Concept Regionaal opvangplan Haaglanden

Er zijn in Haaglanden weinig incidenten geweest rondom locaWes waar asielzoekers en/of Oekraïense ontheemden worden opgevangen.

22

Voorbeeld in de regio Op alle COA-locaWes in Den Haag is 24/7 beveiliging. Natuurlijk is er ook BHV, zijn er ontruimingsplannen aanwezig er worden er ontruimingsoefeningen gehouden. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden in Den Haag is er niet standaard 24/7 beveiliging. Veel locaWes werken alleen 's nachts met beveiliging als sociaal beheer naar huis is. Ook zijn er (semi zelfstandige woon) locaWes waar ambulant beheer is, en alleen op bepaalde dagdelen per week sociaal beheer aanwezig is, en wordt niet gewerkt met beveiliging. Wel is het alWjd mogelijk contact te hebben met ambulante beheerder via een bereikbaarheids/beschikbaarheidsdienst. Verder staat in Den Haag vanuit ‘sociale veiligheid’ ook het infomeren van bewoners van de opvanglocaWe centraal. Met name over de individuele gevaren zoals onder andere uitbuiWng, prosWtuWe, en geweld. Maar ook valt te denken aan een veilig gevoel voor LBHTIQA+ ers. Sociaal beheer schenkt aandacht aan, signaleert en bemiddeld bij vormen van sociale onveiligheid. Denk ook aan posters met uitleg in verschillende talen of QRcodes naar websites in verschillende talen.

4.6. Communica8e naar bewoners/par8cipa8e Een nieuwe opvanglocaWe in de buurt kan vragen en spanningen oproepen bij mensen die in de buurt wonen of bedrijven en organisaWes die in de buurt gevesWgd zijn. De informaWebijeenkomst voor omwonenden is een gelegenheid om onzekerheid, angst en zorgen vooraf te bespreken. Juist omdat deze zorgen er zullen zijn is het goed om Wjdig in gesprek te gaan. Het zo volledig mogelijk informeren draagt bij aan het algemeen begrip. Vanuit het oogpunt van privacy en veiligheid is het prakWsch om dit te doen voordat er asielzoekers op een locaWe verblijven. In onze regio is met dit soort processen al veel ervaring opgedaan en ook het COA kan hierin een acWeve (advies)rol vervullen. De ervaring leert dat de invulling van communicaWe en parWcipaWe maatwerk is en lokaal verschillend ingevuld kan worden. Er zijn verschillende succesvolle manieren om een open gesprek met omwonenden te voeren over de te openen locaWe. In Den Haag kiest men er voor zoveel mogelijk te sturen op eenop-een gesprekken, bijvoorbeeld door middel van huisbezoeken of een inloopavond met voldoende professionals om alle bezoekers persoonlijk te woord te staan. De ervaring leert dat plenaire bijeenkomsten het risico op een negaWeve sfeer vergroten en een inhoudelijk gesprek belemmeren.

Om vertrouwenwekkend te handelen is het aan te raden om zo transparant en zo concreet mogelijk te communiceren over de specifieke aspecten van de opvanglocaWe: Kenmerken van de doelgroep (lee1ijd, a}omst, aantallen), duur van de opvangtermijn en kenmerken van het sociaal beheer, beveiliging etc.. Na start van de opvang loont het om te investeren in contacten tussen de nieuwkomers en de omwonenden, bijvoorbeeld door het organiseren van burenbijeenkomsten en taalcafés. Het hierboven genoemde beheeroverleg kan eveneens het gremium zijn om dit soort acWviteiten te bespreken en eventuele vrijwilligers te acWveren. Bij grotere locaWes kan een beschikbare ruimte om gezamenlijk met de buurt acWviteiten te ontwikkelen het draagvlak vergroten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gezamenlijk Engelse les 23

volgen, buur~eestjes of een regelmaWge koffie-ochtend waarbij men met elkaar kennis kan maken. Voorbeeld in de regio In Del1 reageren omwonenden en stadgenoten voornamelijk posiWef op de opvang van asielzoekers in de stad. Ook worden er vanuit de Del1se samenleving diverse iniWaWeven voor hulp en begeleiding ontplooid. Bij uitbreiding en verlening van de opvang in hotel Campanile werden de omwonenden en ondernemers in de directe omgeving per brief (huis-aan-huis) geïnformeerd. Daarnaast werden gebruikelijke gemeentelijke kanalen ingezet voor bredere communicaWe en informaWe. Dit zijn onder andere de informaWepagina op del1.nl en veel gestelde vragen, nieuwsberichtgeving, social media en het Klantcontactcentrum KCC. De inhoud van de communicaWe was van tevoren afgestemd met COA, en het Campanile-hotel. Ook in andere gemeenten worden dit soort iniWaWeven ontplooid. In Pijnacker-Nootdorp was er een enquête voor alle bewoners. Bewoners konden daarmee parWciperen en ‘meedenken’ in plaats van ‘mee-weten’, als start van meerdere parWcipaWefases. In Den Haag is er een conWnue dialoog door middel van stadsgesprekken direct na bekendmaking van de opening van een opvang.

4.7. Financiën Financiering opvang asielzoekers Voor de financiering voor de opvang van asielzoekers zijn er, sinds de Spreidingswet, twee mogelijkheden. Als het COA de opvang verzorgt geldt het Faciliteitenbesluit opvangcentra. Het COA verzoekt dan gemeenten elk jaar om een opgave van het aantal asielzoekers dat op 1 januari van dat jaar op het adres van de COA-opvang staat ingeschreven in de BasisregistraWe personen (BRP). Op basis daarvan berekent het COA de bijdrage die uitgekeerd wordt via een decentralisaWe-uitkering van het ministerie van BZK. Aanvullend krijgen gemeenten financiering voor COA-bewoners die niet ingeschreven staan in het BRP, vergoeding voor gemiste inkomsten uit onroerendezaakbelasWng, een vergoeding voor vrijwilligersgroepen, een vergoeding voor voorlichWngskosten, etc. Het bedrag voor deze uitkering is €18,15 per asielzoeker per maand. Deze vergoeding is de aflopen jaren niet meer aangepast. De Spreidingwet maakt het ook mogelijk dat gemeenten zelf een opvanglocaWe beheren. De regelgeving is hierop nog niet aangepast en daarom wordt teruggevallen op de Tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) regeling. Deze regeling is eigenlijk bedoeld voor crisisnoodopvang, in geval van crisis: storm, brand of overstromingen. De gemeente krijgt via het COA een normvergoeding van € 150,00 euro per plek per dag of een vergoeding van de daadwerkelijke kosten.

Deze vergoeding is Wjdelijk en wordt jaarlijks achteraf vergoed op basis van het aantal gerealiseerde plekken (bedden). Volgens de Spreidingswet (memorie van toelichWng) zou de gemeente een structurele vergoeding moeten krijgen, die aansluit bij de gemiddelde kosten van het COA (€ 76,60 per plek per dag). In dit bedrag zihen onder meer 24

de kosten voor huisvesWng, personeel COA, gezondheidszorg en levensonderhoud. Maar, dit is nog niet geregeld.

Financiën opvang Oekraïense ontheemden De afspraken omtrent de financiering van de opvang van Oekraïense ontheemden zijn vastgelegd in de RooO (Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne). Gemeenten ontvangen een vergoeding voor werkelijke kosten van de gemeentelijke opvang (GOO) en een bijdrage voor de parWculiere opvang (POO) of een normbedrag per opvangplek (bed). De normvergoeding is de afgelopen jaren steeds verder verlaagd, maar werkelijke kosten mogen gedeclareerd. Een belangrijke verandering is dat de hoogte van het normbedrag van het Rijk voor de opvang van Oekraïense ontheemden in 2024 een kwart lager zal zijn dan in 2023 en voor 2024 is vastgesteld op € 62. Het Rijk wil het voorzieningenniveau van Oekraïense ontheemden beter laten aansluiten op andere groepen in de maatschappij, waaronder asielzoekers. Een eigen bijdrage aan de opvang voor Oekraïense ontheemden met inkomen aan de gemeente is sinds 1 juli verplicht. Het betre1 een bedrag van 105 euro per meerderjarige. Ook wordt een extra bijdrage verplicht voor ontheemden die geen eetgeld krijgen maar catering op locaWe. Hierop wordt de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) aangepast. De ingang van deze verplichWngen hangt samen met inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet opvang ontheemden uit Oekraïne op 1 juli.

Deze wet voorziet in een wehelijke grondslag voor gemeenten om de polisadministraWe van het UWV (Suwinet) in te zien en daarmee inzage te krijgen in de inkomensposiWe van deze groep. Op die manier kan leefgeld gerichter worden uitgekeerd en kunnen gemeenten een eigen bijdrage voor opvang en eetgeld vragen.

Financiering regionale coördina>e en regie De regionale coördinaWe t.a.v. de asielopgave en de ondersteuning van de Regionale Regietafel wordt gedeeltelijk gefinancierd met provinciale voorfinanciering (€100.000,-). Dit betre1 een co-financiering waarbij de provincie € 90.000 bijdraagt en de deelnemende gemeenten in totaal € 10.000. Daarnaast is er jaarlijks een subsidie van de provincie beschikbaar ter waarde van 50.000 euro voor ambtelijke ondersteuning. Het Rijk werkt aan beleid om de posiWe en de ondersteuning van de PRT’s te versterken. Naar mening van Haaglanden moet deze versterking ook doorwerken naar de RRT’s. Meer duiding in rol en posiWe van de RRT’s kan daarbij helpen.

Knelpunten De financiering van asielopvangplekken kent vele knelpunten. Dit komt met name omdat de gemeenten door de Spreidingwet een nieuwe wehelijke taak hebben gekregen en uitvoeren, terwijl de financiering door Ministerie JenV, BZK en OCW hierop (nog) niet is aangepast. Het beleggen van de taak van het vinden van opvangplekken bij de gemeenten brengt in brede zin werk met zich mee en daarmee kosten. Ook t.a.v. de opvang van Oekraïense ontheemden zijn er diverse financiële knelpunten.

25

Belangrijkste knelpunt: .jdelijke financiering versus duurzame opvang De RRT Haaglanden maakt zich, samen met G4 en VNG, richWng het Rijk hard voor het punt van meerjarige financiering, in ieder geval voor de huisvesWng van asielzoekers. Bijna alle financiële regelingen zijn gericht op de ondersteuning van gemeenten op korte termijn (lopende opvang in het huidige jaar) en voorzien (nog) niet in financiering in duurzame (meerjarige) opvanglocaWes of andere voorzieningen, die kunnen mee-ademen met een wisselende instroom. De totale financiering is op dit moment Wjdelijk én gekoppeld aan het werkelijk aantal opgevangen asielzoekers (of Oekraïners). Gemeenten mogen, wehelijk gezien, geen panden aankopen of langdurige huurcontracten afsluiten of personeel aannemen zonder dat ze gelijkWjdig zekerheid hebben over de meerjarige financiële dekking, waarmee het niet mogelijk is duurzame eigen huisvesWng te verwerven en te beheren. Daarmee blijven we hangen in de huidige asielopvangcrisis, waarbij asielzoekers verhuizen van de ene Wjdelijke locaWe naar de andere. Andere knelpunten financiering • Naast locaWes speelt dit ook voor vergoeding voor andere voorzieningen. Hoewel de Spreidingswet stree1 naar een duurzame meerjarige opvang, is ook de huidige vergoeding voor onderwijs en andere voorzieningen incidenteel.

Daarmee kunnen structurele oplossingen zoals onderwijshuisvesWng en vast personeel niet worden gefinancierd. • Ook zijn de diverse financiële regelingen voor onderwijs, opvang, regio, bemiddeling naar werk, gezondheidzorg per groep (asielzoekers, Oekraïense ontheemden, statushouders) verschillend en sluiten qua hoogte en voorwaarden niet aan. Hierdoor ontstaan er bij verandering van het aantal of de status van de asielzoeker/statushouder/Oekraïner, knelpunten in het totaal van voorzieningen die zij nodig hebben. Plaatsing van alleenstaanden, gezinnen, jeugdigen vraagt immers om andere voorzieningen ook al zijn de aantallen gelijk. • Gemeenten krijgen op dit moment geen geld voor de zoektocht naar plekken en de kosten die ze maken om locaWes 'sleutelklaar’ op te leveren; ze krijgen immers pas vergoedingen nadat de asielzoekers of Oekraïense ontheemden zijn gevesWgd. Hierbij is de eenmalige vergoeding die gemeenten krijgen voor de vesWging van € 11.345 voor een nieuw asielzoekerscentrum ontoereikend. • Voordeel van structurele financiering is dat het makkelijker is om schohen tussen budgehen en regels voor de diverse doelgroepen te verminderen waardoor het gemakkelijker is structureel beleid voor zorg, parWcipaWe, inburgering en doorgeleiding naar werk in te zehen. • In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet staat aangekondigd dat financiering tot 2027 geborgd is.

Hoe de situaWe er daarna uitziet is nog niet duidelijk. • Als per 1 juli 2024 de uitvoering van het innen van de eigen bijdrage voor leefgeld voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten komt te liggen, dan worden grote problemen ten aanzien van de uitvoerbaarheid voorzien. Bijvoorbeeld de hoogte van het bedrag in relaWe tot de bewoning van een locaWe, het benodigde ICT-systeem om de inning mee uit te voeren en de benodigde menskracht. Als gemeenten niet in staat zijn om Wjdig het leefgeld en eetgeld te innen maar wel gekort worden op de vergoeding vanuit het Rijk liggen er grote financiële risico’s bij gemeenten. Inmiddels 26

•

is vanuit Den Haag, iom G4 en VNG een lobby gestart om de Eerste Kamer te vragen deze wijziging alleen als inspanningsverplichWng vast te stellen. Voor het creëren van tussenvoorzieningen en doorstroomlocaWes voor statushouders is er de Hotel- en accommodaWeregeling (HAR). De HAR dekt kosten van de gemeente voor zes maanden en de kosten van doorstroomlocaWe voor 12 maanden. Er is een risico voor gemeenten als na die Wjd nareizigers nog niet met hun gezin passend te huisvesten zijn omdat de nareisaanvraag door het COA nog niet behandeld is.

27

5. Toelich5ng huidig en toekoms5g beeld per gemeente De regionale opgave voor asielzoekers in de regio Haaglanden is het creëren van 5.794 plekken. Zoals in hoofdstuk 1 en 2 te lezen is, gaat de RRT Haaglanden uit van het beginsel dat elke gemeente zelf verantwoordelijk is voor het realiseren van het aantal indicaWeve opvangplekken. Per gemeente zijn de huidige en de toekomsWge situaWe beschreven van de opvang voor in ieder geval asielzoekers en Oekraïense ontheemden10. In de meeste gevallen is ook de situaWe voor statushouders opgenomen of andere doelgroepen waar dit lokaal relevant is. Van gemeente Westland zijn geen gegevens opgenomen. .

Per gemeente zijn de locaWes beschreven die op het moment van schrijven (juni 2024) bekend zijn. T.a.v. toekomsWge locaWes is de nog te lopen besluitvormingsprocedure beschreven. Bij de locaWes zijn het type huisvesWng beschreven, de doelgroep en – indien van toepassing - ruimtelijke randvoorwaarden.

5.1. DelN Asielzoekers In Del1 is er op twee locaWes noodopvang voor asielzoekers: in het Campanile-hotel en aan het Manderspark. In hotel Campanille hee1 het COA capaciteit om in totaal 170 mensen op te vangen, waarvan 60 plekken voor AMV-ers en 110 voor reguliere opvang. Sinds 8 januari 2024 vangt het COA er Wjdelijk een groep van 60 AMV-ers op. Deze groep blij1 telkens maximaal 3 maanden in Del1. Sinds 13 mei worden de overige hotelkamers ingezet voor de opvang van reguliere asielzoekers. Voor de opvang van AMV-ers zet het COA het hotel in als doorstroomlocaWe. Dit betekent dat na het vertrek van een groep een nieuwe groep AMV-ers zal instromen. De jongeren, die vaak nog maar kort in Nederland zijn, verblijven maximaal drie maanden in Del1. De AMVdoelgroep is een kwetsbare doelgroep die intensief begeleid wordt en meer vraagt van de samenwerking met de gemeente, onderwijsinstellingen en andere lokale partners. De AMV groep in hotel Campanille gaat niet in Del1 naar school; het COA regelt i.s.m. met het ISK voor deze jongeren een dagprogramma met taallessen en sport. LocaWe Manderspark is in de zomer van 2022 gebouwd en in september van dat jaar in gebruik genomen als noodopvanglocaWe. Het COA biedt er opvang aan 220 asielzoekers, waarvan 170 regulier en 50 AMV-ers.

Volgens de huidige afspraken met de grondeigenaar TU Del1 kan het COA het Manderspark in ieder geval tot 2 februari 2026 als opvanglocaWe gebruiken. Mogelijk kan daarna nog 2 keer met een jaar verlengd worden. De locaWe is inmiddels ruim anderhalf jaar in gebruik en voldoet niet aan het COAprogramma van eisen voor de kwaliteit van opvang. Het COA is in overleg met de gemeente Del1 en TU Del1 een plan aan het uitwerken voor de verbetering van de voorzieningen. Ondanks deze verbetermaatregelen is de locaWe minder geschikt voor opvang van AMV-ers 10

Voor Oekraïense ontheemden zijn alleen de plekken in gemeentelijke opvang opgenomen. In de defini<eve versie van het regionaal opvangplan zal ook de stand van zaken van par<culiere opvang voor Oekraïense ontheemden beschreven worden. 28

in combinaWe met reguliere asielzoekers; de gemeente Del1 is daarom op zoek naar een duurzame locaWe om 50 AMV-ers op te vangen. De plekken die daarna vrijkomen op het Manderspark kunnen ingezet worden voor de opvang van reguliere asielzoekers. Del1 stree1 ernaar om het aantal opvangplekken te realiseren dat zij volgens de indicaWeve opgave vanuit Spreidingswet moet realiseren en zodoende bij te dragen aan het regionaal opvangplan. Als het lukt een nieuwe, duurzame opvanglocaWe voor AMV-ers te realiseren ter vervanging van de opvang op Manderspark en de opvang in het Campanile hotel tot 1 februari 2026 te verlengen, dan voldoet Del1 aan de indicaWeve opgave van 434 plekken voor de eerste cyclus van de Spreidingswet. Del1 realiseert dan naar verwachWng 440 opvangplekken, waarvan 110 opvangplekken voor de doelgroep AMV (indicaWeve opgave AMV bedraagt 37). De komende maanden onderzoekt Del1 op welke wijze zij vanaf februari 2026 voldoende duurzame opvangplekken kan realiseren om ook duurzaam invulling te geven aan de indicaWeve opgave vanuit de Spreidingswet.

Oekraïense ontheemden Del1 is in maart 2022 direct aan de slag gegaan met het realiseren van zowel Wjdelijke als langdurige opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. Verschillende hotels en de camping Del1se Hout boden direct ruimte aan. Met zorgorganisaWe Pieter van Foreest zijn afspraken gemaakt over de huur van een aantal appartementen die leegstonden. Verder is een leegstaande verdieping gehuurd in een verzorgingshuis, had de gemeente een eigen pand beschikbaar en werd een voormalig bejaardenhuis dat leegstond verbouwd en Wjdelijk ingezet voor de opvang van de ontheemden. Dit pand moest medio 2023 gesloopt worden. Om Wjdig nieuwe opvang voor de bewoners te realiseren zijn 84 flexwoningen geplaatst aan de Mozartlaan. Deze zijn bewoond vanaf eind juni 2023. Hiermee hee1 Del1 momenteel alleen langdurige opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. De taakstelling voor Del1 bedraagt 349 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden per februari 2024. Gerealiseerd zijn 365 plekken per juli 2023. Najaar 2025 vervalt er vermoedelijk een locaWe met 41 plekken. Vanaf januari 2025 wordt de inspanningsverplichWng verhoogd naar 431 plekken. Del1 oriënteert zich momenteel op de mogelijkheden om hieraan te voldoen. Het aantal POO-plekken in Del1 is flink afgenomen het afgelopen jaar. Er bevinden zich in Del1 nu nog 31 personen (volwassenen en kinderen) in de POO op 23 adressen.

Statushouders In Del1 worden statushouders in beginsel gehuisvest in sociale huurwoningen. Met de corporaWes worden hiervoor prestaWeafspraken gemaakt. Deze vorm van huisvesWng is ontoereikend om de Del1se taakstelling voor de huisvesWng van statushouders te kunnen realiseren. CorporaWes hanteren de vuistregel dat zij per deelsegment niet meer dan 30% bijzondere huishoudens willen laten instromen (statushouders, uitstroom uit instellingen en urgenten). Ook ontzien de corporaWes kwetsbare complexen. De gemeente is permanent met de corporaWes in gesprek om de instroom in sociale huurwoningen te opWmaliseren.

29

Sinds 2022 werkt de gemeente Del1 samen met Vidomes aan de realisaWe flexwoningen aan de Brasserskade, waar een mix van statushouders en andere spoedzoekers gehuisvest kan worden. Vanwege het gebrek aan locaWes is dit vooralsnog het enige voorgenomen project flexwoningen. De businesscase voor de flexwoningen Brasserskade blij1 uitermate weerbarsWg en stelt de gemeente voor een grote uitdaging. Op dit moment is het onzeker wanner de oplevering plaats zal vinden Ook werkt de gemeente Del1 in 2024 met Vidomes aan een pilot woningdelen. Verder laat studentenhuisvester DUWO statushouders met studie(intenWe) instromen in studentenwoningen. Knelpunt is echter dat het COA geen maatwerk kan bieden voor zowel het woning delen als statushouders met een studie(intenWe) geen passende huishoudens kan selecteren. Hierdoor blij1 een potenWe onderbenut. Anderzijds lukt het de gemeente Del1 niet goed om extreem grote gezinnen te huisvesten. De Del1se woningvoorraad leent zich daar niet voor. Het COA blij1 (extreem) grote gezinnen koppelen aan Del1. Dit resulteert erin dat deze huishoudens onbemiddeld blijven en in de opvang blijven. Del1 hee1 bij het ministerie van BZK aangegeven dat voor de huisvesWng van dergelijke gezinnen subsidie voor aankoop van woningen nodig is en/of subsidie voor prijsverlagingen van vrije sectorwoningen van woningcorporaWes.

Aan de toezichthouder (provincie Zuid-Holland) is in 2023 al gemeld dat Del1 naar verwachWng haar taakstelling niet haalt. In 2023 lukte dat vanwege de onverwachte tussenWjdse vermindering van de taakstelling wel. Voor 2024 lukt dat naar verwachWng niet. Op basis van de toezichtladder gaat Del1 daar in het derde kwartaal van 2024 het gesprek over aan met de provincie, het COA en de woningcorporaWes.

5.2. Den Haag Asielzoekers De gemeente Den Haag hee1 zich in juli 2023 met de Haagse aanpak opvang Nieuwkomers gecommiheerd aan het realiseren van duurzame opvangplekken voor asielzoekers in de stad. Deze aanpak is het kader van waaruit de gemeente stuurt op de realisaWe van duurzame asielopvang in de stad. Uitgangspunt is dat de Spreidingswet wordt uitgevoerd langs de lijnen van deze aanpak. Dit betekent dat zoveel mogelijk wordt ingezet op de realisaWe van mulWfuncWonele locaWes. Den Haag wil af van de Wjdelijke (huur)contracten en aqankelijkheid van hotels en investeren in duurzame plekken die kwalitaWef beter en goedkoper zijn dan de huidige Wjdelijke locaWes. De indicaWeve verdeling op grond van de Spreidingswet betekent voor Den Haag 2.513 te realiseren asielopvangplekken, waarvan 213 opvangplekken geschikt voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). De wehelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers, komt bovenop de andere opvang- en huisvesWngsopgaven die de stad hee1. Den Haag beschouwt deze opgaven nadrukkelijk met elkaar in samenhang en zal de belangen integraal afwegen. Door de Wjdelijkheid van de huidige opvanglocaWes schommelt de opvangcapaciteit. Hieronder is de opvangcapaciteit van Den Haag te zien, met nieuwe locaWes en uitbreiding

30

van locaWes. De opvangplekken die tot en met 2026 beschikbaar zijn, tellen mee voor de Spreidingswet.

Regulusweg Jupiterkade (amv) Jordans Residence (amv) Fletcher City Hotel Parkhotel Flamingo Hostel Aquarius Hotel Haga* Totaal

2024 650 60 60 100 40 35 90

2025

2026

60 60

60 60

90 440 560

440 560

1.035

* Onder voorbehoud van akkoord gemeenteraad (behandeling gepland d.d. 10 juli 2024)

Om te komen tot de benodigde asielopvangplekken voor 1 juli 2025 zet de gemeente Den Haag in op het realiseren en ontwikkelen van een aantal kleine, middelgrote en grote opvanglocaWes, via het verlengen en uitbreiden van bestaande locaWes of het ontwikkelen van nieuwe opvanglocaWes. Hieronder valt ook de taakstelling van 213 alleenstaande minderjarige vreemdelingen, die bij voorkeur worden opgevangen in meerdere kleinschalige/middelgrote locaWes. Zoals uit bovenstaande tabel met de huidige stand van zaken en prognose van de Haagse opvangcapaciteit blijkt, is het aantal gerealiseerde en geplande opvangplekken voor 2025 en 2026 niet toereikend voor de taakstelling van de Spreidingswet. De zoektocht naar locaWes voor opvang en huisvesWng van asielzoekers, statushouders en andere zorgdoelgroepen in Den Haag wordt daarom onverminderd voortgezet en de komende Wjd verder geïntensiveerd. In het tweede kwartaal van 2024 zijn meerdere concrete locaWes in beeld c.q. onderzoek. In nauwe samenwerking met het COA en afstemming met DG MigraWe van het Ministerie van JusWWe en Veiligheid zal voor de gemeente Den Haag de komende periode duidelijk moeten worden in hoeverre deze locaWes haalbaar zijn en in besluitvorming gebracht kunnen worden. Randvoorwaardelijk voor een of meerdere van deze locaWes is de medewerking van het Rijk, i.c.

het Rijksvastgoedbedrijf, voor de inzet van rijksvastgoed en de vergoeding van (transiWe)kosten. Deze locaWes zijn vanwege de lopende verkennings- of onderzoeksfase en onzekerheden niet opgenomen in bovengenoemd overzicht. Wel kunnen twee concrete locaWes worden uitgelicht. Verlenging en uitbreiding opvangloca.e Regulusweg De gemeente Den Haag is voorstander van meerjarige verlenging van de opvanglocaWe aan de Regulusweg. De inzet van de gemeente Den Haag is om het Rijksvastgoedbedrijf te bewegen om de Regulusweg te behouden voor de meerjarige opvang van asielzoekers en om meer rijksvastgoed en rijksgronden in te zehen voor asielopvang. 31

Beoogde opvang voormalige Haga-ziekenhuis Op 30 mei 2024 hee1 het college van Den Haag een raadsvoorstel ingediend voor de Wjdelijke bestemming van het voormalige Haga-ziekenhuis, waarin beoogd wordt meerdere doelgroepen voor de periode van 5 (tot maximaal 7 jaar) jaar op te vangen en te huisvesten. Door het voormalige Haga-ziekenhuis Wjdelijk in te zehen als opvang- en huisvesWngslocaWe wordt het de eerste mulWfuncWonele locaWe in Den Haag zoals beoogd met de Haagse Aanpak opvang Nieuwkomers. In het raadsvoorstel wordt uitgegaan van de opvang van 440 asielzoekers en statushouders. Indien de raad akkoord gaat, zal deze (Wjdelijke) opvang aanzienlijk bijdragen aan de taakstelling voor Den Haag. Naar verwachWng wordt het voorstel in de raad van 10 juli behandeld.

Oekraïense ontheemden In de Haagse aanpak opvang nieuwkomers is aangegeven dat gemeente Den Haag zich maximaal zal inspannen voor de opvang van de in Den Haag ingeschreven Oekraïense ontheemden; zowel in de gemeentelijke opvang als in de parWculiere opvang. Op dat moment was het nodig om hiertoe 1.250 opvangplekken te organiseren in de gemeentelijke opvang. Door aanhoudende uitstroom uit de parWculiere opvang in Den Haag en door gezinshereniging van de in de Haagse opvang verblijvende ontheemden in Den Haag is dit aantal inmiddels niet meer toereikend. Op dit moment zijn er in de Haagse gemeentelijke opvang 1.398 opvangplekken voor ontheemden uit de Oekraïne. Den Haag verwacht dat de uitstroom uit de Haagse parWculiere opvang ook de komende periode zal aanhouden. Om blijvend te voldoen aan de opvangbehoe1e in de gemeentelijke opvang, is Den Haag conWnu op zoek naar nieuwe locaWes. Voor een overzicht van (nieuwe) locaWes en uitbreiding van locaWes wordt verwezen naar de tabel hieronder: Locaties Diverse kleinschalige locaties Room11 Gulden Huis Treublaan De Schakel Oude Molstraat Hennegras Parnassia Anna van Hannover Kootwijkstraat ANWB Zandvoortselaan Arendsdorp Maanweg Totaal

Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 164 15 200 86 46 19 64 40 404 30 220 110

164 15 200 86 46 19 64 40 404 30 220 110

1398

1398

164 15 200 86 46 19 64 40 404 30 220 110 300 83 1781

164 200 46 19 64 40 30 220 110 300 83 1276

Om te komen tot voldoende gemeentelijke opvangplekken zet Den Haag in op het verlengen en uitbreiden van bestaande locaWes en het realiseren en ontwikkelen van nieuwe 32

opvanglocaWes. Per 1 juli 2024 opent Den Haag een nieuwe opvanglocaWe, Arendsdorp, met 300 plekken. Op alle locaWes is sociaal beheer aanwezig voor de begeleiding van de Oekraïense ontheemden op locaWe. Bij alle locaWes is de RooO (Regeling opvang ontheemden Oekraïne) in acht genomen en voldoen de locaWes veelal aan de punten die in de GOO (Handreiking gemeentelijke opvang Oekraïne) beschreven staan. Voor de uitstroom vanuit de parWculiere opvang werkt Den Haag met een wachtlijst. Oekraïense ontheemden kunnen zich via een registraWelink aanmelden en komen dan op een wachtlijst te staan. Het RCVS (regionale coördinaWecentrum vluchtelingenspreiding) van regio Haaglanden beheert deze wachtlijst en zal, waar mogelijk, mensen van deze wachtlijst een plek aanbieden in de gemeentelijke opvang in Den Haag. De overige gemeenten stellen ook veelal hun vrije plekken beschikbaar voor het RCVS om deze mensen onderdak te bieden wanneer nodig en vice versa.

Statushouders Den Haag hee1 in 2024 een taakstelling van 1226 te huisvesten statushouders. De huisvesWng wordt bemoeilijkt door een eenzijdig aanbod van huishoudens, een tegenvallend aantal verhuisbewegingen en een grote vraag naar woonruimte van andere aandachtsgroepen. Met de partners in de stad werkt gemeente Den Haag aan oplossingen zoals het beter benuhen van de bestaande voorraad en het toevoegen van woonruimte buiten de bestaande voorraad. Het halen van de taakstelling is aqankelijk van het realiseren van deze opgaven en het aantal verhuisbewegingen. In Den Haag hangen de verschillende opgaven nauw met elkaar samen en de inspanningen voor de verschillende doelgroepen gaan hand in hand.

5.3. Leidschendam-Voorburg Asielzoekers Leidschendam-Voorburg hee1 een opgave van 448 te huisvesten asielzoekers. Het College van B&W hee1 besloten om 80 AMV-ers te plaatsen in zomer 2024 op locaWe Overgoo 5. De locaWe is een voormalig kantoorpand en bevindt zich op een bedrijventerrein. Deze opvanglocaWe is specifiek voor AMV-ers en zal in ieder geval openblijven tot eind 2026. Het beheer van de locaWes is in handen van het COA. Hiermee vangt Leidschendam-Voorburg 42 meer AMV-ers op dan de opgave. De gemeente staat open om de gemeente Rijswijk te helpen om hun taakstelling voor De AMV-ers te realiseren. De AMV-ers krijgen onderwijs via VO Haaglanden in Den Haag tot eind 2026. De plaatsing van 80 AMV-ers betekent dat er nog een restopgave is van 368 asielzoekers. Op het moment van schrijven is dat nog in beraad. Besluitvorming vindt naar verwachWng plaats in Q3 2024. Het hee1 de voorkeur van de gemeente om de asielzoekers te huisvesten op kleinschalige opvangplekken.

33

Oekraïense ontheemden De gemeente vangt op het moment van schrijven 211 Oekraïense ontheemden op. De inspanningsverplichWng bedraagt 258. De gemeente onderzoekt momenteel nog de mogelijkheden om meer opvangplekken te creëren. De Oekraïense ontheemden wonen op Overgoo, in een voormalig kantoorpand op hetzelfde bedrijventerrein als waar de AMV-ers in zomer 2024 gaan wonen. Ook hier geldt net als bij de AMV-ers dat de locaWe in principe eind 2026 zal sluiten in verband met de herontwikkeling van het gebied.

Statushouders Tot en met 2022 hee1 de gemeente de taakstelling voor het huisvesten van statushouders behaald. Maar sinds 2023 is het beschikbare aantal sociale huurwoningen voor statushouders niet meer toereikend. Als gevolg hiervan hee1 de gemeente een achterstand opgelopen. Momenteel wordt er gekeken naar de mogelijkheid om een doorstroomlocaWe te openen om op korte termijn een deel van de achterstand in te halen en tegelijkerWjd te werken aan een duurzame oplossing door extra woningen toe te voegen. Daarnaast voert de gemeente gesprekken met de corporaWes over woningdelen.

5.4. Midden-Delfland Asielzoekers Gemeente Midden-Delfland wil bijdragen aan het oplossen van dit landelijke probleem met de opvang van 225 vluchtelingen voor een periode van vijf jaar in combinaWe met de plaatsing van flexwoningen voor woningzoekenden. Er is in 2023 met inwoners, (maatschappelijke) organisaWes en met de gemeenteraad gesproken. Dat leidde tot criteria, zorgen en ideeën. Op basis hiervan is de locaWe Harnaschpolder, het gebied langs de Harnaschdreef tussen Meerkamp en Westernesse, naar voren gekomen als het meest geschikt. De gemeenteraad hee1 op 25 oktober 2023 deze locaWe vastgesteld. Daarna is op 27 november 2023 met het COA een bestuursovereenkomst gesloten. Eind december 2023 hee1 de gemeentegrond aangekocht op het bedrijventerrein Harnaschpolder waar de opvang Wjdelijk gerealiseerd zal worden. De afspraken met het COA worden verder uitgewerkt in ‘aanvullende werkafspraken’ en de komst van de asielzoekers wordt voorbereid. In de bestuursovereenkomst staat dat het COA het merendeel van de werkzaamheden voor de ontwikkeling van het terrein gaat oppakken (inrichten van de locaWe). Het COA stelt een businesscase op voor het realiseren van deze opvang. Deze businesscase vormt de basis voor de Wjdsplanning van de opvang. Het COA hee1 gezegd met de planning te mikken op een opening in het 2e kwartaal van 2025. Er moeten nog verschillende procedures doorlopen worden.

Zo moet er nog een omgevingsvergunning aangevraagd worden. Daarom is er nog geen definiWeve datum te noemen waarop de opvanglocaWe open kan gaan. Met deze invulling van de asielopvang krijgt gemeente Midden-Delfland mogelijk op termijn de beschikking over 96 flexwoningen waarvan derWg direct aan de gemeente worden 34

geschonken. In de andere 66 woningen worden vijf jaar lang maximaal 225 asielzoekers gehuisvest; hiervan komen 25 mensen uit de doelgroep AMV.

Oekraïense ontheemden Voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne zijn in Maasland op de locaWe Euterpe, in samenwerking met Wonen Midden-Delfland, 30 flexwoningen gerealiseerd. Hier wordt in combinaWe met spoedzoekers aan 52 Oekraïners woonruimte geboden in 15 flexwoningen. Deze locaWe is eind 2023 in gebruik genomen en is voor 10 jaar beschikbaar. Daarna geldt de afspraak met de woningcorporaWe dat de flexwoningen nogmaals voor 10 jaar elders geplaatst kunnen worden om op die wijze de exploitaWe op dit moment financieel haalbaar te maken.

Statushouders Gemeentelijke doelstelling is om minimaal te voldoen aan de hal‚aarlijkse taakstellingen voor de huisvesWng van statushouders. Dit lukt nog steeds op basis van afspraken met de woningcorporaWe. Door de huidige extreem hoge druk op de woningmarkt is merkbaar dat het halen van de taakstelling steeds moeilijker wordt. Dit komt doordat onvoldoende geschikte woonruimten beschikbaar komen doordat sprake is van een beperkt aantal verhuisbewegingen. Daarnaast neemt door de huidige krapte op de woningmarkt het aantal urgent woningzoekende toe en loopt de wachxjd voor reguliere woningzoekenden verder op. In het verleden hee1 een dergelijke situaWe zich ook voorgedaan en is gewerkt met flexwoningen op een toekomsWge woningbouwlocaWe. Die woningen moeten nu verwijderd worden. Hierdoor is sprake van een stapeling van urgente problemen in combinaWe met een tekort aan beschikbare locaWes en sociale woonruimten. Mede daarom wordt nu gezocht naar een (gecombineerde) locaWe die de gemeente weer kan gebruiken voor huisvesWng van doelgroepen. Met realisaWe van die locaWe krijgt de gemeente weer ruimte om de Wjdelijke achterstand in taakstelling weer in te lopen.

5.5. Pijnacker-Nootdorp Asielzoekers De gemeente Pijnacker-Nootdorp wil haar maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en onderzoekt op dit moment of er binnen Pijnacker-Nootdorp een opvanglocaWe voor 150 tot 300 asielzoekers kan komen, voor minimaal 5 en maximaal 10 jaar. TegelijkerWjd wil de gemeente Wjdelijke woningen plaatsen voor starters en spoedzoekers. Op die manier leveren gemeente Pijnacker-Nootdorp niet alleen een bijdrage aan de oplossing voor het maatschappelijke probleem rondom asielopvang, maar biedt zij ook mogelijkheden voor lokale woningzoekenden. De inwoners van de gemeente Pijnacker-Nootdorp zijn gevraagd mee te denken met de gemeente en welke kansen zij zien bij een asielopvang in combinaWe met Wjdelijke huisvesWng voor lokale woningzoekenden. Het haalbaarheidsonderzoek richt zich op geschikte en beschikbare locaWes. Ook wordt onderzocht wat er binnen de gemeente maatschappelijk gedragen kan worden. Naast de inwoners worden ook maatschappelijke organisaWes (vrijwilligersorganisaWe SWOP, de

35

bibliotheek, de Raden van kerken, het onderwijs en de poliWe) en verschillende disciplines binnen onze organisaWe gevraagd om mee te denken. Bij afronding van het haalbaarheidsonderzoek wordt een voorkeurslocaWe bekend gemaakt. De uitkomsten van het onderzoek worden verwerkt in het 'uitvoeringsplan opvang asielzoekers'. In het najaar van 2024 beslist de gemeenteraad of zij akkoord gaan met dit plan. Pijnacker-Nootdorp hee1 een indicaWeve opgave van 397 plekken inclusief 34 AMV-ers. De gemeente richt zich momenteel op een onderzoek naar een opvanglocaWe voor 150 tot 300 asielzoekers, de indicaWeve opgave vanuit de Spreidingswet in het achterhoofd houdende en de bereidheid deze te vervullen. Momenteel hee1 Pijnacker-Nootdorp al 128 opvangplekken beschikbaar in het Van der Valk hotel. Hiervan vallen 68 asielzoekers onder de crisisnoodopvang van de gemeente en 60 asielzoekers onder de noodopvang van het COA. Naast asielzoekers worden in het Van der Valk hotel ook Oekraïners opgevangen en voorheen statushouders onder de HAR-regeling. Het combineren van de doelgroepen is succesvol verlopen.

Oekraïense ontheemden De gemeente Pijnacker-Nootdorp realiseert inmiddels al twee jaar opvang voor Oekraïense ontheemden. Inmiddels zijn er 180 opvangplekken gerealiseerd. De eerste groep Oekraïense ontheemden is opgevangen in het Van der Valk hotel waarvan de eerste Oekraiense ontheemden na 5 maanden zijn doorgestroomd naar Wjdelijke huisvesWngslocaWes in de gemeente. Er verblijven nu nog 30 Oekraïense ontheemden in het Van der Valk hotel, 150 mensen zijn verdeeld over verschillende opvanglocaWes in de gemeente. Zo zijn er nieuwe locaWes ontwikkeld met chalets en flexwoningen of zijn bestaande locaWes zoals een leegstaande brandweerkazerne omgezet naar geschikte leefruimte. De Wjdelijke huisvesWng voor deze doelgroep is een aandachtspunt. Een aantal locaWes zal de komende maanden verlopen. Er wordt gezocht naar nieuwe geschikte locaWes om de doelgroep te huisvesten, waarbij ook aandacht is voor andere doelgroepen waarvoor huisvesWng nodig is.

Statushouders De gemeente Pijnacker-Nootdorp moet in het kader van de taakstelling in 2024 129 statushouders huisvesten. Dit is voor de gemeente een bijna onmogelijke opgave. De corporaWevoorraad is binnen de gemeente namelijk zeer beperkt (20%), jaarlijks komen er gemiddeld 200 sociale huurwoningen vrij. Om toch aan de taakstelling te voldoende wordt er ingezet op het uitbreiden van het aanbod. - Zo maakt de gemeente gebruik van een verkamerde doorstroomwoning. Onderzocht wordt of we dit aanbod nog kunnen uitbreiden. - Ook is er een voormalig bejaardentehuis omgebouwd tot flexwoonlocaWe voor starters en statushouders en is er een voormalig jeugdhonk omgebouwd voor een groot gezin. - Op dit moment wordt een locaWe voor flexwoningen onderzocht, waarvan een deel van de eenheden ingezet kan worden voor de huisvesWng van statushouders.

36

5.6. Rijswijk Asielzoekers De Spreidingswet betekent voor Rijswijk een indicaWeve opgave van 306 opvangplekken voor asielzoekers, waarvan 26 plekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV-ers). Op 23 april 2024 hee1 de gemeenteraad de startnoWWe 'Invulling spreidingswet in Rijswijk: fase 1’ vastgesteld en opdracht gegeven om een scenario uit te werken voor 350 opvangplekken. De gemeenteraad hee1 ingestemd onder voorwaarde dat er gekozen wordt voor een duurzame opvanglocaWe van 5 jaar, te onderzoeken of er op deze locaWe ook flexibele woonlocaWes voor andere doelgroepen gevesWgd kan worden en in Rijswijk niet te kiezen voor opvang van AMV-ers, en hierin met andere gemeente uitruilmogelijkheden te zoeken. Dit scenario wordt verder uitgewerkt en in september 2024 aan de gemeenteraad voorgelegd. Met de gemeente Leidschendam-Voorburg, die meer AMV-ers opvangt dan de eigen opgave, zijn inmiddels afspraken gemaakt over de uitruil van opvangplekken. Leidschendam-Voorburg vangt daarmee namens Rijswijk de Rijswijkse indicaWeve opgave van 26 AMV-ers op. Over de prestaWe die Rijswijk daar tegenover zet worden nog nadere afspraken gemaakt. Op dit moment wordt in Rijswijk gezocht naar een geschikte beoogde opvanglocaWe. Het Hof van Elsenburg, de voormalige azc-locaWe aan de Lange Kleiweg 80, lijkt daarvoor het meest geschikt en bied ruimte aan minimaal 206 plekken.

Doordat de locaWe nu ingezet wordt voor flexwonen voor statushouders is de infrastructuur voor het plaatsen van units is daar al aanwezig. Verder hee1 Rijkswaterstaat aangegeven de locaWe niet eerder dan 2029 nodig te hebben voor de verbreding van de A4. Rijswijk gaat hierover in gesprek met Rijkswaterstaat. Gezien de omvang van de indicaWeve opgave voor Rijswijk en de voordelen die het Hof van Elsenburg hee1, lijkt deze locaWe voor het realiseren van onze opgave het meest kansrijk. Wanneer er Wjdens de verkenning zich andere mogelijkheden voordoen, dan zullen deze ook in overweging worden genomen. Bij het zoeken van locaWes worden sessies en andere vormen van parWcipaWe georganiseerd voor de inwoners en bedrijven van Rijswijk waarin zij inspraak hebben op de randvoorwaarden rondom de asielopvang. De parWcipaWe met de omwonenden en de inwoners van Rijswijk vormt een heel belangrijk onderdeel van het traject. Hierbij hanteren wij het uitgangspunt ‘geen parWcipaWe zonder locaWe’. Dat wil zeggen dat pas begonnen wordt met de parWcipaWe wanneer duidelijk is waar de opvanglocaWe zal komen te staan. Op deze manier wordt niet onnodig onrust veroorzaakt en kan vanaf het begin duidelijk gecommuniceerd worden. Daarnaast blijkt uit verkenning dat omwonenden vaak niet tegen de opvanglocaWes zijn, maar ontevreden zijn over het besluitvormingsproces dat eraan voorafging.

Tijdige, duidelijke en eerlijke communicaWe is cruciaal om zorgen weg te nemen bij omwonenden.

Oekraïense ontheemden De gemeente Rijswijk hee1 op dit moment 272 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden, verdeeld over twee hotels. Hiermee wordt ruim voldaan aan de inspanningsverplichWng van 186 plekken die per 1 februari 2024 van toepassing is. Ook bij de 37

volgende verhoging van de inspanningsverplichWng per 2025 levert Rijswijk hiermee meer plekken dan gevraagd.

Statushouders Dankzij de opening van het flexwooncentrum Hof van Elsenburg in 2023 hee1 Rijswijk de achterstand in huisvesWng van statushouders omgebogen naar een voorsprong op de taakstelling. Hierdoor zal ook in 2024 de taakstelling volledig kunnen worden behaald. Vanwege de sluiWng van het Hof van Elsenburg eind december 2024 kunnen statushouders die vanaf april 2024 aan Rijswijk zijn gekoppeld Wjdelijk niet naar Rijswijk verhuizen. Eerst worden alle statushouders op het Hof van Elsenburg geherhuisvest in de reguliere woningvoorraad. Naar verwachWng opent in 2025 de tweede fase van het flexwonen in Rijswijk, zodat deze statushouders vanaf dan weer in gehuisvest kunnen worden.

5.7. Wassenaar Asielzoekers Voor de gemeente Wassenaar betekent de spreidingswet een indicaWeve opgave van 158 opvangplekken, waarvan 13 voor AMV. Met de 930 reguliere asielplekken, waarvan 50 voor AMV-ers, die de gemeente momenteel hee1, voldoet de gemeente Wassenaar ruim aan haar taakstelling. Sinds 1997 worden er in de winterperiode asielzoekers opgevangen op het landgoed Duinrell. In de afgelopen jaren is deze Wjdelijke opvang steeds verder uitgebreid. Zo vraagt het COA in 2020 de gemeente om medewerking tot verlenging Wjdens de coronaperiode. Door het uitbreken van de coronacrisis werden door de landelijke overheid beperkingen opgelegd op het verplaatsen van asielzoekers. Dat jaar werden er het hele jaar door asielzoekers opgevangen in de gemeente Wassenaar. Na een verlenging in de lente van 2021, vraagt het COA in 2023 de gemeente medewerking voor de verlening van opvang in de zomermaanden. Er is een groot landelijk tekort aan opvangplaatsen en vooruitlopend op de spreidingswet, werken de gemeente en Duinrell mee aan opvang voor het hele jaar. De gemeente maakt verdere afspraken over toezicht, veiligheid, dagbesteding en samenwerking tussen Duinrell, het COA en de poliWe. Een van de afspraken is dat alleen kansrijke asielzoekers of vergunningshouders (statushouders) geplaatst mogen worden. Er geen plek voor vreemdelingen die in aanraking zijn gekomen met de poliWe.

Dit is een vereiste om AMV-ers op te kunnen vangen op dezelfde locaWe. De gemeenteraad en omwonenden van het AZC worden via RaadsinformaWebrieven en brieven geïnformeerd over de verlening en voortgang van het AZC.

Oekraïense ontheemden Toen de eerste ontheemden uit Oekraïne zich meldden in Wassenaar, richhe de gemeente in eerste instanWe een crisisteam voor snelle huisvesWng van Oekraïners op. Daarna veranderde het crisisteam in een interdisciplinair team met een andere samenstelling. Dit omdat de opvang van Oekraïners langer duurde dan verwacht. Dit “Oekraïneteam” bestaat uit de volgende disciplines: vastgoed, financiën, onderwijs, communicaWe, sociaal domein en Vluchtelingenwerk Nederland.

38

Momenteel zijn er in Wassenaar twee grotere gemeentelijke opvanglocaWes (GOO): Villa Sijthoff en de Deijlerhoeve. Daarnaast huurt de gemeente een aantal kleine locaWes en verblijven er ontheemden op de ANWB--locaWe, aan de Wassenaarseweg. De opvang op de ANWB-locaWe wordt verzorgd door de gemeente Den Haag. Verder wordt op dit moment zo’n 62 ontheemden opgevangen op 25 parWculiere opvanglocaWes (POO). Wassenaar is blij met de inwoners die als parWculier Oekraïners opvangen, maar ziet een toenemende uitstroom vanuit de POO naar de GOO. De verwachWng is dat dit jaar 40% uit de POO zal uitstromen richWng GOO. Verder valt op dat het de Oekraïners steeds beter lukt om hun weg te vinden in onze gemeentelijke samenleving. Dit komt deels door werk, contacten met inwoners uit Wassenaar, maar ook door de inzet van vrijwilligers. Iedere Oekraïense ontheemde in Wassenaar kan langskomen op het wekelijkse spreekuur waar mensen van het Oekraïneteam aanwezig zijn. In samenwerking met Vluchtelingenwerk Nederland worden Nederlandse taallessen voor volwassenen gegeven. Wassenaar hee1 nu een inspanningsverplichWng van 91 GOO-plekken voor de Oekraïense ontheemden en hee1 95 plekken gerealiseerd. En indien dit – volgens de huidige prognose verhoogd wordt naar 112 zal de gemeente er maximaal zorg voor dragen dat zij aan dit aantal zal gaan voldoen.

Statushouders De wehelijke taakstelling voor de eerste hel1 van 2024 voor de gemeente Wassenaar is 26. Daarvan zijn er (cijfers april 2024) 5 mensen gehuisvest. De inschaxng is dat door het tekort aan (gepast) woningaanbod, de taakstelling niet gehaald gaat worden. Knelpunten binnen de gemeente zijn het tekort aan (gepast) woningaanbod. Zo is er een tekort aan woningen voor alleenstaanden. Dit terwijl er veel alleenstaande statushouders gekoppeld zijn aan de gemeente Wassenaar. Daarnaast ziet gemeente Wassenaar ook dat alleenstaanden gezinshereniging willen aanvragen of aangevraagd hebben. Dat levert het probleem op dat de gemeente eerst een geschikte woning moet aanbieden aan de alleenstaande statushouder, iets wat al lasWg is. Zodra de nareizigers in Nederland zijn moet er een nieuwe woning gevonden worden voor het hele gezin. Dit terwijl Wassenaar (bijna) geen woningen beschikbaar hee1 voor grote gezinnen.

5.8. Zoetermeer Asielzoekers Zoetermeer hee1 een indicaWeve opgave van totaal 703 plekken. Momenteel hee1 Zoetermeer 630 opvangplekken in de voormalige PenitenWaire InrichWng (PI) aan de Rokkeveenseweg, in eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf. De bestuursovereenkomst voor deze plekken loopt tot 9 februari 2025. Ten opzichte van de huidige opvangcapaciteit zou Zoetermeer nog 73 extra plekken moeten realiseren in 2024 (13 reguliere opvangplekken en 60 AVM-plekken) om aan de indicaWeve opgave van de Spreidingswet te voldoen.

39

Zoetermeer zal kijken naar mogelijkheden om duurzame (voor de minimale duur van vijf jaar) opvangplekken te realiseren. Als eerste opWe voor het invullen van de opgave ligt het voortzehen en zo mogelijk uitbreiden van de huidige opvanglocaWe (PI) voor de hand. Met het COA en het Rijksvastgoedbedrijf wordt over deze mogelijkheid gesproken. De gemeenteraad zal via een wensen- en bedenkingenprocedure worden betrokken bij de insteek van het college bij de invulling van de opgave. Er is een evaluaWe van de huidige opvang, inclusief een omgevingsenquête, uitgevoerd. De resultaten van de evaluaWe zijn ook aan de gemeenteraad voorgelegd. De planning voor de bestuurlijke besluitvorming is op het moment van schrijven (juni 2024) als volgt: • Voor de zomer: Behandeling in het college: het Raadsvoorstel wensen en bedenkingen over het voorgenomen besluit van het college inzake de invulling van de opgave voor asielopvang in Zoetermeer. • Na de zomer: Behandeling door de raad: Het Raadsvoorstel wensen en bedenkingen over het voorgenomen besluit van het college. • Daarna: Behandeling in het college: Het besluit over de invulling van de opgave. • Vervolgens zal het besluit over de invulling van de opgave van Zoetermeer bij de Regionale Regietafel Haaglanden (RRT) worden ingebracht.

Oekraïense ontheemden Zoetermeer hee1 momenteel 369 langdurige opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne in de GOO. De inspanningsverplichWng is per 1 februari 2024 verhoogd naar 425 plekken. Hierdoor moeten er nog 56 plekken worden gerealiseerd. Per januari 2025 wordt de inspanningsverplichWng waarschijnlijk verhoogd naar 523 opvangplekken voor Zoetermeer. In de Zoetermeerse POO verblijven ongeveer 120 ontheemden. Momenteel hee1 Zoetermeer 4 opvanglocaWes, 2 grote locaWes met 100+ plekken en 2 kleinere locaWes. Op dit moment is Zoetermeer bezig met een onderzoek naar een grote nieuwe geschikte locaWe om zoveel mogelijk te kunnen voldoen aan de inspanningsverplichWng.

Statushouders Per 21 december 2023 hee1 Zoetermeer 69 - aan Zoetermeer gekoppelde - statushouders in een hotel opgenomen. Dit aantal was de achterstand op de huisvesWngstaakstelling van 2023. Inmiddels is het grootste deel uitgestroomd naar passende huisvesWng in de gemeente. De realisaWe van de taakstelling in 2024 (met een opgave van restant uit 2023 plus 133 te huisvesten statushouders voor 2024-I en 121 voor 2024-II) is een grote opgave.

40

6. Conclusie regionale invulling van de opgave Bijgaand het overzicht van het totaal aantal opvangplekken per 1 juni 2024 in de regio Haaglanden en nieuwe opvangplekken voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden die zeker zijn. Details zijn te vinden in bijlage 7.

Alles overziend komen we in de regio Haaglanden met de acht gemeenten voor de opvang van asielzoekers per 1 juni 2024 tot een realisaWe van 60% ten opzichte van de regionale opgave (zonder Westland). Met nieuw te openen locaWes is te voorzien dat er per 1 juli 2025 – peildatum van de Spreidingswet - een realisaWe is van 66%. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden komen we op basis van de huidige inspanningsverplichWng tot een regionale realisaWe van 89%. In de komende maanden zal er bij diverse gemeenten in de regio Haaglanden mogelijk nieuwe besluitvorming plaatsvinden over nieuwe opvanglocaWes. Deze aanvullingen worden opgenomen in de definiWeve versie van het regionaal opvangplan dat eind september 2024 ter bestuurlijke afstemming voorgelegd wordt aan de Regionale Regietafel Haaglanden en op 1 oktober aangeboden wordt aan de provincie Zuid-Holland.

41

7. Bijlage: Opvangloca5es in de regio Haaglanden Dit zijn de locaWes waar op 1 juni 2024 asielzoekers worden opgevangen in de regio.

Asielzoekers

Onderstaande locaWes zijn nieuwe locaWes voor asielzoekers of concrete opWes daartoe. Waar concreetheid mogelijk is zijn extra gegevens opgenomen.

42

Oekraïense ontheemden Dit zijn de locaWes waar op 1 juni 2024 Oekraïense ontheemden worden opgevangen in de regio.

Onderstaande locaWes in de regio zijn nieuwe locaWes voor Oekraïense ontheemden. Waar concreetheid mogelijk is zijn voor de locaWes adresgegevens en extra informaWe opgenomen.

43

8. Bijlage: Soorten opvang Vanuit het Rijk zijn er definiWes beschikbaar11 die de soorten opvang voor asielzoekers schetsen en aangeven welke eisen aan deze elke soort opvang gesteld worden. De opvang voor Oekraïense ontheemden kent deze onderverdeling niet, maar is – vanwege de Wjdelijke aard – vaak gestart als een vorm van noodopvang. Het doel van de Spreidingwet is het creëren van duurzame opvang die langer dan vijf jaar beschikbaar is. Het COA hee1 daarbij de voorkeur voor grootschalige locaWes waarin veel asielzoekers gehuisvest zijn, veel voorzieningen aanwezig zijn zoals recreaWeruimtes, toegang tot onderwijs/cursussen, taallessen en acWviteiten. De meeste ketenpartners zoals de IND, DT&V en de vreemdelingenpoliWe (AVIM) zijn vaak structureel aanwezig op deze locaWes. Ook VluchtelingenWerk is vaak aanwezig om ondersteuning te bieden. De locaWes worden geëxploiteerd van het COA. NoodopvanglocaWes zijn Wjdelijke opvanglocaWes van het COA met een doorgaans lager kwaliteits- en voorzieningenniveau dan reguliere opvang. Dit zijn bijvoorbeeld evenementenhallen, leegstaande kantoren, recreaWewoningen, (cruise)schepen of Wjdelijke paviljoens. Bewoners hebben soms minder privacy, minder gelegenheid om zelf te koken en minder zinvolle dagbesteding.

Het streven is daarom dat bewoners zo kort mogelijk op deze locaWes verblijven, maar vanwege het dringend tekort aan opvangplaatsen is dit niet alWjd mogelijk. Ook statushouders blijven in deze opvang omdat er geen beschikbare woning in de gemeente is. NoodopvanglocaWes worden door het COA in samenwerking met gemeenten op vrijwillige basis ingezet, waarbij de exploitaWe bij het COA ligt. Voor de noodopvang (NO) worden goede afspraken gemaakt tussen COA en gemeente over de voorwaarden, zoals over de voorzieningen, lee|aarheid en veiligheid in de omgeving. CrisisnoodopvanglocaWes zijn in beginsel opvanglocaWes voor zeer korte duur (maximaal 7 dagen) met een laag kwaliteits- en voorzieningenniveau diein beginsel geëxploiteerd worden door de gemeente. Dit zijn bijvoorbeeld evenementenhallen, leegstaande kantoren, recreaWewoningen, schepen of Wjdelijke paviljoens. In deze opvanglocaWes hebben bewoners hebben vaak minder privacy, minder gelegenheid om zelf te koken en minder mogelijkheden voor een zinvolle dagbesteding. LocaWes voor crisisnoodopvang (CNO) zijn er in regio Haaglanden op dit moment niet. Tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) is opvang zoals hierboven beschreven maar dan geëxploiteerd door de gemeente. De exploitaWe van Wjdelijke gemeentelijke opvanglocaWes wordt vastgelegd in een bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA.

De wehelijke mogelijkheid en basis hiervoor ligt in de Spreidingwet. Gemeenten voeren op deze locaWes dus zelf het dagelijkse beheer, soms in samenwerking met derde parWjen. Het COA vervult wel een ondersteunende rol. Hoe deze ondersteunende rol er precies uit ziet, hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld en welke kaders er zijn voor het kwaliteits- en voorzieningenniveau wordt door het Rijk nader uitgewerkt.

11

Handreiking <jdelijke spoedopvang, Ontwikkeling en exploita<e van Spoed Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO). Jus<<e en Veiligheid, 20 mei 2024. 44

Tijdelijke spoedopvang is een vorm van met spoed gecreëerde Wjdelijke gemeentelijke opvang; in beginsel tot 1 juli 2025 wanneer opvangplekken onder de Spreidingswet gerealiseerd moeten zijn. De opvanglocaWe wordt geëxploiteerd door gemeenten onder verantwoordelijkheid van COA.

45

9. Bijlage: Vluchtelingen en migra5e In de Staat van de MigraWe 202412 is onderzoek gedaan naar de oorsprong van migraWe.

In de periode 2013 t/m 2022 vormden asielzoekers 11% van alle immigranten in Nederland, dit betre1 zowel eerste aanvragen als nareizende gezinsleden. Ongeveer een derde (31%) van de instroom van migranten in Nederland betre1 reguliere migranten van buiten de Europese Unie (EU) die bijv. om werk of studie naar Nederland komen. Meer dan de hel1 (53%) van de instroom van migranten in Nederland bestaat uit personen uit andere lidstaten van de EU, bijv. uit Polen, Roemenië, Bulgarije, Duitsland en Spanje. De Oekraïense ontheemden betrof 6% van de groep. Welke soorten vluchtelingen zijn er? • Vluchteling: volgens het Vluchtelingenverdrag is een vluchteling iemand die zijn of haar land van herkomst ontvlucht vanwege gegronde vrees voor vervolging. Redenen voor vervolging kunnen zijn: ras of naWonaliteit, godsdienst, poliWeke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep. Een vluchteling kan in eigen land geen bescherming krijgen van de overheid tegen deze vervolging en in sommige landen is de overheid degene die verantwoordelijk is voor de vervolging. • Asielzoeker: mensen die hun thuisland hebben verlaten om in een ander land bescherming te zoeken. Dit doen zij door asiel aan te vragen. Asielzoekers hebben nog geen verblijfsvergunning.

• Alleenstaande minderjarige vreemdelingen: Een alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV-er) is bij aankomst in Nederland jonger dan 18 jaar (minderjarig), komt van buiten de Europese Unie (EU) en is naar Nederland gekomen zonder ouder(s) of verzorger(s) die over de jongere mag beslissen. AMV-ers krijgen een voogd tot ze 18 jaar zijn of weggaan uit Nederland. Nidos is de onaqankelijke instelling die de voogdijtaak voor AMV-ers uitvoert. • Statushouders in de opvang: asielzoekers worden statushouders (of vergunninghouders) op het moment dat ze een verblijfsvergunning krijgen. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt deze vergunninghouders aan gemeenten. Gemeenten moeten 12

hTps://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2024/06/14/tk-bijlage-staat-van-migra<e-2024 46

• •

•

zorgen voor passende woonruimte voor statushouders. Echter, statushouders kunnen nu vaak niet doorstromen naar de (reguliere) woningmarkt, waardoor zij nog in de asielopvang moeten verblijven. Dit kan ook gelden voor alleenstaande minderjarige statushouders. Alleenstaande minderjarige statushouders: Zij worden door voogdij-instelling Nidos gehuisvest op kleinschalige opvangplekken. Oekraïense ontheemden: vluchtelingen die een Wjdelijke bescherming hebben. Hierdoor zijn Oekraïense ontheemden binnen de EU en dus ook binnen Nederland verblijfsgerechWgd (zolang de Wjdelijke bescherming geldt). Oekraïense ontheemden worden momenteel opgevangen in gemeentelijke (nood)opvanglocaWes en bij parWculiere opvang. Derdelanders: Naast Oekraïners zijn er ook duizenden derdelanders (niet-EU/EEA burgers) uit Oekraïne gevlucht. Een deel van deze derdelanders had een Wjdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne, met name omdat ze voor de invasie in Oekraïne werkte of studeerden. Nederland was iniWeel ruimharWg en bood deze derdelanders ook Wjdelijke bescherming. Op 19 juli 2022 is dit beleid veranderd en konden deze derdelanders geen Wjdelijke bescherming meer krijgen in Nederland. Ook dDe Wjdelijke bescherming van de al aanwezige groep zou vervallen. Derdelanders met een permanente of humanitaire verblijfsvergunning of directe familiebanden behouden hun Wjdelijke bescherming.

Door juridische onduidelijkheid mogen de meeste derdelanders nog steeds in Nederland blijven in afwachWng van een uitspraak van het Europese Hof van JusWWe over of Nederland de Wjdelijke bescherming wel mocht stopzehen.

47