Delva Participatieaanpak

TEAM DELVA + GEBIEDSMANAGERS

PLAN VAN AANPAK

2. pARTICIPATIEAANPAK EEN VERTROUWD TEAM DAT ELKAAR NAADLOOS AANVULT Voor deze bijzondere opgave op een historisch betekenisvolle plek is een ervaren en goed op elkaar ingespeeld team samengesteld. DELVA en Gebiedsmanagers bundelen hun krachten om hun gezamenlijke expertise en opgebouwde ervaring in eerdere projecten nu ook in Delft te laten landen. De jarenlange samenwerking tussen beide partijen heeft geleid tot een open, transparant en efficiënt werkproces, waarbij de verschillende specialismen elkaar naadloos versterken. Dankzij een gedeelde ontwerpen uitvoeringsmentaliteit zijn we in staat om snel te schakelen, complexe opgaven integraal te benaderen én ze succesvol te realiseren. Een treffend voorbeeld van deze samenwerking is het project Holenkwartier in Hoorn. Daar ontwikkelde DELVA het stedenbouwkundig plan, dat vervolgens – samen met GEBIEDSMANAGERS (onderdeel van de Groots Adviesgroep) – van schets tot realisatie integraal is uitgewerkt. Het resultaat is een levendig nieuw stadsdeel waar wonen, werken en recreëren samenkomen rond pleinen en collectieve binnentuinen. Diezelfde kracht, betrouwbaarheid en visie zetten we graag in voor de ontwikkeling van de Gasthuisplaats in Delft. DELVA Landscape architecture I Urbanism neemt het voortouw in deze opgave voor de opmaak van het ontwerp voor de Gasthuisplaats.

DELVA gelooft in de kracht van de natuur als middel om de ruimtelijke opgaven van de 21ste eeuw op te pakken. Daarom keren we bij DELVA het ontwerpproces ondersteboven en kiezen we radicaal voor het landschap als basis. We gaan op zoek naar een nieuwe en meervoudige betekenis voor het landschap die door integraal samenwerken en durven meedenken onlosmakelijk verbonden wordt met gebouw, techniek, beleid en financiële haalbaarheid. GEBIEDSMANAGERS – technische expertise en participatiekracht. Gebiedsmanagers brengt stevige ervaring op het snijvlak van techniek, uitvoering en participatie. Zij bewaken de maakbaarheid, kwaliteit en kosten van het ontwerp.Gebiedsmanagers is reeds actief bij de Gemeente Delft via een raamovereenkomst en kent daardoor de organisatie, processen en betrokken afdelingen goed. Deze bestaande relatie zorgt voor korte lijnen, heldere communicatie

Valerius, DELVA GASTHUISPLAATS DELFT

De Key, DELVA

GEMEENTE DELFT

DELVA ontwerp en

landschap, stedenbouw, erfgoed, stadsecoloog, beheer

beplanting

OMGEVING Gasthuisplaats

GEBIEDSMANAGERS techniek, Participatie, RAW - bestek

en een efficiënte afstemming tijdens de verschillende fasen van het project. Daarnaast zorgt Gebiedsmanagers voor een zorgvuldig participatief proces waarin belangen worden opgehaald, vertaald en geborgd. Zo ontstaat niet alleen een goed ontworpen plek, maar ook een plan dat uitvoerbaar én breed gedragen is. Ons team blinkt uit in maakbaarheid. In elk project dat wij tot in detail hebben uitgewerkt – tot op de laatste steen – en dat onder onze supervisie is gerealiseerd, staat maakbaarheid centraal. Dit binnen strakke, scherp gestelde budgetten. EEN GESTROOMLIJNT PLANNING

PROCES

EN

REALISTISCHE

Bij de gunning van de opdracht zal samen met de Gemeente de planning worden aangescherpt, waarin de verschillende contactmomenten een plek krijgen en waarbinnen genoeg ruimte is voor brede afstemming waar ook rekening gehouden wordt met tijd voor tussentijdse review- en feedbackmomenten. Dergelijke trajecten als deze vragen een grote betrokkenheid van zowel het ontwerpteam als de opdrachtgever. Door intensief samenwerken, open discussies te voeren en nauw contact kunnen we zo een complex traject stroomlijnen tot een succesverhaal, met een ambitieus en inspirerend plan als eindresultaat. Deze offerte is op basis van de aangeleverde planning opgesteld.

Hoorn Holenkwartier, Gebiedsmanagers 1-6

TEAM DELVA + GEBIEDSMANAGERS

PLAN VAN AANPAK

SAMEN UITVOEREN Het succes van de Gasthuisplaats valt of staat bij de uitvoering. Daarom hechten we er veel belang aan om in deze fase nauw betrokken te blijven. Dit doen we door esthetische (DELVA) en technische (Gebiedsmanagers) controles uit te voeren tijdens de realisatie van het project en we doen de voor- en definitieve oplevering. We zijn kritisch om de kwaliteit te bewaken, maar denken ook mee in oplossingen. Hiermee borgen we de kwaliteiten van het ontwerp. Daarnaast stellen we voor actief mee te helpen, door bijvoorbeeld het selecteren van de bomen en het uitzetten van de beplanting. Enerzijds waarborgen we hierdoor het beplantingsconcept, anderzijds is dit een van de mooiste onderdelen van ons vak. DOELGROEPEN Een succesvol participatieproces begint met een scherp inzicht in wie de gebruikers, belanghebbenden en betrokken partijen zijn. Rond de Gasthuisplaats komen diverse functies, leefstijlen en belangen samen: bewoners, ondernemers, bezoekers en maatschappelijke organisaties maken elk op hun eigen manier gebruik van deze plek. Dit vraagt om een doordachte, inclusieve benadering waarin ieder perspectief serieus wordt genomen. Doelgroep wordt bij aanvang van de VO-fase bekeken.

Doelgroep

Wie

Belangen

Bewoners

Bewoners uit de Gasthuissteeg, Koornmarkt, Brabantse Turfmarkt, Huyterstraat

- Bereikbaarheid woningen - Aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsruimte- - Rust, veiligheid en behoud van het zicht ontmoetingsruimte.

Horeca

-Bar DSZ WAVE "De Badtrand"

- Aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsruimte

- BizStay Delft Apartments - Carnavalsvereniging Ondernemingen en maatschapelijke organistaties

Sportvereniging

- BizStay Delft Apartments - Carnavalsvereniging De Rooie Rijers - Vrienden van de Synagoge Delft - Cultuurlab - Bedrijven gevestigd in ‘de Zuster’ - Delftse Studenten

- Bereikbaarheid - Aantrekkelijke verblijfsruimte - Levendigheid overdag - Prettige looproutes , groene buitenruimte voor korte pauze of ontmoeting.

- Ruimte voor sociale interactie rondom sportmomenten.

Volleybal Vereniging ‘Punch’

PARTICIPATIEVORM > SAMEN TOETSEN, VERDIEPEN EN VERRIJKEN Voor de Gasthuisplaats is al een ontwerpvisie opgesteld, gebaseerd op uitgangspunten die aansluiten bij de motie “De Gasthuisplaats wordt eindelijk groen”. Deze visie vormt het vertrekpunt van het participatieproces. De nadruk ligt op het gezamenlijk toetsen, verdiepen en verrijken van deze visie, als fundament voor het Voorlopig Ontwerp (VO) en uiteindelijk het Definitief Ontwerp (DO). Centrale vragen daarbij zijn: welke elementen sluiten aan bij de wensen uit de omgeving? Waar is draagvlak voor? Wat vraagt om aanscherping of heroverweging? En wat versterkt de identiteit van deze plek? Een geslaagde participatie vraagt meer dan een enkele bijeenkomst. Het draait om vroegtijdige betrokkenheid, heldere kaders, herkenbare invloed en een mix van toegankelijke vormen die verschillende doelgroepen weten te bereiken. We kiezen daarom voor een opbouwende participatieaanpak met meerdere contactmomenten. Een traject waarin bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden stap voor stap kunnen meedenken over de invulling van het plein. De aanpak sluit aan bij de aard van de verschillende doelgroepen – hun betrokkenheid, beschikbaarheid en belang. Bij elk participatiemoment maken we duidelijk wat de volgende stap is en hoe de inbreng van deelnemers daaraan bijdraagt.

ONLINE ENQUÊTE > WENSEN, ZORGEN EN KANSEN OPHALEN We starten het participatieproces met een online enquête om breed in beeld te brengen hoe mensen het plein in de toekomst willen gebruiken en beleven. De opgehaalde input helpt het ontwerp vorm te geven binnen de kaders van de vastgestelde visie. Daarnaast biedt het waardevolle inzichten voor het verkennen van scenario’s die aansluiten bij de wensen en behoeften uit de omgeving. Ook de signalen van de bewonersavond op 3 april nemen we hierin mee. De enquête biedt: – inzicht in gewenste functies, sfeer en gebruiksmomenten van het plein; – ruimte om ideeën, wensen en zorgen te delen; – inzicht in het huidige gebruik, de beleving en de sociale rol van het plein (zoals ontmoeten en verblijven); – signalen over mogelijke knelpunten, zoals overlast, beheer of zorgen over woningbouw. De resultaten worden thematisch geanalyseerd en vormen de basis voor het Voorlopig Ontwerp en de scenario’s die we in het volgende participatiemoment – het werkatelier – verder toetsen. WERKATELIER > SAMEN SCENARIO’S VERKENNEN EN KEUZES MAKEN Op basis van de input uit de enquête worden meerdere scenario’s voor de inrichting van de Gasthuisplaats uitgewerkt. Tijdens het werkatelier presenteren we deze varianten, die onderling verschillen in mate van vergroening, positionering van functies en intensiteit van gebruik.

Tekeningen op tafel en met een schetsrol en stiften brainstormen (Toekomstperspectief voor de Rotte). GASTHUISPLAATS DELFT

Deelnemers worden actief betrokken bij het afwegen van ruimtelijke keuzes. Tijdens deze fysieke bijeenkomst is er ruimte om gezamenlijk te verkennen wat werkt, wat wenselijk is, en waar spanning zit. Onderwerpen die aan bod komen zijn: 2-6

TEAM DELVA + GEBIEDSMANAGERS

PLAN VAN AANPAK

– Ligging en omvang van de buurtmoestuin: welke locatie is passend qua gebruik en beheer? Zijn er wensen voor buurteigenaarschap? – Verblijfskwaliteit: waar zijn zitplekken, schaduw en beschutting gewenst? – Ontmoetingsplekken en speelaanleidingen: wat hebben verschillende leeftijden en doelgroepen nodig? Moet spelen zichtbaar zijn of juist ingetogen? – Inpassing van cultuurhistorie: hoe kan de voormalige koepel of waterpomp terugkeren – als functioneel element of subtiele verwijzing? – Omgang met woningbouw: hoe houden we op doordachte wijze ruimte vrij voor mogelijke toekomstige bebouwing? De opbrengsten van de enquête en het werkatelier vormen samen de inhoudelijke basis voor de verdere ontwerpuitwerking. Na het werkatelier worden de resultaten verwerkt in het Definitief Ontwerp, dat ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeente. We sturen op heldere en bruikbare uitkomsten: voorkeuren per scenario, gedragen keuzes over ligging van elementen, en inzicht in gewenste gebruiks- en verblijfskwaliteit. Deze input wordt vastgelegd, onderbouwd en vertaald naar concrete ontwerpprincipes die richting geven aan het VO en DO.

BEWONERSBIJEENKOMST > TERUGKOPPELEN EN AFRONDEN Na afstemming van het definitieve ontwerp met de gemeente organiseren we een inloopbijeenkomst voor de omgeving. Tijdens deze bijeenkomst presenteren we het ontwerp in begrijpelijke vorm, lichten we toe hoe eerdere input is verwerkt, en is er ruimte voor vragen en een laatste reactie. We vinden het belangrijk om vooraf duidelijk te maken wat nog wél en niét beïnvloedbaar is. Deze transparantie draagt bij aan realistische verwachtingen, een zorgvuldig proces en vertrouwen richting de uitvoeringsfase. We geven hierbij herleidbaar weer: - welke input is opgehaald; - wat daarvan is verwerkt of niet en waarom; - Welke invloed hebben belanghebbende gehad.

3 THEMA’S > GERICHT EN GESTRUCTUREERD OPHALEN VAN INPUT De participatie is thematisch opgebouwd. Dit biedt structuur in het ophalen van reacties én geeft richting aan de ontwerpdoorontwikeling. Per thema halen we signalen, suggesties en voorkeuren op.

Doelgroep

Op te halen input

Verblijven en ontmoeten

Welke functies maken het plein aantrekkelijk? Hoe verblijven de mensen graag? Welke beleving en sfeer voor bijvoorbeeld een lunchwandeling?

Moestuin en beheer?

Is er draagvlak voor buurtmoestuin en wie wil helpen beheren?

Cultuurhistorie

De structuur van de kapel, locatie en functie daarvan.

Spelen en gebruik

Welke type speelaanleidingen, leeftijdsgroepen.

Overlast en zorgen

Wat leeft er onder de bewoners?

Woningbouw en toekomst

Wat is het draagvlak voor nieuwe woningen? type architectuur.

GASTHUISPLAATS DELFT

Live sketching tijdens een workshop voor de Roosterbeek.

DOORLOPENDE INFORMATIEVOORZIENING > TRANSPARANT EN ZORGVULDIG COMMUNICEREN Een goed participatieproces vraagt om heldere en consistente communicatie. In elke fase geldt: we luisteren actief, delen wat we terugzien en geven uitleg over wat (nog) niet kan of niet past binnen de gestelde kaders. We erkennen dat participatie draait om het collectieve belang: het doel is niet om alle individuele wensen te vervullen, maar om te komen tot een ontwerp dat zoveel mogelijk recht doet aan de diverse gebruikers, bewoners en belangen. In onze communicatie hanteren we het principe: heldere verwachtingen aan de voorkant, transparantie aan de achterkant. We adviseren over passende communicatiemiddelen, zoals flyers, de gemeentelijke website en social media. In elke update benoemen we de volgende stap in het proces en leggen we uit waarom ieders bijdrage ertoe doet. Conceptteksten worden opgesteld in overleg en afgestemd met de omgevingsmanager en communicatieadviseur van de gemeente. RISICOS EN BEHEERSMAATREGELEN Een belangrijk risico is het ontstaan van een kennisachterstand bij opdrachtgever of opdrachtnemer. Daarom hechten wij veel waarde aan open en proactieve communicatie, zodat beide partijen continu op de hoogte zijn van ontwikkelingen en mogelijke risico’s. Problemen worden direct gedeeld, zodat er tijdig kan worden bijgestuurd en verrassingen voorkomen.

Tegenstrijdige belangen vormen een ander risico. Deze brengen we vanaf het begin openlijk in gesprek. Alleen door echt te luisteren en elkaars beweegredenen te begrijpen, vinden we samen oplossingen. Zo leidde het kappen van enkele bomen bij het Johan de Witthuis aanvankelijk tot weerstand, maar door open dialoog kon dit knelpunt worden opgelost en de uitvoering doorgaan. Vertraging willen we voorkomen door een realistische planning met voldoende ruimte voor feedback. We stellen voor dat reacties binnen vier werkdagen na ontvangst worden gegeven, bij voorkeur gebundeld. DELVA en de gemeente wijzen elk een aanspreekpunt aan om de communicatie helder en efficiënt te houden. Daarnaast houden we rekening met mogelijke risico’s rond de bouwplanning, budgetbewaking en onvoorziene posten, archeologisch onderzoek en monumentenstatus, de

3-6

TEAM DELVA + GEBIEDSMANAGERS bereikbaarheid van groot materieel, overlast tijdens de uitvoering, en bodemverontreiniging bij het verwijderen en afvoeren van asfalt. Door deze aandachtspunten tijdig te signaleren en te beheren, willen we het proces soepel laten verlopen. KANSEN Subsidie Klimaatadaptatie: Voor projecten die bijdragen aan klimaatbestendigheid, zoals vergroening, waterberging en het afkoppelen van regenwater, zijn verschillende subsidiemogelijkheden beschikbaar. Zo stelt de provincie Zuid-Holland via het Impulsprogramma Klimaatadaptatie periodiek budget beschikbaar voor initiatieven die gericht zijn op wateropvang, hittebestrijding en de aanleg van groene infrastructuur. Daarnaast heeft de gemeente Delft eigen subsidie-instrumenten binnen haar duurzaamheids- en groenbeleid, waarmee bijdragen kunnen worden verkregen voor zowel de aanleg van groenvoorzieningen als het scheiden van hemelwater en vuilwater. Vrijwilligersparticipatie: Om de beheerskosten te verlagen en het maatschappelijk draagvlak te vergroten, wordt de inzet van vrijwilligers onder professionele begeleiding actief verkend. Hierbij kan gedacht worden aan het uitzetten en aanplanten van groen, uitgevoerd door vrijwilligers maar onder leiding van een gecertificeerde groenaannemer.

Ook wordt het oprichten van een vrijwillige tuinclub gestimuleerd, een bewonersinitiatief dat verantwoordelijk wordt voor het onderhoud van bijvoorbeeld vaste plantenborders. Dit vergroot niet alleen de betrokkenheid van de buurt, maar zorgt er ook voor dat een deel van het beheer duurzaam uit handen van de gemeente wordt genomen.

PLAN VAN AANPAK Strategische meerwaarde: De succesvolle transformatie van de Gasthuisplaats kan als vliegwiel fungeren voor verdere verbeteringen en vergroening in de binnenstad van Delft. Door het afkoppelen van regenwaterafvoer van omliggende gebouwen en het infiltreren van dit water in het park, wordt het stedelijke rioolstelsel ontlast. Daarnaast ontstaat er ruimte voor het ontwikkelen van een bijzondere stedelijke biotoop, die nieuwe kansen biedt voor flora en fauna. Ook wordt de verbinding met de rijke historie van Delft versterkt door de inrichting van de openbare ruimte zorgvuldig te integreren met het verleden. MEEDENKEN BIJ DE AANBESTEDING We willen ons tijdens de duur van het proces opstellen als vaste partner, waarbij we de kwaliteit van het project borgen tot na de uitvoering. Daarom denken we graag mee met de opdrachtgever over de wijze van aanbesteden, waarbij we willen sturen op een beperkte aanbesteding. We wensen samen met de opdrachtgever enkele partijen te selecteren waar we goede ervaringen mee hebben, door prettige samenwerkingen en goed opgeleverde projecten. Een goede uitvoerder is immers de basis van een succesvolle realisatie. Ook kijken we mee bij de selectie en brengen we ons advies uit richting u als opdrachtgever in de vorm van een compacte nota.

KERNBOODSCHAP AAN DE STAD - GASTHUISPLAATS De Gasthuisplaats wordt een groene, levendige plek in het hart van Delft. Een openbare ruimte waar je elkaar ontmoet, tot rust komt in het groen én samenwerkt in de buurtmoestuin. Deze plek wordt een betekenisvolle schakel tussen de dynamiek van de binnenstad en het dagelijks leven van bewoners, werkenden en bezoekers. Met dit project willen we méér dan alleen een ontwerp maken. We willen samen met de stad de juiste keuzes verkennen en onderbouwen, zodat we een plek creeren waar iedereen zich thuisvoelt. Wat past op deze plek? Wat versterkt de identiteit van de omgeving? En hoe benutten we de ruimte op een manier die duurzaam, sociaal én gedragen is? Daarom organiseren we een open en zorgvuldig participatieproces. Via een enquête en een werkatelier halen we ideeën en perspectieven op. We toetsen verschillende scenario’s, bespreken de ligging van de moestuin, denken na over een prettige inrichting van het plein, en zoeken een goede plek voor zowel cultuurhistorie als toekomstige woningbouw.

We helpen graag met het uitzetten van de beplanting (Kantoortuin voor de Key in Amsterdam)

GASTHUISPLAATS DELFT

- Uw inbreng is van waarde. We leggen vast wat we ophalen, koppelen terug wat we ermee doen, en bouwen zo – stap voor stap – aan een Gasthuisplaats met meervoudige betekenis: voor mens, natuur en stad. -

4-6