Delfts-Knarrenhofconcept

Delfts Knarrenhof®concept versie 05-11-2024 Doel: -

Enkel- en/of meerlaags Knarrenhof® van meestal 25 tot 50 1 grondgebonden levensloopbestendige woningen en/of appartementen (zoals Hof van Zutphen2 of Groene Hof in Gouda3);

-

Een Delftse uitwerking van het beproefde Knarrenhof®concept “gezamenlijk wonen en leven in een hofvorm” verwerkelijken.

Uitgangspunten: -

Lokaal collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO), maar dan zonder de risico’s daarvan: de stichting Knarrenhof® gaat als ontwikkelaar/ opdrachtgever alle technische, financiële en juridische uitdagingen aan en lost deze op in overleg met alle betrokken partijen, incl. regelmatige terugkoppeling aan en inspraak van bewoners op de wachtlijst;

-

Locatie: Gemeente wijst -als uitwerking van het eerder aangenomen convenant en de aangenomen moties en amendementen over collectieve woonvormen voor ouderen en na openbare publicatie volgens de zgn. Didam procedure – de locatie aan de stichting Knarrenhof toe;

-

Meerdere generaties: ouderen, jongere ouderen en jongeren (meer dan twee generaties) wonen er met elkaar (zie ook Bewoners);

-

Levensloopbestendig: woningen zijn op zorg afgestemd, gelijkvloers, drempelloos, ruime draaicirkels m.n. in sanitaire deel, directe relatie woon-slaapkamer en slaapkamer-sanitair, inrichting afgestemd op individuele behoeftes;

-

Energieneutraal: nul-op-de-meter door goede isolatie en dito technische voorzieningen (gasloze verwarming, optimale energie-opwekking en – terugwinning door o.a. zonnepanelen, bodem- of luchtwarmtepompen);

-

Gezamenlijk Hofhuis: naam en activiteiten nader te bepalen door de op te richten bewonersvereniging, gezellig, praktisch, collectief middelpunt van saamhorigheid en activiteiten, ook voor bewoners uit de omliggende buurt(en);

-

Slimme indeling van ‘gedeelde’ ruimten (o.a. bredere gangen, trappen en galerijen), zodat mensen elkaar makkelijk kunnen ontmoeten en zicht hebben op de gemeenschappelijke tuin en gemeenschappelijke activiteiten;

1

Het kan ook om meer woningen gaan, maar de woningen zijn altijd gericht op de gemeenschap

2

Zie blz. 38 en 103 “Knarrenhof, beweging & doorstroom in wonend Nederland”(ISBN 978-90-9036094-2).

3

Zie blz. 36 en 102 “Knarrenhof, beweging & doorstroom in wonend Nederland”(ISBN 978-90-9036094-2)

1

-

Veel groen: elke woning heeft een prive buitenruimte (tuintje of balkon) en er is een gezamenlijke, samen in te richten Hoftuin voor alle bewoners, vaak open voor de buurt;

-

Nabuurschap: Bewoners zijn samen verantwoordelijk, kijken om naar elkaar. Elk Knarrenhof® krijgt een sociaal statuut dat bewoners ondertekenen (A4’tje waarin wordt afgesproken dat men zich gedraagt als een goede buur: elkaar hulp geeft en om hulp vraagt als dat nodig is). De stichting Knarrenhof blijft ook na oplevering bij het project betrokken via deelname aan bewonersvereniging en VVE (die verantwoordelijk zijn voor resp. activiteiten in en beheer en onderhoud van het complex);

-

Woningen betaalbaar voor iedereen: gemengd koop/sociale huur, differentiatie conform gemeentelijk beleid, in principe 30% sociaal en 70% koop (mix van goedkoop, middelduur en duur).

Bewoners en woningtoewijzing: Het uitgangspunt is een meergeneratie- Knarrenhof®: leeftijd bewoners min. 50 jaar, verdeeld over verschillende leeftijdscohorten, eventueel in combinatie met starters/jongeren die dan in een enkele wat compactere appartementen wonen (verspreid door het complex). Bij de stichting Knarrenhof staan momenteel ca. 300 huishoudens/personen ingeschreven voor een Knarrenhof® in Delft (het aantal is stijgende). Komen of zijn er appartementen beschikbaar, dan heeft Stichting Knarrenhof® tijdens de bouw én als de bewoners er al wonen (zodra er iemand vertrekt) een goed werkend systeem van woningtoewijzing: om de beurt wordt iemand die het langst op de wachtlijst staat aangewezen en daarna een ingeschrevene van de jongste leeftijd, etc. Op deze manier wordt gegarandeerd dat de gemeenschap vitaal blijft en dus niet ‘vergrijst’. Locatie Bouwlocatie: idealiter een stuk grond van circa 2500 m2 (bebouwd + onbebouwd 4) op loopafstand (ca. 400 m.) tot openbaar vervoer (tram/bus), winkels of winkelcentrum. Een of meerdere mogelijke locaties bevinden zich in de zgn. Kop van Buitenhof (conform inmiddels door de raad vastgesteld Masterplan). In dit gebied is een haalbaarheidsstudie gestart omdat het stedenbouwkundig plan een of meerdere hoven mogelijk maakt.

Daarnaast zijn er volgens de initiatiefgroep in de toekomst waarschijnlijk mogelijkheden in de volgende zoeklocaties (niet concreet, willekeurige volgorde): 1. Abtswoude en Stefanna/ Beatrixlaan - Aart van der Leeuwlaan; 2. GGZ Delfland/ aan het Verlaat - het vrije Land 3. Delftstede Phoenixstraat 64-66 4

Afmetingen hangt mede af van de gehanteerde parkeernormering in relatie tot professioneel deelauto concept

2

4. Bikolaan Tanthof-West 5. Dasstraat-Lepelaarpad Tanthof-Oost 6. Wallertuin/ Vrijenbansekade - nieuwe Plantage De kop van Buitenhof en locatie 4 (Tanthof West) lijken op dit moment het meest kansrijk voor een Knarrenhof® omdat deze gelegen zijn in het gebied dat door de Rijksoverheid en de gemeente Delft is aangeduid met ‘Delft-west’ en ontwikkelingen kennen in diverse stadia van voorbereiding. Stichting Knarrenhof®: -

Een idealistische organisatie: vrijwilligers en deels betaalde deskundige medewerkers met veel verstand van vastgoed dat bijdraagt aan sociale netwerken;

-

Geen winstoogmerk: realiseert de woningen tegen kostprijs+ (neemt genoegen met een beperkte winstmarge) en vaak onder de marktwaarde;

-

Legt basis voor eigenaarschap en omzien naar elkaar na oplevering: hun motto is: ‘eerst de mensen, dan de wensen, en dan pas de stenen’.

Winst voor Delft -

Doorstroming op woningmarkt: na verhuizing naar een Knarrenhof® laten senioren vaak een grote eengezinswoning achter. Zij maken plaats voor gezinnen en jongeren, die nu vaak niet aan passende woonruimte kunnen komen. Door realisatie van geschikte appartementen voor ouderen ontstaan vaak lange ‘verhuisketens’, waardoor woonruimte uiteindelijk beter verdeeld wordt en minder druk op de woningmarkt ontstaat 5).

-

Kostenbesparing: toenemende vergrijzing brengt hogere zorgkosten (ZVW en WLZ) met zich mee. De sociale cohesie in een Knarrenhof® vergroot de gezondheid en het welzijn van mensen. Een Knarrenhof® draagt aantoonbaar bij aan verlaging en vertraging van de zorgvraag door goed ‘nabuurschap’ en bundeling van zorgvragen en samenwerking met zorgverleners. Dit verlaagt uiteindelijk ook WMO-kosten voor rekening van de gemeente;

-

Verdeling mantelzorgdruk: elkaar wordt in een Knarrenhof® dichtbij een helpende hand geboden (sociaal contract, nabuurschap).

-

Minder eenzaamheid: bewoners zien naar elkaar om, hebben gezamenlijk bezigheden, bijvoorbeeld samen de tuin onderhouden, VVE besturen, bewonersvereniging, kaarten, biljarten en dergelijke;

5

Onderzoek heeft uitgewezen dat één verhuizing van ouderen naar een appartement maar liefst 6 a 7 verhuisbewegingen van andere huishoudens tot gevolg heeft

3

-

Vitalisering: Een Knarrenhof® draagt bij aan alle factoren van de zogenaamde ‘positieve gezondheid’ 6, want bewoners blijven zo lang mogelijk actief en zijn in contact met anderen en de buurt. Dit is goed voor de bewoners zelf én voor de gemeente als totaal;

-

Gevoel van veiligheid: je kent elkaar en bent bij elkaar betrokken, dus er is minder risico op ongewenste activiteiten;

-

Geluk en welzijn: door sociale cohesie, ook door goede verbinding met de omringende buurt zodat de leefbaarheid in de buurt of wijk verbetert.

Een Knarrenhof® leidt kortom tot verschillende win-win situaties die naadloos aansluiten op voornemens en plannen van de gemeente Delft, zoals verwoord in het coalitieakkoord, de

Woonvisie Delft 2023-2028 ‘Goed wonen in Delft, het Programma “Wij West”, het vastgestelde initiatiefvoorstel passende woonvormen voor ouderen (mei 2022) en de raadsbreed aangenomen amendementen te weten: -

Amendement voorstel 12 van initiatiefvoorstel Passende woonvormen (oktober 2020)

-

Amendement initiatiefvoorstel passende woonvormen voor ouderen (1 oktober 2020).

Initiatiefgroep Knarrenhof Delft De initiatiefgroep bestaat inmiddels uit 7 personen (Ankie Smit, Marijke Faber, Anneke van der Kooij, Riet Boltjes, Vera Prins, Mike Reuser en Peter de Jong), met als projectbegeleider Conny Moons van de stichting Knarrenhof. Inventarisatie Om met dit Delfts-Knarrenhof®-concept na toewijzing van een of meerdere locatie(s) tot een of meerdere Knarrenhof/ Knarrenhoven te komen, zal de initiatiefgroep als onderdeel van het ontwikkelproces met hulp van stichting Knarrenhof onder de ingeschreven belangstellenden een inventarisatie van woonwensen houden en in kaart gaan brengen wat gewenst en mogelijk is. De initiatiefgroep houdt voor het totale proces rekening met een tijdpad van meerdere jaren (afhankelijk van zich voordoende kansen en mogelijkheden). Contact & meer informatie De Initiatiefgroep Meergeneratie Knarrenhof Delft is te bereiken via postadres: Litouwen 17, 2613 MB Delft, email: ankiesmit@planet.nl, p-a-m-dejong@hetnet.nl. Meer informatie over Knarrenhof® is te vinden op www.knarrenhof.nl en in het boek “Knarrenhof, beweging & doorstroom in wonend Nederland”(ISBN 978-90-9036094-2).

6

Zie ook site van IPH institute positive health: Positieve Gezondheid - Institute for Positive Health (iPH)

4