Diverse afzenders - stand van zaken slavernijverleden Delft

Brief: De stand van zaken van het slavernijverleden van Delft en vervolg hierop vanuit kwartiermakers comité slavernijverleden Delft.

Aan Raadsleden, Commissieleden en het College van B&W Delft Datum: 28 juni 2022, Delft Beste Raadsleden, Commissieleden en College van B&W, Nu de nieuwe raad zitting heeft genomen en de wethouders geïnstalleerd zijn, lijkt het ons van het “Kwartiermakers Comité Slavernijverleden van Delft, een goed moment om de stand van zaken omtrent de in 2023 uit te voeren herdenkingsjaar, 150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden en het vervolg hierop voor de stad Delft. Korte inleiding Vanaf 1 juli 2021 is er aandacht besteed op politiek niveau aan dit onderwerp (ingebracht door Christen Unie) en zijn er vragen gesteld over het slavernijverleden van de stad Delft. De voormalige wethouder emancipatie heeft in overeenstemming met het college deze vragen beantwoord en aangegeven te willen weten wat er in de stad leeft ten aanzien van het slavernijverleden van de stad Delft. Christen Unie, D66 en GroenLinks hebben daarna het initiatief genomen om een discussie notitie samen te stellen (16-11-2021). Deze notitie is in de zitting van de commissie Economie Financiën en Bestuur van 18-01-2022 besproken. Vervolgens hebben de initiërende partijen de burgers en organisaties in de stad uitgenodigd voor twee stadsgesprekken.

De doelstelling van de stadsgesprekken was om samen met ideeën en initiatieven te komen: 1) om het slavernijverleden van Delft een structurele vorm van aandacht te geven en 2) ook om invulling te geven aan “150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden” in het Herdenkingsjaar 2023.

De stadsgesprekken werden gehouden op 25-1-2022 (online) en 22-02-2022 (Genestetkerk). Na deze stadsgesprekken is er een kwartiermakers comité gevormd om het voortouw te nemen. Verslagen van deze stadsgesprekken vindt u in bijlage 2. Waarom vinden wij, van het kwartiermakers comité, het belangrijk dat de stad haar verleden en dus ook haar slavernijverleden leert kennen, herkennen en erkennen? 1. Omdat het Delfts slavernijverleden onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis van onze stad. Als de derde stad van Holland en zittingsplaats van de kamers van het Verenigde Oost-Indische Compagnie en het Compagnie- en West- Indische compagnie heeft de stad Delft, het stadsbestuur, vooraanstaande burgers rijkelijk verdiend aan de VOC- en WIC-handel, inclusief de slavernij (deels overgenomen uit de discussie notitie). 2. Overal in de stad zijn er nog sporen te zien van het slavernijverleden. Hiernaar moet onderzoek gedaan worden. Een onderzoek is belangrijk. Door het verleden van de stad te kennen kan er beter richting worden geven aan de toekomst van de stad. Delft dankt haar heden ook aan haar verleden. In 2019 is een deel van onze stadsgeschiedenis herdacht tijdens het themajaar ‘De Gouden Eeuw’. Destijds is er kleinschalig aandacht gegeven aan het slavernijverleden van Delft. Dit was een goed begin, maar wij willen graag doorpakken met het Herdenkingsjaar 2023.

Een uitgelezen moment om de andere kant van de ‘De Gouden Eeuw’ tijd te belichten. Zo brengen we de geschiedenis van Delft in evenwicht. 3. De stad Delft dankt haar welvarendheid uit die dagen onder anderen aan mensen die onder dwang deze ‘economische prestaties’ mogelijk hebben gemaakt. Economisch gewin ging boven het welzijn van de mensen. 4. Wij vinden het belangrijk dat Delftenaren zich bewust zijn van het feit dat slavernij toen fout was en nu nog steeds. Zie: De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

1

5. Het leed wat de tot slaafgemaakten ervaren hebben, kunnen wij als Raad, College en stad belichten door er samen aandacht aan te besteden. Bij nabestaande van beide kanten kan dit een gevoel van erkenning geven en kunnen wij samen ruimte maken voor verzoening en verbinding. Coalitieakkoord Graag refereren wij aan het coalitieakkoord ‘Delft kansrijk voor iedereen’. Delft moet nu en in de toekomst een rechtvaardige, veilige, toegankelijke, diverse en inclusieve stad zijn, waar mensen oog hebben voor elkaar en zich niet verloren voelen. Een stad waar je niet eenzaam hoeft te zijn, maar ruimte en gelegenheid hebt om anderen te ontmoeten. Een stad waarin we mensen bij elkaar brengen en uitsluiting tegengaan. Een stad waar we stilstaan bij historisch onrecht zoals het slavernijverleden. En waar we kansen vergroten en mensen helpen om het beste uit zichzelf te halen (zie pagina 10 van het coalitieakkoord). Wij sluiten ons graag aan bij de bovengenoemde ambities uit het coalitieakkoord. Wat wij ook onderschrijven is het volgende citaat uit de discussie notitie CU, D66, GL aan raad en college B&W gemeente Delft ‘Het Slavernijverleden van Delft’ 16-10-2021.

Daarom een oproep aan het bestuur van de stad, raad en college, om zich over dit belangrijke onderdeel van de geschiedenis van de stad Delft uit te spreken en samen met een breed draagvlak richting te geven aan acties die leiden tot inbedding van dit historische hoofdstuk in de Delftse geschiedschrijving. d.m.v. bijvoorbeeld onderzoek, wandelgidsen en -routes, boeken, films etc. Het bestuur van de stad wordt zo een vliegwiel om het herdenkingsjaar 2023 voor te bereiden. Wat vragen wij u? Wij, als kwartiermakers, werken vanuit organisaties en met burgers uit de stad om invulling te geven aan het herdenkingsjaar ‘150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden’. Net als diverse steden die ons al voor zijn gegaan (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en de provincies Friesland, Groningen, etc.) zien wij in Delft ook de noodzaak en urgentie dat de tijd is aangebroken om als Bestuur, Raad en stad, samen met betrokken instellingen en inwoners, aandacht te besteden aan dit onderwerp in de vorm van: 1. Onderzoek naar slavernijverleden van Delft. 2. Het vrij maken van middelen voor de invulling van het herdenkingsjaar 2023, een slavernijmonument (in welke creatieve vorm ook) en voor de inzet van een projectleider ten behoeve van programmering. 3. Toezegging van subsidies voor structurele aandacht voor jaarlijkse activiteiten b.v.

Keti Koti, educatieve en sociaal-culturele projecten. Wij hopen dat u zich als College en Raad positief uitspreekt over bovengenoemde wensen uit de stad Delft. Er zijn verschillende organisaties in Delft die initiatieven voorbereiden - dit jaar, volgend jaar en structureel - rondom de herdenking en bewustwording van het slavernijverleden. In 2022 is CANIDREAM al van start gegaan met een Delftse Keti Koti programmering in opmaat naar het herdenkingsjaar, bestaande uit een theatervoorstelling en een herdenkingsceremonie. • Afgelopen vrijdag 24-6-2023 heeft CANIDREAM in samenwerking met Theater de Veste in het theater een bijzonder programma verzorgd genaamd ‘Keti Koti 1873 -verbinden door te verbreken’. Een avond met inspirerende sprekers, een informatieve tentoonstelling en een theatervoorstelling waarin herdenking en viering, verleden en toekomst samen kwamen. De reacties uit de stad waren overweldigend en de aanwezigen vroegen of dit een jaarlijks terugkerend event kan worden. Het was fijn dat de nieuwe wethouder Gooijer van emancipatie aanwezig was. De organisatie heeft haar een cheque van duizend euro overhandigd ter ondersteuning van het nog te verrichten onderzoek naar het Delfts Slavernij verleden. • Op 1 juli vindt er vervolgens een herdenkingsceremonie plaats in wijkcentrum The Culture, waarin gezamenlijk herdacht en gevierd wordt. Een herdenkingsparade loopt in

2

eerste instantie vanaf Poptahof Park naar de Buitenhof, waarna de plechtigheid van start gaat in aanwezigheid van o.m. burgemeester van Bijsterveldt. Voor het herdenkingsjaar is onze inzet om alle bestaande en nieuwe activiteiten en initiatieven van alle betrokken organisaties, onder leiding van een projectleider, met elkaar te verbinden en te bundelen. Op deze manier ontstaat er een groots programma waar veel belangstelling en aandacht voor is. Na de zomervakantie hopen wij, mede met een bijdrage van de gemeente Delft, deze projectleider aan te kunnen stellen die verantwoordelijk is voor de coördinatie van de programmering en het verbinden van de initiatieven. Ons uitgangspunt is de ontwikkeling van een stadsbrede kalender 2023 waarin op verschillende locaties én momenten gedurende het jaar inspirerende activiteiten geprogrammeerd worden om de 150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden te herdenken en te vieren: Activiteiten die de binnenstad én de buitenwijken met elkaar verbinden. Een stevige projectleider is noodzakelijk om de coördinatie van het Herdenkingsjaar vorm te geven en voor KETI KOTI aankomend jaar de aandacht te genereren dat het verdient. In september organiseren wij een derde stadsgesprek met alle vanaf het begin betrokken burgers en organisaties.

Zo zetten wij gezamenlijk als stappen in de juiste richting om het herdenkingsjaar, inclusief, eervol en succesvol te laten verlopen. Hiermee hopen we u allen voldoende geïnformeerd te hebben gegeven en kijken wij uit naar uw positieve reactie op onze wensen uit de stad. Mochten er vragen zijn dan kunt u te allen tijde contact met ons opnemen. Met vriendelijke groet tekenen wij, Kwartiermakers comité Slavernijverleden Delft, Wilma Broeselikse, Vrouwen in Delft Platform Carla Frayman, it FIT ’s, art it FIT ’s Nathalie van der Hak, programmaleider Cultuurhuis Delft Jip Hinten, ’Expositieruimte 38CC’ Hester Scholvinck, hoofd presentatie en collectie Museum Prinsenhof Delft Helen Skinner, Vrouwen in Delft Platform Bas van Toledo, inwoner van de gemeente Delft. Arno van de Weerd, manager Stadsarchief Delft Glenn Weisz, algemeen directeur Can I dream Mirjam Wesselink, marketing, educatie & programmamaker Theater de Veste Pia Westgren, educator Museum Prinsenhof Delf

Bijlage 1. Overzicht inspanningen, 150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden in 2021, door de raad, het college en de stad Bijlage 2. Overzicht inspanningen, 150 jaar afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden in 2022, door de raad, het college en de stad Delft Bijlage 3: Initiatieven vanuit de stad Delft

3