Concept-handelingen raadsvergadering 4 november 2021

Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw Bel, mevrouw Van den Berg, mevrouw Bij de Vaate, mevrouw De Boer, de heer Van den Brink, mevrouw Van Cooten, de heer Dag, mevrouw Enthoven, mevrouw Gaal, mevrouw Van Geenen, mevrouw Gooijer, mevrouw Grobben, de heren Harinck, Herrema, Den Hollander, Al Jaberi en Jaff, mevrouw Kok, mevrouw De Koning, mevrouw Lips, de heer Maruf (tot 22.55 uur), mevrouw Osepa, de heren Van Overbeeke, Van Rijn en Van Roon, mevrouw Van Rossum, de heren Schuurman en Stoop, mevrouw Tiekstra, mevrouw Timmermans, de heer Töns, mevrouw Van Tricht, de heren Valk en Van Vliet, mevrouw Voogt en de heren Weiler, De Wit en Van der Woerd. Aanwezige wethouders: de heer Brandligt, de heer Harpe, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof en de heer Vollebregt. Raadsgriffier: de heer R.G.R. Jeene. XX. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Goedenavond, dames en heren, eenieder van harte welkom bij deze raadsvergadering, natuurlijk de raadsleden, de leden van het college, de mensen van de ambtelijke organisatie en de mensen op de publieke tribune. Alvorens we officieel beginnen, wil ik graag een memoriam uitspreken voor de heer Roy Delano Blinker. Ik verzoek u om te gaan staan. Begin vorige maand bereikte ons het droevige bericht dat op 27 september oudraadslid Roy Delano Blinker is overleden. Hij was 65 jaar.

Een zeer betrokken Delftenaar, een sociaaldemocraat in hart en nieren en raadslid namens de PvdA in de periode 1998 tot en met 2010. Oud-fractiegenoten herinneren hem als een fijn mens. Bescheiden, geen ego, maar met een grote dossierkennis. Die kennis had hij ook nodig als lid van onder meer de commissie Bestuur, Middelen en Economie en de commissie Samenleving en Volkshuisvesting. Bij lastige dossiers ging hij voor het democratische en eerlijke proces. Betrouwbaar, zoals je dat mag verwachten van een jurist; betrouwbaar en gedegen. Hij wist waar hij over sprak, maar Roy hoefde niet zo nodig op de voorgrond. Opvallend onopvallend. Een bruggenbouwer. Roy zocht de verbinding en hij wilde dat iedereen meetelde, niet alleen in de stad, maar ook in de gemeentelijke organisatie. Zo kaartte hij bij het college in 2008 onder meer het gemeentelijke diversiteitsbeleid aan. Hij vroeg om eens goed te kijken naar de samenstelling van de Delftse bevolking en die van het ambtenarenkorps. De verhouding tussen allochtone en autochtone Nederlandse ging hem aan het hart. In de periode 1990-2014 was Roy Blinker medeoprichter, voorzitter en vrijwilliger bij de sociaal-culturele vereniging Sranti, voor Surinamers en Antilliaanse Nederlanders in Delft.

Hij zette zich in voor de bevordering van betrokkenheid van verenigingsleden bij de samenleving en voor het aankaarten en oplossen van maatschappelijke vraagstukken.

1

Daarnaast was hij sinds 2005 medeoprichter en actief lid van de vereniging Pangeea in Delft, een denktank met als doelstelling bruggen te bouwen tussen allochtone en autochtone Nederlanders. Hij zette zich intensief in voor het oplossen van onderwijsen jongerenvraagstukken en voor het uitbouwen van een betere multiculturele samenleving op lokaal en regionaal niveau. Tevens was hij bestuurslid van de Stichting Duurzame Ontwikkeling Nederland Suriname. In 2016 werd hij benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Geachte raadsleden, ik vraag u een moment van stilte. (De aanwezigen nemen enkele ogenblikken stilte in acht.) De VOORZITTER: Er is niemand met kennisgeving afwezig. Heel mooi. Een eventuele hoofdelijke stemming begint vanavond bij nummer 15, de heer Herrema. Fotograaf Erwin Dijkgraaf is in de raadzaal aanwezig - fijn dat u weer in ons midden bent - om foto's van u en uw fracties te maken voor de website van de gemeente en de gemeenteraad en voor de Stadskrant. Ik hoop dat u daar allemaal op voorbereid bent. XX. Vaststellen agenda. De VOORZITTER: Het presidium stelt voor om ten aanzien van de bespreekagenda een totale spreektijd aan te houden van 3,5 uur. Dit betekent 16 minuten per fractie en 48 minuten voor het college.

We hebben zojuist in de fractievergadering met elkaar afgesproken - althans, die intentie is uitgesproken - om na de twee besprekingen die we eerder hebben gehad, het vanavond vooral bij de moties te houden. Probeer de tijd dus vooral niet vol te praten. Het moet korter kunnen. Verder zijn voorafgaande aan de vergadering nog moties en amendementen door de griffie ontvangen. Deze zijn het op het RIS gepubliceerd en zijn inmiddels ook in hard-copy ingediend, voorzien van een handtekening, als het goed is. Ik moet u melden dat motie M8.1.7 van D66 (Toeristen betalen mee) gewijzigd is. Daarbij moet u dus extra alert zijn. Een aantal moties heeft extra indieners gekregen. Motie M8.1.8 (Schoolzwemmen) van Onafhankelijk Delft wordt mede-ingediend door de SP. Motie M8.1.15 Lhbti's van Hart voor Delft wordt mede ingediend door D66 en de VVD. Motie M8.1.22 (Activiteiten OPEN) van diverse fracties wordt mede-ingediend door de ChristenUnie. De moties en amendementen zijn voldoende ondersteund en maken hierbij deel uit van de beraadslaging. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. XX. Vaststelling Handelingen van de gemeenteraadsvergadering van 30 september 2021. De Handelingen worden ongewijzigd vastgesteld. XX. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken week 38 tot en met week 42 van 2021.

2

Besloten wordt overeenkomstig de behandelvoorstellen. XX. Besluitvorming hamerstukken. INVOEGEN HAMERSTUKKEN De voorstellen van de hamerstukkenlijst worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. XX. Initiatiefvoorstellen. De VOORZITTER: Er zijn geen initiatiefvoorstellen. XX. Benoemingen. De VOORZITTER: Ook hier zijn geen punten melden. XX. Begrotingsbehandeling 2022-2025: - Gewijzigd voorstel van het college aan de raad inzake Programmabegroting 20222025 (nr. 2140753); - Voorstel van het college aan de raad inzake vaststellen belastingverordeningen 2022 (nr. 2137703); - Voorstel aan de gemeenteraad inzake instellen voorzieningen voor egalisatie exploitatie riolering, reiniging en omgevingsvergunningen (nr. 2135656). De VOORZITTER: Alle raadsfracties hebben moties aangekondigd. Ik ga de volgorde hanteren conform de eerste indieners van de moties. Ik ga steeds van de eerste indiener naar de volgende eerste indiener. Uw fractievoorzitter weet er alles van en geeft, uiteraard via mij, het woord eventueel door aan een van de fractiegenoten. We hebben zojuist gezien dat de eerste indiener van de eerste motie de ChristenUnie is. Ik geef dus graag de fractievoorzitter van de ChristenUnie, de heer Van der Woerd, het woord. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter.

Wij zullen het als ChristenUnie in de eerste termijn vooral hebben over de moties die we zelf als eersten indienen. Daarmee willen wij ook zo kort mogelijk zijn, maar dat gezegd hebbende heb ik me gelijk de kans ontnomen om zo kort mogelijk te zijn. Laat ik beginnen met het eerste amendement, het amendement over de tramhalteverplaatsing. Deze tramhalte is voor de ChristenUnie niet zo goed te begrijpen. Als de verplaatsing van ruim 100 meter niet plaatsvindt, zijn er geen kosten voor de gemeente Delft, heb ik begrepen. Loopafstanden, disbalans tussen twee tramhaltes, herinrichting als we de kruising ongedaan maken bij het viaduct over de Beatrixlaan en de helling van het perron lijken ons onvoldoende argumenten voor verplaatsing, laat staan - dat wil ik toch graag benoemen - dat de halte voor de deur van AH XL zou komen te staan. Daarmee is de halte tegelijkertijd weg voor de westelijke ingang van De Hoven, waar de supermarkt van Dirk van de Broek zit. Er zijn dus inderdaad voors en tegens. Daarom zijn we ervoor om die € 83.000 in onze eigen zak, in de zak van de gemeente, te houden.

3

Dan het amendement over de herinrichting van de raadszaal. De vraag aan het college over dit amendement is of hierdoor in de periode tot 2025 weer wel ruimte ontstaat omdat we met dit amendement € 203.000 in de knip houden. Het lijkt mij dat een gedeelte van de reservering of een lagere afschrijving gewoon wel doorgaat. Minstens een gedeelte van dit bedrag is dus gewoon inzetbaar. De vraag aan het college is eigenlijk wat het met deze 2 ton wil doen. Dan de motie Burgerbetrokkenheid bij klimaatbeleid. Deze motie interfereert met de Participatienota. Interferentie is het verschijnsel dat golven op dezelfde tijd en plaats samenwerken of tegenwerken, afhankelijk van de frequentie, trillingslengte, de maximale uitslag en de fase ofwel verschuiving in tijd van de golven en de eigenschappen van het medium. In dit geval is het medium de raad. Daar kom ik straks op terug. Veel inwoners wensen directe invloed op besluiten van de overheid, ook de lokale overheid. De behoefte aan verbinding betreft deze dagen vooral het klimaatbeleid. Dat kunnen we ook zien: van de acht Global Goals waar het college zich op heeft toegelegd, toont de begroting vier maal het logo van de Global Goals Klimaatactie en dan drie maal betaalbare en duurzame energie en dan drie maal vrede, veiligheid en sterke publieke diensten; de overige hebben er twee.

Deze drie Global Goals hebben zeker iets met elkaar te maken en komen vooral ook samen bij het klimaat. Het college ziet dus dat dit superbelangrijk is. Het eindrapport van de commissie-Brenninkmeijer, Burgerbetrokkenheid bij klimaat, stelt dat het Burgerforum het vermogen heeft om burgers te betrekken bij klimaatbeleid in Nederland en daarmee ook in Delft. In de ogen van de ChristenUnie Delft zou het Burgerforum zelfstandig moeten opereren. Met een beetje geld, bijvoorbeeld uit het uitstellen van de inrichting van de raadszaal, is veel mogelijk in de stad en kan vorm worden gegeven aan een grote betrokkenheid. Dat heeft bijvoorbeeld ook de Werkgroep Prinsenhof laten zien. We hebben de collegereactie gezien en we begrijpen die, maar we willen het college toch graag oproepen om out of the box te denken. We hebben in de afgelopen jaren namelijk gezien hoe participatie vanuit de lokale overheid werkt. Als je doet wat je altijd deed, krijg je … Vult u dat zelf maar in. De VOORZITTER: Er zijn drie interrupties. Eerst de heer De Wit, daarna de heer Van Vliet en daarna de heer Valk. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Meneer Van der Woerd, er is toch al een Platform Energietransitie Delft? Dat is zeer actief en spreekt ook namens alle burgers.

Dus waarom nou weer een ander platform daarnaast? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ook GroenLinks is groot voorstander van het instrument Burgerberaad. Het is heel goed dat we dat in Delft gaan inzetten, maar wij vinden echt dat het aan het college is om te bepalen bij welke opgave welk instrument past. Wat maakt nou dat de ChristenUnie zegt: nee, in dit geval gaan wij over het hoe? Want dat is toch helemaal niet onze taak? De heer VALK (CDA): Mijn vraag sluit een beetje aan bij de vraag van de heer De Wit. In de overwegingen staat dat de Delftse volksvertegenwoordiging, wij dus, geen afspiegeling zijn van de samenleving. Hoe garandeert u met dit voorstel dat het Burgerforum wel een afspiegeling gaat worden en dat alle geluiden van voor- en tegenstanders daarin gehoord worden?

4

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Er is inderdaad al een energieplatform, maar je ziet vaak dat daar inderdaad wel de kennis zit, terwijl het er bij het Burgerforum vooral om gaat dat er inwoners uit de wijken in zitten. Dat kunnen er misschien wel 100 zijn. Als je dat rapport leest, zie je ook dat het daar vandaan zou moeten komen. Dat zegt ook dat het juist niet weer uit de politiek of uit de raad moet komen, maar dat dit juist daarnaast moet komen en een zelfstandig onderdeel kan zijn, dus ook buiten de raad om. Een onderdeel daarvan kan loting zijn. Bij een aantal experimenten is aangetoond dat, zoals ik de vorige keer al heb aangegeven, uit loting een uitermate goede afspiegeling van de bevolking kan voortkomen. Ik hoop dat ik de vragen daarmee heb beantwoord. De heer DE WIT (Hart voor Delft): U maakt het alleen een punt van burgers, maar het Platform Energietransitie is heel actief, ook voor VVE's en huurdersorganisaties. Daar zitten inderdaad veel mensen met kennis. Waarom zou je daarnaast nog iets optuigen? Dat zegt u niet. U zegt dat het Platform Energietransitie te veel kennis heeft: dat zijn te hoog opgeleiden; dat zijn niet de burgers. Ik ben daar weleens bij geweest en ik zag daar toch juist heel veel burgers aan deelnemen. Ik begrijp het argument dus niet zo.

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Waar het hier vooral om gaat, is gewoon het woord "draagvlak": in de hele samenleving en zo breed mogelijk. Ik ga naar de motie Stadhuis toegankelijk voor iedereen. De ChristenUnie heeft gemerkt dat men in de voorbereidingsfase van deze motie vooral denkt aan rolstoeltoegankelijkheid. Daarbij missen wij mensen met visuele, auditieve en verstandelijke beperkingen. Te denken valt bijvoorbeeld aan routebegeleiding die je kunt voelen of zien voor het toegankelijk maken van een huis. Of hoeveel prikkels komen op iemand af als hij in een vergadering aanwezig is? Ik heb het over prikkels hier, maar ook gewoon op beeldvormende avonden. Wij willen dat het hier bruist. "Bruist" heeft ook iets te maken met prikkels. We willen donderdags een politiek centrum zijn. Dan mag niemand, maar dan ook werkelijk niemand, daarbij hinder ondervinden. Dat brengt mij aan het einde van mijn termijn. Voorzitter, ik wil u vragen om het woord door te geven aan mevrouw Gooijer. De VOORZITTER: Dat doe ik met plezier, maar nadat ik mevrouw De Boer de gelegenheid heb gegeven om te interrumperen. Mevrouw DE BOER (STIP): We zijn benieuwd hoever we volgens de ChristenUnie mogen gaan in het toegankelijk maken van een historisch pand. Waar ligt de grens voor meneer Van der Woerd? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Zover mogelijk.

Ik zou me voor kunnen stellen dat je met een expertgroep gewoon eens een dag naar het stadhuis kijkt en dit samen met de Monumentencommissie eens gaat bekijken. Iets dergelijks. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Voorzitter. Ook deze begroting kenmerkt zich door geldgebrek. Dat komt onder andere door kostenstijgingen in het sociaal domein. Dat is iets lastigs waar iedereen mee worstelt. De ChristenUnie stelt altijd 5

dat we moeten proberen de beweging te maken van professionele zorg naar samenleving, die heel veel kan maar daarin wel gefaciliteerd moet worden. In dat licht hebben wij een motie uitgewerkt die wij inmiddels met vijf andere partijen indienen: D66, Onafhankelijk Delft, STIP, de PvdA en GroenLinks. Dat is de motie Kamers met Aandacht. We hebben in deze stad namelijk niet alleen stijgende kosten in het sociaal domein, maar ook een woningmarktprobleem. Je ziet dat juist de jongeren die de jeugdzorg verlaten of kwetsbare jongeren op hun 18de nog niet heel erg zelfstandig zijn en misschien beter op hun plek kunnen zijn bij mensen in huis, die hen ook informeel begeleiden maar wel begeleid door een organisatie, en bijvoorbeeld iets meer en beter op eigen benen kunnen komen dan wanneer we hen aan hun lot overlaten. Dat is het concept Kamers met Aandacht. Dat kan misschien op verschillende manieren ingericht worden. Verschillende gemeenten experimenteren daar al mee. Ons pleidooi is: ga nou in Delft ook kijken of we dat hier kunnen invoeren om daarmee meerdere vliegen in één klap te slaan. Door de fracties van de ChristenUnie en het CDA wordt amendement A8.1.A (Tramhalteverplaatsing Martinus Nijhofflaan) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van het agendapunt Begrotingsbehandeling 2022-2025 (nr. 2140753), Besluit: •

de Programmabegroting 2022-2025 vast te stellen met de volgende wijzigingen: o op de pagina's 30 en 50 te verwijderen uit de tabellen met als kop 'Investeringen, Bereikbare en leefbare stad' de posten 'Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan' en 'Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - cofinanciering'; o op pagina 47 de tekst met het kopje 'OV' te verwijderen: 'OV De verplaatsing van de tramhalte Martinus Nijhofflaan naar een locatie ter hoogte van de voetgangersoversteek bij de AH XL is afhankelijk van de definitieve planning van de werkzaamheden aan tramlijn 1'; • het positieve verschil van beide posten van € 165.000 - € 82.000 in mindering te brengen op het subtotaal 'bereikbare en leefbare stad' en totaal investeringsplan op de pagina's 29, 30 en 31. Toelichting: Er is een aantal argumenten om de verplaatsing van de tramhalte te heroverwegen. 1. Twijfels over verbeteren loopafstanden Met de verplaatsing zouden de loopafstanden korter worden. Wij hebben hier onze twijfels bij. • Het college geeft aan dat de loopafstanden voor bewoners van de buurten Poptahof-Noord en -Zuid, Aart van der Leeuwbuurt, Roland Holstbuurt, Voorhof Hoogbouw korter worden. Dat is slechts ten dele waar. Tijdens openingstijden van het winkelcentrum De Hoven klopt het dat voor een bepaalde groep bewoners de looprouters iets korter worden.

Buiten de openingstijden worden, bij verplaatsing, de

6

looproutes voor iedereen langer, behalve voor de bewoners van de Martinus Nijhofflaan zelf. • Het college geeft aan dat een naar het midden van de Martinus Nijhofflaan verplaatste halte beter aansluit op de nieuwe entrees van winkelcentrum De Hoven, AH XL en de woningen langs de Hovenpassage. Dat is waar. Maar een verplaatste tramhalte sluit niet meer aan op de westelijke ingang van de Hoven Passage bij Dirk van den Broek. Daarnaast wordt de loopafstand met Sporthal De Buitenhof groter. • Voorts moeten halteplaatsen integraal worden beoordeeld voor tram en bus. Voor bewoners van de Roland Holstbuurt zijn de bushaltes aan de Voorhofdreef alternatieven met sowieso kortere looproutes. Voor bewoners aan de Van der Leeuwbuurt niet. 2. Disbalans tussen twee tramhaltes Het college geeft aan dat er een disbalans is tussen de iets naar het noorden verplaatste tramhalte op de Papsouwselaan en de tramhalte aan de Martinus Nijhofflaan. Deze zogenaamde disbalans is nooit aan de orde geweest toen de tramhalte aan de Papsouwselaan noordwaarts is verplaatst. Het was ook helemaal geen probleem. Wat ons betreft is dit geen argument voor verplaatsing. 3. Verplaatsing kan worden meegenomen bij herinrichting van de kruising De kruising Aart van der Leeuwlaan/Martinus Nijhofflaan wordt op termijn opnieuw ingericht.

De verplaatsing van de halte naar het midden van de Martinus Nijhoflaan zou, volgens het college, ruimte vrijmaken om de kruising na herinrichting veiliger te maken. Naar onze mening zou het veiliger maken van deze kruising juist onderdeel moeten zijn van de herinrichting van het viaduct Pierre van Hauwelaan en Beatrixlaan en eventueel verwijderen van het viaduct over de Beatrixlaan. 4. Oplossen te sterke helling kan ook anders Het perron aan de noordzijde van de trambaan voldoet niet aan de voorschriften Ontwerp Spoor Stadsnet door de helling van 3,75% (maximum toegestaan is 1%). Dit probleem wordt naar onze mening ook opgelost door het verwijderen van het reeds genoemde viaduct en inrichting van een verbinding tussen Beatrixlaan en Martinus Nijhofflaan. Overigens is het mogelijk dat beide perrons bij de halte Aart van der Leeuwlaan aan dezelfde zijde ( oostzijde) van de kruising kunnen worden gepositioneerd." Door de fracties van de ChristenUnie, STIP, GroenLinks en het CDA wordt amendement A8.1.B (Herinrichting raadszaal) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van het agendapunt Begrotingsbehandeling 2022-2025 (nr. 2140753) Besluit: De Programmabegroting 2022-2025 vast te stellen met de volgende wijzigingen: •

op de pagina's 33 en 102 de tabellen met als kop 'Investeringen Bedrijfsmiddelen' de post 'Herinrichting raadszaal'

7

•

op pagina 109 de tekst met het kopje 'Herinrichting raadszaal': 'Herinrichting raadszaal Deze investering betreft de benodigde vervanging en aanschaf van meubilair en inrichting van de raadszaal.' te wijzigen in: 'Deze investering betreft de benodigde vervanging en aanschaf van meubilair, audio en ICT in 2024. Overige aanpassingen, zoals inrichting van de raadszaal, vinden pas plaats na 2030.'

Toelichting: Het huidige meubilair en de inrichting van de raadszaal stamt uit 2009. Het is niet te verwachten dat de huidige wijze van gebruik van de raadszaal in dit decennium zal veranderen. We zien dat het meubilair de tand des tijds goed doorstaat. We verwachten dat het meubilair in het volgende decennium aan vervanging toe is, eventueel met een herinrichting van de raadszaal." Door de fractie van de ChristenUnie wordt motie M8.1.1 (Burgerbetrokkenheid bij klimaatbeleid) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: • • • •

participatie vooral bedoeld is om inwoners te laten meedenken met en meewerken aan actuele projecten en initiatieven in de stad; belanghebbenden pas meedoen met inspraak als een plan gereed is voor bestuurlijke besluitvorming; participatie ingekaderd is door criteria van Delfts Doen en gericht is op de toekomstige Omgevingswet, d.w.z. de fysieke leefomgeving; participatie in de vorm van de methode Delfts Doen gericht is op het indienen van een omgevingsvergunning; 8

overwegende dat: • • • •

de Delftse volksvertegenwoordiging niet per definitie een afspiegeling en dwarsdoorsnede van de Delftse bevolking is; de mening van inwoners van Delft niet gevraagd wordt over een deel van het bestuursprogramma van een raadsperiode; eigen inbreng van buurten en wijken in een bestuursprogramma belangrijk zijn voor de verbinding in buurten en voor de acceptatie van plannen; iedereen zonder uitzondering te maken heeft met problemen veroorzaakt door klimaatverandering;

verzoekt het college om binnen de mogelijkheden van de begroting van Duurzaam Delft, Bereikbare en leefbare stad, Goed wonen, Schone en veilige stad een lokaal Burgerforum op te zetten zoals bedoeld in het eindrapport van de Adviescommissie Burgerbetrokkenheid bij klimaatbeleid, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft wordt motie M8.1.2 (Stadhuis toegankelijk voor iedereen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: • • •

de gemeente Delft in alles een inclusieve stad wil zijn; we als raad hebben besloten dat het stadhuis op donderdagavond het centrum van de democratie is; er sinds lange tijd maatregelen zijn genomen het stadhuis voor officiële gebeurtenissen toegankelijk te maken voor iedereen;

overwegende dat: • •

de raad het stad huis graag wil blijven gebruiken voor de Delftse democratie; de raad wil dat iedere inwoner met de Delftse democratie mee moet kunnen doen;

verzoekt het college om binnen de mogelijkheden van de begroting van herinrichting raadszaal voor vervanging en aanschaf meubilair en inrichting raadszaal het stadhuis voor iedere inwoner ongeacht beperkingen (lichamelijk, visueel, auditief en verstandelijk) toegankelijk te maken, opdat iedere inwoner ook daadwerkelijk mee kan doen met de lokale democratie, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de ChristenUnie, D66, Onafhankelijk Delft, STIP, de PvdA en GroenLinks wordt motie M8.1.21 (Kamers met Aandacht) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021, 9

constaterende dat: -

jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken weliswaar volwassen zijn, maar vaak nog hulp nodig hebben van familie en vrienden; sommige (kwetsbare) jongeren dit netwerk niet hebben; het vinden van een woning (ook voor jongeren) lastig is; er ook in Delft veel mensen zijn die kamers in hun huis leeg hebben staan; een aantal gemeenten aan de slag is gegaan met 'Kamers met Aandacht' en ook de gemeente Den Haag een pilot doet met dit concept; verhuurders via het concept Kamers met Aandacht ontzorgd worden en huurder en verhuurder (het eerste halfjaar) begeleid worden;

overwegende dat: -

het goed is wanneer de overheid manieren vindt om de samenleving te versterken in de onderlinge zorg voor elkaar; pleegzorg weliswaar verlengd is tot 21 jaar, maar veel jongeren op hun 18de de jeugdzorg verlaten; jongeren die nog niet volledig op eigen benen kunnen staan, lang niet altijd professionele hulp nodig hebben, maar wel een helpend netwerk; het concept Kamers met Aandacht meerdere doelen dient: jongeren vinden makkelijker huisvesting en krijgen op een natuurlijke manier begeleiding in het op eigen benen leren staan;

draagt het college op: -

-

als gemeente - of via derden - werk te maken van het matchen van vraag en aanbod van jongeren en mensen die een deel van hun woning en hun tijd beschikbaar willen stellen, bijvoorbeeld via de stichting Kamers met Aandacht; hierbij te leren van de pilot met Kamers met Aandacht die in Den Haag gedaan wordt; eventuele kosten te dekken uit het budget Beschermd Wonen of een ander passend budget; de raad hierover te informeren voor de zomer van 2022,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Mevrouw Gooijer zei het al: deze begroting kenmerkt zich wederom door een tekort aan geld. Dat is niet nieuw, maar toch wil D66 geld uittrekken voor het verzachten van de forse bezuinigingen van de afgelopen jaren op cultuur en voor het vaart maken in de energietransitie. Tegelijkertijd willen we kijken hoe we de lasten van de Delftenaren kunnen beperken en willen we de minderheden, mensen met een beperking of anderen vooral niet over het hoofd zien. Ik kom bij de moties en allereerst bij een amendement om € 30.000 vrij te maken om 38CC in leven te houden, zou ik haast willen zeggen. Zonder die € 30.000 zou het kopje onder gaan. Dat zouden we ontzettend zonde vinden, want in een stad als 10

Delft, eigenlijk in elke zichzelf respecterende stad, zou ook een centrum voor moderne kunst moeten zijn. Wij zien dat daar heel veel kennis zit en wij zijn ervan overtuigd dat we daar meer mensen naartoe zouden kunnen krijgen en dat daar ook best wel meer fondsen voor geworven zouden kunnen worden, maar dan moet het wel eerst overleven. Vandaar dit amendement. Dan hebben wij de motie OPEN. We hebben de afgelopen jaren enorm bezuinigd op DOK. Tegelijkertijd hebben we in de vorige periode ook geïnvesteerd in het concept OPEN, waar we nu eigenlijk geen geld meer voor hebben om de activiteiten daar in de benen te houden. Dat zou ontzettend zonde zijn en onze investeringen tenietdoen. In december gaan we nog praten over alle bezuinigingen en in hoeverre sommige bezuinigingen nog verzacht kunnen worden, maar dit is wel iets wat op dit moment al heel concreet speelt. Vandaar een motie om geld vrij te maken om de activiteiten in OPEN verder vorm te geven. Nou zult u zeggen: u strooit wel erg met geld rond; waar gaan we dat allemaal vandaan halen? Daarom hebben wij ook een motie om te kijken waar we iets meer geld op kunnen halen.

Wij hadden het idee om te kijken hoe we de toeristenbelasting verder kunnen verhogen, ook om te kijken of we toeristen, die toch heel erg genieten van al het moois in de stad Delft, waar we investeren in het Prinsenhof, in de openbare ruimte, in fietspaden, in groen en wat al niet meer, iets meer mee kunnen laten betalen aan deze mooie stad en de lasten voor de burgers daarmee wat kunnen verzachten. In de omliggende gemeenten is de toeristenbelasting eigenlijk vrij laag. Ook in overleg met het Toeristisch Platform zagen wij ook wel de gevaren hiervan, bijvoorbeeld dat congresgangers die 100 slaapkamers moeten boeken, dat dan misschien makkelijk in Midden-Delfland doen, dat helemaal geen toeristenbelasting heft. Het leek ons dus goed om in de aanloop naar een eventuele verhoging te kijken of we dat samen met de regio kunnen doen, zodat de verschillen met de regio niet verder oplopen en we geen bezoekers van Delft gaan verliezen aan onze buurgemeenten. Mevrouw DE BOER (STIP): Mevrouw Bel had het net over fietspaden waarin wordt geïnvesteerd. Betekent dit dat de lasten waar D66 het over heeft, een versterking van de openbare ruimte zijn? Mevrouw BEL (D66): Dat doen we allemaal al. We investeren al in het Prinsenhof en in fietspaden en we investeren extra in openbare ruimte, in groen en zo kan ik nog wel even verdergaan. Ik kan de hele begroting opsommen.

Dat doen we dus al, maar tegelijkertijd zien we dat de lasten voor alle burgers eigenlijk op alle vlakken oplopen. We laten het dus aan het college over hoe we dat het best invulling kunnen geven, zodat het ook echt aan alle burgers ten goede komt en we de lasten voor alle burgers beperken. Nu kom ik bij de moties die wij mede-indienen. Daar zal ik niet al te veel over zeggen om nog wat eer over te laten voor de eerste indieners. De motie om Eneco-gelden te reserveren om vaart te maken met de energietransitie in de wijken, dienen wij van harte mede in, want het klimaat kan echt niet langer wachten. Wij dienen de motie van Hart voor Delft om lhbti's en mensen met een beperking beter toegang te geven in de sport mede in, omdat wij vinden dat echt iedereen moet kunnen sporten op een fijne en veilige manier. Mevrouw Gooijer heeft al uitgebreid toegelicht waarom 11

Kamers met Kansen zo'n goed idee is. De motie die STIP ongetwijfeld nog verder gaat toelichten over de individuele studietoeslag, dienen wij ook mede in, omdat dit wederom een mooi voorbeeld is van taken die naar de gemeenten zijn gekomen die echt heel belangrijk zijn voor burgers - wederom voor mensen met een beperking, namelijk om ervoor te zorgen dat zij kunnen studeren en na het afstuderen een goede baan kunnen vinden - en waarvoor we van het Rijk veel te weinig geld hebben gekregen, maar waartoe we waarschijnlijk wel verplicht gaan worden. Dit is dus ook een signaal aan het Rijk. Door de fracties van D66, de PvdA, STIP, de VVD, het CDA, Onafhankelijk Delft en GroenLinks wordt amendement A8.1.C (Behoud hedendaagse kunst voor Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van het agendapunt Begroting 2022-2025 (nr. 2140753), Besluit: De Programmabegroting 2022-2025 als volgt te wijzigen: Op pagina 18 aan de tabel Algemene reserve toe te voegen onder Overige voorstellen een post van € 30.000 aan Overbruggingssubsidie 38CC, zodat deze wordt:

Toelichting: We onttrekken eenmalig € 30.000 uit de algemene reserve om 38CC een overbruggingssubsidie uit te keren. Zo krijgt 38CC de kans om naar alternatieve financieringsbronnen te zoeken in de komende maanden, in ieder geval hangende het aangekondigde nieuwe kader voor subsidies. Voor 38CC dreigt het doek nu definitief te vallen. In het herstelplan Delft in Balans is besloten op de subsidie van de expositieruimte te korten. Ook is de subsidieaanvraag bij het Mondriaanfonds niet gehonoreerd. Hierdoor is de financiële situatie zo dat 38CC niet kan voortbestaan. We vinden 38CC een waardevolle expositieruimte voor hedendaagse kunst in Delft. In techniek- en innovatiestad Delft moet een plek zijn voor hedendaagse kunst. Een eventuele verdwijning van 38CC zou leiden tot verlies van de in de afgelopen daar opgebouwde jaren kennis. Met Het museum van het alsof heeft 38CC een inhoudelijke visie op het vormgeven van een aantrekkelijke plek voor hedendaagse kunst. Op verzoek van de raad komt het college later dit jaar met een nieuw kader voor alle subsidies op dit vlak. Dan wegen we een structurele subsidie aan 38CC opnieuw af. Bij het nieuwe afwegingskader nemen we onder andere mee in hoeverre 38CC erin slaagt additionele financiering en een breed bezoekerspubliek aan te trekken. Deze 12

onttrekking van € 30.000 is eenmalig en dient enkel als overbrugging tot de integrale afweging over structurele subsidie. Door de fracties van D66, de VVD en de ChristenUnie wordt motie M8.1.7a (Toeristen betalen mee aan Delft en de regio) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van het agendapunt 'Programmabegroting 2022-2025', constaterende dat: • • •

de toeristenbelasting in Delft €b3 per nacht bedraagt; dit bedrag in Rotterdam en Den Haag, maar ook in een vergelijkbare stad als Haarlem veel hoger is; de toeristenbelasting in omliggende gemeenten veel lager of zelfs € 0 is;

overwegende dat: • • • •

investeringen in de stad ook ten goede komen aan toeristen (openbare ruimte, voorzieningen); veel Delftenaren per nacht nu meer aan gemeentelijke lasten betalen dan een toerist; door sterk afwijkende toeristenbelasting in omliggende gemeenten het risico bestaat dat zakelijke Delftse toeristen voor overnachtingen uitwijken naar die gemeenten; overigens de hotelsector zwaar is getroffen door de coronacrisis en de effecten daarvan nu nog goed merkbaar zijn;

draagt het college op: • • •

in overleg te gaan met omringende gemeenten met een lagere toeristenbelasting om de toeristenbelasting gezamenlijk te verhogen; bij de eerstvolgende vaststelling van de toeristenbelasting (de tarieven voor 2024) met een zorgvuldig afgewogen voorstel te komen tot verdere verhoging van de toeristenbelasting; de opbrengsten hiervan te gebruiken voor het verlagen/beperken van de lasten voor alle Delftenaren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van D66, de VVD, STIP, GroenLinks, de SP, het CDA en de ChristenUnie wordt motie M8.1.22 (Activiteiten OPEN behouden in 2022) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen 4 november 2021 ter bespreking van het agendapunt 'Begroting', constaterende dat:

13

• • • • • • •

DOK de afgelopen jaren door bezuinigingsopdrachten drie reorganisaties heeft moeten doorvoeren; DOK vanaf 2021 een bezuinigingsopdracht is opgelegd die oploopt tot € 582.000 structureel in 2024, bestaande uit € 400.000 opdracht vanuit de gemeente en € 182.000 door niet-indexering van subsidies; de gemeente bij de reorganisatie in 2018 geld heeft vrijgemaakt om synergieeffecten tussen DOK en VAK tot stand te brengen onder de noemer OPEN; het eerste effect van de bezuinigingsmaatregel nu is dat activiteiten voor OPEN komen te vervallen; in de septembercirculaire geld beschikbaar is gesteld specifiek voor lokale cultuur en het dempen van de effecten van de coronacrisis; de activiteiten in OPEN in december worden meegenomen in de integrale afweging over besteding van de vrijkomende € 400.000 naar aanleiding van de motie Begrotingssaldo achter de hand; deze afweging te laat komt om de activiteiten OPEN in 2022 te dekken;

overwegende dat: • • •

de activiteiten in OPEN door DOK en VAK heel waardevol zijn voor de stad; het erg zonde zou zijn als de gemeentelijke investeringsbijdrage in 2018 in OPEN nu alweer tenietgedaan wordt; we met de activiteiten in OPEN bovendien de effecten van de coronacrisis dempen;

roept het college op: • • •

in 2022 € 50.000 ruimte te creëren om de activiteiten in OPEN te behouden; dit te dekken uit de coronareserve, specifiek de middelen bestemd voor lokale cultuur vanuit de septembercirculaire; met DOK en VAK in overleg te gaan over hoe deze activiteiten het best behouden kunnen worden,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Voorzitter. Ik ben zeer vereerd dat ik vanavond zo vroeg in het proces het woord mag voeren, waarvoor dank, maar wij hebben dan ook ons best gedaan met een hele set alternatieven, zoals u van ons gewend bent. Wij hebben in deze raadszaal onze algemene beschouwingen al zo'n beetje twee keer besproken. Ik ben niet van zins om dat vanavond een derde keer te doen. Ik denk dat u nu wel weet dat dit geen SP-begroting is. Wij zien in grote lijnen steeds meer een stad om ons heen waarin gewone mensen steeds minder terechtkunnen, want met een gemiddeld salaris kun je hier bijna geen huis meer krijgen. De wooncrisis is in volle gang en behoeft wat de SP betreft dus echt serieus ingrijpen vanuit de gemeente. Wij dienen vanavond drie alternatieven in, natuurlijk ook - zoals u van ons gewend bent - om meer sociale huurwoningen van goede kwaliteit te bouwen in Delft. Dat is echt broodnodig, maar er zijn ook veel mensen die net te veel verdienen voor sociale huur en die vaak uit de stad moeten en gaan verhuizen. Een flink aantal middenhuurwoningen toevoegen in Delft is echt nodig en kan niet aan de markt worden overgelaten. Daarom dienen wij daarvoor samen met de VVD een motie in. 14

De VOORZITTER: U heeft nog nooit in één keer zoveel belangstelling gekregen, mevrouw Van Rossum. Mevrouw De Boer wordt als eerste aangewezen, dan de heer Van Vliet en dan mevrouw Gooijer. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik vraag me af of mevrouw Van Rossum het Actieplan Middenhuur heeft gelezen. De VOORZITTER: Meneer Van Vliet had dezelfde vraag. Mevrouw GOOIJER (ChristenUnie): Mijn vraag betreft de motie over het percentage sociale huurwoningen. Op zich komt die motie niet onverwacht vanuit die hoek. Ik vraag me wel af wat, als we dit gaan doen, het signaal voor omliggende gemeenten zou zijn, want de ChristenUnie maakt zich er zorgen over dat omliggende gemeenten die eigenlijk meer sociale woningbouw zouden moeten doen om de verhouding beter te maken, nalatig zijn. Als we hier gewoon weer gaan bijbouwen, kunnen zij heel makkelijk op hun lauweren gaan rusten. Hoe zit de SP daarin? Mevrouw VAN ROSSUM (SP): STIP vraagt of ik het Actieplan Middenhuur heb gelezen. Ik heb zomaar het vermoeden dat dat eigenlijk niet is wat u wil vragen, want dan is mijn antwoord ja en dan zijn we klaar. Wellicht heeft u straks dus een aanvullende vraag. De andere vraag, van de ChristenUnie, vind ik heel terecht, want dat probleem heb je inderdaad: dat andere gemeenten nalaten betaalbaar te bouwen. Dat is op veel plekken in de regio zo. Ook buiten onze regio komt dat trouwens veel voor.

Maar dan heb je als gemeente twee keuzes. Of je doet mee met de rest en je laat het ook zitten, waarmee we eigenlijk de mensen in de steek laten die hier een woning nodig hebben, of je doet het wel. Wat ik altijd doe als we het er niet mee eens zijn, is flink op de trom slaan. Dat zou de gemeente Delft ook mogen doen door her en der goed van zich te laten horen en te zeggen dat de omliggende gemeenten zich ook eens aan die afspraken moeten gaan houden en zich verantwoordelijk moeten voelen. Ik snap de vraag dus, maar ik denk dat wij toch het goede voorbeeld moeten geven. Dat is mijn reactie daarop. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Wij hadden dezelfde vraag als mevrouw De Boer. Ik zal de vervolgvraag dus maar stellen. Hoe komt het dat deze fracties, nu er zo'n actieplan ligt voor middenhuur en het college daar ook keihard mee aan de slag is, in deze motie weer precies hetzelfde vragen? Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Wij vinden dat niet concreet genoeg. Wij horen graag hoeveel woningen op welk moment worden bijgebouwd, want nu werken we met percentages en over een heel lange termijn. Dat is wat ons betreft gewoon nog niet voldoende. Daarom dienen we vandaag dit voorstel in. De heer VAN RIJN (VVD): Ik ben erg verguld dat we samen met de SP een motie mogen indienen, want ook de VVD vindt dat er een extra inspanning moet worden geleverd in het bijbouwen van middeldure huur.

Er zijn natuurlijk ook wel wat verschillen tussen de SP en de VVD, vooral over het aantal sociale huurwoningen. Als wij genoeg middeldure huur bijbouwen, creëren we ook meer doorstroming. Onze kreet is: het juiste inkomen in de juiste woning. Denkt u niet dat er, als er

15

genoeg middeldure huur wordt bijgebouwd, genoeg sociale huur beschikbaar komt voor de mensen die daar echt recht op hebben? Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Dat denk ik niet. Wetend dat de wachttijd voor een sociale huurwoning boven de vijf jaar ligt, dat jongeren nog jaren bij hun ouders in huis wonen voordat ze zover zijn dat ze zich kunnen inschrijven voor een huurwoning, dat er tegenwoordig wordt geboden op huurwoningen en dat onze studenten geen jaar lang op dezelfde plek mogen wonen omdat ze er dan weer uitgegooid moeten worden omdat de volgende erin komt, denk ik dat dit probleem groter is dan het aantal middenhuurwoningen dat u en ik vanavond voor elkaar gaan krijgen in deze raad. Ik zou van harte hopen dat het niet zo was, maar ik denk dat de wooncrisis groter is dan het aantal middenhuurwoningen dat wij er vanavond uit kunnen slepen. De heer VAN RIJN (VVD): Mijn conclusie is dat we gewoon te veel scheefwoners hebben in Delft. De VOORZITTER: Ik denk dat de wethouder straks het nodige te vertellen heeft over dit punt. Mevrouw Van Rossum, u mag uw betoog vervolgen, tenzij u klaar bent. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Nee hoor. Ik had niet zo'n lang betoog, maar als iedereen vragen stelt, gaat het door. En ik kreeg zestien minuten van u. Ik had bij het fractievoorzittersoverleg zelf drie minuten voorgesteld, maar het werden er zestien.

De VOORZITTER: Ik wil u daar best aan houden, hoor. Dat is geen probleem. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Nee, dan maken we er ook gebruik van. Alle gekheid op een stokje, nog even over de opmerking van de VVD over scheefwonen. Ik ga daar echt bijna scheldwoorden voor gebruiken. We dienen dan wel samen een motie in, maar dat hele scheefwonen is gewoon echt niet waar. Er is helemaal nergens gezegd dat mensen die in een sociale huurwoning wonen, een veel hogere huur zouden kunnen betalen. U heeft daar geen cijfers van; die zijn er namelijk niet. Ik ken vooral voorbeelden van mensen die zelfs in een sociale huurwoning nog niet rond kunnen komen. U weet net zo goed als ik dat zo'n woning soms nog meer dan € 700 per maand kost. Dat kan voor mensen met een laag inkomen en voor alleenstaanden echt veel te veel zijn. Dat scheefwonen is dus onzin. Ik was gebleven bij het derde alternatief, over de zelfbewoningsplicht. Die motie dienen wij samen met de ChristenUnie in. Ik weet dat de gemeente daar al naar gaat kijken, maar ik heb u al eerder uitgelegd dat dit wat ons betreft nu echt direct moet. Ik hoor dus graag een reactie van de wethouder daarop: is zij dat van plan? Ik zie geen interrupties. Ik ga dus naar het einde van mijn verhaal. Ik heb in mijn algemene beschouwing het voorbeeld genoemd van iemand met een fulltime baan die gebruik moet maken van de daklozenopvang.

Dat is er aan de hand: je kunt in Delft van je geld geen woning betalen. De ongelijkheid in de samenleving neemt toe en wordt op alle vlakken groter. Dat begint natuurlijk ook bij het verdienen van een fatsoenlijk loon. Wij van de SP vinden dan ook dat de gemeente werkgever zou moeten zijn van haar eigen dienstverleners. We dienen vanavond een voorstel in om dat te onderzoeken - nog niet om hele rigoureuze beslissingen te nemen - om eens 16

te gaan bekijken welke mensen er dag in, dag uit voor ons Delft werken en of wij die niet beter zelf in dienst kunnen nemen, zodat we ook zeker weten dat we deze mensen een goed contract - geen flexcontract, maar een goed, vast contract - en een goed loon geven. Delft is natuurlijk een stad om in te wonen en geen bedrijf. Ik heb het ook eerder met u gehad over het gevoel dat mensen hebben dat de gemeente niet meer in hun buurt komt. Wij vinden dus dat die voorzieningen vanuit de gemeente overal echt op peil moeten zijn. Ik heb u al gezegd dat dat begint bij een goede bibliotheek. Het vanavond voorliggende voorstel om de bezuinigingen op OPEN, DOK of hoe je het wil noemen iets minder erg te maken, hebben wij van harte mede-ingediend. Ik zeg bewust "iets minder erg", want wat de SP betreft zouden nog heel veel meer van die bezuinigingen vanavond van tafel gaan. Maar ik vrees dat daar geen meerderheid voor is. Als die er wel is, hoor ik dat graag. Dan dienen we die motie alsnog in. Maar we maken de bezuinigingen vanavond in ieder geval wat minder erg. Tot slot: ook voor kinderen geldt dat het aantal voorzieningen echt wel wat omhoog kan. Samen met Onafhankelijk Delft dienen wij een motie in om te kijken of we schoolzwemmen weer kunnen invoeren.

Door de fracties van de SP, de VVD en Onafhankelijk Delft wordt motie M8.1.4 (Middenhuur) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: •

•

er nauwelijks betaalbare middeldure huurwoningen in de prijscategorie € 720 - € 950 per maand in Delft zijn, waardoor mensen in sociale huur met een wat hoger inkomen niet kunnen doorstromen en mensen die nét te veel verdienen voor een sociale huurwoning, vaak nergens terechtkunnen; de 'woningmarkt' in Delft dus niet in balans is en op slot zit;

overwegende dat: • •

voor bijvoorbeeld alleenstaanden en jongeren dit type huurwoningen nodig is (van de in Delft afgestudeerden blijft bijvoorbeeld 77% niet in Delft wonen); een forse uitbreiding van het aantal betaalbare middeldure huurwoningen in Delft nodig is om de doorstroming te bevorderen, hetgeen ook wordt geadviseerd door landelijk huurplatform Pararius;

draagt het college op: • • •

in te zetten op beschikbaarheid van de juiste woning bij het juiste inkomen, onder andere door gesprekken met woningcorporaties, particuliere verhuurders en projectontwikkelaars; te onderzoeken op welke manier de gemeente kan bijdragen aan de juiste extra hoeveelheid betaalbare middeldure huurwoningen (appartementen en eengezinswoningen) in de komende vier jaar; het onderzoek voor te leggen aan de gemeenteraad, 17

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van de SP, de ChristenUnie en Hart voor Delft wordt motie M8.1.5 (Zelfbewoningsplicht voor bescherming starterswoningen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: -

-

een groot deel van de betaalbare koopwoningen in Delft niet voor eigen bewoning wordt gekocht, maar door bijvoorbeeld door beleggers en investeerders; veel mensen die een eerste huis willen kopen, dit niet in Delft kunnen doen, omdat ze geen betaalbare woning kunnen vinden;

overwegende dat: -

vanaf 1 januari 2022 het voor gemeenten mogelijk wordt om in wijken een zelfbewoningsplicht in te voeren; starters het op de koopwoningmarkt vaak afleggen tegen investeerders die over meer financiële middelen beschikken; de leefbaarheid van sommige buurten onder druk staat doordat er een groot aantal woningen door investeerders is opgekocht (Wippolder, Voorhof, etc.);

verzoekt het college om: -

de mogelijkheid tot het instellen van een zelfbewoningsplicht in Delft te onderzoeken; een voorstel te doen waarmee de kansen voor starters op de woningmarkt in Delft worden vergroot en dit voor te leggen aan de gemeenteraad,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de SP wordt motie M8.1.11 (Meer sociale woningen in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: -

er een groot tekort is aan (betaalbare) woningen in Nederland en in Delft in het bijzonder; in een welvarend land als Nederland de beschikking hebben over fatsoenlijke en betaalbare woonruimte een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn; wijken met een diverse bevolkingssamenstelling een betere leefbaarheid hebben;

overwegende dat:

18

-

in de Woonmonitor van 2021 slechts 17% van de nieuwe woningen sociale huurwoningen zijn; de gemeente tot doel heeft gesteld om 33% van de woningvoorraad uit sociale huurwoningen te laten bestaan;

verzoekt het college om bij elk nieuwbouwproject te eisen dat minimaal 33% van de woningen sociale huurwoningen zullen zijn, en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van de SP wordt motie M8.1.19 (Maak gemeente Delft werkgever van eigen dienstverleners) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 4 november 2021, constaterende dat: • • • • •

vele dienstverleners, zoals beveiliging, aan het werk zijn voor de gemeente Delft in de gebouwen van de gemeente Delft; deze mensen niet in dienst zijn van de gemeente Delft maar gedetacheerd zijn; deze mensen vaak werken volgens slechte contracten, zoals nuluren- en flexcontracten; deze mensen dagelijks werken met werknemers van de gemeente Delft maar geen collega's zijn; de ongelijkheid in onze maatschappij al begint binnen de muren van de gebouwen van de gemeente Delft door het verschil tussen een vast en een flexdienstverband;

overwegende dat: • • • •

de gemeente Delft een maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft voor alle mensen die werkzaam zijn binnen de gebouwen van de gemeente Delft; mensen die binnen de gebouwen van de gemeente werken, allemaal onder dezelfde cao zouden moeten vallen; alle mensen die binnen de gebouwen van de gemeente werken, collega's zouden moeten zijn; de gemeente Delft een voorbeeld kan stellen om de ongelijkheidskloof die de laatste decennia steeds groter geworden is, kleiner te maken;

verzoekt het college om: •

•

te onderzoeken hoe verschillende instanties die werkzaam zijn binnen de gebouwen van de gemeente Delft, ondergebracht zouden kunnen worden binnen de gemeente Delft waarbij de gemeente Delft directe werkgever wordt van alle mensen die werkzaam zijn in deze dienstverlenende en ondersteunende functies; een plan van aanpak te maken met een begroting, tijdslijn en functieomschrijvingen zodat er heldere stappen gemaakt kunnen worden naar 19

•

de opneming van alle mensen die werken in dienstverlenende functies als directe collega's binnen de gemeente Delft; dit plan van aanpak voor te leggen aan de gemeenteraad,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw LIPS (GroenLinks): Voorzitter. Ik zal eerst ingaan op de motie Samenhang bezuinigingen basis- en maatwerkvoorzieningen sociaal domein. Daarna wil ik u vragen om het woord te geven aan de heer Van Vliet voor de rest van het betoog. Om de bezuinigingen uit het Actieplan Sociaal Domein te realiseren door zorg af te schalen naar basisvoorzieningen, zijn voldoende welzijnsvoorzieningen, sport en cultuur nodig. De bezuinigingen van 10% op Delft voor Elkaar mogen dit niet in de weg staan. Vrijwilligers krijgen door het afschalen naar de sociale basis steeds meer te maken met kwetsbare doelgroepen, mensen met dementie, mensen met psychische kwetsbaarheid en mensen met een lichte verstandelijke beperking. We willen juist dat inwoners meer naar elkaar omkijken. Dan is het des te belangrijker dat de vrijwilligers- en bewonersinitiatieven in de wijk goede ondersteuning krijgen om kwetsbare bewoners te steunen, zodat er minder hulpvragen zijn en minder indicaties voor Wmo en jeugdhulp nodig zijn. GroenLinks vraagt daarom met de motie Samenhang bezuinigingen basis- en maatwerkvoorzieningen sociaal domein om beide bezuinigingen in samenhang met elkaar te zien. We dienen deze motie samen met de VVD, de PvdA en Onafhankelijk Delft in. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter.

GroenLinks dient samen met een hele trits andere partijen de motie Energie in de wijken in. Die motie dienen wij in omdat de energietransitie echt een hele grote opgave is waar we voor staan en daarmee ook een grote maatschappelijke opgave is, die heel veel mensen aangaat, bij sommige mensen helemaal niet als eerste op het netvlies staat, maar wel echt een inzet vraagt van heel veel mensen. In deze motie zeggen wij dat wij keihard aan de slag willen met die energietransitie. Dat moet ook. De noodzaak om stappen te zetten, is groter dan ooit. Wij geloven erin dat dat sneller en beter kan, juist door de verbinding te maken met andere opgaven in de wijken. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De ChristenUnie is het helemaal eens met de constateringen en de overwegingen. Toch hebben we een opmerking over de motie. U zegt in deze motie dat mensen met elkaar samen moeten werken. Ik had graag aan deze motie willen toevoegen dat juist de energietransitie een aanjager van dit soort dingen kan zijn in plaats van alleen maar "samenwerken met". Wat vindt u ervan dat de energietransitie eerder een aanjager kan zijn? De heer VAN VLIET (GroenLinks): GroenLinks staat daar van harte achter, want die energietransitie heeft een hele hoge urgentie en gaat een hele hoop verandering teweegbrengen. Juist door die verbinding te maken gaat dat werken als een aanjager, want we kunnen niet wachten.

We moeten dus snel aan de slag. GroenLinks is er daarmee van overtuigd dat juist die andere opgaven ook sneller gaan lopen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Het is goed dat u dat uitlegt, maar waarom staat dat dan toch niet met zoveel woorden in het dictum?

20

De heer VAN RIJN (VVD): Wij hebben de motie zelf mede-ingediend, maar ik heb er toch een vraag over. De VOORZITTER: Dat maakt niet uit. Iedereen mag zich hier kwetsbaar tonen. De heer VAN RIJN (VVD): Ja, ik dacht: laat ik me vanavond wat minder masculien opstellen. We willen de motie wat breder uitleggen door ook de verbinding te maken - dat hoor ik de heer Van Vliet ook zeggen - met bijvoorbeeld het thema veiligheid of de kwaliteit van de openbare ruimte. Maar ik ben wel benieuwd hoe de heer Van Vliet die verbinding ziet tussen energietransitie en bijvoorbeeld de opgaven op het gebied van veiligheid of de kwaliteit van de wijk. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik begin met het antwoord op de laatste vraag. Bij openbare ruimte kun je je heel goed voorstellen dat, als bijvoorbeeld een warmtenet wordt aangelegd en de hele openbare ruimte opengaat, niets beter is dan de openbare ruimte zo "terug" in te richten dat zij juist sociaal veilig is en uitnodigt tot ontmoeting tussen mensen. Daarbij gaat het ook om de veiligheid. Tijdens de energietransitie spreken alle mensen met elkaar. Hoe mooi is het als dan juist in zo'n wijk meer verbinding ontstaat en je op die manier ook ervoor zorgt dat mensen zich prettiger en veiliger voelen in de wijk? Dit zijn zomaar een paar voorbeelden. En dan de vraag waarom het woord "aanjagen" niet in het dictum staat.

Meneer Van der Woerd, ik zou dat er zo graag in hebben gezet. Het is jammer dat het idee nu pas komt. Anders hadden we dat "aanjagen" er fantastisch in kunnen zetten. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): In ons e-mailverkeer hierover heb ik dit zeker aangegeven. Dat heeft ertoe geleid dat wij deze motie niet mede-indienen. Dat hadden we dus heel graag gedaan. De heer VAN VLIET (GroenLinks): We gaan het niet terugzoeken, maar met deze uitleg van de bedoeling is de ChristenUnie natuurlijk van harte uitgenodigd om toch in te stemmen met deze motie. Dat lijkt mij prachtig, want volgens mij staan we voor dezelfde doelen. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Het is toch hartstikke asociaal van GroenLinks om de 99 miljoen euro van de opbrengst van Eneco, die van alle Delftenaren is, nu in drie jaar erdoorheen te jagen? U geeft 91 miljoen euro uit en nu weer 15 miljoen euro. U regeert over uw graf, want dit is eigenlijk voor de volgende periode. Het lijkt wel alsof het allemaal potverteren is: het moet en het zal op voordat de nieuwe coalitie er is. U weet niet waaraan het opgaat. Dit komt ook niet ten goede aan alle Delftenaren; dat weet u ook. Waarom komt u nu pas met zo'n voorstel? Was dan eerlijk geweest en had voor de verkoop van Eneco gezegd: wij gaan bijna alles aan de energietransitie geven.

De heer VAN VLIET (GroenLinks): Laat ik vooropstellen dat in het coalitieakkoord is gezegd: laten we de Eneco-middelen echt besteden aan de verduurzaming van de stad, in een brede afweging. De bedoeling van deze motie is juist om daarin echt de breedte op te zoeken en te kijken naar de kwetsbare wijken en hoe we niet alleen aanjager kunnen zijn van de energietransitie, maar juist de verbinding maken met die andere zaken die mensen in de wijk ook belangrijk vinden. Ik denk daarmee dat 21

we met deze motie juist een invulling geven aan dat wat de heer De Wit zo graag beoogt met de Eneco-middelen. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Wat ik erboven aan logo's zie, is gewoon de coalitie. U gebruikt uw meerderheid om dit door te drukken. U eigent zich dus al dat geld toe, maar het geld is van iedereen. Ook de oppositie heeft wel wat te vertellen. U komt hiermee nu als een duveltje uit een doosje. We weten niet waaraan het besteed wordt. U zegt dat het ten goede komt aan alle Delftenaren, maar dit is uw klimaatfetisjisme. U vindt dit goed, maar een heleboel mensen in Delft zijn hier helemaal niet mee bezig. Waarom doet u dit dus nu? De heer VAN RIJN (VVD): Wij hebben deze motie mede-ingediend. Toch nog even een verhelderende vraag. Volgens mij gaat het erom dat het college een advies uitbrengt aan het volgende college en daarbij verschillende scenario's uitwerkt en ook kijkt wat financieel haalbaar is. Volgens mij gaan we dus nog niets doen en gaat het om een advies. Is dat correct? De VOORZITTER: Even kijken of de indieners het daarover eens zijn met elkaar. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Die uitleg van de heer Van Rijn is volledig correct. Wij vragen van het college een uitwerking en wij hebben gezegd: laat die uitwerking nou klaar zijn voor de coalitieonderhandelingen voor een nieuw college, zodat die partijen daar met elkaar naar kunnen kijken.

Ik deel de mening van de heer De Wit niet, maar daarmee zou ik in herhaling vervallen. De VOORZITTER: Meneer De Wit, u krijgt in elk geval wel een klein beetje genoegdoening, want het is een advies aan het volgende college. U gaf aan dat het ten dele ook aan het volgende college moet zijn. Maar u wilt toch nog door? De heer DE WIT (Hart voor Delft): Bij de vorige begroting kwam de heer Van Vliet met een statement naar het Rijk dat het sociaal domein onbetaalbaar werd. Naar dat statement heeft niemand geluisterd. Waarom vindt u het klimaat veel belangrijker dan de totaal exploderende kosten in het sociaal domein? Waarom reserveert u bijvoorbeeld daar geen geld voor? Waarom geeft u zomaar eventjes met een pennenstreek 15 miljoen euro aan het klimaatbeleid? De VOORZITTER: Meneer Van Vliet tot slot. Dan ga ik deze discussie beëindigen en gaat de heer Van Vliet zijn betoog vervolgen. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Twee dingen daarover. Wat duurzaamheid betreft hoeft de heer De Wit alleen maar de recent uitgekomen rapporten te lezen over de enorme urgentie van aan de slag gaan met het klimaat, want anders gaan we eraan ten onder. Er is nu actie gevraagd. Over de rest van de begroting: in de rest van de begroting werkt GroenLinks volgens mij samen met de hele raad keihard aan ervoor zorgen dat we zorgvuldig met de middelen omgaan en het beste doen voor de inwoners van Delft.

Daarvoor zitten we hier vanavond bij elkaar en wij hebben er vertrouwen in dat we dat met deze begroting goed en verantwoordelijk doen. Ons logo staat op nog een aantal andere moties, om te beginnen op de motie over de herinrichting van de raadszaal. Hoe belangrijk is het om zorgvuldig om te gaan 22

met onze spullen en ze niet weg te gooien als ze nog goed zijn? Daarom onze handtekening daaronder. De motie 38CC: wij zien met veel plezier wat 38CC in de Papenstraat heeft ontwikkeld. Als je met hen in gesprek gaat, blijkt dat ze ook hele mooie plannen voor de toekomst hebben. Daarom moeten we er nu vooral voor zorgen dat ze er niet aan onderdoor gaan en dat ze de kans hebben om hun plannen te ontplooien. GroenLinks heeft er vertrouwen in dat er met die nieuwe plannen nieuwe middelen zullen binnenkomen om het Centrum tot nog grotere hoogte te laten stijgen. De motie Kamers met Aandacht vindt GroenLinks heel mooi. Vanuit de samenleving willen mensen een groep jongeren die dat keihard nodig heeft, een steuntje in de rug geven. Wij vinden dat wij dat als gemeente mogelijk moeten maken. Ten slotte OPEN. GroenLinks vindt het heel belangrijk dat OPEN de rol kan blijven vervullen waarvoor het is opgericht: OPEN als een huiskamer van de stad, als een plek voor ontmoeting en als de plek die verbinding brengt tussen Delftenaren. Met deze motie wordt dat voor komend jaar geborgd. Wij hopen het in december te hebben over hoe dat ook in de verdere tijd geborgd wordt.

Door de fracties van GroenLinks, de VVD, de PvdA en Onafhankelijk Delft wordt motie M8.1.6 (Samenhang bezuinigingen basis- en maatwerkvoorzieningen sociaal domein) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 4 november 2021 ter bespreking van de Programmabegroting 2022-2025, constaterende dat: -

-

-

de gemeente eraan werkt dat Delft Support en zorgleveranciers steviger sturen op het gebruik van voorliggende voorzieningen en algemene voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen; de focus blijft op doorontwikkeling van de samenwerking met Delft Support en Delft voor Elkaar om afschalen naar voorliggende voorzieningen mogelijk te maken; er een bezuinigingsopgave ligt van 10% op de subsidie (die stapsgewijs ingaat vanaf 2023) bij Delft voor Elkaar door zich meer te focussen op een stevige stedelijke basisvoorziening en de gebiedsgerichte inzet te beperken;