Brief Delfts Overleg Bewonersbelangenvereniging (DOBB) over groei studentenaantallen 5457521

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Delft Postbus 78 2600 ME Delft Cc Gemeenteraad Cc College van Bestuur van de TU Delft Delft, 6 maart 2023 Betreft: plannen van de TU Delft voor een mogelijke groeistrategie

Geacht college, Medio september 2022 lazen we in de media de plannen van de TU Delft voor een mogelijke groeistrategie. De TU wil een scenario van groei naar 40.000 ingenieursstudenten door middel van een multicampusstrategie nader verkennen. Met stakeholders wil de universiteit gezamenlijk gedachten, kansen en risico’s van dit scenario in kaart brengen. Inmiddels lezen we in de Delta, het universiteitsblad van de TU Delft, dat de consultatieronde is afgerond, en dat de plannen verder uitgewerkt worden in acht commissies (Commissies gaan adviseren over toekomst van TU (tudelft.nl)). De bewoners van Delft zijn bij deze verkenning niet als stakeholder meegenomen. Mede daarom deze brief. We zien de druk op de stad van de universiteit de laatste jaren veel te groot geworden, met alle negatieve gevolgen van dien. Voor ons is een verdere groei van de TU Delft via een multicampusstrategie alleen acceptabel als daardoor de druk op de stad vermindert. Daarvoor geven we u graag wat voor ons randvoorwaarden zijn mee; we vragen u die in gesprekken met de TU Delft en uw eigen beleidsontwikkeling en besluitvorming mee te nemen. De druk op de stad Wij ervaren dat de druk van de universiteit op de stad Delft de laatste jaren enorm is toegenomen.

In 15 jaar tijd is het aantal studenten verdubbeld, en het aan de stad beloofde maximum van 25.000 studenten is met ruim 27.000 TU studenten inmiddels ruim overschreden. Naast studenten is bovendien het aantal buitenlandse promovendi dat aan de TU verbonden is fors toegenomen (in 5 jaar tijd een groei naar 3000). En hiernaast zien we een groeiende groep andere expats, die tijdelijk bij onderzoek wordt ingezet, van de TU Delft maar ook bij aan de TU Delft gelieerde bedrijven. Bovendien zijn er op de campus ook in de afgelopen 15 jaar twee hogescholen bij gekomen. Doordat een groot deel van de groei internationale instroom betreft voor wie thuis blijven wonen geen optie is, is de druk op woonruimte in de stad extra toegenomen. Voor ons als gezamenlijke bewonersorganisaties is de grens van de omvang van de TU Delft al lang bereikt. Het zijn van een universiteitsstad heeft vele positieve effecten en de TU met zijn ecosysteem en levendigheid maken mede Delft. Maar door de grote studenten/expats

aantallen nemen de negatieve effecten meer en meer in gewicht toe: 1) We zien dat woningen niet meer beschikbaar zijn voor andere groepen woningzoekenden 2) We zien straten en wijken met een eenzijdig populatie naar leeftijd en sociale structuur, wat leidt tot verlies aan sociale cohesie en veel overlast 3) We zien dat voorzieningen in de stad onder druk staan en we zien overlast in de openbare ruimte. Ad 1) De gevolgen voor de woningvoorraad: •

•

•

de druk op de woningvoorraad in Delft is zeer hoog: DUWO en commerciële huisvesters als Xior, Camelot en Studenthotel blijken niet in staat en of bereid om voldoende huisvesting voor studenten en promovendi en expats te realiseren. Wachtlijsten bij DUWO zouden voor Delft al opgelopen zijn tot gemiddeld 56 maanden, schrijft de Delta begin februari. Daardoor is er al jaren een veel te grote druk om de bestaande voorraad te gebruiken voor de huisvesting van studenten, promovendi en expats. Voor Delftse jongeren is er al geen plaats meer. Schaarse eengezinswoningen zijn en worden nog steeds verkamerd en opgedeeld. Het inmiddels ingevoerde beleid van de gemeente om de woningvoorraad te beschermen tegen verdere verkamering en opdeling van woningen in kleine appartementen (geliefd bij investeerders om aan buitenlandse studenten, promovendi en expats te verhuren) kan door het onvoldoende aanbod van DUWO en andere aanbieders niet voorkomen dat nog steeds woningen worden onttrokken, en gekocht door vermogende ouders (nu - op papier - voor de huisvesting van 1 of 2 studenten) en dat niet-woningen en woningen boven winkels of bedrijven worden verkamerd of opgedeeld. In een aantal gevallen worden reeds verkamerde panden verder opgedeeld in meer wooneenheden.

Tegelijkertijd wordt het woningtekort niet opgelost, niet voor studenten en zeker niet voor Delftse jongeren, terwijl het aanbod van kamers en kleine appartementen alleen maar duurder en van mindere kwaliteit lijkt te worden. De behoefte aan deze woonruimte neemt met de jaarlijks groeiende studenten- , promovendi- en expatsaantallen immers alleen maar toe.

Ad 2) Sociale cohesie onder druk en overlast door grote aantallen bewoning door studenten en ex pats •

•

•

In sommige delen van de stad is de sociale cohesie weg, aan de TU verbonden passanten zijn de dominante bewoners geworden, soms overheersen deze qua aantallen de andere bewoners. Gevolg is verdere druk op de leefbaarheid in verschillende wijken van de stad. In bijvoorbeeld de Simonsstraat zijn inmiddels zo veel studentenhuizen dat het een soort uitgaansgebied begint te worden, waar reguliere woningen zelfs nauwelijks meer te verkopen zijn. Op plekken waar studentenvoorzieningen en sociëteiten in een woongebied liggen, is steeds vaker sprake van overlastsituaties. Hetzelfde geldt voor een aantal studentenhuizen, zeker in gebieden waar de sociale cohesie zoek is: het gaat dan om geluidsoverlast, maar ook vervuiling van de openbare ruimte, drugsgebruik, bedreiging van buren, straatintimidatie, etc

Ad 3) Voorzieningen onder druk en overlast in de openbare ruimte

•

•

•

Toegangswegen naar de campus zijn op diverse momenten van de dag zodanig overbelast dat steeds vaker gevaarlijke situaties ontstaan: fietspaden zijn te smal, worden toch in beide richtingen gebruikt; vaste bewoners moeten vaak in tegengestelde richting rijden, richting station om naar het werk te gaan of met kinderen naast zich op de fiets richting de scholen. Dit wordt ook steeds gevaarlijker. In de weekenden is de stationsfietsenstalling overvol met fietsen van studenten (en medewerkers van de TU Delft) zodat er voor andere inwoners van Delft geen plek meer is en veel meer reistijd moet worden ingecalculeerd omdat te voet of met de bus naar het station moet worden gereisd, en de grote gratis fietsenstalling zijn oorspronkelijke functie niet meer kan vervullen. Stoepen zijn in delen van de stad ontoegankelijk door geparkeerde fietsen van studentenhuizen, straten in het kernwinkelgebied staan vol met fietsen.

Een verdere groei van de TU Delft in Delft is voor ons niet acceptabel. We vinden dat de studentenpopulatie van de TU in Delft weer terug moet naar de nog maar onlangs met de stad afgesproken maximaal 25.000 studenten, en dat ook de Delftse populatie expats omlaag moet. Een multicampusstrategie als oplossing? We zien in de door de TU Delft nu gepresenteerde multicampusstrategie, waarbij onderwijs en onderzoek van de TU Delft deels elders gaat plaatsvinden, mogelijkheden voor het terugbrengen van het te grote aandeel studenten en expats in Delft, en het verlichten van de druk op de stad. Maar we zien ook risico’s. Voor ons is het van groot belang dat aan een aantal voorwaarden wordt voldaan door de TU Delft en de gemeente Delft indien deze groeistrategie wordt gevolgd: Voorkomen dat ondanks deze strategie de studentenaantallen in Delft toch groeien • •

• •

Het realiseren van nieuwe campussen op voldoende afstand van Delft en het daarheen verplaatsen van opleidingen en faculteiten (inclusief onderzoek). Het realiseren van deze andere campussen buiten Delft is wat ons betreft topprioriteit en gaat vóór het werven van nieuwe studenten. Dat betekent een rem op het aantal nieuwe studenten voor de komende vijf à tien jaar, tot die andere locaties beschikbaar komen. De opleidingen op de nieuwe campussen moeten in zijn geheel worden gegeven op de betreffende campus, en niet deels op de Delftse campus. De andere campussen moeten zodanig worden ingericht dat de uitwonende studenten van de betreffende opleidingen en de betrokken promovendi en expats die er onderzoek doen in die betreffende stad gaan wonen, en niet in Delft.

Studentenwoningen op de campus als kans voor ontkamering in overbelaste buurten • •

Op de campus zowel grond voor woningen die gebouwd worden door studentenhuisvesters, als grond voor andere partijen die willen beleggen in studentenwoningen ter beschikking te stellen. Nieuwe studentenwoningen op de Delftse campus (ook onzelfstandige) dienen ook en vooral gerealiseerd te worden om ontkamering op overlastgevende plekken in de stad mogelijk te maken en woningen vrij te spelen voor andere doelgroepen.

•

Gemeente, TU Delft en studentenhuisvesters moeten samen een strategie opstellen om deze ontkamering te kunnen laten plaatsvinden, bijvoorbeeld door het instellen van een opkoopfonds dat de woningen weer voor de reguliere woningmarkt beschikbaar maakt.

Voorzieningen op de campus om woonmilieus elders te ontlasten • •

Op de campus moet ook grond ter beschikking worden gesteld voor de realisatie van voorzieningen (horeca). Ook voor studentenverenigingen zou er plaats op de campus moeten zijn.

Verbeteren van de ontsluitingsroutes • • •

•

Aanpakken van de overbelasting op de routes door en naar de campus, door betere ontsluiting van de TU wijk en meer woningen voor studenten en expats op de campus zelf. Te smalle fietspaden zorgen voor onveilige situaties; een verbreding van de belangrijke fietspaden en betere handhaving van eenrichtingsverkeer kan de onveiligheid beperken. Een veel betere verbinding met Station Delft Campus: dit station zal zijn naam eer aan moeten doen en een betekenisvolle rol moeten vervullen met het spreiden van de reizigersstromen, wat betekent dat het station OV verbindingen en betere fietsen looproutes krijgt naar de campus. Het (vracht)autoverkeer rond de TU wijk zou als hoofdroute de route langs het westelijk deel van de campus moeten volgen, via de Heertjeslaan (maak van de ring een U), om gevaarlijke kruisingen te beperken.

Aanpakken van het fietsparkeerprobleem •

• •

•

In de fietsenstallingen op de stations moet weer ruimte komen voor kortparkeerplaatsen, ook in de weekenden en in de vakanties, juist ook in de eerste stalling, door bijvoorbeeld een maximale stallingstijd van 24 uur in deze stalling; de gemeente moet hiervoor met de NS in gesprek gaan. Om ruimte vrij te spelen in de stationsstalling, zou de TU voor de vakantieperiode studenten een aantrekkelijk alternatief in de vorm van een veilige zomerstalling op de campus kunnen bieden. In samenwerking tussen TU Delft, gemeente Delft en studentenhuisvesters dienen fietsparkeervoorzieningen bij studentenhuizen (zo mogelijk inpandig) verbeterd te worden, en gestimuleerd dat er daadwerkelijk gebruik van wordt gemaakt. Wrakken moeten sneller worden weggehaald. De TU zou op de campus ruimte ter beschikking moeten stellen voor een fietsdepot, zodat de capaciteit van fietsdepot Haaglanden niet meer een reden kan zijn om wrakken elders in de stad te laten staan, en wrakken sneller kunnen worden afgevoerd.

Bewonersorganisaties als volwaardig stakeholder •

Bewoners(organisaties) moeten als volwaardig stakeholder gezien worden en overeenkomstig deel van het overleg uitmaken.

Samenvattend: Een verdere groei van de TU Delft via een multicampusstrategie is voor ons alleen acceptabel als daardoor de druk op de stad Delft vermindert. Van zowel de gemeente Delft als de TU Delft verwachten we een serieus commitment om dat waar te maken, en niet alleen woorden maar ook daden. Te lang is sprake geweest van passiviteit, en werden de negatieve effecten van de enorme groei van studenten- en expatspopulatie onvoldoende serieus genomen en gekozen voor pappen en nathouden. Zes voorwaarden om de druk van de TU op de stad substantieel te kunnen verminderen, hebben we hierboven uitgewerkt. We zijn benieuwd naar de reactie van het college van B&W van de gemeente Delft op deze voorwaarden. We vragen u verder in de gesprekken met de TU Delft deze voorwaarden in te brengen, in het belang van een ook op de langere termijn leefbare stad. Met vriendelijke groet, Delfts Overleg Bewonersbelangenorganisaties (DOBB) i.o. (in alfabetische volgorde) M.E.J. Heesen F.C.M. Postma W. van Treuren M. Venema R.M. Stikkelman Collectief E.F van Hunnik J.J van der Veen D. van Seters

Belangenvereniging Binnenstad Noord Buurtvereniging Delftzicht Bewonersvereniging Heel Tanthof Delft Belangenvereniging Olofsbuurt-Westerkwartier Delft Belangenvereniging Oude en Nieuwe Delft Buurtstichting Rode Feniks Belangenvereniging TU Noord Belangenvereniging Voorhof II West Belangenvereniging Zuidpoort

Contactgegevens: Maartje Martens via tunoord@gmail.com en 0619961415