Brief Heemschut aan wethouder d d 15 10 2023

Aan: College van Burgemeester en Wethouders gemeente Delft T.a.v. wethouder F. van Vliet Via: fvvliet@delft.nl en contactformulier

Den Haag, 15 oktober 2023 Betreft: Hernieuwd verzoek de Diagoonwoningen, Gebbenlaan 32 t/m 39 als monument aan te wijzen Ref. onze aanvraag d.d. 17 januari 2019 Uw reactie d.d. 18 juni 2019

Geacht College,

Aanleiding en achtergrond In 2019 hebben wij, Erfgoedvereniging Bond Heemschut, i.c. Heemschut Zuid-Holland, correspondentie met u gewisseld naar aanleiding van onze aanvraag de status van gemeentelijk monument toe te kennen aan de Diagoonwoningen van architect Herman Hertzberger. Helaas heeft u destijds gemeend deze aanvraag te moeten afwijzen om de volgende beleidsmatige redenen: “Een dubbele bescherming (zowel als gemeentelijk monument en CHW vinden wij voor nu in ons streven om onnodige regeldruk en overbodige administratieve lasten tegen te gaan, overbodig.”

Het verzoek werd daarmee terzijde gelegd, maar wel kondigde u aan bezig te zijn met onderzoek dat moet leiden tot een nieuw monumentenbeleid dat zal uitmonden in de selectie van panden vanaf 1970. Heemschut ziet daarin een opening om u nu opnieuw te vragen een gepaste monumentenstatus toe te kennen, wetende dat overal in Nederland gemeenten bezig zijn met de inventarisatie van waardevolle panden.

Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Commissie Zuid-Holland | Cornelis Jolstraat 95 | 2584 EN Den Haag | Zuid-Holland@heemschut.nl |www.heemschut.nl

Motivatie: Delft – inspirerend werkklimaat TU Delft heeft met zijn Technische Universiteit en de Faculteit Bouwkunde in het bijzonder, de bakermat in huis van stromingen in de naoorlogse periode, die in hoge mate het architectuurlandschap hebben bepaald. Vele generaties architecten zijn opgeleid in een bijzonder inspirerend werkklimaat, waarbij grote namen als Aldo van Eyck, Herman Haan en Herman Hertzberger moeten worden genoemd. In een publicatie van Christien Brinkgreve uit 2021 wordt die bloeiende periode van discussie, debat, leven en ontmoeting opnieuw opgeroepen door een schets vanuit Hertzbergers visie over hoe architectuur kan bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving van mensen, door de uitnodiging zich die ruimte eigen te maken en door de geboden flexibiliteit tot aanpassing aan de behoeften van verschillende levensfasen en gezinssamenstellingen. Gezien uw nauwe banden met de TU vragen wij u deze bijzondere periode in uw monumentenbeleid te markeren met de aanwijzing van de monumentenstatus aan de Diagoonwoningen van Herman Hertzberger. Alle inhoudelijke argumenten uit onze brief van 2019 staan nog steeds. Daarenboven is de RCE bezig met een inventarisatie van panden uit deze periode die een uitzonderlijke status verdienen. Wij vragen de gemeente Delft – los van regeldruk en andere argumenten – een nieuwe geactualiseerde afweging te maken.

Stedenbouwkundige ontwikkelingen – bredere optiek op de waarde van erfgoed De Diagoonwoningen zijn gebouwd in de wijk Buitenhof, de tweede grootschalige uitbreidingswijk van Delft. Ook deze wijk zal de komende decennia geconfronteerd worden met herstructurering als gevolg van groot onderhoud en het opwaarderen van gebouwen, infrastructuur en openbare (groene) ruimte. Nu deze wijken mogen rekenen op een toenemende belangstelling en (her)waardering is er een voorzichtig begin van een debat over wat als waardevol modern erfgoed moet worden beschouwd. Sinds de ratificering van het Verdrag van Faro, waarin de sociale dimensie van erfgoed wordt benadrukt, is een breder erfgoedconcept noodzakelijk naast de louter cultuurhistorische overwegingen. In bijlage bij deze brief sturen wij u daartoe een actuele waardenbenadering van de Diagoonwoningen, die door architect Robert von der Nahmer is opgesteld tegen de achtergrond van het essay van het Planbureau voor de Leefomgeving, getiteld “Erfgoed als leefomgevingswaarde. Een referentiekader voor de dialoog over de waarde van het bestaande bij ruimtelijke ingrepen”.

Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix

Verzoeken aan het College In bovengenoemde waardenbenadering wordt ingegaan op de klassieke waardenstelling die gericht is op bevriezing van kwaliteit versus de bijzondere kwaliteit van mogelijke verandering, waartoe deze woningen uitnodigen. Die veranderlijkheid is geen absolute waarde, daar zitten grenzen aan. Wij vragen u in overleg met de RCE die grenzen te verkennen en tot een gepaste bescherming en waardering over te gaan. Erfgoedvereniging Heemschut is voornemens deze hernieuwde monumentaanvraag ook zelf aan te melden bij de RCE, in de hoop en verwachting dat deze Diagoonwoningen op landelijk niveau uitgetild worden boven de vele voorbeelden van goede naoorlogse stedenbouw. De flexibiliteit en de levensloopbestendigheid maakt ze nog steeds geliefd bij bewoners. De Diagoonwoningen zijn bij uitstek geschikt als inspiratiebron voor het vinden van oplossingen voor de woonbehoeften van deze tijd. Internationaal staan deze woonhuizen van Herman Hertzberger al geruime tijd als iconische woonhuizen aangeschreven. In het vertrouwen dat u in bovengenoemde overwegingen genoeg aanleiding vindt om uw aanwijzingsbeleid voor Post65 erfgoed in Delft te markeren met een gepaste waardering van de visie en ontwerpkwaliteit van het werk van Herman Hertzberger, ziet Heemschut uw reactie met belangstelling tegemoet.

Met vriendelijke groet, namens de Provinciale Commissie Heemschut Zuid-Holland

Voorzitter

Bijlage: Waardenstelling erfgoed als leefomgevingswaarde - Robert von der Nahmer, Brief Heemschut Zuid-Holland, 17 januari 2019 Brief College Delft, 18 juni 2019 Afschrift: College van Bestuur TU Delft via bestuurssecretaris A.R.Groenhof@tudelft.nl Rijksdienst Cultureel Erfgoed via info@cultureelerfgoed.nl

Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix