Concept-handelingen raad 15 juli 2021

DIGITALE RAADSVERGADERING VIA MICROSOFT TEAMS OP 15 JULI 2021 Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: mevrouw Bel, mevrouw Van den Berg, mevrouw Bij de Vaate, mevrouw De Boer, de heer Van den Brink, mevrouw Van Cooten, de heer Dag, mevrouw Enthoven, mevrouw Gaal, mevrouw Van Geenen, mevrouw Gooijer, mevrouw Grobben, de heren Harinck, Herrema, Den Hollander, Al Jaberi en Jaff, mevrouw Kok, mevrouw De Koning, mevrouw Lips, de heer Maruf, mevrouw Osepa, de heren Van Overbeeke, Van Rijn en Van Roon, mevrouw Van Rossum, de heren Schuurman en Stoop, mevrouw Tiekstra, mevrouw Timmermans, de heer Töns, mevrouw Van Tricht, de heren Valk en Van Vliet, mevrouw Voogt en de heren Weiler, De Wit, Van der Woerd en Van Woudenberg. Aanwezige wethouders: de heer Brandligt, de heer Harpe, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof en de heer Vollebregt. Raadsgriffier: de heer R.G.R. Jeene. XX. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom. Voordat we de vergadering openen, gaan we eerst op een rij zetten of iedereen daadwerkelijk present is. De griffier noemt de namen wederom één voor één op alfabetische volgorde. Zorg dat u klaarstaat. U weet hoe het werkt. Laten we dit weer in een vlot tempo afwikkelen. (De griffier noemt de namen op.) De VOORZITTER: We zijn met voldoende mensen aanwezig om de vergadering te openen.

Nogmaals eenieder van harte welkom. Voordat ik de vergadering start, wil ik kort stilstaan bij het hele trieste bericht dat ons vandaag ter ore is gekomen. Vanmiddag bereikte ons het nieuws waarvoor we vreesden, over het overlijden van Peter R. de Vries aan de gevolgen van een laffe aanslag. Het is ongelofelijk en dieptriest dat dat in ons land gebeurt. Nederland verliest in hem een integer, markant en vasthoudend onderzoeksjournalist. Hij streed tegen onrecht en ondermijnende criminaliteit. Hij stond wanhopige nabestaanden bij en zocht en vocht met hen voor een oplossing en zicht op wat er feitelijk gebeurd was in hun leven en met degene die hun dierbaar was. Ik ben ervan overtuigd dat velen van ons in gedachten meeleven met de mensen die hem lief en dierbaar waren. U heeft vooraf aangegeven wie de woordvoerder van uw fractie per bespreekpunt is. Deze lijsten zijn vanmiddag verspreid. In die volgorde wil ik het gaan doen. Nadat deze sprekers zijn geweest, zal ik vragen wie er nog meer een termijn zou willen. Daarvoor kunt u op dat moment uw hand opsteken in Teams. Verder kunt u tussendoor het handje gebruiken voor interrupties of punten van orde. Voorafgaand aan de vergadering zijn tot vanmiddag 12.00 uur nog moties en amendementen door de griffier ontvangen. Deze zijn op het RIS gepubliceerd.

Alle moties en amendementen zijn voldoende ondersteund en maken hierbij deel uit van de beraadslaging, ware het niet dat ik over één motie het woord graag even aan mevrouw Gaal geef. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Wij zouden komen met een motie aangaande een coronaherdenkingsplek. Daar hebben we eerst heel goed over nagedacht. Wij vinden natuurlijk dat het verschrikkelijk is wat eigenlijk de hele wereld, maar ook onze stad Delft, als kleiner plekje, overkomt. Ook Delft heeft te maken gehad met slachtoffers. Wij wilden eigenlijk gewoon zorgen dat er in ieder geval een herdenkplek zou komen. Wij 1

hebben inmiddels overleg gehad in het fractievoorzittersoverleg, maar ook al daarvoor via mailverkeer. Daaruit kwam naar voren dat dit idee, deze geste, misschien beter eerst besproken kan worden in de commissie EFB. Dat vinden wij prima. Het gaat ons er niet om dat wij willen scoren via corona. Straks mag dus ook iemand anders deze motie indienen, die we dan natuurlijk van harte zullen steunen. De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Gaal. Dan zullen we de motie in de commissie EFB behandelen. Dat is heel fijn, want dan kan ik u ook vertellen wat op dit moment de gedachten zijn over het herdenken, ook op nationaal niveau. Dan komen de draden dus goed bij elkaar. Dank u wel voor deze oplossing. Eventuele extra moties en amendementen kunt u tijdens de vergadering mailen naar de griffier. Die worden dan op het RIS geplaatst. XX. Vaststellen agenda. De VOORZITTER: Het presidium stelt voor om ten aanzien van de bespreekagenda een totale spreektijd aan te houden van 5 uur. Dit betekent 23 minuten per fractie en 70 minuten voor het college. De spreektijd wordt bijgehouden. U zal regelmatig een stand van zaken te horen krijgen. Het wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Agendapunt 8.9, Toezegging situatie huurders Camelot, hoeft van de SP niet meer te worden besproken naar aanleiding van de toezegging van de wethouder. Dit punt kan derhalve van de agenda. Dat is heel plezierig.

Dank daarvoor. Stemt u hiermee in? Dat is het geval. Aldus gewijzigd wordt de agenda vastgesteld. XX. Vaststelling erratum behorend bij de Handelingen van de gemeenteraadsvergadering van 17 juni 2021. Het erratum wordt ongewijzigd vastgesteld. XX. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken week 26. Besloten wordt overeenkomstig de behandelvoorstellen. XX. Besluitvorming hamerstukken. INVOEGEN HAMERSTUKKEN De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw BIJ DE VAATE (GroenLinks): Voorzitter. GroenLinks is positief over Smart Makers en technisch onderwijs op alle niveaus, vooral mbo. Deze praktisch geschoolde mensen hebben wij hard nodig, onder andere voor de energietransitie. Het is wel belangrijk dat wij vissen in een zo groot mogelijke vijver van talent. Daarom is GroenLinks heel blij met de toezegging dat aandacht voor de beeldvorming rond techniek en het doorbreken van genderstereotypes expliciet wordt opgenomen in de nog komende stukken over Smart Makers. Dus meer meisjes in de techniek en meer jongens in de aan techniek gerelateerde zorg. De voorstellen van de hamerstukkenlijst worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 2

XX. Benoemingen. De VOORZITTER: Er zijn geen benoemingen. XX. Initiatiefvoorstellen: De VOORZITTER: Er zijn ook geen initiatiefvoorstellen. XX. Voorstel van het college aan de raad inzake Kadernota 2021 (nr. 2120416). Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Voorzitter. Onze moties hadden wat voeten in de aarde, want ik ben er maandagochtend om 08.30 uur mee begonnen om ze ergens onder te brengen. Ze verschoven eigenlijk van "actueel" naar andere onderdelen van de agenda. Uiteindelijk zijn ze bij de Kadernota terechtgekomen, waarvoor dank aan de griffie. Ik ga eerst in op de motie over het buitenbad. Delft heeft een lange historie van zwembaden, met name het buitenzwembad 't Korft, genoemd naar de oude waterloop die door de Bieslandse Polder liep. Vele Delftenaren zijn opgegroeid met zwembad 't Korft. Op 1 juni 1963 werd het officieel geopend. Na de opening van recreatiegebied Delftse Hout liepen de bezoekersaantallen en de belangstelling voor 't Korft terug. Het werd in 1989 gesloten. Velen van ons kennen nog de fantastische verhalen en de vakanties die je er doorbracht. Eerder nam mevrouw Nicole Banga het voortouw met haar inzet voor een buitenzwembad in Delft. Dit stuitte echter op veel weerzin aan de kant van de gemeente. De gemeente gaf ook vaak als advies om dan maar buiten de stadsgrenzen van Delft te gaan zwemmen.

Maar wederom riepen en schreven veel Delftenaren Onafhankelijk Delft, totdat Kim van den Bos vond dat het tijd werd om hier toch weer aandacht voor te vragen, ook omdat men in de Delftse Hout niet meer kon zwemmen vanwege de blauwalg. We kennen het hele debacle daar. Dat brengt ons bij de motie Buitenzwembad Delft. Wij hebben drie jaar geleden al gesprekken gehad, onder andere bij DHC, en we zijn bij Kerkpolder gaan kijken: wat zou een goede plek zijn, wat zijn de criteria om dit te kunnen doen, hoeveel geld gaat het kosten en is het rendabel? Je zal eerst een onderzoek moeten doen om te kijken wat het gaat kosten. Misschien kost het zoveel dat het helemaal niet kan. In ieder geval vinden wij dat wij als Delftenaren verkoeling moeten kunnen vinden in onze eigen stad, niet de grenzen op moeten zoeken en niet kriskras hoeven te gaan reizen, wat we juist proberen te voorkomen met de energietransitie, want we hebben juist problemen met het klimaat: hoe meer uitstoot, hoe meer ellende er is. Dus dachten we: we gaan er toch maar weer in duiken. We hebben deze mensen ook uitgenodigd en we hebben een gesprek gehad. We zijn uiteindelijk tot deze motie gekomen om te onderzoeken wat dit met diverse mogelijkheden gaat kosten: met warm water, met koud water. Dat kunt u lezen in de motie.

Door de fracties van Onafhankelijk Delft en de SP wordt motie 8.1.1 (Onderzoek en realisatie buitenzwembad in Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in (digitale) vergadering bijeen op 15 juli 2021, ter bespreking van de Kadernota 2021, constaterende dat: • • • •

inwoners van Delft al jaren roepen om een buitenzwembad; Delft geen open, schoon en veilig water heeft om in te zwemmen; Onafhankelijk Delft zich al eerder heeft ingezet voor een buitenzwembad en gesproken heeft met bestuur DHC Delft, dat er ook oren naar had; door de gemeente Delft herhaaldelijk is gezegd dat een buitenzwembad geen haalbare kaart is, terwijl wij in de afgelopen jaren geen kostenraming hebben gezien;

3

• • • •

er gemeenten in Nederland zijn die een buitenzwembad goed kunnen exploiteren of zelfs nieuw kunnen aanleggen; inwoners uitstekend in staat zijn een buitenzwembad te exploiteren; https://vng.nl/artikelen/inwoners-uitgeest-beheren-de-zien-het-zwembad-is-vanonsallemaal; Delft steeds meer inwoners krijgt;

roept het college op: •

• •

•

te onderzoeken wat een buitenzwembad aan investering vraagt en wat de exploitatiekosten op jaarbasis daarvan zijn, waarbij: - wij er rekening mee moeten houden dat het buitenzwembad alleen open is tijdens het zomerseizoen of misschien iets eerder; - het buitenzwembad een lengte moet hebben van 25 meter wedstrijdbad en een kinderbad; - graag een berekening met warm water en één met koud water; de best geschikte plek voor dit buitenzwembad te onderzoeken, bijvoorbeeld op het DHC-terrein of Kerkpolder; onderzoek te doen onder de Delftenaren naar: - wat zij voor een buitenzwembad over hebben, dus een totaalbedrag aan investering omgerekend naar een bedrag per inwoner; - wat een entreekaartje mag kosten; al het voorgaande aan bevindingen eerst voor te leggen aan de raad alvorens tot onderzoek en realisatie van een buitenzwembad over te gaan,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 8.1.3 (onderzoek naar oplossing blauwalg in Grote Plas Delftse Hout) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in (digitale) vergadering bijeen op 15 juli 2021, ter bespreking van de Kadernota 2021, constaterende dat: • • • • • •

de Grote Plas in de Delftse Hout al vele zomers wordt getroffen door blauwalg; inwoners en bezoekers dan niet kunnen zwemmen, omdat je er heel ziek van kunt worden; de zomers steeds warmer worden en elders verkoeling vinden in Delft, mede omdat er geen openluchtzwembad is, moeilijk is; de blauwalgaanpak tot nu toe niet tot het gewenste resultaat heeft geleid; de gemeente Delft geld in het water heeft gegooid, omdat gedane bestrijding niet werkt op lange termijn; de waterspeeltuin om dezelfde reden (= blauwalg) in de zomer vaak gesloten is;

overwegende dat: • • •

inwoners en bezoekers graag willen zwemmen in de openlucht (zwembad) en natuurwater; er geen gebruik gemaakt mag worden van gemeenschappelijke tuinen van woningbouwcoöperaties om zwembadjes te plaatsen voor bijvoorbeeld kinderen, ter verkoeling; mensen vele reisbewegingen moeten maken buiten de stadsgrenzen om verkoeling te vinden; 4

• •

Delft een natuurgebied heeft waar je niet kan zwemmen als de zomer daar is, door blauwalg; de gemeente Delft ook een zorgplicht heeft dat haar inwoners fijn en veilig kunnen recreëren;

draagt het college op het Hoogheemraadschap van Delfland te verzoeken om te onderzoeken of de 'Flock en Lock'-methode een oplossing kan zijn voor de blauwalgbestrijding in onze mooie Grote Plas in de Delftse Hout, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Voorzitter. Ik zal alleen het begin van onze inbreng in de commissie herhalen. Een fors deel van de Kadernota heeft betrekking op het sociaal domein, natuurlijk vooral op de taakstelling die het sociaal domein moet realiseren. Het sociaal domein kost natuurlijk steeds meer geld, maar wordt niet gezien als een investering in een gezonde, veilige en inspirerende stad, wat het volgens ons wél is. Ik zei al dat we zien dat er steeds meer geld naar het sociaal domein gaat. Daarom doen we ook een beroep op de landelijke overheid: zij moet met extra middelen komen omdat er in de transitie te weinig geld naar de gemeenten is gekomen om de taken, bijvoorbeeld van jeugdzorg, goed uit te voeren. Nu komt de landelijke overheid met extra middelen, 7 miljoen, en waarschijnlijk komt er ook nog wat meer voor crisisopvang van jeugdigen. Volgens ons is dat geld geoormerkt, maar we hebben begrepen dat het teruggaat naar de algemene reserve. We hebben ooit - ik moest lang graven in het geheugen - het hekje van Hekker gehad.

Dat betekent dat de middelen voor het sociaal domein ook voor het sociaal domein bestemd waren en bestemd zouden blijven. Mijn eerste vraag aan het college is dus of het college zich daar nog aan houdt. Wij hebben een paar moties opgesteld. Die worden mede-ingediend door de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft. Er is de motie Rijksgeld voor sociaal domein. Dat moet ook echt naar het sociaal domein. U heeft allemaal kennis kunnen nemen van de motie. Wij willen dus dat het extra geld van het Rijk wordt besteed aan de jeugd: aan jeugdzorg, maar ook aan zaken die … De VOORZITTER: Er willen twee mensen interrumperen. Ik begin bij mevrouw Bel en daarna komt mevrouw De Boer. Mevrouw BEL (D66): We zijn het natuurlijk helemaal met mevrouw Van Geenen eens dat geld dat bestemd is voor de jeugdzorg, naar de jeugdzorg moet. Maar is mevrouw Van Geenen zich ervan bewust dat we juist het omgekeerde hebben gedaan? Het geld dat we tekortkwamen, hebben we namelijk bijgelegd uit de algemene reserve. Het gaat dus terug naar de algemene reserve. Het is dus niet zo dat we geld voor jeugdzorg krijgen dat we in onze eigen zak steken. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Het ligt er maar aan hoe je het bekijkt, want het gaat terug naar de algemene reserve. Dat betekent dat het tekort op de jeugdzorg er niet meer is. Dat zou dus gevolgen moeten hebben voor de jeugd en voor de jeugdzorg.

Dat is waar wij voor pleiten. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik vraag me hoe het CDA de afweging heeft gemaakt met de miljoenen aan bezuinigingen op andere portefeuilles om juist de tekorten die er in de jeugdzorg waren, te dekken. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Dat al die miljoenen aan bezuinigingen besteed zouden worden of besteed zouden zijn aan de jeugdzorg omdat daar tekorten zouden zijn, zien wij toch een beetje anders. Vooralsnog zien wij vooral dat bij de investeringen in innovaties bla, 5

bla de miljoenen je om de oren vliegen en dat we, als het om het sociaal domein gaat, avond na avond zitten te zeuren over € 50.000. De motie Rijksgeld voor het sociaal domein is dus een van de moties. Over € 50.000 gesproken: wij willen geen bezuinigingen op het muziekonderwijs. Mevrouw DE BOER (STIP): Mevrouw Van Geenen geeft aan dat de miljoenen ons om de oren vliegen, maar volgens mij is ook het sociaal domein een plek waar de miljoenen ons om de oren vliegen. We storten voor de jeugdzorg 8 miljoen in het herstelplan. Hoe kijkt mevrouw Van Geenen daar dan naar? De VOORZITTER: Mevrouw Van Geenen, ik geef eerst meneer Van Rijn het woord, zodat u in één keer op beiden kunt reageren. De heer VAN RIJN (VVD): Ik vind het toch een beetje vreemde gang van zaken. Ik hoor mevrouw Van Geenen zeggen dat er een bezuiniging van € 50.000 wordt doorgevoerd op VAK, maar is mevrouw Van Geenen het met mij eens dat er niet eerder een structurele subsidie was voorzien voor VAK? Graag een reactie. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Als u het goed vindt, geef ik eerst antwoord op de laatste vraag. Volgens mij krijgen wij op 2 september nog antwoord op een vraag die de raad aan het college heeft gesteld over hoe er meer structureel geld naar de VAK kan komen. Misschien weet u het antwoord al, maar dat weet ik nog niet. De heer VAN RIJN (VVD): Het is volgens mij heel simpel.

Een structurele subsidie was in voorgaande begrotingen niet voorzien voor VAK. In deze Kadernota wel, namelijk € 150.000 vanaf 2023. Er wordt dus juist geld vrijgemaakt voor VAK. Het is dus een misvatting dat hier sprake is van een bezuiniging van € 50.000. De VOORZITTER: Mevrouw Van Geenen, misschien kunt u de vraag van mevrouw De Boer beantwoorden en dan ga ik naar mevrouw Bel. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Mijn geheugen is niet zo fantastisch. Mevrouw De Boer, wilt u uw vraag herhalen? Mevrouw DE BOER (STIP): Mevrouw Van Geenen gaf aan dat er miljoenen naar andere portefeuilles gaan, maar juist voor jeugdzorg is in het herstelplan 8 miljoen bijgestort. Ik vraag me af of ze daar nog een duiding aan kan geven. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Zoals ik al zei, heeft de landelijke overheid natuurlijk te weinig geld gegeven bij de transitie, maar sinds de gemeenten de jeugdzorg beheren, is de jeugdzorg veel duurder geworden. Het CDA heeft verschillende voorstellen gedaan om te zorgen dat het niet helemaal uit de hand zou lopen, maar als dat nu zo is, kun je niet zeggen: sorry voor de jeugdigen met problemen, maar we laten ze zitten. Daar zijn wij dus tegen. Dat kun je niet meer zeggen. Dan zul je andere maatregelen moeten nemen, zeker in de preventieve sfeer. Mevrouw DE BOER (STIP): Wat mevrouw Van Geenen aangeeft, onderschrijf ik volkomen.

Dat is volgens mij ook waarom we geld vanuit de algemene reserve hebben gebruikt, juist om meer bij te storten voor de jeugdzorg. Dat geld moet daar nu weer naar terug. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Ik was zo goed als klaar. We hebben nog een andere motie. Die gaat over de VAK. Wij willen in ieder geval zorgen dat er weer gedacht wordt aan de VAK, DOK en Delft voor Elkaar zodra dat weer kan. 6

Door de fractie van het CDA wordt motie 8.1.4 (Geen bezuiniging op het muziekonderwijs van de VAK) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op donderdag 15 juli 2021, overwegende dat: • • •

van muziek(onderwijs) wetenschappelijk is bewezen dat dit een helende invloed heeft op mensen en zeker ook op jongeren, de gemeente het accent wil leggen op voorkomen van problematiek boven het verhelpen van problemen; muziekonderwijs een cruciale rol speelt in het voorkomen van psychische problematiek (bij jongeren);

constaterende dat: • • •

de gemeenteraad heeft opgeroepen om verantwoord met het muziekonderwijs van de VAK om te gaan; op basis van motie 8.1.11 tijdens de begrotingsraad op 5 november 2020 een toezegging aan de gemeenteraad is gedaan dat er een voorstel voor structurele dekking van de VAK aan deze raad wordt voorgelegd (T20201105.8.1.11a); de voorgestelde bezuiniging op de VAK voorbarig is in het licht van deze toezegging;

roept het college op: • • • •

verantwoord en zuinig om te gaan met muziekonderwijs; dit onderwijs ook te plaatsen in het kader van preventie van (zware jeugd)zorg; muziekonderwijs van de VAK in dit kader ook mag profiteren van de extra middelen die de gemeente voor jeugdzorg heeft gekregen; een voorstel voor structurele dekking van de VAK zonder de voorgenomen bezuiniging aan de gemeenteraad voor te leggen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA en de ChristenUnie wordt motie 8.1.5 (Ook voor de VAK het begrotingssaldo 2024 achter de hand) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in (digitale) vergadering bijeen op donderdag 15 juli 2021, constaterende dat: • • • • • •

ook de Kadernota, net als het Herstelplan 'Delft in Balans', bezuinigingen oplegt op een breed pallet aan taken en ambities; dit ook bezuinigingen betreft die betrekking hebben op activiteiten die gaan over het versterken van de sociale basis, de ontwikkeling van mensen, zoals op de VAK; de VAK tot 2022 € 200.000 subsidie krijgt en vanaf 2023 dit € 150.000 wordt; de VAK vanaf 2023 daarmee alleen kan leveren volgens het ingediende minimumscenario; de maatregelen in het Actieplan Sociaal Domein een besparing beogen juist door de sociale basis te versterken en een groter beroep te doen op basisvoorzieningen; de raad in zijn vergadering van 30 maart 2021 drie moties heeft aangenomen omtrent DOK: o 'Niet blind te bezuinigen op DOK'; o 'Hou DOK overeind'; 7

•

o 'begrotingssaldo 2024 achter de hand'; de constateringen en overwegingen in die moties niet alleen voor DOK gelden maar ook voor de VAK;

overwegende dat: • • •

• •

cultuur, kunst en muziekonderwijs een onderdeel zijn van de sociale basis en basisvoorzieningen zijn in Delft; cultuur, kunst en muziek preventief werken voor de gezondheid en het welzijn van mensen, jong en oud; de VAK vanaf 2023 geen geld heeft voor verdere programmering OPEN, voor samenwerking met andere partijen, voor projecten, voor ondersteuning en diensten aan het amateurveld, voor extra inzet op wijken en groepen die nu (nog) niet bereikt worden, geen innovatie en geen traject binnen-buitenschoolse educatie; voornoemde activiteiten een essentieel onderdeel zijn van het takenpakket van de VAK; het daarmee belangrijk is om juist voor deze activiteiten de impact van de bezuinigingen in beeld te hebben en waar nodig te verzachten;

verzoekt het college: • • •

om bij de aangenomen motie 'Begrotingssaldo 2024 achter de hand' van 30 maart 2021 ook de VAK te betrekken; uiterlijk bij de Programmabegroting 2022 meer inzicht te geven wat het maatschappelijke en sociale effect is van de voorgestelde bezuiniging van € 50.000 per 2023 voor de VAK; het structureel begrotingssaldo in 2024 zoals dat uiteindelijk resteert in het Herstelplan en de Kadernota, beschikbaar te houden voor aanpassingen in de bezuinigingsambities voor de VAK,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van het CDA, de ChristenUnie en Onafhankelijk Delft wordt motie 8.1.7 (Rijksgeld voor sociaal domein ook echt voor sociaal domein) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in digitale vergadering bijeen op donderdag 15 juli 2021, ter bespreking van het agendapunt Kadernota 2022, constaterende dat: • • •

het kabinet op 29 juni jl. een brief naar de Tweede Kamer heeft gestuurd met als titel 'Verdeelwijze incidentele middelen jeugdzorg 2022'; Delft volgens deze brief in 2022 mag rekenen op ruim 7 miljoen euro extra aan geld van het Rijk bedoeld voor 'tekorten in de jeugdzorg'; dit extra geld in Delft niet tot extra bestedingen in het sociaal domein leidt, omdat Delft toch al van plan was via een dotatie uit de algemene reserves dit geld te besteden aan jeugdzorg;

overwegende dat: • • •

in 2020 en 2021 stevig is ingegrepen in het sociaal domein; de opgaves in het sociaal domein onverminderd groot blijven; dit incidentele extra geld van het Rijk de mogelijkheid geeft de gevolgen van bezuinigingen op het sociaal domein (tijdelijk) te verzachten; 8

roept het college op: • •

voor de begroting van 2022 met concrete voorstellen te komen waarbij de helft van dit incidentele extra geld voor jeugdzorg wordt besteed aan investeringen in de jeugd(zorg); de andere helft van dit incidentele geld in de algemene reserves te storten, zodat dit gebruikt kan worden als buffer bij toekomstige financiële tegenvallers,

en gaat over tot de orde van de dag." De heer DE WIT (Hart voor Delft): Voorzitter. De Kadernota is eigenlijk maar een heel dun stukje, maar daar hebben we het niet over, want het gaat vanavond over een aantal moties die ingediend zijn. We hebben zelf natuurlijk ook al jaren gepleit voor een buitenzwembad. We krijgen er 15.000 bewoners bij; dat is het plan. Die bewoners willen in de zomer recreëren, vooral de jeugd. Dat kan op dit moment niet, want de Delftse Hout is geen alternatief. Het is ook niet logisch dat wij in deze tijd tegen onze eigen bewoners gaan zeggen: ga maar naar het strand. Op sommige dagen kun je daar niet eens komen, zeker niet met de tram en de bus en ook niet met de auto, want heel Den Haag doet dat al. Het zijn dus geen reële alternatieven. Wij vinden dat Delft, zo'n dichtbevolkte stad, ook in de zomer vertier moet leveren voor jongeren. Daarbij denk ik ook aan kleuters en peuters. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): U zit pas sinds kort bij Hart voor Delft. Toen er gepleit werd voor een zwembad, zat u bij Onafhankelijk Delft. Bent u het daarmee eens? De heer DE WIT (Hart voor Delft): Dat is natuurlijk een beetje een semantische vraag, want ik ben een ondeelbaar persoon. Waar ik zit, daar zit ik. Wat maakt het uit? Wat een onzin allemaal weer. Maar goed, onzinvragen horen bij u.

Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Misschien heeft mijn vraag een beetje betrekking op hetzelfde. Ik had deze motie al gezien, maar dan van Onafhankelijk Delft. Het maakt mij overigens absoluut niet uit van wie de motie komt, maar ik vind het een aparte gang van zaken dat Hart voor Delft niet de motie wil steunen als die ook door OD wordt ondersteund. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Gezondheid, voorzitter. U moet voortaan in uw elleboog hoesten. De VOORZITTER: Dat heb ik gedaan. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Nou, het was niet helemaal goed. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Ik ben nog niet klaar. Mijn vraag is of u denkt dat het goed is voor de stad om zo met elkaar om te gaan. De VOORZITTER: Meneer De Wit, heeft u de vraag gehoord, terwijl u … De heer DE WIT (Hart voor Delft): Nee, ik werd afgeleid door uw hoesten, maar dat geeft niet. We hadden deze motie eigenlijk bedoeld voor de Maria Duystlaan, want daar wordt vanavond over besloten, maar ons is geadviseerd dat dit bij de Kadernota moet. Meegaand en coöperatief zoals we zijn, doen we dat dan. Ik zet mijn betoog voort. Het gaat mij er niet om welke partij dit nu allemaal voor elkaar krijgt. Ja, mevrouw Van Geenen, dat is jammer voor u. Het gaat er in principe om dat wij een buitenzwembad willen. Wij willen eigenlijk dat dat er snel komt. Er zijn kansen aan de Weteringlaan en bij de Kerkpolder. Daar gaan we huizen bouwen.

Dat zijn keuzes die het 9

college eigenlijk al maakt, maar we kunnen ook zeggen dat recreatie buiten voor de mensen in de stad een belangrijk punt is. Of in de Schieoevers; het maakt niet uit waar die komt. Daarom hebben wij een motie ingediend, maar Sportfondsen zelf let te veel op het geld. Sportfondsen kijkt of het wel of niet rendabel is, maar je kunt als stad natuurlijk ook zaken doen die niet rendabel zijn. Op cultuurgebied geeft het college miljoenen uit, maar voor onze mensen in de jeugd eigenlijk niet. Vandaar dat wij deze motie indienen. Het is jammer dat het CDA niet ook met een eigen motie is gekomen. Door de fractie van Hart voor Delft wordt motie 8.1.6 (Buiten zwemmen voor de Delftse burger) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in (digitale) vergadering bijeen op 15 juli 2021, constaterende dat: • • • •

de bouw van het nieuwe zwembad aan de Maria Duystlaan nog moet aanvangen; het enige andere zwembad 'Kerkpolder' een binnenbad is; het water in de Delftse Hout zomers functioneert als buitenbad voor de Delftse burger; het verboden is om in de Delftse Schie te zwemmen;

overwegende dat: • • • •

het binnenbad 'Sportfondsenbad' aan de Weteringlaan gesloten zal worden zodra het nieuwe zwembad aan de Maria Duystlaan opgeleverd wordt; het water 's zomers in de Delftse Hout en in de beide waterspeeltuinen, ondanks diverse genomen maatregelen, niet gevrijwaard is van blauwalg, waardoor ouders hun kinderen hier niet in willen laten zwemmen; jongeren de Delftse Schie als vervangend zwemwater zien, wat gevaar oplevert voor deze jongeren en ook voor de scheepvaart; de bewoners van Delft al meerdere jaren vragen om een buitenbad en de gemeente Delft hiervoor geen financiële middelen wil vrijmaken;

draagt het college op: • • •

het gebied waar nu het sportfondsenbad aan de Weteringlaan staat of uitbreiding van het zwembad Kerkpolder met een buitenbad, te reserveren voor de realisatie van buitenwaterrecreatie; gelden en fondsen te zoeken om een buitenzwembad te realiseren met minimaal een bad voor jonge kinderen en peuters; de reservering uiterlijk vast te leggen in het vierde kwartaal 2021 en de raad te informeren over de resultaten,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Voorzitter. Als het om geld gaat, kun je het op papier altijd laten kloppen, maar als er te weinig wordt geïnvesteerd, gaat de stad achteruit. In deze Kadernota wordt gesproken over "harde keuzes", maar het is lang niet altijd duidelijk wat dat voor onze stad in de dagelijkse praktijk straks precies gaat betekenen. In die zin vindt de SP deze Kadernota weinig politiek. Over de details praten we verder liever bij de begroting, maar we hebben net als in de commissie natuurlijk wel een aantal belangrijke aandachtspunten. Dat zijn er drie. Ten eerste de basis op orde. Dat wordt heel vaak door het college gezegd: de basis moet op orde zijn. Volgens mij betekent dit dat we alle voorzieningen op orde moeten hebben, maar dat betekent ook investeren in belangrijke 10

voorzieningen per buurt. Ik heb het voorbeeld genoemd van het onderwijs. Er zijn dan wel hippe investeringsplannen en -projecten, maar ondertussen zijn er plannen om een megaschool te bouwen in de Tanthof. Het is heel goed om te zien - dat wil ik vandaag even zeggen - dat die onzalige plannen nu af beginnen te brokkelen. Laten we dat doorzetten en laten we luisteren naar de mensen die daar wonen en naar de behoefte om gewoon op loopafstand een school te hebben voor jonge kinderen. Ten tweede heb ik de lange termijn genoemd, want de afbraak van voorzieningen door bezuinigingen heeft op lange termijn heel veel gevolgen voor onze stad. Dat er bijvoorbeeld te weinig geld is voor de zorg, is op de lange termijn echt heel zorgelijk. Natuurlijk heeft de raad in Delft af en toe ook de keuze bij hoe je de middelen inzet. Daarbij moeten we op de lange termijn denken. Ik heb het voorbeeld van Werkse! genoemd, een voorbeeld waar wat ons betreft wel geld heen moet, maar ik noem ook sport en cultuur. We staan dus achter de moties die de VAK willen helpen en natuurlijk het zwembad. Daar is net al het een en ander over gezegd. Wij hebben een motie met OD ingediend, maar dat had ook met Hart voor Delft gekund; dat maakt ons allemaal niet uit. We zullen beide moties ondersteunen. Het is logisch om te onderzoeken of zo'n buitenbad een goed idee is. Volgens mij is er veel behoefte aan.

De Delftse Hout heeft elke zomer problemen met blauwalg. De beslissing dat twee zwembaden voor Delft genoeg is, is jaren geleden genomen. De bevolking neemt toe en is volgens mij ook toe aan dit soort dingen om ook plezier te kunnen maken en te kunnen sporten en ontspannen. Tot slot het derde punt. Wat is in coronatijd nou het allerbelangrijkste? Wat is er nu aan de hand in de maatschappij waar we op moeten ingrijpen? Je ziet de ongelijkheid groeien, ook in onze stad. Een op de zeven kinderen in onze stad groeit op in armoede, terwijl sommige bedrijven dikke winst maken. Wij vinden het onze verantwoordelijkheid in de Delftse raad om te voorkomen dat de rekening van de crisis wordt neergelegd bij de mensen met het minste geld. Juist die mensen houden in coronatijd de samenleving draaiend: de supermarktmedewerkers, de zorgmedewerkers, de pakketbezorgers; al die mensen die het afgelopen jaar niet thuis konden werken. Volgens mij moet dat het hoofddoel zijn van de plannen die we nu maken. Hoe gaan we zorgen dat Delft voor iedereen een fijne stad blijft en dat we die ongelijkheid eens verkleinen in plaats van steeds vergroten? Ons voorstel is dat het college gaat kijken of en hoe via de gemeentelijke belastingen of anderszins die ongelijkheid verkleind kan worden. Ik weet al dat dat met de ozb niet kan; dat heeft de wethouder al gezegd.

Maar kijk creatief en kijk naar andere plaatsen, bijvoorbeeld ook naar extra mogelijkheden voor de baatbelasting, de forensenbelasting en de reclamebelasting. Volgens mij kunnen we daar nog van alles mee. Ik wil dus graag de toezegging van het college vragen of het dit wil uitzoeken voor de begroting. De heer VAN RIJN (VVD): Volgens mij is de oproep die de SP doet heel vreemd. Eigenlijk deugt die niet helemaal. Qua lasten zitten we in Delft al ruim voor het landelijk gemiddelde. Qua lasten zitten we op 112%, Ik hoor mevrouw Van Rossum hier zeggen dat de lasten nog verder omhoog moeten. Eigenlijk wil ze dus nog meer Delftenaren in de schulden jagen. Dat is heel vreemd. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Weet de heer Van Rijn ook hoeveel miljonairs er in Delft wonen? De heer VAN RIJN (VVD): Dat weet ik zeker. Ik heb ook genoten van de schenking die laatst is gedaan voor Museum Prinsenhof. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Precies. Het lijkt mijn partij logisch dat we onze maatschappij en hoe wij onze stad inrichten, niet laten afhangen van liefdadigheid en van schenkingen, want we kunnen er niet van op aan dat alle families met miljoenen op de bank dit doen. Dat is namelijk ook niet zo. Dat moeten we dus organiseren. Dat doen wij door maatregelen te 11

nemen om de ongelijkheid te verkleinen, niet door voor alle Delftenaren de lasten omhoog te gooien. Dat laatste is iets wat uw college, met de VVD erin, heeft gedaan. De heer VAN RIJN (VVD): Dit is natuurlijk een heel vaag antwoord. U noemde net concrete voorbeelden van waar de lasten omhoog moeten worden geschroefd. Dat raakt niet alleen miljonairs, maar alle Delftenaren. Ik denk dus dat u uw betoog toch nog even moet herzien. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Absoluut niet, want ik heb niet gezegd dat de gemeentelijke belastingen voor iedereen omhoog moeten. Ik noemde een aantal voorbeelden, zoals de baatbelasting. Die is alleen voor bedrijven en organisaties die gebruikmaken van voorzieningen in de stad. Ik noemde de forensenbelasting. Mensen met een tweede huis in Delft die zo'n belasting zouden moeten betalen, zijn geen mensen op het sociaal minimum. Ik noemde ook de reclamebelasting. Zoals u weet, geldt ook de reclamebelasting niet voor mensen met een krappe beurs, want die maken geen reclame. U moet dus wel goed luisteren. De heer VAN RIJN (VVD): Het is mooi dat ik de SP dan aan mijn zijde vindt om de lasten verder te verlagen. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Dat klopt. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. In de commissie hebben we natuurlijk uitgebreid stilgestaan bij de Kadernota. Er is flink gedebatteerd. Nu zijn eigenlijk alleen de moties aan de orde.

Daar wil ik even bij stilstaan. De motie Rijksgeld voor sociaal domein en de motie Geen bezuinigingen op muziekonderwijs, die het CDA als eerste heeft ingediend, heeft de ChristenUnie van harte mede-ingediend. Dat heeft als achtergrond dat we juist in het debat in de commissie bleven haken en een beetje naar adem moesten happen bij het punt dat de extra 7 miljoen incidenteel in zijn geheel teruggaat naar de algemene reserve, terwijl de jeugdzorg juist zoveel heeft moeten inleveren en wel iets extra's kan gebruiken, want preventie is voor de jeugd van supergroot belang. Om maar eens een cliché te noemen: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Het is dus ook heel goed besteed geld, ook voor de lange termijn. Daarom steunen wij die moties en hebben we die mede-ingediend. Wat de moties over het zwembad en blauwalg betreft, wachten we graag eerst de reactie van het college af. De heer VAN RIJN (VVD): Voorzitter. Als VVD scharen we, hoe lastig het ook is, achter de Kadernota en dienen wij geen moties in. Voor nu beperk ik me tot het geven van een korte reactie op de belangrijkste voorliggende moties, allereerst de motie van het CDA over VAK. Ik heb daar net al iets over gezegd. In 2017 hebben wij een financieel plafond voor VAK afgesproken.

Vorig jaar hebben wij tijdens de begrotingsbehandeling afgesproken dat de wethouder keuzes zou maken binnen zijn eigen portefeuille teneinde een structurele subsidie aan VAK te kunnen verstrekken, want als VVD staan wij voor het voortbestaan van VAK. Bij het herstelplan heeft de wethouder deze integrale afweging gemaakt binnen zijn portefeuille. Helaas heeft hij een bezuiniging aangekondigd op DOK, maar aan de andere kant is in deze Kadernota ruimte gemaakt voor een structurele subsidie van € 150.000 voor VAK. Dit is dus geen bezuiniging. Er wordt juist geld vrijgemaakt. Daarom stemmen wij tegen deze motie van het CDA. Ik wil de wethouder nog een keer vragen of hij net als in de vorige raadsvergadering kan bevestigen dat de structurele subsidie voor VAK geen bezuiniging is maar het resultaat van een integrale afweging binnen zijn portefeuille en dat de reservering van 4 ton ten behoeve van de motie Begrotingssaldo achter de hand niet betekent dat dit zomaar wordt uitgedeeld en wordt gebruikt om bezuinigingen terug te draaien, tenzij daar een keiharde onderbouwing voor is of tenzij er fors meer geld komt vanuit het Rijk. 12

Dan de motie van het CDA over het bestemmen van 7 miljoen euro. Daar is natuurlijk al genoeg over gezegd. Wij hebben de tekorten die binnen het sociaal domein zijn ontstaan, gedicht vanuit de algemene reserve. Het is dan logisch dat die extra middelen vanuit het Rijk terugvloeien in de algemene reserve. Wij neigen er dus naar om ook tegen deze motie te stemmen. Dan de moties van OD en Hart voor Delft ten aanzien van het buitenzwembad. Het zijn natuurlijk hele sympathieke moties. Wij begrijpen ze ook, maar gezien onze financiële situatie moeten we helaas vervelende keuzes maken. We horen wel graag de reactie van het college: hoe kijkt het hiertegen aan? Maar we neigen er nu naar om tegen deze moties te stemmen, hoe sympathiek ze ook zijn. Tot slot de motie Blauwalg. Het is erg vervelend dat het water in de Delftse Hout vaak niet toegankelijk is vanwege blauwalg. We zijn eigenlijk benieuwd welke oplossingen de wethouder hier ziet en of hij hierover in gesprek is met het hoogheemraadschap. We wachten de reactie van het college af. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Van de VVD kan ik me herinneren dat zij een olympisch zwembad in Delft wilde, want toen was er nog het idee dat Nederland de Olympische Spelen zou gaan organiseren. Maar over het buitenbad voor het gewone volk heb ik nooit iets gehoord. Volgens mij bent u dus abuis.

De heer VAN RIJN (VVD): Als VVD staan we ervoor om miljonairs in Delft te houden. Hopelijk komt er binnenkort ook een schenking voor een dergelijk zwembad. Dat zou mooi zijn. De VOORZITTER: Ja, dat zou mooi zijn. Prachtig! We wachten er even op. Mevrouw TIEKSTRA (PvdA): Voorzitter. Iets meer dan een week geleden heb ik in de vorige raadsvergadering al uitgebreid stilgestaan bij de reactie van mijn fractie op deze Kadernota. Daarbij was de kern van mijn verhaal aan de ene kant dat deze Kadernota net als het herstelplan helaas vooral laat zien dat bezuinigen op dit moment noodzakelijk is. Anderzijds heb ik aangegeven dat mijn fractie vooral met spanning de extra middelen afwacht die het Rijk tussen nu en de begroting, die we in het najaar met elkaar zullen bespreken, hopelijk voor ons zal vrijmaken. Daaraan heb ik de nodige zaken gekoppeld die wat mijn fractie betreft dan zeker in aanmerking zouden kunnen komen voor extra investeringen. Ik heb verwezen naar het sociaal domein en met name ook naar investeringen in wijken, Delft voor Elkaar en wijkcentra. Ik heb verwezen naar zaken op het gebied van duurzaamheid en circulariteit en ook de aanpak van onderwijsachterstanden en de toenemende ongelijkheid in onze samenleving, maar daarvoor kunnen we op dit moment bij deze Kadernota helaas nog geen krachtige moties of andere zaken op papier zetten.

We zien dat een aantal andere fracties wel moties en amendementen hebben ingediend. Ik wacht even op de reactie van het college op die moties, waarbij mijn aandacht overigens zeker uitgaat naar de reactie op motie 8.1.5. Ik kom daar later op terug. Mevrouw DE BOER (STIP): Voorzitter. Zoals vorige week aangegeven in de eerste termijn is dit een Kadernota die bij ons allen een gevoel van machteloosheid oproept. Zoals de heer Harinck toen aangaf, vindt STIP het belangrijk om Delft toekomstbestendig te maken. De transitie naar een circulaire samenleving is hier een essentieel onderdeel van. Daar zetten we nu geen stappen in. Daarom zullen we bij de begroting de kosten integraal tegen elkaar kunnen afwegen. Dan hebben we meer duidelijkheid over de toekomstige financiële situatie. Daarom zullen wij niet voor de moties stemmen die om extra uitgaven vragen. We begrijpen de wens van het openluchtzwembad wel. In de zomer hebben we in Delft weinig plekken 13

waar we verkoeling kunnen zoeken. Hopelijk is hier op lange termijn iets voor te vinden. Het is in deze financiële situatie echter onhaalbaar om hier dekking voor te vinden. Dan over de VAK. Wij denken dat het goed is om na te denken over de impact van de verminderde bijdrage. De motie die dit wil onderzoeken, vinden wij dan ook erg sympathiek. Tot slot de motie over het sociaal domein. Ik denk dat ik in mijn interruptie al redelijk duidelijk was. We hebben juist op andere portefeuilles moeten bezuinigen om goede jeugdzorg te kunnen blijven geven. Het zal dus eerst moeten landen in de algemene reserve. Daarna kunnen we kijken hoe we dit integraal weer kunnen verdelen. De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter. Ook voor ons geldt dat we hebben aangegeven dat we als gemeente in een waardeloze situatie zitten. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Voorzitter, ik weet niet of ik mag interrumperen, maar ik had mijn hand opgestoken. De VOORZITTER: Excuus. Ik zag het niet staan. Gaat uw gang, meneer De Wit en daarna mevrouw Gaal. De heer DE WIT (Hart voor Delft): Het is een interruptie op mevrouw De Boer. Zij zegt: het is allemaal leuk en we willen dat ook, maar er is geen geld voor. Maar we hebben net gezien dat er ook voor het Prinsenhof geen geld was. We kunnen de Quote 500 benaderen in Delft. We kunnen fondsen werven.

Waarom zou je het dan niet proberen? Waarom zegt u al gelijk: dat is kansloos? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Mevrouw De Boer, u weet toch dat regeren vooruitzien is? Het wil dus niet zeggen dat het zwembad er dan al is. We moeten er een onderzoek naar doen of het tot de mogelijkheden behoort. Mevrouw DE BOER (STIP): Ik zal eerst reageren op de vraag van mevrouw Gaal. De komende jaren zien wij het nog niet echt gebeuren met een openluchtzwembad. Dan lijkt het ons dus ook niet verstandig om daar nu een onderzoek naar te doen, omdat de situatie in de komende jaren kan veranderen. Dan gooi je eigenlijk een onderzoek weg. In reactie op de vraag van meneer De Wit: ten eerste hebben we ten aanzien van het Prinsenhof een verantwoordelijkheid om dat te renoveren. Daarom hebben we er ook veel geld voor vrijgemaakt. Ten tweede is dat iets wat al jaren loopt en waar we gewoon in moeten investeren. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): U zegt dat we nu investeren in het Prinsenhof, maar wij vinden het ook heel belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in dingen die voor gewone mensen zijn. Wij doen een heleboel voor studenten en voor innovatie. Laten we die innovatie nou ook eens aanwenden voor de gewone mensen in Delft die niet op vakantie kunnen en driehoog-achter in hete huizen zitten met hun kinderen die moord en brand schreeuwen in vakanties.

Elke keer dat het vakantietijd is, zitten we met blauwalg. We kunnen geen kant op. Vandaar de motie Blauwalg, die ik later nog zal toelichten. De VOORZITTER: Mevrouw De Boer, wilt u hier nog op reageren? Ik denk dat dit een statement was. Mevrouw DE BOER (STIP): Nee, dank u wel. De VOORZITTER: Dan zijn we nu toch echt bij de heer Van Vliet.

14

De heer VAN VLIET (GroenLinks): Voorzitter. Bij de vorige behandeling hebben wij aangegeven hoe vreselijk slecht de situatie nu is. Zelfs de dingen die GroenLinks beschouwt als basisvoorzieningen, kunnen we niet eens allemaal op die manier invullen. Op het punt van armoedebestrijding en duurzaamheid zouden we echt graag wat meer doen. Wij hopen dan ook van harte dat er, zodra we de begroting gaan behandelen, net wat meer ruimte is vanuit het Rijk, zodat we daar het gesprek over kunnen hebben. Ik benadruk ook nog maar eens dat corona de verschillen alleen maar groter maakt. Het is niet zo dat de effecten allemaal eerlijk verdeeld zijn over de samenleving. Juist de kwetsbaarste groepen in de samenleving hebben het meest onder de coronacrisis te lijden. Dat is iets wat we moeten aanpakken en er is in Nederland ook een heel breed draagvlak voor om dat aan te pakken. Laten we dat dus ook in Delft zo doen bij het bespreken van de begroting. De heer VAN RIJN (VVD): We horen iedere keer "tweedeling" en zo. De wat rijkere mensen kunnen ook eenzaam zijn. Klopt dat? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Jazeker. Eenzaamheid is ook iets waarvoor je aandacht moet hebben. Ook als gemeente moet je kijken of we daar een rol in hebben en of we daar iets aan kunnen doen, zeker. Dat brengt me bij de moties. Over het buitenzwembad horen wij graag het college.

Het is ook voor ons iets wat we supergraag willen en wat ontzettend belangrijk is voor de stad, maar in het verleden is al gezegd dat het maar voor enkele dagen in het jaar is en dat de exploitatie duur is. Dan is dit op dit moment, waarop we weinig geld hebben, niet het meest logische om ermee aan de slag te gaan. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Meneer Van Vliet, u weet toch ook dat er diverse manieren kunnen zijn om zo'n buitenzwembad ook op andere manieren te gebruiken? We kunnen er in de winter misschien een ijsbaan op maken of iets dergelijks. Wat vindt u daarvan? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Ik vind het hartstikke goed. Dat zou ik heel erg mooi vinden. Bij zwembaden speelt dat juist de exploitatie heel erg veel geld kost. Op het moment dat daar een oplossing voor is … Er zijn gemeenten waar dat door inwoners van de stad gedaan wordt, waardoor de kosten heel erg gedrukt worden. Wie weet zou zoiets ook in Delft eens kunnen gebeuren. Dat zou fantastisch zijn. Wat de motie over VAK betreft: GroenLinks draagt VAK een enorm warm hart toe. Het is echt een essentiële voorziening voor de stad. Wij hebben in maart een hier breed gedragen motie ingediend om nog eens heel goed te kijken naar de bezuinigingen op die dingen die de sociale basis van de stad juist versterken. Wij gaan ervan uit dat ook VAK daarbij hoort.

Dat is in die motie niet met naam en toenaam genoemd, maar wij willen het college toch vragen of het ook VAK bij de behandeling van die motie betrekt. De heer VAN RIJN (VVD): Misschien heb ik het niet bij het rechte eind, maar ik hoor weer zeggen dat de structurele subsidie die we nu voor VAK aankondigen, een bezuiniging is. Daar bent u het toch niet mee eens? Dit is toch gewoon een intensivering in VAK? De heer VAN VLIET (GroenLinks): Bij de vorige begroting is bij al deze activiteiten, eigenlijk ongeacht welke activiteit het is, gewoon de kaasschaaf gehanteerd. We moeten echt kijken wat dat betekent voor deze activiteiten. Dat geldt ook voor VAK. Tot slot het sociaal domein. Ook daar hoor ik graag de reactie van de wethouder, maar vooralsnog komt het er natuurlijk op neer dat we middelen vanuit de algemene reserve juist voor dit doel inzetten. Dat moeten we dus eerst vergelijken met het bedrag dat we nu van het Rijk gaan krijgen. 15

Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Ik reageer op de laatste opmerking van de heer Van Vliet. Het erge is dat mijn geheugen me gewoon in de steek laat. Waarom wilde ik ook alweer reageren? De VOORZITTER: Dat heb ik ook weleens. Ik herken het. Denk er rustig over na. U spreekt meneer Van Vliet nog wel gedurende de rest van de vergadering. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Ja, ik kom er straks nog wel achter. Mevrouw BEL (D66): Voorzitter. Mevrouw Van Rossum zei het al: de Kadernota is eigenlijk weinig politiek. Hoe komt dat? Dat komt eigenlijk doordat we geen geld hebben om keuzes mee te maken en om mee te sturen. Dat is eigenlijk precies wat volgens mij alle gemeenten na aan het hart ligt: we hebben als lokaal bestuur eigenlijk nog maar weinig te kiezen. Ik vind het dan wel mooi om te constateren dat we met z'n allen hebben gezegd: tot hier en niet verder. Er zitten dus geen verdere bezuinigingen in en we hebben zelfs voor een aantal dingen geld weten vrij te maken om er toch nog in te blijven investeren. Ik pik er even een paar uit: het fietsbeleid, de buitensport, de jeugdpreventie, maar ook de onderwijshuisvesting en natuurlijk het Prinsenhof. Laten we dus constateren dat we in een hele vervelende, nare situatie zitten, maar dat we gezien de situatie eigenlijk toch best veel hebben weten te bereiken.

De motie van mevrouw Van Geenen vraagt: kunnen we het geld dat we nu in eerste instantie incidenteel krijgen voor het sociaal domein, voor de jeugdzorg, ook daarvoor inzetten? Meneer Van Vliet gaf het eigenlijk al glashelder aan: dat geld hebben we geleend uit de algemene reserve, omdat we niet verder wilden bezuinigen op de jeugdzorg. Dat is terecht, want je kunt niet tegen kinderen zeggen: het is nu op; je krijgt geen jeugdzorg meer. Dat hadden we dus al uitgegeven. Als dit nu uit het Rijk komt, is het logisch dat het geld teruggaat naar ons spaarpotje, waar we dat geld uit hadden geleend. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Als u een spaarpotje heeft waar u al dat geld uit heeft gehaald, kunt u een aantal dingen niet meer doen, bijvoorbeeld bepaalde boodschappen. Als dat geld weer terugkomt in uw spaarpotje, heeft u dan niet het idee: nu kan ik bepaalde boodschappen toch weer wel doen? De VOORZITTER: Mevrouw Van Rossum wil ook interrumperen. Mevrouw Bel, u kunt het spaarpotje vast wel onthouden. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Volgens D66 is de Kadernota niet politiek omdat we geen geld of weinig geld hebben in de gemeente Delft. Dan wil ik u toch vragen wat wij hier zitten te doen. Moeten we dan in tijden van bezuinigingen niet stoppen met raadsvergaderingen als het allemaal niet politiek is? Mevrouw BEL (D66): Ik reageer eerst op de vraag van mevrouw Van Rossum.

Ja, dat zou je haast zeggen. Dat gevoel bekruipt mijn fractieleden af en toe ook wel. Misschien zou het ook een aardig statement naar het Rijk zijn als we zouden zeggen: dan kunnen we eigenlijk net zo goed stoppen met vergaderen, want we hebben niets te kiezen. Deels deel ik uw gevoel dus wel. Mevrouw Van Geenen, dat spaarpotje hebben we niet voor niks. Als we voor iets belangrijks even niet genoeg geld hebben, lenen we dat eventjes uit het spaarpotje. Het gaat natuurlijk wel om structurele lasten. Als je in een maand geld tekortkomt en als je dat even leent uit je spaarpot, is het, als er dan weer geld binnenkomt, wel handig om dat weer terug te doen in het spaarpotje. Als je dat niet doet, blijft het probleem zich voordoen. 16

Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Ik vind het toch wel heftig dat D66 dus echt vindt dat we hier vanavond voor niks zitten en dat we in een tijd van weinig geld eigenlijk niet zouden hoeven te vergaderen omdat er geen politiek is. Ik ben het daar niet mee eens. Volgens mij is politiek veel meer dan alleen maar geld verdelen. Ik wil dus nog even opmerken … De VOORZITTER: Interrupties zijn kort en krachtig, mevrouw Van Rossum. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Ja, maar dat ben ik ook, voorzitter. De VOORZITTER: Nee hoor, u bent lang. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Als u me de hele tijd onderbreekt wel. De VOORZITTER: Nee, nee. Mevrouw VAN ROSSUM (SP): Ik wil het punt maken dat deze Kadernota niet politiek is omdat die niet politiek gemaakt is, omdat er geen keuzes in voorliggen en omdat niet duidelijk is hoe ze uitgewerkt wordt en niet omdat we weinig geld hebben. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Ik wilde eigenlijk weg van het voorbeeld van het spaarpotje, maar het blijft een leuk voorbeeld. Als je denkt dat je geld tekort hebt omdat je spaarpot helemaal leeg is, ga je bezuinigen. Als je spaarpot weer helemaal vol is, doe je niks; dat is wat er nu gebeurt. Ik vraag me dus toch af of D66 de jeugdzorg op een laag pitje wil houden of toch de kans wil grijpen die we nu krijgen door extra middelen van het Rijk, want die blijken toch steeds het antwoord op alles.

De VOORZITTER: Mag ik u allen erop wijzen dat interrupties kort en krachtig zijn? De heer VAN RIJN (VVD): De Kadernota is hoogst politiek. We maken juist keuzes over hoe om te gaan met schaarse middelen. Mevrouw BEL (D66): Dank u wel, meneer Van Rijn, voor dat antwoord. Ik wil toch nog even iets corrigeren, mevrouw Van Rossum. Ik vind niet dat we hier voor niks zitten, maar ik vind wel dat het schrijnend zou zijn als dat zo was en dat het dus een mooi statement naar het Rijk zou zijn. De heer Van Rijn heeft dat kernachtig samengevat: politiek is hier is dat we zeggen hoe we omgaan met de beperkte middelen die we hebben. Dat is natuurlijk ook politiek. In de richting van mevrouw Van Geenen: we hebben niet bezuinigd op het sociaal domein. We hebben juist geld uit ons spaarpotje gehaald om niet te hoeven bezuinigen. Mevrouw VAN GEENEN (CDA): Sorry, maar ik heb niet gezegd dat we bezuinigen op het sociaal domein. Ik zeg dat we de extra inkomsten van het Rijk niet benutten. Daar gaat onze motie over en daar gaat ons bezwaar tegen de inbreng van D66 over. Ik stop er nu mee, want anders duurt het allemaal te lang. De VOORZITTER: Prima, helder. Point taken, van uw zijde in ieder geval.

Mevrouw BEL (D66): Mevrouw Van Geenen vindt dat er meer geld naar het sociaal domein moet dan … De VOORZITTER: Mevrouw Bel, ik geef u zo het woord nadat ik de heer Van der Woerd zijn interruptie heb laten doen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De redenering, niet alleen van D66, dat het geld juist in tijden van financiële nood terug moet naar de algemene reserve, bevreemdt de 17

ChristenUnie zeer. Waarom heb je potjes vet gekweekt? Juist om die te gebruiken in tijden van nood. Waar zitten we nu in? In tijden van financiële nood. Mevrouw BEL (D66): Eén reactie op beide interrupties: dat is precies wat we gedaan hebben. We hebben dat potje ingezet in tijden van nood, toen we een tekort hadden voor de jeugdzorg. Nu krijgen we gelukkig geld vanuit het Rijk, vooralsnog voor één jaar, omdat het Rijk inziet dat we een tekort hadden. Het kan dus weer terug, zodat we bij de volgende tegenvaller die we hebben, gewoon weer een potje hebben. De VOORZITTER: Oké, mensen, dit nu echt voldoende bediscussieerd. Mevrouw BEL (D66): Dat lijkt mij ook. De VOORZITTER: Mevrouw Bel gaat haar betoog afronden. Mevrouw BEL (D66): Ik was inmiddels bij de VAK beland. De heer Van Rijn had al keurig uitgelegd dat we na het geld dat we een aantal keren incidenteel, dus vanuit het spaarpotje, hadden bijgelegd voor de VAK, nu structureel ruimte hebben gevonden. Dat is dus mooi. Natuurlijk kan ik, net als heel veel collega's voor mij, nog tientallen dingen bedenken waar de stad mooier, beter en fijner van zou worden. Dat zijn ook wel noodzakelijke dingen. Mevrouw Tiekstra heeft een aantal mooie dingen opgesomd rondom armoedebestrijding en de heer Van Vliet noemde mooie dingen rondom circulariteit.

De heer Van Rijn heeft op zijn lijstje ongetwijfeld ook nog staan dat de lasten weer omlaag moeten. Zo kan ik een heel lijstje bedenken, maar we hebben nu eenvoudigweg het geld niet. Ik sluit me dus aan bij de opmerking van mevrouw Tiekstra: we hebben heel veel mensen, maar voor nu dienen we geen moties in, omdat dit op dit moment het beste is wat we kunnen doen. Wethouder BRANDLIGT: Voorzitter. Ik zal ook proberen om het kort te houden. Ik ga eerst in op het hekje om het sociaal domein. Degenen die langer in de raad zitten, weten dat dat het hekje van Hekker was. Dat hekje was er vooral om te voorkomen dat geld dat bedoeld was voor het sociaal domein, voor andere zaken werd ingezet. Op dit moment is de situatie dat wij jaarlijks ruim 20 miljoen uit de algemene middelen bijfinancieren bij het sociaal domein. Het hekje werkt nu dus vooral de andere kant op: er gaat heel veel geld in het sociaal domein. Ik denk dat dat hekje in die zin nu even een andere betekenis heeft. Op de specifieke jeugdgelden zal wethouder Harpe straks ingaan. De SP roept nog een keer op om andere creatieve manieren te verzinnen om toch iets aan herverdeling van inkomen te doen; ik zeg het even in mijn woorden. Ik begrijp uw wens en ik begrijp ook waar die vandaan komt. Maar nee, dat gaan we toch niet doen.

In de eerste plaats moeten we ons als gemeente inderdaad niet op het gebied van inkomenspolitiek begeven. Ten tweede zijn al deze mogelijkheden maar hele kleine sturingsmogelijkheden op het veel grotere probleem. We gaan dan dus net doen alsof we het zouden kunnen oplossen. Ik denk dat dat niet het geval is en het kost natuurlijk ook heel veel tijd om het allemaal uit te zoeken. Daarnaast denk ik dat het uiteindelijk gewoon nog steeds niet mag. Over de motie Blauwalg ben ik een beetje in verwarring, want ik hoorde mevrouw Gaal zeggen dat zij die later zou toelichten. Ik vraag me af bij welk agendapunt dat dan is of dat de motie toch bij dit agendapunt hoort, want de motie is hierbij ingediend. Is het de bedoeling dat ik nu op die motie reageer of wordt de motie later nog toegelicht? De VOORZITTER: De motie is door andere raadsleden in ieder geval wel toegelicht. Ik kijk even naar mevrouw Gaal.

18

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik wilde het eigenlijk in de tweede termijn doen, omdat ik wilde luisteren naar de reactie van de wethouder over het buitenzwembad en de blauwalgen. Ik dacht: dan kom ik daar even op terug. Wethouder BRANDLIGT: Oké, dan reageer ik er alvast op; dat lijkt mij het handigst. Omdat deze motie was ingediend, heb ik alvast contact opgenomen met het hoogheemraadschap om het daarmee even hierover te hebben; dat leek mij de snelste manier. Het eerste goede nieuws is dat er op dit moment al geen blauwalg meer is in de Grote Plas. De Grote Plas is dus weer vrijgegeven. Het tweede wat het hoogheemraadschap zei, is eigenlijk veel belangrijker: dit is op dit moment de best scorende zwemwaterlocatie die het hoogheemraadschap beheert. De Grote Plas is dus de schoonste van alle zwemwaterlocaties. Het derde punt is eigenlijk nog belangrijker. Er vindt op dit moment vegetatieontwikkeling plaats in delen van de Grote Plas waar die eerder nog niet was en ook op dieptes waar die eerder nog niet was, namelijk op een diepte van 3 meter. Waarom is dat nou belangrijk? Het lijkt zo te zijn dat het door ons gekozen spoor, namelijk het verbeteren van de ecologische kwaliteit, begint te werken. Het heeft wat tijd nodig, maar het lijkt nu daadwerkelijk aan te slaan.

Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Natuurlijk is er nu geen blauwalg, want het is nu niet zo heet; 1 + 1 = 2. Daarnaast is het zo dat die nieuwe methode, Flock en Lock, ervoor zorgt dat de bol van blauwalg samenklontert. Er wordt een fosforverbinding overheen gegooid, zodat die blauwalg geen eten meer heeft om te kunnen groeien. Natuurlijk is er ook in andere natuurplassen onderzoek gedaan. Daaruit blijkt inderdaad dat er begroeiing moet komen en dat dat een heleboel ellende kan oplossen, maar niet alles, want we hebben in de Grote Plas van onze Delftse Hout ook een ijzertekort. Dat ijzertekort ontstaat ook weer door al dat soort dingen samen. Het is een ecologisch boeltje dat elkaar in stand houdt. Maar u kunt nu zeggen dat er helemaal geen blauwalg is. Dat klopt; ik ben er afgelopen week geweest en ik zag er kinderen zwemmen, maar als het heel erg heet wordt, geef ik u op een briefje dat het er dan weer is. Als er dan geen zwembad mag komen omdat er geen geld is en als het allemaal dan zo moeilijk is, laten we dan in ieder geval zorgen dat er een onderzoek komt naar dat Flock en Lock in onze Plas. Daar hebben wij als inwoners gewoon recht op. Ik vind ook dat het college een zorgplicht heeft. Wethouder, laat dat Flock- en Lockonderzoek alstublieft doorgaan. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Gaal. U heeft op dit punt gelijk een deeltje van uw tweede termijn gehad.

Wethouder BRANDLIGT: Dit is overwogen. Flock en Lock is helemaal niet zo nieuw. Het wordt al heel wat jaren gebruikt, ook onder andere namen. De methode is ook overwogen voor de Grote Plas, maar daar is om een aantal redenen van afgezien. Het is namelijk ook een incidentele methode: het geeft geen structurele oplossing. Het moet fosfaten binden en die gaan dan naar de bodem zakken. Juist in onze Grote Plas zit nog best veel bagger op de bodem. Daar zakken die vlokken vervolgens in en dan wordt de werkzaamheid gelijk weer tenietgedaan. Het is dus een vrije dure methode, die in de omstandigheden van onze Grote Plas ook nog beperkt zal werken, want dan zou de Grote Plas eerst op grotere diepte helemaal uitgebaggerd moeten worden. Dat is een hele, hele dure operatie. Er is toen dus bewust voor gekozen om dat spoor niet te kiezen. In plaats daarvan hebben we wel een aantal keren waterstofperoxide toegevoegd. Dat is ook een methode om blauwalg weg te krijgen. Dat is een biologisch afbreekbare methode; dat is deze flock- en lockmethode niet, want dat zijn stoffen die permanent in het water blijven zitten; althans, ze blijven op de bodem liggen. We hebben er uiteindelijk op grond van verschillende overwegingen dus voor gekozen om het spoor op te gaan van de ecologische verbetering.