Concept zienswijze VEV en mobiliteitsvisie

Bestuur Besturing bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door A. Boom Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

aboom@delft.nl Internet www.delft.nl Telefoon 14015

Datum

Onderwerp

15-10-2025

Zienswijze met betrekking tot concept visie Econmisch Vestigingsklimaat en concept Mobiliteitsvisie

Ons kenmerk

6280769 Uw brief van

12 september 2025 Uw kenmerk

2432081 Bijlage

Geachte heer/mevrouw, Op 12 september zijn de concepten van de Visie op het Economisch Vestigingsklimaat (VEV) en de Mobiliteitsvisie door het Algemeen Bestuur van de MRDH vrijgegeven voor zienswijze door de gemeenteraden. Beide visies zijn in hun totstandkoming gelijk opgetrokken om voor deze twee pijlers van de MRDH zoveel mogelijk synergie te creëren op inhoud en proces. Om die reden hebben wij er ook voor gekozen om onze reactie op beide concept visies te bundelen in één zienswijze. Deze treft u hierbij aan. Algemeen We spreken onze waardering uit voor de inzet die in de afgelopen periode is gepleegd bij het opstellen van de Visie op het Economisch Vestigingsklimaat en de Mobiliteitsvisie. Het gezamenlijk optrekken op beide beleidsterreinen in een parallel lopend proces naar vaststelling is geen eenvoudige opgave. Maar met de gelijktijdigheid maken we wel duidelijk, naar onszelf en naar de partijen waar we mee samen werken, dat economie en bereikbaarheid de kracht en potentie vormen voor onze metropoolregio en dat we vast houden aan deze doelstellingen. De visies geven richting om nog meer synergie te creëren tussen de inspanningen binnen de Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat, ten behoeve van een verbonden en welvarende regio waar het goed wonen en werken is.

Visie Economisch Vestigingsklimaat We hebben voor de Visie Economisch Vestigingsklimaat (VEV) geen voorstellen voor wijziging. We lichten hieronder onze steun toe en geven accenten voor het vervolg. Wij onderschrijven in het bijzonder de volgende keuzes uit de VEV: • Keuze voor vijf economische clusters. Deze keuze geeft de benodigde richting aan de inspanningen van de MRDH. De vijf clusters zijn al stevig ingebed in de regio en vormen de basis voor het toekomstig verdienvermogen van de regio. Het Innovatiedistrict Delft is een belangrijke spil binnen de clusters, onder meer door haar rol in onderzoek en innovatie (binnen de sleuteltechnologieën) en de ontwikkeling van startups en scale-ups. De VEV kiest ervoor om deze clusters te versterken door de juiste randvoorwaarden te scheppen op het gebied van onder andere huisvesting, talent en

Datum

15-10-2025 Ons kenmerk

6280769

•

•

bereikbaarheid. Hierdoor versterken we onze clusters voor een sterke regionale economie. Belang en rol Innovatiedistrict Delft. De visie kiest voor het versterken van de rol die campussen en innovatiedistricten (waaronder het Innovatiedistrict Delft) spelen in de regio. Het Innovatiedistrict Delft speelt een centrale rol in het samenbrengen van bedrijven, kennisinstellingen en overheid voor een sterk regionaal vestigingsklimaat en innovatie-ecosysteem. De keuze in de visie voor het verbinden van economische clusters met kwetsbare gebieden sluit aan bij de ambitie om het Innovatiedistrict beter te verbinden aan Delft West en de rest van de stad. We waarderen de nauwe betrokkenheid van MRDH bij de ontwikkeling van het Innovatiedistrict in de afgelopen periode. We zien ernaar uit deze samenwerking voort te zetten, en zo de economische en maatschappelijke meerwaarde voor Delft en de regio te vergroten. Ondersteuning voor startups en scale-ups. Zoals in de visie benoemd vormen startups en scale-ups een drijvende kracht in innovatie binnen de clusters en dragen zo bij aan het versterken van die clusters. Delft vormt als ‘kraamkamer van de regio’ een sleutel in de ontwikkeling van startups en scale-ups. Bovenlokale samenwerking is onontbeerlijk om bedrijven te laten groeien én te behouden voor de regio.

We waarderen de blijvende inzet van MRDH binnen de regionale samenwerking op dit thema.

Mobiliteitsvisie De samenhang tussen het Economisch Vestigingsklimaat en de Bereikbaarheid is in de Mobiliteitsvisie goed terug te zien. Een goede bereikbaarheid is één van de instrumenten om het Economisch Vestigingsklimaat te verbeteren en draagt zo bij aan de doelstellingen van de MRDH. De focus in de Mobiliteitsvisie ligt op het bereikbaar maken van de economische clusters en de metropolitane centra. Op het gebied van mobiliteit zijn er echter ook andere doelstellingen en die blijven wat ons betreft onderbelicht in de Mobiliteitsvisie. Dat doet onvoldoende recht aan de opgaven waar we vanuit mobiliteit voor staan. In de eerste plaats valt het ons op dat de noodzaak voor een mobiliteitstransitie niet voor komt in de concept mobiliteitsvisie. Het verminderen, veranderen en verschonen van de mobiliteit (trias mobilica) is een opgave waarbij vanuit mobiliteit een essentiële bijdrage wordt geleverd aan de verstedelijkingsopgave. Zonder het verminderen en veranderen van mobiliteit is het mobiliteitssysteem niet toegerust op de groei van het aantal inwoners in de MRDH. Mobiliteitstransitie is daarmee onlosmakelijk verbonden aan de ruimtelijke opgaven en de (wederkerige) bekostiging daarvan. Het verschonen van de mobiliteit is één van de bestaande doelstellingen van de MRDH vanuit het Programma Duurzame Mobiliteit.

Een gezonde leefomgeving is van belang voor de welvaart en het welzijn van onze inwoners. Dit sluit ook aan bij het Schone Lucht Akkoord waar het merendeel van de gemeenten binnen de MRDH bij is aangesloten. Daarnaast heeft de GGD Haaglanden in 2023 de conclusie getrokken dat de gezondheidsschade in de regio Haaglanden groter is dan gemiddeld in Nederland. Het verschonen van de mobiliteit en daarmee het verbeteren van de luchtkwaliteit is hoort daarmee eveneens een thema te zijn in de mobiliteitsvisie. 2/5

Datum

15-10-2025 Ons kenmerk

6280769

In de tweede plaats is verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt binnen het mobiliteitsbeleid. Het aantal verkeersslachtoffers is de afgelopen jaren gestegen. In de mobiliteitsvisie heeft dit onderwerp echter een passieve rol. In het droombeeld is opgenomen dat we blijven streven naar nul verkeersslachtoffers, maar het ontbreekt aan concrete acties of strategie om naar dit streefbeeld toe te werken. We zien graag dat deze onderwerpen worden toegevoegd aan de mobiliteitsvisie, zodat deze ook in de verdere uitwerking naar strategie en uitvoeringsprogramma de aandacht krijgen die nodig is voor een duurzaam en veilig mobiliteitssysteem. Corridoraanpak Wij kunnen ons vinden in de corridoraanpak, waarbij Hoogwaardig Openbaar Vervoer de standaard is, aangevuld met een fijnmazig netwerk van kleinschalig, gedeeld of vraaggestuurd vervoer. Het succes van de HOV-lijnen is echter sterk afhankelijk van het gemak waarmee reizigers, die niet direct aan de haltes van de HOV-lijn wonen of werken, van het HOV gebruik kunnen maken. Investeren in loop- en fietsroutes, tot op grotere afstand van de haltes, is dan onder andere van belang. Een harde scheidslijn in de investeringsagenda tussen de gebiedsgerichte corridoraanpak en de thematische investeringen is daarmee niet altijd eenvoudig te leggen.

Om de corridors te laten slagen, moet dus oog zijn voor de noodzaak om thematische projecten elders in te stad uit te voeren. De inzet op publieke mobiliteit is voor veel reizigers een ingrijpende verandering die met voorzichtigheid vorm moet krijgen. Pas als in voldoende mate wordt voorzien in een dekkend netwerk van publieke mobiliteit in een combinatie van publiek transport en volwaardig en inclusief voor- en natransport, kan sprake zijn van het opheffen van reguliere buslijnen. Het is van belang om deze transitie vanuit de klant en de klantreis te benaderen. Enerzijds om bij te dragen aan de acceptatie van deze vorm van vervoer door de reiziger en anderzijds om de HOVlijnen daadwerkelijk de drager van het regionale mobiliteitssysteem te laten zijn. We denken daarom graag mee, zowel vanuit het mobiliteitsdomein als het sociaal domein over een afwegingskader en randvoorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze alternatieve vormen van mobiliteit in de plaats te laten komen van reguliere buslijnen. Tegelijkertijd zien wij dat voor het Metropolitane en hoogstedelijke gebiedstype, waar Delft onder valt, het HOV wordt beperkt tot vervoer over rails. Dat zou inhouden dat voor Delft alleen de noord-zuidverbindingen in stand blijven als HOV-verbinding. De R-Netlijn van Naaldwijk via Delft naar Zoetermeer is voor de bereikbaarheid echter eveneens van groot belang.

Het is de enige oostwestverbinding op regionaal niveau die de woon- en werkgebieden in Naaldwijk, Delft, Pijnacker en Zoetermeer met elkaar verbindt en die aantoonbaar voorziet in een vervoersbehoefte. Wij zien deze verbinding graag terug in de Mobiliteitsvisie als HOV-verbinding c.q. corridor. Menselijke waarde We hebben vanuit Delft vaker de oproep gedaan om bij openbaar vervoer niet alleen rekening te houden met exploitatielasten. Onder meer het verminderen van vervoerarmoede en het vergroten van brede welvaart zijn eveneens belangrijke factoren voor de afweging ten aanzien van routes en frequenties van het openbaar vervoer of publieke mobiliteit. 3/5

Datum

15-10-2025 Ons kenmerk

6280769

We zijn daarom verheugd dat in de Mobiliteitsvisie wordt benoemd dat de focus wordt verlegd van systeemefficiëntie naar menselijke waarde: de reiziger staat centraal. Als voorwaarde voor publieke mobiliteit wordt echter gesteld dat er een balans wordt gezocht tussen wat de reiziger betaalt en wat het systeem maatschappelijk kost (p. 27) en dat overstaphaltes die niet langs een HOV-lijn liggen sober en doelmatig worden ingericht (p. 37). Naar onze mening staan met deze voorwaarden de reiziger en de menselijke waarde niet centraal. Maatschappelijke baten zijn net zo zeer van groot belang bij de afweging over de inrichting van het systeem als de kosten van het systeem. Dit geldt in de huidige situatie al voor reguliere reizigers, maar wordt nog belangrijker als we willen dat ook andere (meer kwetsbare) doelgroepen van dit systeem gebruik gaan maken. Ditzelfde geldt voor de inrichting van overstaphaltes. Als we bij de inrichting van de overstaphaltes onvoldoende rekening houden met de verschillende doelgroepen en reizigers verliezen, gaat dit ook ten koste van het gebruik van het hoogwaardig openbaar vervoer. Een belangrijk fundament voor de mobiliteitstransitie slaagt dan niet. We zien graag een aanpassing van de mobiliteitsvisie waarin dit bredere perspectief wordt meegenomen.

Daarnaast vinden wij dat dit ook onderdeel moet zijn van de verkenningen die worden gedaan naar de omvorming van reguliere buslijnen naar publieke mobiliteit. Investeringen langs gebiedsgericht en thematisch spoor Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de investeringen per corridor en de investeringen op thema’s buiten de corridors, zoals kleinschalige mobiliteitsprojecten. We hebben hierboven al geschetst dat de scheidslijn niet eenvoudig te maken is en dat thematische projecten van wezenlijk belang kunnen zijn voor het functioneren van corridor. We moeten daarnaast niet onderschatten dat er op regionaal niveau een veelheid aan kleinschalige projecten is die een bijdrage leveren aan bijvoorbeeld actieve mobiliteit of verkeersveiligheid en die niet onder een corridor vallen. Het is van belang om in de Uitvoeringsagenda een goede balans te vinden tussen de investeringsruimte voor de corridors en de thematische investeringen. Innovatiedistrict Delft De verwevenheid tussen de Visie Economisch Vestigingsklimaat en de Mobiliteitsvisie krijgt al gestalte in het Innovatiedistrict Delft. De economische kracht van de start- en scale-ups en de technologie van de TU Delft sluiten naadloos aan op de bereikbaarheidsopgave voor dit gebied, waarbij we de oplossing zoeken in actieve en publieke mobiliteit.

We zien kansen om het Innovatie District Delft als proeftuin te benutten voor de uitwerking van beide visies en de synergie tussen beide pijlers te versterken. Vervolg In de afgelopen periode zijn met grote ambtelijke en bestuurlijke inzet, en in afstemming met regionale stakeholders, visies opgesteld die richting geven aan de regionale samenwerking en is ingezet op het creëren van zoveel mogelijk synergie tussen economie en mobiliteit. 4/5

Datum

15-10-2025 Ons kenmerk

6280769

We zien er naar uit om samen met de MRDH en regiogemeenten deze visies actief en zorgvuldig te vertalen naar concrete acties in een uitvoeringsagenda voor beide visies. Ook blijven we als gemeente graag betrokken bij de uitwerking van het benoemde instrumentarium; gebiedsgerichte aanpak, nieuwe financieringsbronnen voor EV, aanpassen Bijdrageregeling EV en het laten aansluiten van de subsidieregelingen op deze visies. Daarbij is het van belang om samen als regiogemeenten tot een zorgvuldige invulling te komen. Hoogachtend, De gemeenteraad van Delft ,voorzitter.

,griffier.

5/5