit 11

Emissieloze mobiliteit

12

Duurzaam zoneren

Goed

Kan beter Uitdaging

Project

Waarom niet groen?

1. Aanpak Energiearmoede

Met het faillissement van Groupcard staakt voorlopig de inzet van de witgoedregeling

2. Toezicht en handhaving

Benodigde capaciteit en middelen om te handhaven op de kantoren zijn nog niet

kantoren label-C 3. Warmtenet Fase 1 / GTD

gereserveerd Door het herontwerpproces is het opleveren van de WPC dermate vertraagd dat gestart moet worden op de warmtekrachtcentrale.

4. Warmtenet Fase 2 / onderzoek warmtebedrijf

4

Momenteel is er onvoldoende gecontracteerd vermogen (elektriciteit) voor de Warmtepompcentrale om fase 2 t bedienen.

4. Overzicht voortgang en planning projecten Voortgang Transitiepad 1: Wonen

Planning

Delft doet Duurzaam:

Klimaatweek met tenminste 15 evenementen

WUPs: WUP Multatulibuurt vastgesteld

Start 2de, 3de en 4de WUPs

2025

Uitvoering Isolatieplan: start drie energieambassadeurs.

Twee collectieve acties zijn uitgevoerd

Q4 2025

Aanpak energiearmoede: energiehulpen 015Duurzaam voortgezet

Volledig bereik doelgroep

Eind 2027 Q4

Duurzame monumenten: Zonnepanelen Agnetapark opgenomen in de welstandsnota

Voorbereiding warmtevisie binnenstad

Q4 2025

Q4 2025

Omgevingsdienst: Inzicht in resultaten van de ODH n.v.t. is verkregen. Transitiepad 2: Industrie en commerciële dienstverlening Energyhubs: Bijdrage drie initiatieven Schieoevers, Delfttechpark en de TU (Reformers-project). Kantoren: waarschuwingsbrief kantoren met te lage labels

Q2 2025 Officiële aanschrijving bij geen reactie

Q3 2025

Transitiepad 3: Publieke dienstverlening Verduurzaming vastgoedportefeuille: actualisatie Start voorbereiding routekaart vastgoedportefeuille verduurzaming stadhuis

2025

Maatschappelijk Vastgoed: vaststelling IHP 20252041

Overzicht van gemeentelijk rol bij diverse sectoren

2025

Duurzame mobiliteit: afronding regionale concessie laadpalen

Vaststelling visie ‘Voetganger-opéén’ & visie deelmobiliteit

Q3 2025 Q4

Duurzame mobiliteit: lopende onderzoeken en participatie MFRs

Voltooiing MFR tracés Gelatinebrug en Fietsecoduct A13.

Q1 2026 Q2

Duurzaam zoneren: update verkeersbesluit

Start handhaving nul-emissie zone

Q3 2025

Open Warmtenet Fase 1: start aanleg, goedkering herontwerp WPC

Start warmtelevering geothermie

Q4 2025

Open Warmtenet Fase 2: businesscase scenario’s uitgewerkt

Besluit governance warmtebedrijf.

Q4 2025

Warmteprogramma: raadpleging betaalbaarheid & technische analyse

Vaststelling warmteprogramma

Q4 2026

Aanpak netcongestie: besluit impactanalyse en prioriteringskader

Vaststelling inpassingskader

Q3 2025 Q4

Transitiepad 4: Mobiliteit

Transitiepad 5: Energie-infrastructuur

© Nico Schouten

5

Projecten en activiteiten 1. Transitiepad Wonen Een comfortabele woning met een schone en betaalbare energievoorziening staat centraal in de energietransitie. Een energiezuinige woning is niet alleen belangrijk voor het klimaat, maar ook voor de portemonnee, een gezond binnenmilieu en wooncomfort. Dit transitiepad behandelt activiteiten die inwoners voorzien van informatie, plannen om gebieden van het aardgas af te halen en projecten met een nadruk op isolatie. In het eerste half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 1. Het warmte-uitvoeringsplan Multatulibuurt is afgerond. Samen met de woningeigenaren in de buurt is de afgelopen twee jaar onderzocht op welke manieren woningen aardgasvrij kunnen worden. Dit is vastgelegd in een rapport dat door het college is vastgesteld. De komende jaren kunnen de inwoners, mede met behulp van een subsidie uit het Volkshuisvestingsfonds, aan de slag met de uitvoering. De gemeente ontzorgt hen hierbij. De voorbereidingen voor de vervolg warmteuitvoeringsplannen zijn gestart. Ook deze zullen in Voorhof en Buitenhof worden ontwikkeld, waarbij (in de participatie) nauw samengewerkt zal worden met NetVerder. Besloten is om te starten met de Aart van der Leeuwbuurt, de Roland Holstbuurt en naar verwachting de Pijperring. 2.

Er is wederom een stap gezet in de uitwerking van de instrumenten van het isolatieplan door de start van de energieambassadeurs aan het einde van Q2. Er zijn 3 parttime energie-ambassadeurs die in de wijken Buitenhof, Binnenstad en Wippolder actief zijn. Ook is de subsidieregeling voor isolatiemaatregelen verruimd, omdat de voorwaarden zijn verruimd van de SPUK Lokale Aanpak Isolatie waaruit deze wordt gefinancierd. 3. Voor de aanpak energiearmoede is intensief overleg gevoerd met 015Duurzaam over de voortzetting van de inzet van de energiehulpen. De doelgroep is op dit moment vrijwel geheel door de energiehulpen bereikt. Eind 2027 zal dat naar verwachting in zijn geheel het geval zijn. Er is dekking gevonden om de energiehulpen gedurende deze periode te financieren. 4. Om verduurzaming van monumenten te bevorderen is onderzoek verricht naar de mogelijkheden om meer zonnepanelen toe te staan in het Agnetapark met oog voor het behoud van monumentale waarde. Het resultaat is een bijlage in de welstandsnota. Deze nota is d.d. 3 april 2025 door de raad vastgesteld. Daarnaast communiceert en adviseert de gemeente via de website, sociale media, tijdens bijeenkomsten en gesprekken op locatie over de mogelijkheden voor monumenteigenaren om te verduurzamen.

Tot slot participeert Erfgoed in een onderzoek naar isolatie van monumenten dat van februari t/m september 2025 wordt uitgevoerd en start eind 2025 met een verdieping van het Warmteprogramma voor de historische binnenstad. 5. De gemeente is verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op klachten over geluidsoverlast van warmtepompen en airco’s. Deze moeten net als andere geluidsbronnen voldoen aan vastgestelde normen. De toezichthouders en juristen van Veiligheid pakken deze klachten op. Na het zomerreces worden de juristen en toezichthouders opgeleid om met nieuwe landelijke rekenmodellen te werken die controles efficiënter maken.

6

2. Transitiepad Industrie en commerciële dienstverlening Delft is trots op haar innovatieve kenniseconomie en ondernemingsklimaat. De energietransitie vraagt een inspanning van deze ondernemers om mee te bewegen naar een duurzame economie. Ondernemers pakken deze uitdaging ook op, bijvoorbeeld in het Innovatie District Delft. Dit transitiepad beschrijft de aanpak die Delft aanhoudt voor deze sector. In het eerste half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 6. Voor de energy-hubs, zie de verdieping ‘Verdieping - Aanpak Netcongestie’; 7. Delft is gestart met handhaving op de verplichting van energielabel-C bij kantoorgebouwen. Er is een analyse uitgevoerd en een database opgesteld van kantoorgebouwen, oppervlaktes en geregistreerd energielabel. We beginnen bij kantoorgebouwen met een te laag geregistreerd energielabel (D of lager). Indien deze circa 20 kantooreigenaren niet voor begin oktober 2025 reageren op hun ontvangen waarschuwingsbrief, volgt een officiële aanschrijving. Na afronding van de pilot zullen de circa 100 kantoorgebouwen zonder geregistreerd energielabel opgepakt moeten worden. Voor deze resterende kantoorgebouwen is handhaven zonder additionele middelen niet mogelijk. 8. De Omgevingsdienst Haaglanden zet de voor duurzaamheid beschikbare capaciteit voor 2025 in op toezicht op de naleving van de energiebesparingsplicht.

Daarvoor zijn 29 preventieve controles, 15 hercontroles en 3 sanctiecontroles geraamd. In de eerste vier maanden van 2025 heeft de ODH er respectievelijk 5, 10 en 0 daarvan uitgevoerd. De ODH geeft aan met SPUK middelen additionele controles uit te zullen voeren. Met ingang van de Omgevingswet is de ODH ook belast met het toezicht op en de handhaving van de Wet persoonsgebonden mobiliteit. In de begroting voor 2025 is er geen budget opgenomen voor de uitvoering van deze toezichts- en handhavingstaak. Wel beantwoordt de ODH vragen van ondernemers over dit onderwerp.

7

3. Transitiepad Publieke dienstverlening Onder de publieke dienstverlening vallen alle organisaties met een maatschappelijke functie. Denk hierbij aan openbaar bestuur (overheidsgebouwen), onderwijs (basisscholen, voortgezet en hoger onderwijs), gezondheids- en welzijnszorg, cultuur, sport en recreatie. Dit transitiepad beschrijft hoe de gemeente haar eigen bijdrage daarin levert. In het eerste half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 9. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is geactualiseerd. Op 6 maart 2025 is door de raad de het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025 – 2041 vastgesteld. Wat betreft de rest van het maatschappelijk vastgoed verschilt de rol per sector. De gemeente is eigenaar en verantwoordelijk voor onder andere de gemeentelijke wijkcentra, wissellocaties onderwijshuisvesting, Rietveld theater; of er is Recht van Opstal gevestigd in combinatie met een huurovereenkomst voor de grond. De gemeente is dan eigenaar van de grond en de vereniging of stichting eigenaar van het gebouw, zoals bij sport en scouting. Daarnaast is er eigendom van derden, waar eigenaarschap en verantwoordelijkheid volledig bij de maatschappelijke partij ligt, zoals de bibliotheek Voorhof.

Het Ontwikkelperspectief maatschappelijk vastgoed, vastgesteld op 17 december 2024 door college van B&W, beschrijft dat in relatie tot toekomstige ontwikkeling van (samengestelde) voorzieningen andere sturingsmodellen gewenst zijn. Dit vraagt om verdere uitwerking en wordt met andere vraagstukken in het kader van 'strategisch sturen’ in samenhang opgepakt. 10. Voor het eigen gemeentelijke vastgoed, zie de “Verdieping – Verduurzaming Vastgoedportefeuille”.

Verdieping – Verduurzaming Vastgoedportefeuille Achtergrond De ambities en aanpak voor het verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille staan beschreven in de Routekaart Verduurzaming vastgoedportefeuille en het bijbehorende Uitvoeringsplan 2025-2026. Het jaar 2030 is een belangrijk moment: dan moeten we onze tussendoelen hebben gehaald op weg naar een klimaatneutrale portefeuille in 2050. Voor een deel van de portefeuille zijn aanvullende acties nodig om onze ambities in te vullen. Daarnaast zien we een versnelde ontwikkeling van wet & regelgeving met impact op onze portefeuille. Algemene stand van zaken 2025 en 2026 zijn cruciale jaren voor de planvorming, omdat de basis wordt gelegd voor maatregelen die nodig zijn om de 2030 doelen te bereiken. Momenteel wordt gewerkt aan een plan dat met datagedreven inzicht geeft in wat er moet gebeuren, wanneer dit moet gebeuren en welke kosten daarbij horen. Gelijktijdig zetten we de werkzaamheden uit het uitvoeringsplan door. Daarnaast integreren we bij het uitvoeren van het planmatig onderhoud duurzaamheid en benutten we kansen op natuurlijke momenten. Samenwerking / partnerschap Vanuit het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) is in samenwerking met marktpartijen en kennispartners wordt gewerkt aan een landelijk programma ‘Verduurzamingsaanpak Maatschappelijk Vastgoed’. De gemeente

8

gaat als onderdeel van de programma starten met een leerlab waarbij de praktijkvraag van de gemeente Delft wordt vertaald naar een werkbare en schaalbare oplossing voor meer gemeenten. Planning 2025

Q3-Q4

Vervangen LED (van Rijslaan 4, van Alkemadestraat 9 , Brahmslaan 44, Jaffalaan 20) Opdracht verstrekt

2025

Q3

Verduurzamen Westblok (Glas, LED, Mechanische afzuiging) Opdracht verstrekt

2025

Q3

Fretstraat, hergebruik 3 CV transportpompen vanuit het project Prinsenhof. Opdracht versterkt

2025

Q3

2026

Q1

Start Leerlab Datagedreven werken naar een portefeuille aanpak afronding Leerlab

Risico’s en beheersmaatregelen De beschikbaarheid van uitvoeringscapaciteit bij marktpartijen blijft een aandachtspunt. Als gemeente benaderen we partijen in een vroeg stadium om in overleg capaciteit te claimen. Raakvlakken De verduurzaming van het eigen vastgoed kent raakvlakken met circulariteit en klimaatadaptatie.

9

4. Transitiepad Mobiliteit Mobiliteit kan bijdragen aan een duurzamere stad, als we verkeersruimte teruggeven aan de openbare ruimte, én meer met schonere vervoermiddelen gaan rijden. Delft groeit, wat leidt tot meer mobiliteit en extra druk op de beschikbare ruimte. We zetten daarom de transitie in gang naar schone, slimme en veilige mobiliteit die verstandig met schaarse ruimte omgaat door het stimuleren van lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Zo maken we Delft leefbaar, klimaat- en toekomstbestendig. Dit transitiepad behandelt plannen die duurzame vervoersconcepten faciliteren en projecten die voetgangers en fietsers prioriteren. In het eerste half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 11. Onder de voortang op duurzame mobiliteit vallen de volgende drie onderwerpen: a) Er is er veel inzet geweest op het behoud en realiseren van extra OV-verbindingen met name met betrekking tot de TU Campus, het verder vorm geven van deelmobiliteit en de doelstellingen rond de ‘voetganger-op-één. Voor de metropolitane fietsroutes (MFR) staat de realisatie van de MFR Delft-Rotterdam Alexander en de MFR Delft-Westland vooralsnog gepland voor 2026. Voor de verschillende routes zijn onderzoeken en participatie gaande. De nieuwe regionale concessie laadpalen is uitgewerkt in samenwerking met verschillende gemeenten binnen de MRDH.

Na de zomer wordt de gunning bekend en zal het verkeersbesluit aangepast worden. b) De visie ‘Voetganger-op-één’ is in Q2 voorgelegd aan het college. Hierin staat een nadere uitwerking voor het borgen en verbeteren van het voetgangersnetwerk in Delft. Naar verwachting wordt de visie in Q3 ter vaststelling voorgelegd aan de raad. In de ‘hub-visie’ staat een nadere uitwerking over de verschillende concepten voor deelmobiliteit, aansluitend op de behoefte van de wijk / locatie en passend binnen de rol van de gemeente. De visie is op 25 september 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. c) Het jeugdwet- en het leerlingenvervoer wordt uitgevoerd door 3 vervoerders. Het gebied is verdeeld in 13 percelen. In de aanbesteding zijn duurzaamheidseisen opgenomen. Vervoerders hebben een ingroeimodel opgesteld om volledig aan deze eisen te gaan voldoen en de realisatie daarvan wordt gemonitord. Voor Doelgroepenvervoer (Wmo) voert Noot het regiotaxivervoer uit in de regio Haaglanden. Duurzaamheid en zero-emissie was een van de onderdelen van de desbetreffende aanbesteding in 2020. In 2025 wordt 98% van de ritten die Noot uitvoert voor de regiotaxi zonder uitstoot gereden met waterstofvoertuigen of elektrische voertuigen. 12. Voor duurzaam zoneren, zie “Verdieping – Duurzaam Zoneren”

10

Verdieping – Duurzaam Zoneren Achtergrond Delft kent verschillende zones die gericht zijn op het verminderden van impact van het verkeer op onze leefomgeving, namelijk een milieuzone (eisen aan uitstoot), een nul-emissiezone (geen uitstoot) en een autoluwplus-gebied (beperkingen aan het aantal voertuigen) in de binnenstad. De milieuzone dekt een deel van Delft. De komende jaren wordt gekeken of uitbreiding van de milieuzone wenselijk is, of dat er wordt ingezet op andere manieren om de uitstoot te verminderen. Met de nul-emissiezone wordt landelijk toegewerkt naar uitstootvrije stadslogistiek per 1 januari 2030. Sinds januari is de binnenstad een nul-emissiezone geworden. Het afgelopen half jaar heeft dit nog veel werk opgeleverd met betrekking tot de bebording, handhaving, ontheffingen etc. Vanaf 1 juli is cameratoezicht gerealiseerd. Met uitbreiding van het autoluwplus-gebied en de aanscherping van het ontheffingenbeleid voor vrachtverkeer blijven we ons inzetten om de verkeersdruk in de binnenstad te dempen en zo ruimte te geven aan de voetganger, groen, fietsparkeren en terrassen. Algemene stand van zaken De invoering van de nul-emissiezone voor bestelwagens en vrachtauto's in de binnenstad is per 1 januari 2025 ingevoerd. Het verkeersbesluit is in werking getreden, de borden zijn geplaatst en stakeholders geïnformeerd.

Wethouder Huijsmans heeft 1 april namens Delft de Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones bestel- en vrachtauto’s (UAZ) getekend. Dit is een stuk van het ministerie van I&W en alle gemeenten en branche- en belangenorganisaties. Daarmee zetten we ons in voor de invoering van de nul-emissiezone en flankerende maatregelen om de overgang naar elektrisch vervoer mogelijk te maken. Er is een verbeterd verkeersbesluit nul-emissie aangenomen, waarbij is besloten de venstertijden onder het bord te verwijderen en om bestelbussen alleen te weren in het autoluw-plusgebied (in plaats van de gehele binnenstad). Met het RDW zijn de afspraken voor het landelijk ontheffingenloket geformaliseerd. Ontheffingen voor specifieke bedrijfsmatige redenen kunnen op advies van de gemeente via het RDW worden afgehandeld. Tenslotte handhaven we per 1 juli met ANPR-camera’s op de nul-emissiezone via ParkerenDelft. Overtreders krijgen de eerste zes maanden een waarschuwing. Vanaf 1 januari 2026 ontvangen overtreders een boete. Voor de komende tijd blijft de gemeente de uitvoering monitoren en werken we aan flankerend beleid zoals het stimuleren van slimme logistiek, het aanbieden van kosteloze adviesgesprekken, de onafhankelijke Commissie Bevoorrading Delft en het uitvoeren van pilots zoals op Schieoevers.

Ook voeren we oriënterende gesprekken met aanliggende gemeenten, Rijkswaterstaat en de provincie over grenzen van de toekomstige milieuzone. Planning 2026 Nieuw verkeersbord (C22e) voor zowel de milieuzone als de nul-emissiezone 2027 Geen bestelwagens met emissieklasse 5 meer in de zones Risico’s en beheersmaatregelen De realisatie van de nul-emissiezones is gekoppeld aan een landelijk initiatief in opdracht van het Ministerie van I&W. Met de deelnemende gemeenten monitoren we de voortgang en voeren we gesprekken over het verbeteren van de nul-emissiezones. Communicatie en participatie Dit jaar blijft in het teken staan van een transparante en heldere communicatie met de belanghebbenden, inzake ontheffingen, aanscherping toegangsregels, handhaving, etc. Raakvlakken Het project duurzaam zoneren heeft raakvlakken met het project Ruimte in de Binnenstad.

11

5. Transitiepad Energie infrastructuur Net zoals vandaag, zal in 2050 onze welvaart afhangen van ons energiesysteem. Het energiesysteem – en de infrastructuur die aan de basis ligt – beïnvloedt hoe we wonen, werken, reizen en produceren. En dus kunnen de andere transitiepaden niet verduurzamen, als niet ook de nodige veranderingen in de infrastructuur worden opgepakt. Dit transitiepad behandelt planvorming om het energiesysteem van de toekomst te faciliteren en projecten die concrete bijdragen leveren, zoals warmtenetten, netverzwaring en opwek van geothermie. In het eerste half jaar van 2025 zijn de volgende onderdelen binnen dit transitiepad vermeldenswaard: 13. In het eerste halfjaar van 2025 zijn we als beheerder ondergrondse infrastructuur actief bezig geweest met de vergunningverlening voor de projecten van NetVerder. Een aanzienlijk deel van de aanvragen is inmiddels verleend. De samenwerking met NetVerder en hun omgevingsmanager verloopt goed; er is regelmatig afstemming en bij onduidelijkheden of conflicten sturen we in overleg bij. Dit zorgt voor een soepel verloop, al kan dit soms leiden tot enige vertraging in de besluitvorming. 14. De feitelijke aanleg van het warmtenet fase 1 is gestart in januari in de Apolloweg. Daarnaast zijn vergunningen aangevraagd voor de andere onderdelen van de tracés.

Door nauwe samenwerking binnen de gemeente, en met de aannemer en NetVerder, wordt gezorgd voor een zo soepel mogelijk lopend proces. NetVerder heeft bovendien in Q2 een besluit kunnen nemen over de onderdoorgang van twee complexe onderdelen van het warmtenet, de onderdoorgang van de Schie en het spoor. Doordat de warmtepompcentrale opnieuw moest worden ontworpen en later dan voorzien wordt opgeleverd, is er wel een vertraging voor de aansluitingen aan de westzijde van de Schie, of moeten tijdelijke maatregelen worden genomen. De warmtepompcentrale is, zoals eerder gemeld, onderwerp geworden van een herontwerp door het GTD-consortium. Blueterra concludeerde dat dit binnen de kader van de Fonds Delft 2040 subsidie valt en de subsidiebeschikking en terugbetalingsovereenkomst zijn vastgesteld. In verband met netcongestie (zie verdieping) is het nog onduidelijk of de WPC op termijn van voldoende stroom kan worden voorzien. Het consortium is hier vooralsnog positief over gestemd, aangezien de noodzaak om ook de bron op te nemen als congestieverzachter in het ACM prioriteringskader nadrukkelijk nationaal onder de aandacht is gebracht. 15. In fase 2 van het Open Warmtenet worden nog eens 9.000 woningen aangesloten, voornamelijk van particuliere eigenaren. NetVerder heeft de afgelopen maanden gerekend aan de businesscase daarvoor. Dit werk is nog niet af.

Door samen te werken met de gemeente bij de (participatie voor de) volgende warmte-uitvoeringsplannen versterkt NetVerder hun onderzoek. In de Tweede Kamer is de Wet Collectieve Warmte (WCW) aangenomen. Er is onderzoek gedaan naar de vraag hoe de gemeente het beste publieke belangen kan borgen binnen het kader van de WCW. Naar verwachting kan in Q4 2025 op een voorstel daarvoor worden besloten. 16. Voor de voortgang op het gebied van elektriciteit en netcongestie, zie de verdieping “aanpak netcongestie”. 17. Binnen de RES hebben gemeenten Delft, Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en Zoetermeer een clusterdeal gesloten om de regionale opgave voor warmte beter af te stemmen. Onderwerpen zijn de warmtevraag, collectieve warmtenetprojecten, grootschalige opslag en publieke sturing bij warmtenetten.

12

Verdieping - Warmteprogramma Achtergrond Het Warmteprogramma is een update en een concretisering van het Warmteplan (2021). Het Warmteprogramma beschrijft met de huidige inzichten welke aardgasvrije warmtetechniek per gebied het meest voor de hand ligt (WAT-kaart) en in welke gebieden de we de komende tijd aan de slag gaan (WANNEER-kaart) met het aardgasvrij maken van Delft. Ook beschrijven we hoe we dit willen doen, zowel stadsbreed als gebiedsgericht. Algemene stand van zaken In Q1-Q2 heeft CE Delft de technische analyse uitgevoerd om te komen tot een duurzaam voorkeursalternatief voor elke buurt. De laatste hand wordt gelegd om deze analyse te vertalen naar de WAT-kaart. Delft is verplicht om (milieu)onderzoek te doen naar alternatieve oplossingen en heeft in Q2 de opdracht voor deze milieueffectenrapportage verstrekt. In april is de raadpleging over betaalbaarheid en gebiedsprioritering uitgezet bij de 2.750 deelnemers van het Delft Internet Panel en 9.000 willekeurig gekozen Delftenaren. Daarnaast is een versie opgesteld voor de hele stad. Tot slot is de Uitgangspuntennotitie Warmteprogramma opgesteld, welke de kaders meegeeft voor de nadere uitwerking. Het college stelt de gemeenteraad in de gelegenheid om na het zomerreces reacties mee te geven voordat de notitie definitief wordt vastgesteld.

Samenwerking / partnerschap Delft stemt haar Warmteprogramma af met gemeenten uit de RES-regio, in het bijzonder met gemeenten uit de cluster Haaglanden. CE Delft verzorgt de technische analyse, Witteveen + Bos de plan-mer en TeamBurgerberaad begeleidt de meedenkgroep. De raadpleging - onder leiding van Populytics en MSG Solutions – wordt ook in 15 andere gemeenten uitgezet om zo tot een overkoepeld beeld van betaalbaarheid te komen. Gedurende werkateliers stemt de gemeente het Warmteprogramma af met samenwerkingspartners (Stedin, NetVerder, woningcorporaties etc.). Planning Q3 Q2 Q4

2025 2026 2026

Vaststelling uitgangspuntennotitie Warmteprogramma Afronding plan-mer Vaststelling Warmteprogramma door college

Risico’s en beheersmaatregelen Het Warmteprogramma is afhankelijk van de Wet collectieve warmte en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. De nadere invulling van deze wetten in een algemene maatregel van bestuur moet nog plaatsvinden. Communicatie en participatie In april deden circa 1500 Delftenaren mee met de stadsbrede raadpleging. De raadpleging is in de hele stad onder de aandacht gebracht via social media kanalen, de wijkkranten en verschillende evenementenlocaties. Deze communicatiecampagne wierf ook de deelnemers voor de meedenkgroep. Deze diverse groep van Delftenaren zal op thema’s meedenken met het warmteprogramma. Tot slot wordt na de zomer de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (ten behoeve van het plan-MER) ter inzage gelegd. Raakvlakken Het Warmteprogramma raakt aan het onderzoek naar de governance van fase 2 en het kavelbesluit. Daarnaast bepaalt de WANNEER-kaart waar de warmte-uitvoeringsplannen na Voorhof en Buitenhof zullen starten.

13

Verdieping - Aanpak Netcongestie Achtergrond

Toename van (decentrale) opwek en verbruik veroorzaakt netcongestie: ‘file op het elektriciteitsnet’. Sinds 5 december 2024 is dit het geval op het hoogspanningsnet, wat de verduurzaming en ontwikkeling voor grootverbruikers in Delft naar verwachting tot 2032-2035 hindert. Doel van het programma Delft op Spanning is om netcongestie waar mogelijk tegen te gaan. We zetten hierbij in op prioriteren (systeemstudies, programmeren en sturen), stimuleren van spreiding gebruik (flexibiliteit) en het bufferen van vraag en aanbod (opslag). Daarnaast werkt Delft mee aan de netverzwaring van Stedin. Ook kan collectieve warmte de druk op het elektriciteitsnet verminderen. Algemene stand van zaken 1. Prioriteren: Na de afkondiging van netcongestie is de taskforce opgericht. Deze heeft lopende en toekomstige projecten geïnventariseerd en een impactanalyse met prioriteringskader opgeleverd aan het college. Het college heeft de impactanalyse begin juli 2025 vastgesteld1 en gepresenteerd in een beeldvormende sessie aan de gemeenteraad en de lokale pers. Twaalf geprioriteerde projecten worden voorzien van een handelingsperspectief (scenario-analyses) om te komen tot de meest effectieve (alternatieve) energiemix om ze toch, zonder grootverbruiksaansluiting van Stedin, te realiseren.

Tegelijkertijd startte de gemeente met de programmeertafel, waarin plannen van partners integraal op elkaar afgestemd worden. Tot slot wordt de Digital Twin ontwikkeld, waarin knelpunten en maatregelen kunnen worden gesimuleerd. 2. Flexibiliteit: op Schieoevers, Delftech en TU Delft campus werken partners samen om een Energyhub op te richten waarmee lokaal verbruik en opwek optimaal afgestemd kan worden. Voor de hub wordt subsidie aangevraagd bij de provincie. Ook worden op bedrijventerreinen collectieven gevormd om en Energyhub aan te vragen bij Stedin. Deze collectieven hopen we te kunnen presenteren tijden de Klimaatweek. Namens de TU Delft wordt gewerkt aan een ontwerptool om het elektriciteitsnetwerk van de toekomst vorm te geven. Een generieke tool die wel in Delft wordt ontworpen, getest en gevalideerd. Delftech, Schieoevers, TU Campus en Voorhof worden in de tool gesimuleerd (Energy Valley). Onderzoek op Schieoevers wijst uit dat er kansen zijn voor flexibel vermogen om in de laadbehoefte van logistiek te voorzien. In Q3-2025 worden vervolgstappen geformuleerd. 3. Opslag: Delft is in Q2 2025 gestart met het verkennen van de rol van batterijen in het energiesysteem. Dit moet leiden tot batterijbeleid dat door de gemeenteraad nog in 2025 kan worden vastgesteld. 4.

Verzwaring: De gemeente en Stedin hebben in Q2-2025 de Samenwerkingsovereenkomst Buurtaanpak (verzwaring laagspanningsnet) ondertekend. De buurtplanning voor de komende jaren wordt in Q4-2025 verwacht. In Q1-2027 wordt gestart met de eerste buurt. De bouwvergunning voor Stedin voor het transformatorstation aan de Kerkpolderweg is onherroepelijk geworden. In Q1 2025 is Stedin gestart met de voorbereidingen voor de bouw. Het inpassingskader voor transformatorstations wordt in Q3 2025 vastgesteld. Samenwerking / partnerschap Voor het pMIEK wordt met de provincie, regio, netbeheerders en gemeenten goed samengewerkt. Ook het overleg met Stedin loopt goed, al vraagt het wel tijd om tot efficiënte samenwerking te komen. Op Schieoevers, Delftech en TU Campus wordt goed samengewerkt met de bedrijvenkring, ondernemers, universiteit en provincie. Planning 1

Zie: Ingekomen stukken 2528379 College van B&W - Impactanalyse netcongestie en advies versnellingsopties stadsontwikkelingen Gemeente Delft

14

2025

Q3-Q4

Uitbouwen database digital twin (Net ImpactManager); opstellen van inpassingskader & batterijbeleid; uitwerken handelingsperspectief per project; nieuwe initiatieven of projecten “ophalen” uit de organisatie.

Risico’s en beheersmaatregelen Netcongestie heeft tot gevolg dat grotere bedrijven geen nieuwe/extra capaciteit krijgen. Dat raakt de ontwikkeling van laadinfrastructuur voor de logistiek en de infrastructuur voor collectieve warmte. Het risico bestaat dat netcongestie ook voor kleinverbruikers gaat gelden. Daarnaast faciliteert wet- en regelgeving het oplossen van netcongestie onvoldoende. Er is nog weinig houvast voor de inzet van batterijen en ontwikkeling van energiehubs. Tot slot is de informatievoorziening vanuit de netbeheerders beperkt. Alle eerdergenoemde inspanningen zijn gericht op het beheersen van deze risico’s. Raakvlakken De aanpak netcongestie heeft raakvlakken met elke ontwikkeling die te maken krijgt met netcapaciteitsaanvragen in Delft.

15