Gestempeld - Jaarstukken 2020 (10 - Erratum)

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Verstedelijkingsalliantie

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Goed wonen Baten Lasten

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

19.632 19.468

15.838 18.452

28.023 35.746

23.433 30.197

-4.590 5.549

165

-2.614

-7.723

-6.764

959

Saldo Goed wonen

Het resultaat wijkt € 959.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 Ruimtelijke ordening algemeen Nieuw Delft Schieoevers Grondexploitatie Omgevingsvergunningen Fysieke leefomgeving Overig

I I I I I I !

Totaal

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting Onttrekking

R R R R R R R

-725 22 -66 1.170 555 -231 234

6.739 -2.960 425 -214 -3 -214 254

-7.464 2.982 -491 1.384 557 -17 -20

-

-

959

4.027

-3.068

-

-

Toelichting Ruimtelijke ordening algemeen Binnen dit taakveld zijn diverse kosten opgenomen. De belangrijkste afwijking betreft een kostenneutrale afwijking van € 7,85 miljoen aan zowel de baten- als lastenkant en betreft de bijdrage vanuit het Rijk voor de woningbouwimpuls. Aan de lastenkant ontstaat verder een negatieve afwijking als gevolg van de via Fonds Delft 2040 toegekende bijdrage van € 450.000 voor de realisatie van de Biotech Campus. Dit is onderdeel van de € 1,5 miljoen die Biotech Campus Delft bij Fonds Delft 2040 heeft aangevraagd en die middels een raadsvoorstel is toegekend. Dit bedrag wordt verrekend met de reserve Stad en heeft daarom geen effect op het rekeningresultaat. Het restant van de afwijking wordt veroorzaakt door de in PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Goed wonen

53

Jaarstukken 2020

2020 nog ongedekte kosten die gemaakt zijn voor het verbreden van de Schie. Voor 2021 worden deze kosten meegenomen in de gebiedsontwikkeling Schieoevers. Nieuw Delft Periodiek wordt een analyse gemaakt van de spreiding rond het resultaat van de grondexploitatie. Deze analyse is voor het laatst gemaakt voor het MPG 2020 en heeft geleid tot verbetering in de grondexploitatie van € 1,46 miljoen ten opzichte van het in Q4 2019 gemelde resultaat. Daarnaast is gebleken dat de getroffen voorziening ten behoeve van de dekking van de risico's in de business case OBS/Spoorzone niet nodig was. Hierdoor valt de voorziening voor € 1,522 miljoen vrij. Voorts is in het kader van bodemsanering in verband met PFAS de voorziening additioneel opgehoogd met € 3,0 miljoen welke ten laste is gebracht van het resultaat 2020. Schieoevers Door het laat in het jaar afsluiten van anterieure overeenkomsten zijn werkzaamheden verschoven van 2020 naar 2021. Dit heeft gevolgen voor zowel de baten als de lasten. Grondexploitatie Periodiek wordt een analyse gemaakt van de spreiding rond het resultaat van de grondexploitatie.

Deze analyse is voor het laatst gemaakt voor het MPG 2021 (die als bijlage van deze jaarrekening is toegevoegd) en heeft geleid tot verbetering in de grondexploitaties van € 1,17 miljoen ten opzichte van het in het MPG 2020 gemelde resultaat Omgevingsvergunningen In het begin van de pandemie kwamen veel kleine vergunningaanvragen binnen, omdat mensen thuis zaten, niet op vakantie konden en daarom hun verbouwvoornemens gingen uitvoeren. De toename van grote plannen is verrassend, het betreft grotendeels woongebouwen. Gemiddeld genomen is de bouwsector niet getroffen door Covid-19. Dat komt ook overeen met de trends. Bij een crisis reageert de bouw als één van de laatste sectoren. Het positieve resultaat op Omgevingsvergunningen is een bruto resultaat. Na aftrek van nog toe te rekenen kosten zoals BTW op goederen en diensten, perceptiekosten en overhead blijft een nettoresultaat over van € 170.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve Omgevingsvergunningen. Fysieke leefomgeving Vacatures voor noodzakelijke functies waren moeilijk te vervullen, waardoor gekozen is voor inhuur, met bijbehorende extra kosten.

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Goed wonen Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Voorbereidingskosten Reinier de Graafweg Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Begroot na wijzigingen

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 8 9 12

Lasten 18.452 1 261 234 5.973 100 288 10.438

Baten 15.838 -27 157 172 3.486

8.398

Saldo -2.614 -28 -104 -62 -2.487 -100 -288 -2.040

35.747

28.024

-7.723

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Goed wonen

54

Jaarstukken 2020

Schone en veilige stad Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Schone en veilige stad

% Tevreden openbare ruimte

Stand: 2019

Stand: 2020

Streven: 2020

78%

78%

78%

% Voldoet aan kwaliteitsniveau

97%

97%

87%

Kilogram restafval (BBV)

207 kg

209 kg

190 kg

% Afvalscheiding

39%

35%

46%

Stand: 2019 86%

Stand: 2020 *

Streven: 2020 87%

- 12%

- 13%

- 2%

Resultaat:

Schone en veilige stad % Voelt zich veilig in de buurt Veiligheidsindex: misdrijven

Resultaat:

*Het veiligheidsgevoel meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. Vergelijkingscijfers BBV

Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners Gewelds- en seksuele misdrijven per 1.000 inw. Vernielen en beschadigingen per 1.000 inw.

Delft: 2019

Delft: 2020

2,3

3,0

Nederland: 2020 2,3

3,9

2,2

2,3

5,1 5,6

5,8 5,4

4,9 6,3

Toelichting • % Voelt zich veilig in de buurt: het veiligheidsgevoel meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het Jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. • Veiligheidsindex: de objectieve veiligheid volgen we met behulp van het aantal aangiften van misdrijven Wetboek van Strafrecht. Dit aantal aangiften is tussen 2019 en 2020 met 13% gedaald. De doelstelling dat het aantal aangiften gemiddeld 2% per jaar afneemt, is hiermee behaald. • % Tevreden openbare ruimte: de tevredenheid over de kwaliteit van de openbare ruimte is gelijk aan het streefpercentage en het percentage van 2018 78%. De doelstelling is hiermee gehaald. • % Voldoet aan kwaliteitsniveau: uit de beleidsschouw blijkt dat in 2020 97% van de openbare ruimte voldoet aan het afgesproken kwaliteitsniveau. De doelstelling is gehaald. Belangrijk hier is wel om te vermelden dat het gaat om de afgesproken niveaus dus B voor de binnenstad / Agnetapark en C voor de overige delen van de stad. Ook dit jaar is weer een hoog cijfer in de technische meting te zien. Hieruit blijkt dat we steeds beter in control zijn op de openbare ruimte. • Kilogram restafval: het streven is om de hoeveelheid fijn restafval te verminderen.

De afgelopen 10 jaar is de hoeveelheid fijn restafval per inwoner weliswaar gestaag afgenomen, maar de doelstelling om deze hoeveelheid terug te brengen tot 190 kg per inwoner per jaar is niet gehaald. In 2020 werd 209 kg fijn restafval per inwoner ingezameld. • % Afvalscheiding: in 2020 was het scheidingspercentage in Delft 35% van het totaal aan ingezameld afval. De doelstelling was om 46% gescheiden in te leveren. De doelstelling is niet gehaald. Samenvatting Veilige stad Delft wil een veilige stad zijn, waar mensen niet worden belemmerd door criminaliteit en onveiligheid en inwoners zich veilig voelen in hun eigen buurt en stad. Hieraan is gewerkt door inzet op de verschillende prioriteiten van het veiligheidsplan en op reguliere veiligheidsonderwerpen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

55

Jaarstukken 2020

Het accent van het werk van brede handhaving is in 2020 grotendeels verlegd naar naleving van de coronamaatregelen en prioriteiten met betrekking tot overlastmeldingen. Onder andere registercontrole als onderdeel van de aanpak High Impact Crimes en gerichte inzet op de beleving van overlast, waaronder studentenoverlast, zijn doorgegaan. Toezien en handhaven op het op de juiste wijze aanbieden van afval en het juist gebruik van de fietsenstallingsmogelijkheden heeft wel plaatsgevonden, maar minder dan in voorgaande jaren door de coronacrisis. Incidenten Onder regie van de gemeente hebben we samen met politie en het OM een integraal plan van aanpak opgesteld omtrent een zogeheten 'Drillrapgroep'. Dit plan zich richt op inzet van zorg, straf en waar mogelijk bestuurlijke maatregelen. Covid-19 Er is veel inzet geweest om te zorgen dat mensen in de publieke en openbare ruimten de maatregelen vanuit de coronawet- en regelgeving naleefden. Het was ondoenlijk om continu toezicht te houden op de hele stad. Door te werken met prioriteiten ten aanzien van locaties en tijdstippen én samen te werken met belangrijke partners, is het gelukt om drukke locaties toegankelijk te houden voor het publiek en ruimte te bieden aan ondernemers voor zover regelgeving dat toeliet.

Geprioriteerde locaties zijn: de binnenstad, de warenmarkt, horeca, de Hoven, kleine buurtwinkelcentra, Delftse Hout en locaties waar mensen samenkomen, zoals parken en de skatebaan. Resultaten Veilige stad Hieronder zijn enkele resultaten opgenomen die we afgelopen jaar bereikt hebben. Burgerparticipatie & Weerbaarheid Het aantal Burgernetleden (10.139) is stabiel gebleven ten opzichte van 2017 en de dekkingsgraad van de WhatsAppgroepen (4.780 leden in 28 groepen) is met ruim 50 procent toegenomen. Op het gebied van weerbaarheid zijn diverse groepen (ouders, professionals en ondernemers) getraind op de thema’s Radicalisering en Ondermijning. High Impact Crimes (HIC) Er is sprake van een daling in woningbraken ten opzichte van 2017 met 60 procent. Binnen de aanpak is ingezet op hotspots/hottimes door te attenderen op inbraakgelegenheden en preventiegroepen bekend te maken met risicovolle omstandigheden en verdachte signalen. Overlast We hebben overlastmeldingen geanalyseerd en nu gaan we toewerken naar een aanpak. In Voorhof / Poptahof heeft de wijkmarshall extra ingezet op overlast van groepen jongeren/jongvolwassenen.

Veiligheidsbeleving Met behulp van de methodiek van 'de tafel van 12' is in de projecten en interventies van het programma Kansen voor Buitenhof, meer focus gekomen op het betrekken van de bewoners bij de fysieke plannen en meer inzet op vertrouwenwekkend toezicht. Aan verschillende (bouw-)initiatieven, gebiedsontwikkelingen en de Omgevingsvisie 2040 is bijgedragen vanuit de principes van sociaal veilig ontwerp. Ondermijning Er is een zogeheten weerbaarheidsscan van de gemeentelijke organisatie en een ondermijningsbeeld van de stad Delft opgesteld, waarover de raad in 2022 wordt geïnformeerd. In het kader van maatschappelijke weerbaarheid is een webinar voor ondernemers georganiseerd. Voor het inrichten van het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) zijn de laatste verkenningen afgerond. Radicalisering, Polarisatie & Extremisme In 2020 is met een vernieuwd beleid de aanpak verbreed van jihadisme en religieus extremisme naar ook andere vormen van radicalisering en extremisme.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

56

Jaarstukken 2020

Samenvatting Schone stad Het beheer en onderhoud heeft als doel het in stand houden van een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte, waar het goed toeven is. Er zijn twee soorten onderhoud van de openbare ruimte: groot onderhoud en regulier onderhoud. Daarnaast bestaat er ook de vervanging aan het einde van de levensduur. Het niveau van onderhoud is gericht op de ondergrens (CROW niveau ‘C’) van duurzaam technische instandhouding waarbij kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Het merendeel van de stad wordt op niveau ‘C’ onderhouden, met uitzondering van de binnenstad en Agnetapark, die worden op niveau ‘B’ onderhouden. In het gesloten circuit Reiniging vallen alle kosten en inkomsten die gerelateerd zijn aan de afvalinzameling en de verwerking. In 2015 is het besluit genomen over te gaan tot omgekeerd inzamelen. In 2020 is in Tanthof, Voordijkshoorn en Delftzicht de uitrol van grip op grondstoffen voltooid en in Voorhof is gestart met de uitrol. Vanwege het aflopen van het bestaande contract voor afvalverwerking is Avalex een traject gestart voor de keuze aanbesteding of inbesteding. Incidenten Naast het vele reguliere onderhoud, groot onderhoud en de vervangingsprojecten met bijbehorende resultaten heeft zich in 2020 ook een aantal incidenten voorgedaan dat van invloed is geweest op de stad.

Zo is bij herstraatwerkzaamheden een historische tunnel deels ingestort waarna versterkende maatregelen nodig waren. Ook zijn meer iepen ziek geworden dan waarmee we rekening gehouden hebben. Dergelijke incidenten leggen een (groot) beslag op de beschikbare middelen en capaciteit. Covid-19 De grootste impact op de stad heeft de coronacrisis, ook in de openbare ruimte. Mensen hebben de openbare ruimte weer ontdekt, verwachten meer van de openbare ruimte en vervuilen de openbare ruimte meer. De effecten hiervan zien we bij speeltoestellen die meer onderhoud vergen, de milieustraten die druk bezocht zijn, gemalen en riolering raken verstopt door het doorspoelen van mondkapjes in het toilet. Dit zijn de onzichtbare effecten naast de genomen maatregelen in de openbare ruimte zodat mensen zich kunnen houden aan de 1,5 meter onderlinge afstand. Resultaten Schone stad Hieronder zijn enkele resultaten opgenomen die we afgelopen jaar bereikt hebben. Beheerplan groen en water In 2020 heeft de raad het beheerplan Groen en water 2020-2023 vastgesteld. In het beheerplan zijn de benodigde financiële middelen voor de komende jaren inzichtelijk gemaakt. Beheerplan openbare verlichting In 2020 heeft de raad het beheerplan Openbare verlichting 2020-2023 vastgesteld.

In het beheerplan zijn de benodigde financiële middelen inzichtelijk gemaakt en zijn keuzes gemaakt waar deze middelen op ingezet dienen te worden. Uitfasering TF signaal In 2020 is het project uitfasering TF Signaal afgerond. Met de afronding van dit project wordt de openbare verlichting nu geschakeld via slimme schakelapparatuur die op afstand uitgelezen kan worden. Groot onderhoud Colijntunnel Aan de Colijntunnel is groot onderhoud uitgevoerd. Na het herstel van de tunnel heeft een kunstenaar muurschilderingen aangebracht.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

57

Jaarstukken 2020

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden • Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Afvalinzameling Avalex (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Netwerk Afvalwaterketen Delfland • NAD Gemalenbeheer (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen)

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

Schone en veilige stad Baten Lasten

28.139 50.640

27.846 51.733

27.818 55.266

29.906 56.354

2.088 -1.088

Saldo Schone en veilige stad

-22.501

-23.887

-27.449

-26.448

1.001

Totaal

Lasten

Baten

-766 389 -88 -103 262 1.219 461 -374

-667 616 -241 -101 -49 -79 -198 -369

-100 -227 153 -2 311 1.299 659 -4

-

-

1.001

-1.088

2.088

-

-

Het resultaat wijkt € 1.001.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Openbaar groen en (openlucht) Inkomensregelingen Riolering Afval Overig

I/S

R/O I I I I I S S I

R R R R R R R R

Totaal

Storting Onttrekking

Toelichting Binnen het programma Schone en veilige stad zijn verschillende taakvelden opgenomen. De taakvelden Verkeer en vervoer, Openbaar groen, Riolering, Afval, Milieubeheer en Begraafplaatsen en crematoria vormen samen het deel 'schone stad'. Hierin zijn alle facetten van het beheer van de openbare ruimte ondergebracht. De taakvelden Economische havens en waterwegen, Inkomensregelingen, Openbare orde en veiligheid en Crisisbeheersing en brandweer vallen onder 'veilige stad'. De taakvelden Riolering en Afval behoren tot de gesloten circuits. Veilige stad Crisisbeheersing en brandweer Het overgrote deel van het tekort is te wijten aan de jaarlijkse FLO-bijdrage, die hoger was dan voorzien (- € 738.000). Bij de regionalisering van de brandweer 10 jaar geleden is afgesproken dat gemeenten de kosten voor het overgangsrecht van het functioneel leeftijdsontslag (FLO) van brandweermedewerkers voor hun rekening zouden nemen. Delft betaalt jaarlijks als onderdeel van de gemeentelijke bijdrage een FLO-bijdrage aan de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). De VRH stelt hiervoor een meerjarenraming op zodat de juiste kosten kunnen worden begroot. In januari 2021 kregen de gemeenten een afrekening die onverwacht veel hoger uitviel. De kosten waren verdubbeld ten opzichte van de raming.

De VRH heeft toegelicht dat dit komt door extra uitgaven als gevolg van een herziene regeling tussen werkgevers en voormalig brandweermedewerkers. Wij werden hier pas eind december 2020, bij het ontvangen van de eindafrekening, over geinformeerd door de VRH. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

58

Jaarstukken 2020

Openbare orde en veiligheid Vanwege Covid-19 is een aantal trainings- en preventieve activiteiten van de districtsaanpak radicalisering niet uitgevoerd. Hiervoor was geld beschikbaar gesteld door Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De NCTV heeft aangegeven dat de uitvoering ook in 2021 mag plaatsvinden. Het project bij de Lau Mazirelweg liep vertraging op doordat het organiseren van gesprekken met bewoners langer duurde vanwege Covid-19. Tot slot is er, eveneens door Covid-19, minder inzet nodig geweest van preventie- en veiligheidsmaatregelen bij bijvoorbeeld woninginbraken en evenementen. Schone stad Verkeer en vervoer Aan de batenkant bij verkeer en vervoer is een eenmalig voordeel ontstaan door de hogere opbrengsten van de degeneratievergoeding. Deze vergoeding wordt gebruikt om schades als gevolg van graafwerkzaamheden te herstellen. Openbaar groen en (openlucht) Binnen het beheerplan Groen en water is rekening gehouden met een beperkte hoeveelheid kap van iepen als gevolg van iepziekte. In 2020 is er echter sprake geweest van een meer dan gemiddelde hoeveelheid iepen die als gevolg van iepziekte gekapt moeten worden. De incidentele extra kosten hiervan bedragen circa € 150.000. Inkomensregelingen In 2020 is minder gebruikgemaakt van de kwijtscheldingen dan verwacht en is er een meevaller aan de inkomstenkant.

Dit heeft ermee te maken dat de verwachte groei van het aantal bijstandsgerechtigden door de coronacrisis nog is uitgebleven. Riolering Als gevolg van het toenemen van het aantal huishoudens zijn de inkomsten binnen het gesloten circuit Riolering hoger dan begroot. Bij de herziening van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) wordt dit aspect samen met de andere (financiële) ontwikkelingen, integraal gewogen in de analyse en de verschillende voorstellen. Conform bestendige gedragslijn wordt het saldo van de gesloten circuits Reiniging en Riolering verrekend met de egalisatiereserves. Afval Als gevolg van hogere inkomsten door het toenemen van het aantal aansluitingen zijn de inkomsten binnen het gesloten circuit Reiniging hoger dan begroot. Aan de lasten kant is voor € 425.000 aan extra lasten ontstaan door Covid-19 (gedekt vanuit de reserve Maatregelen coronacrisis). Gelet op de stand van de reserve Reiniging wordt het resultaat toegevoegd aan deze reserve. Conform bestendige gedragslijn wordt het saldo van de gesloten circuits Reiniging en Riolering verrekend met de egalisatiereserves. Vanuit het gesloten circuit Reiniging wordt het overschot verrekend met de reserve Reiniging.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

59

Jaarstukken 2020

Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2019

Beschikbaar vanaf 1-1-2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Jaar van start en gereed

13.896 364 1.015

13.896 364 1.015

2.872 364 203

1.462 23 301

diverse 2020-2020 diverse

1.500 39.500 -39.500 1.470

1.500 39.500 -39.500 1.470

300 7.300 -7.300 294

301 5.719 -5.719 290

diverse diverse diverse diverse

1.030 664 250 1.414 2.500 1.177 1.200 2.000 3.400 35.141 -3.422 13.376

206 166 250 214 2.460 257 339 2.000

206 105 273 217 80 146

27.811 -3.422 109

1.030 664 250 1.414 2.460 1.177 339 2.000 3.400 7.330 13.267

3.309 369

875

diverse 2020-2024 2018-2020 diverse 2019-2021 diverse 2015-2021 2020-2021 2020-2021 2009-2021 2009-2021 2019-2023

-4.280 320 73.015

5 25.404

-4.280 315 47.611

320 13.923

102 4.721

-

1.270 1.750 3.020

350 350 700

66 378 444

2.100 2.100 4.200

-

18.823

5.165

Schone en veilige stad Investeringsplan Beheerplan civiele constructies Watergang Poptahof Noord Beheerplan groen en water Uitbreiding beheerplan Groen en water 2020-2024* Vernieuwen riolen (GRP) Voorziening vernieuwen riolen (GRP) Beheerplan openbare verlichting Uitbreiding beheerplan Openbare verlichting 2020-2024* Uitplaatsing Stedin 2020-2024* Vervanging OV toon frequentie Verkeersvoorzieningen Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen) Stadsvernieuwing Steunpunt Delfgauw Bomenwijk (Vestia) Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Projecten Tramlijn 19 Bijdrage projecten Tramlijn 19 Verplaatsen loswal en Gelatinebrug Verplaatsen loswal en Gelatinebrug (cofinanciering) Foreestplein* Subtotaal investeringsplan

40 861

Bedrijfsmiddelen Tractie Speelplekken Subtotaal bedrijfsmiddelen

1.270 1.750 3.020

Investeringsagenda Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen 5.000 woningen* Schieoevers - bovenwijkse voorzieningen* Subtotaal investeringsagenda

4.100 2.100 6.200

-

4.100 2.100 6.200

Totaal investeringen

82.235

25.404

56.831

340

2019-2023 2019-2021

diverse diverse

2020-2021 2020-2021

Toelichting In het onderstaande overzicht worden verschillende investeringen toegelicht, die onder andere voortkomen uit de diverse vastgestelde beheerplannen. Bij verschillende projecten in de openbare ruimte is te merken dat door de coronamaatregelen de uitvoering van projecten vertraging oploopt. Beheerplan civiele constructies en wegen Bij het vaststellen van de beheerplannen zijn diverse investeringsbedragen opgenomen. Vanuit het beheerplan Civiele constructies zijn dit fietsbruggen, kademuren en bruggen in de binnenstad. Vanuit wegen zijn de vervangingen en ophogingen mede gecombineerd met rioleringsprojecten. Deze geïntegreerde projecten kosten meer tijd in de voorbereiding, voordat daadwerkelijk overgegaan kan worden op realisatie. Poptahof Bij het opheffen van de GEM Poptahof zijn voor de werkzaamheden die de gemeente nog moet uitvoeren budgetten geallocceerd. Op 21 december 2017 heeft het college de raad hierover geïnformeerd. In totaal is voor de werkzaamheden € 2,9 miljoen gereserveerd als investering. De werkzaamheden betreffen de versterking van de as Park Poptahof - Abtswoudseweg - Mercuriusweg, de aanleg van

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

60

Jaarstukken 2020

waterverbindingen, stedenbouwkundige ontwikkelingen, inrichting van de openbare ruimte rondom Industrieweg - Röntgenweg. Beheerplan groen en water Doordat vanuit het beheerplan Groen en water verschillende toezeggingen gedaan zijn aan integrale projecten, zijn de opgenomen investeringen hoger dan begroot. Deze verrekening met de investering vindt plaats voorafgaand aan de realisatie. Over de gehele beheerplanperiode is dit kostenneutraal. Rioolvervanging en voorziening vervanging riolering Op verschillende locaties in Delft is gewerkt aan de vervanging van de riolering. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met groen, wegen, waterberging en andere werkzaamheden. Hierdoor vergen de betreffende projecten mede in combinatie met Covid-19 een langere voorbereidingstijd. Beheerplan openbare verlichting, OV Toon frequent en uithuizen Stedin Het project voor de vervanging van OV Toon frequent is in 2020 afgerond. Daarnaast zijn op een groot aantal locaties de schakelvoorzieningen uit de elektriciteitsvoorzieningen van Stedin gehaald. Op verschillende plaatsen is het kabelnet vervangen en zijn lichtmasten en armaturen vervangen. Verkeersvoorzieningen In de stad zijn verschillende verkeersregelinstallaties vervangen. Soms in combinatie met projecten of met een bijdrage vanuit de MRDH om de verkeersregelinstallatie om te bouwen naar een intelligente verkeersregelinstallatie.

Waterberging & Stedelijke vernieuwing De investeringsbudgetten voor waterberging en stedelijke vernieuwing zijn gekoppeld aan de uitvoering van integrale projecten, waarbij werkzaamheden voor zover mogelijk gecombineerd worden. Mede als gevolg van Covid-19 vragen deze projecten een langere voorbereidingstijd dan vooraf ingeschat. Onder meer is een bijdrage geleverd aan het rioleringsproject in het Westerkwartier. Steunpunt Delfgauw Het steunpunt is in gebruik. Op dit moment worden de laatste zaken verrekend met Rijkswaterstaat. Daarna kan de investering afgesloten worden. Bomenwijk Vestia In 2020 is begonnen met de voorbereidingen van het project (engineering/ bodemonderzoek/ rioolontwerp). In 2021 vinden werkzaamheden aan het riool plaats, in 2022 wordt de openbare ruimte opnieuw ingericht, afgestemd op het bouwplan van Vestia. Tramlijn 19 / Sebastiaansbrug De bouw van de Sebastiaansbrug is in 2020 afgerond. De aanleg van de traminfrastructuur voor tramlijn 19 op het gebied ten zuiden van het Zuidplantsoen heeft enkele uitdagingen die ertoe leiden dat de ingebruikname van tramlijn 19 in 2020 niet heeft plaatsgevonden. Gelatinebrug & verplaatsen loswal De huidige fase van het project maakt dat er in 2020, anders dan voorbereidingskosten, nog geen grote investeringen zijn gedaan.

De eindplanning is afhankelijk van de voorbereiding en verplaatsing van de loswal door de provincie Zuid-Holland. De planning van beide projecten moet afgestemd worden. Vooralsnog wordt uitgegaan van realisatie in 2023. Van Foreestplein Dit voorstel is onderdeel van het investeringspakket in de Programmabegroting 2020-2023. In de Kuyperwijk liggen kansen voor vernieuwing en kwaliteitsverbetering van voorzieningen, openbare ruimte en woningen. De ondernemers van het winkelcentrum werken samen aan verbetering van het

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

61

Jaarstukken 2020

winkelgebied aan de Van Foreestweg. In lijn daarmee zijn we in 2020 gestart met de herinrichting van het Van Foreestplein. Tractie In 2020 zijn de eerste voertuigen vervangen. In de komende jaren worden de overige voertuigen vervangen. Speeltoestellen Conform het uitvoeringsprogramma Spelen zijn speeltoestellen op diverse locaties in Delft vervangen. Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen Dit voorstel is onderdeel van het investeringspakket in de Programmabegroting 2020-2023. Voor de gebiedsontwikkeling in de rest van de stad (bijvoorbeeld De Staal en Schoemaker Plantage) dekken we de kosten van aanpassingen aan bovenwijkse voorzieningen uit het investeringsbudget Openbare ruimte bovenwijkse voorzieningen. In 2020 vonden nog geen investeringen plaats. Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Voor de beoogde ontwikkeling en transformatie van Schieoevers worden investeringen in bovenwijkse voorzieningen aangelegd. Deze investeringen worden gedeeltelijk bekostigd met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. In 2020 vonden nog geen investeringen plaats.

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Schone en veilige stad Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Maatregelen Corona juli Maatregelen Corona - december Begroot na wijzigingen

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 9 12 13 16

Lasten 51.733 84 -221 -20 -155 367 2.858 499 121

Baten 27.846 185 -108 455 -755 195

Saldo -23.887 101 221 20 47 88 -3.614 -304 -121

55.266

27.818

-27.449

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

62

Jaarstukken 2020

Sterk en sociaal Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Sterk en sociaal Zelfredzaamheidsscore % Cliëntervaring doelrealisatie

Stand: 2019 89%

Stand: 2020 *

Streven: 2020 *

78%

77%

79%

*

79%

71%

% Jeugd doelrealisatie

Resultaat:

* De zelfredzaamheidsscore meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. * % Jeugd doelrealisatie gaat over de tweede helft 2019 en de eerste helft 2020 (volgens plan beeindigd). Bij het CBS is de tweede helft 2020 nog niet beschikbaar. Het oordeel van jongeren komt in de Staat van Delft 2022 aan bod. Vergelijkingscijfers BBV Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners 12-17jr % Jongeren met delict voor rechter % Jongeren met jeugdhulp % Jongeren met jeugdreclassering % Jongeren met jeugdbescherming Wmo-cliënten maatwerk per 1.000 inwoners

Delft: 2019 91 1% 12,3% 0,2% 1,3% 66

Delft: 2020 129 1% 15,2% 0,2% 1,4% 66

Nederland: 2020 132 1% 12,3% 0,4% 1.2% 64

Toelichting • % Cliëntervaring doelrealisatie: het clienttevredenheidsonderzoek laat een niet-significant verschil zien met 2019. Samenvatting Actieplan Sociaal Domein In 2020 is het Actieplan Sociaal Domein herijkt. Aanleiding hiervoor vormde de tussenevaluatie van het Actieplan, waarbij is geconstateerd dat met de strategie van het Actieplan (transformeren en innoveren) de resterende taakstelling van het Actieplan niet behaald zou worden. Bovendien werd de gemeente geconfronteerd met verder oplopende tekorten in het sociaal domein. Dit vroeg om een forse extra inspanning vanuit het Actieplan en om een aanpassing van de strategie van het Actieplan. Er zijn in totaal 18 nieuwe maatregelen opgewerkt die in de Programmabegroting 2021-2024 zijn verwerkt. Aan elk van de maatregelen is een financiële doelstelling gekoppeld. De maatregelen uit het lopende Actieplan waaraan geen financiële doelstelling was gekoppeld, zijn uit het Actieplan gehaald. Daarmee is het Actieplan -meer dan voorheen- toegespitst op kostenbeheersing. Vanaf 2021 worden de maatregelen uitgevoerd en intensief gemonitord. In de afzonderlijke hoofdstukken worden de resultaten van het lopende Actieplan nader toegelicht. Volksgezondheid Preventieve gezondheidszorg Voor de preventieve gezondheidszorg in de breedte is GGD Haaglanden de belangrijkste uitvoerende partij.

In 2020 is in regioverband gestart met een visietraject van de GGD. Dit proces heeft vertraging opgelopen doordat de inzet van de GGD is verlegd naar het bestrijden van de coronapandemie. De GGD is belast met het afnemen van coronatesten, het bron- en contactonderzoek en monitoring van de besmettingscijfers. De GGD heeft in samenwerking met de gemeente een coronatestlocatie geopend in Delft.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

63

Jaarstukken 2020

Notitie gezondheidsbeleid De implementatie van de dit jaar vastgestelde notitie gezondheidsbeleid, waarbij de GGD ondersteunt, is door Covid-19 vertraagd. Uitgangspunt van deze notitie is het toepassen van positieve gezondheid in de wijken. De decentralisatieuitkering Gezond in de Stad (GIDS), voor interventies in wijken met lage economische status, maakt nu onderdeel uit van de notitie gezondheidsbeleid om een integrale aanpak te waarborgen. Jeugdgezondheidszorg en -preventie Voor de jeugdgezondheidszorg voert de Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ) als basis de wettelijke taken uit voor Delft en de omliggende regio. Binnen de coalitie Kansrijke Start Delft heeft zij in 2020 gezamenlijk verkend voor welke opgaven we staan in Delft. Dit heeft geleid tot een plan van aanpak, waarbij de focus ligt op het versterken van de (domeinoverstijgende) ketensamenwerking en concrete interventies voor (aanstaande) ouders om alle kinderen in Delft een gezonde en veilige start te bieden. Als gevolg van de coronamaatregelen is JGZ in 2020 niet in staat geweest om hun volledige dienstverlening vorm te geven. Een behoorlijk aantal JGZ-medewerkers heeft een half jaar lang de GGD ondersteund rondom Covid-19.

Tegelijkertijd hebben vaccinaties en andere kritische processen zoveel mogelijk doorgang gekregen en zijn kwetsbare kinderen (en hun ouders) zoveel mogelijk in beeld gebracht of gehouden. In 2020 heeft het visietraject rondom jeugdpreventie plaatsgevonden. Dit heeft, in samenwerking met vele lokale partners (preventie) jeugd en onderwijs geleid tot een manifest met 11 uitgangspunten die de basis vormen voor het nieuwe beleidskader Jeugdpreventie. Dit beleidskader zal in 2021 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Jeugdhulp Jeugdhulp betreft specialistische zorg in de vorm van pleegzorg, Jeugd GGZ, ambulante jeugd- en opvoedhulp, residentiële zorg en jeugdbescherming- en reclassering. Het gaat dan om zowel de vrijwillige jeugdhulp als het gedwongen kader (jeugdbescherming en -reclassering). De specialistische hulp wordt ingekocht via het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SBJH). In 2020 zijn we onder leiding van een externe procesbegeleider gekomen tot nieuwe tarieven met de jeugdhulpaanbieders. Hierbij wordt conform uitspraken van de voorzieningenrechter rekening gehouden met CAO-effecten. Het inkooptraject is succesvol afgerond, waardoor we vanaf 2021 meer sturingsinstrumenten in handen hebben gekregen, zoals het richtinggevend kader en een maximale bestedingsruimte per aanbieder.

Voor zowel cliënten als jeugdhulpprofessionals was het vanaf maart door Covid-19 een zoektocht hoe de zorg het beste vormgegeven kon worden zonder onnodige gezondheidsrisico’s te lopen. Tegelijkertijd moest de veiligheid van de cliënten ook gewaarborgd zijn. Hierover zijn lokaal en regionaal samenwerkingsafspraken gemaakt met partners uit onderwijs, jeugdhulp maar ook de jeugdbeschermingsketen. De verwachte stijging crisismeldingen bleef in het eerste half jaar 2020 uit. Maar de effecten van Covid-19 op crisismeldingen en overige jeugdhulp voor de langere termijn zijn nog moeilijk te duiden. Delft Support Vanuit Delft Support worden kinderen, gezinnen en volwassenen met een hulp- en/of ondersteuningsvraag begeleid naar passende zorg en ondersteuning. Er zijn hiervoor vier teams samengesteld (Wmo, Jeugd, Sociaal team en Jongerenacademie). Vanuit deze toegangsorganisatie wordt ook deelgenomen aan de ondersteuningsteams op scholen vanuit de Wet op passend onderwijs.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

64

Jaarstukken 2020

Actieplan Sociaal Domein maatregelen jeugd In het kader van het Actieplan Sociaal Domein zijn binnen deze doelstelling de volgende projecten uitgevoerd: • Eind 2020 is gestart met de implementatie van het richtinggevend kader binnen Delft Support. Dit kader is richtinggevend voor de toewijzingen van jeugdhulp en moet ertoe leiden dat meer sturing mogelijk wordt op trajecten jeugdhulp. • Versterking van de samenwerking tussen de gemeente, Delft Support en huisartsen, met als doel om door deze samenwerking kinderen en de huishoudens waarin zij leven gericht de juiste ondersteuning te bieden. In 2020 is een begin gemaakt met deze samenwerking. Als gevolg van de coronacrisis heeft het project vertraging opgelopen. • Een andere maatregel van de gemeente, Delft Support en gecertificeerde instellingen (jeugdzorg en jeugdreclassering) is Beter Samenspel voor veilig opgroeien. Dat is gericht op het bieden van de hoogste kwaliteit, passende zorg én continuïteit voor kwetsbare kinderen en gezinnen. In 2020 is het personeel van zowel Delft Support als de gecertificeerde instellingen geschoold in deze werkwijze, die vanaf 2021 wordt uitgevoerd. Als gevolg van de coronacrisis heeft de implementatie van deze maatregel vertraging opgelopen. Wmo Wmo-voorzieningen In 2020 is een afname te zien in de verstrekking van Wmo-hulpmiddelen, met name scootmobielen.

Ouderen waren minder geneigd erop uit te gaan en was ook de behoefte aan scootmobielen minder groot. Wmo-dienstverlening De kosten voor de regiotaxi vallen over 2020 lager uit door Covid-19. De uitvoeringskosten H4 zijn lager dan geraamd, omdat er minder externe opdrachten zijn gegeven. Maatschappelijke opvang Door Covid-19 moest er voor de groepsvoorziening nachtopvang een alternatief komen in geval van symptomen en bewezen besmetting. In samenwerking met centrumgemeente Den Haag is een zorglocatie opgezet waar de doelgroep onder begeleiding en zorg in quarantaine kon. Ook zijn er binnen de nachtopvang en het sociaal pension aanpassingen gedaan om conform RIVM-richtlijnen de nachtopvang activiteiten te kunnen continueren. Vrouwenopvang Door de aanscherping van de meldcode is het aantal meldingen toegenomen en heeft Veilig Thuis er taken bij gekregen, zoals de radarfunctie (betere informatievoorziening en volgen van casussen in het hele land) en het voor langere tijd monitoren van de casussen. Beschermd wonen In 2020 heeft de gemeente Delft in haar centrumgemeenterol alle cliënten Beschermd Wonen opnieuw geïndiceerd. Een deel van de cliënten (38%) gaat per 1-1-2021 over naar de Wlz. Van de overgebleven cliënten blijft naar verwachting een deel (40%) beschermd wonen.

De overige cliënten (60%) hebben een indicatie beschermd thuis gekregen en zullen komend jaar zelfstandig in de wijk gaan wonen. 2020 was hiermee dus een overgangsjaar. De herindicatie, het toetreden van de nieuwe aanbieders en de effecten van de coronamaatregelen zorgden ervoor dat er dit jaar vooral voorbereidingen zijn getroffen om de transformatie naar beschermd thuis mogelijk te maken. Een belangrijk onderdeel van deze voorbereidingen is het Convenant Huisvesting Kwetsbare Groepen waarin zorgaanbieders, woningcorporaties en de gemeente afspraken hebben gemaakt waardoor het makkelijker wordt voor mensen met een beschermd thuis-indicatie om een huis in de wijk te vinden en waarbij extra aandacht is voor de draagkracht van de buurt en het laten ‘landen’ van de cliënt.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

65

Jaarstukken 2020

Langer en weer thuis Met de samenwerkingspartners binnen het convenant Langer en Weer Thuis is verder gewerkt aan de uitvoeringsagenda van het programma. Concreet zijn de volgende resultaten gerealiseerd: met zorgaanbieders en woningcorporaties heeft Delft het convenant huisvesting zorgafhankelijke doelgroepen afgesloten. Hiermee realiseren we dat inwoners met een zorgbehoefte een eigen woonplek met zorg op maat krijgen. De belangen van alle bewoners in de wijk zijn in dit convenant meegenomen. Actieplan Sociaal Domein De maatregelen uit het actieplan Powerful Aging en Thuisgekookt zijn van start gegaan. Powerful Aging heeft door Covid-19 wel vertraging opgelopen, omdat inwoners niet mochten sporten vanwege de landelijke maatregelen.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Sociaal Platform • H4 (Wmo) • Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (H10) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • GGD Haaglanden/Veilig Thuis (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • JGZ • Delft Support (zie: subparagraaf Vennootschappen)

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

Sterk en sociaal Baten Lasten

2.945 87.032

2.718 85.524

2.002 93.506

2.202 91.661

200 1.846

Saldo Sterk en sociaal

-84.086

-82.806

-91.504

-89.459

2.046

Het resultaat wijkt 2.046 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 WMO - Voorzieningen WMO - Dienstverlening WMO - Dienstverlening WMO - Vrouwen opvang WMO - Maatschappelijke opvang WMO - Beschermd Wonen WMO - Wijkteams Jeugd ZIN en PGB Jeugdhulp overig Volksgezondheid Overig

I I S I I I I S I I I

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

R R R R R R R R R R R

454 663 -450 636 259 1.421 820 -2.485 337 170 221

454 588 -451 635 233 1.448 798 -2.485 245 160 221

-0 75 1 2 25 -26 22 92 10 -

-

-

2.046

1.846

200

-

-

Totaal

Toelichting Wmo-voorzieningen Zoals aangegeven is het aantal aanvragen hulpmiddelen eind van het jaar gedaald. Dit leidt tot een voordeel van € 454.000. De opbrengst uit de eigen bijdrage is door corona nog onzeker. In april en mei

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

66

Jaarstukken 2020

is geen eigen bijdrage opgelegd aan inwoners. Omdat ook de geleverde zorg in 2020 lager is t.o.v. de gedeclareerde zorg (compensatieregeling) is nog onduidelijk wat dit betekent voor het te innen bedrag. Wmo dienstverlening Er is sprake van een structureel tekort van € 450.000, wat te maken heeft met een stijging van het aantal meldingen op het onderdeel resultaatgerichte ondersteuning. We zien door vergrijzing en ambulantisering een stijging in het aantal aanvragen en toekenningen. Het verwachte nadeel is opgevangen door per saldo een incidentele meevaller van € 663.000. Dit voordeel bestaat uit: • het voordelig uitvallen van de compensatieregeling 2019 voor ongeveer € 300.000. • onderbestedingen in het Actiepan Sociaal Domein voor de reserve sociaal domein € 250.000. bestaande uit: • Powerful ageing. Dit is door Covid-19 later gestart en in het vierde kwartaal ook weer stil komen te liggen. • Langer en weer thuis: er was minder geld vanuit de reserve benodigd door een subsidie en bijdragen van partijen zoals woningcorporaties en zorgleveranciers. • ongeveer € 200.000 voordeel op kleine overige WMO posten . • een nadeel van € 106.000 als gevolg van declaraties van zorgaanbieders conform de regeling meerkosten Corona. Hiervoor zijn middelen vanuit het rijk in de Coronareserve zijn gestort. Vrouwenopvang Er is sprake van een voordeel van € 636.000.

Dit wordt veroorzaakt doordat het Rijk extra middelen voor de verscherpte meldcode en radarfunctie heeft toegekend en doordat door Covid-19 een aantal activiteiten niet is uitgevoerd. Deze activiteiten, zoals trainingen van medewerkers en groepsbijeenkomsten, zijn uitgesteld en worden weer uitgevoerd, zodra de maatregelen dit toelaten. Maatschappelijke opvang Bij Maatschappelijke Opvang is sprake een structureel tekort van € 200.000. Er is namelijk sprake van een stijging van het aantal ambulante meldingen en de vraag naar maatschappelijke opvang. Dit wordt incidenteel opgevangen door lokale middelen vrouwenopvang en onderbesteding incidentele middelen WvGGZ, wat uiteindelijk leidt tot een voordeel van € 259.000. Er is namelijk gebleken dat bij de WvGGZ minder projectmatige inzet noodzakelijk was om deze regeling op 1 januari 2020 in te voeren. Beschermd wonen Op Beschermd Wonen is sprake van een voordeel van € 1,4 miljoen. Dit voordeel ontstaat doordat minder inwoners gebruikmaken van deze voorziening dan begroot. Het voorstel is dit saldo te storten in de reserve beschermd wonen conform het convenant met de regio. Volgend jaar wordt deze reserve deels verdeeld over de regiogemeenten als onderdeel van het Actieplan Sociaal Domein. Daarnaast zal het bedrag dat binnenkomt vanuit het Rijk en uitgegeven wordt aan beschermd wonen dalen vanwege de uitname WLZ.

Dit komt omdat een groot deel van de inwoners die beschermd wonen krijgen, overgaan naar de WLZ. Wijkteams Op het onderdeel Wijkteams is sprake van een overschot van € 820.000. Dat heeft deels te maken met een onderbesteding reserve sociaal domein. In 2020 is besloten gezien de tekorten die zijn ontstaan in het sociaal domein de uitvoeringsagenda on hold te zetten (€ 290.000) . Daarnaast zijn er minder organisatie-kosten gemaakt voor projecten (zoals de citydeal maatwerk) en doorontwikkeling van Delft Support. Jeugdhulp ZIN en PGB Het tekort van € 2,5 miljoen wordt door een aantal factoren veroorzaakt. Uit analyse blijkt dat het grootste gedeelte (circa € 1,5 miljoen) toe te rekenen valt aan verhoogde zorgintensiteit. Gemiddeld genomen wordt per kind in de jeugdhulp meer uren, dagdelen en etmalen hulp verleend dan voorheen. Daarnaast krijgen kinderen in de jeugdhulp complexere zorg aangeboden en zitten ze gemiddeld genomen langer in deze trajecten dan voorgaande jaren. Het aantal jeugdigen in jeugdhulp stabiliseert. Het aantal unieke clienten stijgt niet (meer) sinds medio 2019.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

67

Jaarstukken 2020

In eerste instantie werd bij de najaarsrapportage ingeschat dat de verhoogde zorgintensiteit zou leiden tot een tekort van € 500.000. Om grip op deze kostenontwikkeling te krijgen, is allereerst inzicht vereist. Vandaaruit kan vervolgens adequaat beleid (regionaal en lokaal) worden aangescherpt of bijgesteld om actief op de oorzaken te sturen. Op het gebied van inzicht zijn de afgelopen tijd forse stappen gezet, zowel regionaal als lokaal. Verder is een stijging van € 500.000 het gevolg van hogere kosten in 2019 met een structurele doorwerking. Dit is een gevolg van het feit dat accountantscontroles bij aanbieders nog plaatsvinden, nadat ons eigen jaarrekeningtraject reeds doorlopen is. Daarnaast wordt € 300.000 veroorzaakt doordat er sprake is van onverwachte declaraties vanuit Erasmus MC over de jaren 2015 tot 2017. Dit komt voort uit contractafspraken tussen de VNG en landelijke aanbieders. In de jeugdwet is opgenomen dat aanbieders tot vijf jaar na dato geleverde zorg mogen declareren. Inmiddels zijn er regionaal afspraken met zorgaanbieders gemaakt om deze periode te verkorten, zodat veel eerder zicht is op de uitgaven. Tot slot is een nadeel van € 182.000 ontstaan als gevolg van declaraties van zorgaanbieders conform de regeling meerkosten Corona. Hiervoor zijn middelen vanuit het rijk in de Coronareserve zijn gestort.

Jeugdhulp overig Dit voordeel ontstaat doordat uit reserve sociaal domein voor Beter Samenspel, implementatie resultaatgerichte inkoop en contractmanagement minder is onttrokken dan voorzien, doordat het deels in de tijd opschuift en het deels is opgevangen vanuit reguliere budgetten. Volksgezondheid Er is een voordeel van € 170.000 op Volksgezondheid. Deze is enerzijds ontstaan doordat de uitvoering van de gezondheidsnotitie vertraging heeft opgelopen door de coronamaatregelen en anderzijds doordat er minder reguliere uitgaven waren bij de GGD. Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Reserve Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en WMO Begeleiding Decentralisatie uitkering Vrouwenopvang Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Storting / Lasten 1.443 636 2.079

Onttrekking / Baten

-

Toelichting Beschermd wonen Op Beschermd Wonen is sprake van een voordeel van € 1,4 miljoen. Het voorstel is dit saldo te storten in de reserve beschermd wonen conform het convenant met de regio. Vrouwenopvang In 2020 heeft het Rijk in de decembercirculaire een bedrag van € 600.000 toegekend. Een bedrag van € 200.000 is nog niet besteed, maar zal in 2021 worden ingezet. Daarnaast is voor de regio een bedrag van € 300.000 extra toegekend. Ook deze middelen zijn later in het jaar beschikbaar gekomen en daarom nog niet ingezet. Als laatste is vanwege de coronapandemie een aantal activiteiten niet uitgevoerd. Al deze activiteiten bij elkaar zorgen voor een overschot in 2020 van € 600.000 dat in 2021 ingezet wordt. Omdat dit regiogelden betreft, wordt voorgesteld het saldo te storten in de reserve DUVO-middelen.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

68

Jaarstukken 2020

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Sterk en sociaal Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Maatregelen Corona - december Begroot na wijzigingen

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 9 12 16

Lasten 85.524 1.375 -263 -15 -1.108 3.022 4.502 469

Baten 2.718 -546

93.506

2.002

-170

Saldo -82.806 -1.921 263 15 1.108 -3.022 -4.672 -469 -91.504

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

69

Jaarstukken 2020

Solide maatschappelijke basis Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Solide maatschappelijke basis Stand: 2019

Stand: 2020

Streven: 2020

% Startkwalificatie

93%

90%

92%

% Schoolverlaters

2,6%

2,4%

2,4%

Bereik VVE doelgroeppeuters Klantwaardering cultuur % Eenzaamheid

72% 7,1 42%

54% * *

72% * 40%

% Niet-sporters % Goede gezondheid

39% 77%

42% *

49% 78%

Resultaat:

* De klantwaardering cultuur meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. * De eenzaamheid en goede gezondheidheid meten we in het vierde kwartaal van 2021, in het jaarverslag 2021 is nieuwe informatie beschikbaar. Vergelijkingscijfers BBV Absoluut verzuim per 1000 inwoners Relatief verzuim per 1000 inwoners

Delft: 2019 1,4 18

Delft: 2020 0,8 23

Nederland: 2020 2,4 26

Toelichting • % Niet-sporters: 58% van de Delftenaren sport ten minste 1 keer per week, 42% sport niet. De doelstelling is gehaald. Bepaalde groepen Delftenaren sporten minder dan 1 keer per week. Dit zijn vooral Delftenaren met een lage opleiding en/of laag inkomen en ouderen. Door Covid-19 is de beweeg- en sportparticipatie lager dan in 2019. Deze daling in de beweegparticipatie speelt ook op landelijk niveau (Monitor Sport en Corona II, Mulier Instituut, november 2020) • Bereik VVE doelgroeppeuters: Een verklaring voor de teruglopende aantallen van het bereik is dat een deel van de doelgroeppeuters geplaatst is op een kinderopvang zonder VE en die mag je niet meetellen bij het bereik (alleen dus de in tabel genoemde 51%). Ook peuters die naar de informele opvang gaan (4 %), mogen niet meegeteld worden. Van 8% van de doelgroeppeuters is de reden onbekend, waarschijnlijk een gevolg van Covid-19. De daadwerkelijke teruggang van het bereik is dus veel lager dan deze cijfers laten zien. 82 % van de doelgroeppeuters gaat naar een voorschoolse voorziening met of zonder VE. Samenvatting Onderwijshuisvestiging De gemeente heeft de wettelijke taak voor realisatie en instandhouding van voorzieningen voor onderwijshuisvesting.

Aan deze wettelijke zorgplicht hebben we invulling gegeven met de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Delft 2014 (regelgeving), de jaarlijkse onderhoudsprogramma’s en Integrale Huisvestingsplannen (beleid). In 2020 is het Integrale HuisvestingsPlan 2020-2035 (IHP) vastgesteld. In 2020 waren diverse plannen met schoolbesturen in uitwerking en ontwikkeling, waaronder de nieuwbouw van de ISK/Pleysier, Jan Vermeerschool, IGVO, de scholen in Tanthof en nieuwbouw voor het vmbo (Stanislas College). In 2020 is de renovatie van de Cornelis Musius afgerond en het schoolgebouw is bij de start van het nieuwe schooljaar in gebruik genomen. In 2020 is (ook) de renovatie en de uitbreiding van het schoolgebouw voor Grotius Praktijkschool afgerond en bij de start van het nieuwe schooljaar in gebruik genomen. Onderwijs PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

70

Jaarstukken 2020

Taakveld Brede Educatie Onder de noemer Brede Educatie wordt van oudsher ingezet op schoolzwemmen (vangnet) en het bewegingsonderwijs door vakleerkrachten op basisscholen. Aanvullend zijn middelen ingezet om het bewegen van jongere kinderen te stimuleren, in samenwerking met de buurtsportcoaches van Delft voor Elkaar. Voor de uitvoering van de strategische onderwijsagenda 2019-2022 zijn in 2020 vanuit het bestuursakkoord extra middelen gekomen voor de uitvoering van de Onderwijsagenda. Het gaat om samenwerkingsafspraken met de onderwijspartners, bovenop de wettelijke taken. Thema’s zijn: gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid, lerarentekort, aansluiting zorg en onderwijs, een passende plek zonder uitval, taal en NT2, bewegen in en rond het onderwijs en sterk beroepsonderwijs en techniek (vakmanschap). Samenwerking Economie-Arbeidsmarkt Via de Strategische Onderwijsagenda is ingezet op de Onderwijs-Arbeidsmarkt. Vanuit de Human Capital Agenda werkten we mee aan deelakkoorden voor de maakindustrie, ICT en energietransitie. In de samenwerking met partners vanuit het mbo en hbo ligt de nadruk op versterking van de beroepskolom vmbo-mbo-hbo. We zijn gestart met een verkenning voor een nieuwe vmbo/mbo-school en een ‘Smart Makers Delft’-district, waar de onderwijsketen (vmbo, mbo, hbo, wo) en bedrijfsleven elkaar ontmoeten, samen leren en innoveren.

Taakveld Onderwijsondersteuning De middelen onderwijsondersteuning worden ingezet voor het aanpakken en voorkomen van onderwijsachterstanden (VVE/OAB), voortijdig schoolverlaten (VSV) en leerlingenvervoer. Het gaat hier om wettelijke taken. In 2020 is uitbreiding van het aantal uren voorschoolse educatie voor doelgroeppeuters van 10,5 uur naar 16 uur gerealiseerd. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie De cultuursector is afgelopen jaar hard getroffen door de maatregelen als gevolg van Covid-19. In 2020 is verkend wat de negatieve gevolgen zijn voor de cultuursector. Instellingen die hard zijn getroffen, hebben ondersteuning ontvangen, zoals huurkwijtschelding, een bijdrage uit de tijdelijke subsidieregeling coronamaatregelen voor maatschappelijke organisaties en coulance met betrekking tot de prestatieafspraken. In 2020 is een evaluatie opgesteld van het vorige cultuurkader. De evaluatie laat zien dat veel bereikt is en dat dit verder reikt dan alleen het cultuurdomein. De opbrengsten van de evaluatie worden gebruikt voor de actualisatie van het cultuurkader. Binnen dit taakveld vallen de prestatiesubsidies aan de meeste culturele organisaties. De grootste daarvan zijn Theater de Veste, coöperatie De VAK en DOK. DOK wordt verder toegelicht onder media.

Theater de Veste Theater de Veste laveerde als gevolg van de coronamaatregelen afgelopen jaar tussen volledige sluiting en openstelling met 1,5 meter-beperking of een maximum aantal van 30 bezoekers. Met een aangepast programma en het inzetten van Livestream hebben zij een zo maximaal mogelijk bereik gerealiseerd. OPEN In 2020 is in opdracht van de gemeente een evaluatie uitgevoerd naar het proces van het realiseren van het taal- en cultuurcentrum OPEN. In 2020 is, in lijn met het evaluatierapport, gestart met het verder vormgeven van het concept en het partnerschap binnen OPEN. Coöperatie De VAK De evaluatie naar OPEN bevestigt dat De VAK met de beschikbare subsidie het bestaande activiteitenniveau niet in stand kan houden, laat staan volwaardig kan participeren om synergie in OPEN

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

71

Jaarstukken 2020

te realiseren. Daarom is in 2020 besloten tot een tijdelijke aanvullende financiering voor De VAK. Met maatwerk kon een groot deel van de lessen digitaal en ook in hybride vorm (deels online en deels offline) doorgaan binnen de geldende coronaregels. Rietveld Theater In het verbouwingstraject heeft adviesbureau Theateradvies in 2020 in samenspraak met alle partijen gewerkt aan een Programma van Eisen. Gedurende de lockdowns heeft Rietveld Theater zich landelijk in de kijker weten te spelen door erg snel om te schakelen naar livestream-voorstellingen. Men wist daarvoor gerenommeerde artiesten binnen te halen die normaliter te groot zijn voor de capaciteit van het Rietveldtheater. Via livestream kon men grotere bezoekersaantallen wel aan. Proeftuin Cultuurankers Delft is onderdeel van het Regioprofiel Cultuur Haaglanden en voert dit uit met regiogemeenten en culturele partners. In 2020 is een belangrijke pilot de Proeftuin Cultuurankers. Dit heeft in Delft geleid tot Cultuurhuis Delft, Woonkamer van de wijk, in de wijken Voorhof en Buitenhof. De Cultuurhuizen staan voor ontmoeting, laagdrempelig kennismaken met cultuur en talentontwikkeling. Hierbij is de combinatie van inzet van cultuurcoaches en vraaggericht programma positief gebleken, ook in tijden van corona.

Projecten die plaatsvonden zijn bijvoorbeeld Rondje cultuur, Zomerprogramma Delfia, jongerenplatform Yourmic en Cultuur(t)huis Doos Expositie. Themajaar Delft en de Gouden Eeuw Een deel van het programma van het themajaar Delft en de Gouden Eeuw liep door in de eerste helft van 2020. Projecten die in 2020 nog plaatsvonden waren de onthulling van de kunstwerken Echo (Nynke Koster), de tulpenpiramide (World Art Delft) en de Keramieken Kaart (Nan Deardorff-McClain e.a.). Uit de in 2020 opgeleverde evaluatie van het themajaar blijkt dat de geformuleerde doelstellingen voor het overgrote gedeelte zijn behaald. Media DOK DOK heeft haar begroting moeten bijstellen in 2020, aangezien ze rekening hielden met meer subsidie dan de gemeente beschikbaar had. Ze hebben dit gedaan door te snijden in kosten en enkele vacatures niet in te vullen. Tegelijkertijd heeft DOK moeten inspelen op de coronacrisis. Zo bleef gedurende de lockdowns het afhalen en terugbrengen van boeken en ander materiaal mogelijk en werden boeken langsgebracht bij mensen die fysiek niet in staat zijn om naar de bibliotheek te komen. Omroep Delft Omroep Delft heeft in 2020 de eerste stappen gezet op weg naar een volwaardige lokale publieke media instelling. In 2020 is de subsidie verhoogd, zodat Omroep Delft aanbod voor TV en internet kan ontwikkelen.

Er is een stap gezet op weg naar een Lokaal Toereikend Media aanbod en de aanwijzing als streekomroep door het Commissariaat van de Media. In 2020 heeft de gemeente voldaan aan haar wettelijke bekostigingsplicht. Musea Museum Prinsenhof Het museum Prinsenhof trok in 2020 ondanks de coronapandemie toch nog 61.000 bezoekers, wat vooral te danken was aan de Pieter de Hooch-tentoonstelling met 38.000 bezoekers in 2020. De opening van de Zilvertentoonstelling moest in verband met de coronamaatregelen twee maanden uitgesteld worden en heeft uiteindelijk geleid tot 23.000 bezoekers. In november is een glas-in-lood raam aangekocht waarin de doop van Frederik Hendrik getoond wordt. Verder is met een aantal langdurige bruiklenen en schenkingen de collectie versterkt met werken uit de Nul-groep, een unieke zilveren suikerstrooilepel gemaakt rond 1770, een 17de eeuws zeegezicht van Heerman Witmont en drie schilderijen van Pieter de Hooch.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

72

Jaarstukken 2020

Ruimtelijke visie Museum Prinsenhof In 2020 stond de definitiefase centraal, conform het raadsvoorstel 'Van Visie naar Ontwerp'. Opgeleverd is een Programma van Eisen, ondernemingsplan van het museum en een richtinggevende investeringskostenraming. Ook werd een beoogd ontwerpteam geselecteerd en een voorstel gedaan voor het vervolg, de ontwerpfase. Erfgoed Stadsarchief, Archeologie, Monumentenzorg In november 2020 heeft de gemeenteraad de integrale Erfgoednota vastgesteld. De volgende projecten, die hieruit voortvloeien, zijn inmiddels opgestart: • realisatie digitale cultuurhistorische waardenkaart; • het e-depot als inrichting van de digitale archiefruimte; en • de gebiedsvisie voor Schieoevers. Verder heeft Erfgoed Delft in 2020 nauw samengewerkt met Werkse! om een deel van de collectie te digitaliseren (o.a. de politiearchieven van 1940-1945 vanwege 75 jaar vrijheid). Met DSM heeft een verkenning plaatsgevonden om een deel van de Gist-collectie te digitaliseren en verder te ontsluiten voor een breder publiek. Samen met de TU Delft is de Delftse collectie van de verschillende erfgoedpartners in de stad in kaart gebracht.

In het kader van advisering, vergunningverlening en toezicht zijn in 2020 bijgedragen geleverd aan een groot aantal lopende projecten, waaronder: ruimtelijke ontwikkeling van het Prinsenhof(gebied) / realisatie monumentenvisie, het ontwikkelen van multifunctionele ruimtes (uitbouw) in de Nieuwe Kerk, herontwikkeling van het Arsenaal/Armamentarium, erfgoedlijn trekvaarten (provincie Zuid-Holland), herontwikkeling mijnbouwstraat (Science Center), de Hoogbrug en de Julianalaan. Qua organisatie is in 2020 gewerkt aan het verder op orde brengen van de basis. Zo is er een start gemaakt met het actualiseren en harmoniseren van de regionale en lokale contracten en de transitie van analoge naar digitale dienstverlening. Basisvoorzieningen – Welzijn Delft voor Elkaar Het budget in het kader van welzijn is grotendeels toegekend aan de netwerkorganisatie Delft voor Elkaar. Per 2020 is het ‘Kader voor de samenwerking met Delft voor Elkaar 2020-2022 – Kleine antwoorden op grote opgaven’ de basis voor de uitvoering van Delft voor Elkaar. Delft voor Elkaar is het eerste portaal voor alle hulp- en ondersteuningsvragen. In de basis gaat het om activiteiten op het gebied van welzijn en preventie, zoals het maatschappelijke werk en het jongerenwerk, individuele cliëntondersteuning en ondersteuningsactiviteiten en laagdrempelig beweegaanbod in de wijken.