Bijlage3 GE ppt dak enander201215 Potentie theoretisch Delft

DELFT HERNIEUWBARE ENERGIEOPWEKKING -

December 2020

Overzicht opwek door zonnepanelen Delft Dit overzicht is een QuickScan om inzicht te geven in de mogelijkheden van elektriciteitsopwekking in de Gemeente Delft. Dit document is gericht op intern gebruik. Het bestaat uit drie onderdelen:

1. Een rapportage van de zonpotentie op daken, met uitsplitsingen op basis van type en op wijk. Deze rapportage is met alle toelichtingen in een pdf document gevat 2. Potentie van zon op overige oppervlakten; hiervoor zijn kaarten en een kwantitatieve eerste inschatting gemaakt die in deze slide-deck te zien zijn. De toelichting en aannames die achter de cijfermatige onderbouwing liggen, zijn opgenomen in de notities onder de slides. Daarnaast wordt er verwezen naar uitgebreide verantwoording in deze link . 3. Er is een eerste inzicht gegeven in ‘hoe’ opwek eruit kan gaan zien. Hiervoor zijn een aantal generieke tegels toegevoegd in het laatste deel van de slide-deck. Daarnaast zijn er 2 meer verdiepende visualisaties van parkeervlakken in delft, ook opgenomen in dit slidedeck.

DELFT

102 253 inwoners 58 073 huishoudens 2 406 ha oppervlakte waarvan

(CBS, 2018)

1 209 ha bebouwd 200 ha agrarisch (CBS, 2015)

Cijfers komen uit CBS

ENERGIEOPWEK Waar mag en kan het?

ZON OP DAK

Hier wordt de NP RES berekeningsmethode gevolgd, waarbij wordt uitgegaan van een benuttingspercentage van 30% van het dak (12% voor monumentale panden). Er wordt binnen de RES vanuit gegaan dat er in 2030 40% van het gehele benutbare dakoppervlak zal zijn gerealiseerd, (dus van deze 30% maximale benutting).

Potentie klein 60,36 GWh Potentie groot 80,66 GWh

ZON OP GEVELS

Theoretische potentie 17,18 GWh

Zonne-energie op gevels: Voor ieder bouwblok is uitgegaan dat er een plint van vier meter ongeschikt is voor zonne-energie. Vervolgens is ook aangenomen dat de helft van de gevel ongeschikt is vanwege een verkeerde oriëntatie. Na aftrek van deze oppervlaktes is het beschikbaar oppervlak bepaald. Voor het benuttingspercentage voor gevels word 25% gehanteerd, wegens gevelopeningen en dergelijke. De hoogte-eis verklaart waardoor in de binnenstad weinig panden op de kaart terugkomen. Voor de RES wordt enkel het grootschalige oppervlak meegenomen in het bod; de grens voor grootschalige opwek ligt bij 15KWp. De inschatting is dat zon op gevels voor 2030 nog niet heel kansrijk zijn. Toch is er veel innovatie op dit vlak. Bij eventuele gevelrenovatie kan er dus zeker een koppeling gezocht worden.

ZON OP INFRASTRUCTUUR Theoretische potentie Zon op parkeerplaatsen

9,98 GWh

Zon op spoorbaan

0,21 GWh

Zon op asfalt

1,25 GWh

Zon op geluidsscherm

0,63 GWh

Voor zon op parkeerplaatsen: Er is gezocht naar parkeerplaatsen met een ‘rechthoekige’ vorm die in het geheel een oppervlak groter dan 2500 m2 beslaat. De vorm zorgt ervoor dat de rij-parkeerplaatsen langs wegen niet worden meegenomen. Voor het benutbaar oppervlak voor zonnepanelen zijn enkel de parkeervlakken zelf meegerekend. Deze aanname geeft een marge in het te overdekken oppervlak. Het is ook mogelijk om de rijlanen tussen parkeervlakken te overkappen. Bij de oppervlakten is nog geen rekening gehouden met de beschaduwing. Binnen de RES wordt ervan uitgegaan dat 40% van het parkeeroppervlak van grote parkeerplaatsen (van de regio's) voor 2030 overdekt is. Zon op spoor: Voor de berekening van de potentie van zonne-energie langs het spoor is uitgegaan van een minimale oppervlakte van 200 m2 spoorberm. De data die hiervoor als uitgangspunt is genomen is afkomstig van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Voor het benuttingspercentage voor spoorbermen van 25% wordt de Roadmap PV systemen van het TKI Urban energy gevolgd. (Roadmap NL - PV systemen en Toepassingen, TKI Urban Energy i.o.v. RVO 2017). Een extra opmerking is dat de spoorsituatie in delft natuurlijk erg veranderd is. Eventueel zou gezocht kunnen worden naar het overkappen van de tunnelmond; deze opbrengst is kwantitatief nu niet meegenomen. Zie volgende slide

Van de geselecteerde oppervlakten van parkeerplaatsen is enkel oppervlak van het parkeervak zelf meegerekend

ZON OP INFRASTRUCTUUR

Vervolg vorige slide:

Theoretische potentie

Zon op asfalt: Voor de integratie van PV

Zon op parkeerplaatsen

9,98 GWh

Zon op spoorbaan

0,21 GWh

Zon op asfalt

1,25 GWh

Zon op geluidsscherm

0,63 GWh

systemen in asfalt is uitgegaan van asfalt met een lichte belasting. Dit zijn de vluchtstroken en fietspaden buiten de bebouwde kom. Bij fietspaden is gerekend met data uit de Topografie 10 NL gegevens, voor vluchtstroken met de data van Rijkswaterstaat met een gemiddelde breedte van 2,5 meter. Als minimum van lengte voor de toepassing is de afstand van 1 kilometer genomen. Roadmap PV systemen van het TKI Urban energy gevolgd, 25% benutbaarheid wordt hierbij meegenomen. Een kanttekening bij deze potentie is dat de technische haalbaarheid nog laag is. Vooral voor de opbrengsten voor 2030 dient hiermee rekening gehouden te worden. Zon op geluidsschermen: Het uitgangspunt voor

de potentieberekening is dat er over de gehele lengte aan een zijde een strook van een paneellengte (1,65 m) kan worden geplaatst. Het wegennet van Nederland is grotendeels noord-zuid of oost-west georiënteerd. De oriëntatie is opgenomen als kenmerk in de database. Voor het benuttingspercentage voor spoorbermen van 25% wordt de Roadmap PV systemen van het TKI Urban energy gevolgd. Roadmap NL - PV systemen en Toepassingen, TKI Urban Energy i.o.v. RVO 2017.

Van de geselecteerde oppervlakten van parkeerplaatsen is enkel oppervlak van het parkeervak zelf meegerekend

ZON OP VELD

Theoretische potentie 53,83 Gwh

De gronden die opgenomen zijn in de berekeningen zijn alle geregistreerde landbouwpercelen in de Basisregistratie gewassenpercelen. Het uitgangspunt voor landbouwgrond is dat theoretisch 50% van het oppervlak effectief benut kan worden en hierbij worden akkerland en grasland als gelijk beschouwd. Er is bij de totstandkoming van dit getal uitgegaan van de aanname dat alle velden getransformeerd worden. Dit is om de orde van grootte inzichtelijk te krijgen. Bij de aanname dat bijvoorbeeld 4% van het landbouwareaal naar zonneveld getransformeerd wordt, zou de potentie ongeveer 2 GWh bedragen

ZON op landbouwpercelen

Voor grondgebonden zon geldt er beleid. In de kaart is provinciaal beleid als rood aangemerkt. Je ziet dat een groot deel van de agrarische gronden binnen restrictief beleid van de provincie valt. In het geval van een integraal ontwikkelingsplan kan er in gesprek gegaan worden met de provincie over ontwikkelingen binnen het beleid. Bron: Kaarten 10 en kaart 11 van: https://www.zuidholland.nl/overons/feiten-cijfers/vrm-gisdownloads/programma-ruimte-gis/

Potentie onder restrictie

41,30 GWh

Potentie buiten restrictie

12,53 GWh

Meegenomen: Natura2000, NNN, Verblijfsrecreatiegebied, recreatiegebieden aan de stadsrand, Reserveringen natuur volgens de structuurvisie, Weidevogelgebied, beschermingscategorie 1&2, Verblijfsrecreatiegebied.

Voorbeelden COMBINEREN OPWEK MET PARKEREN Hoe kan een ontwikkeling er nou uit gaan zien? Er zijn enorm veel manieren om zonnepanelen in te passen of te combineren. Zo kunnen er keuzes gemaakt worden die gericht zijn op zo veel mogelijk opwek per vierkante meter, of juist op het combineren van meerdere opgaven tegelijkertijd. Als voorbeeld zijn hier drie manieren weergegeven voor het overkappen van een parkeerplaats. 1.

2.

3.

De eenrichtingsopstelling richting het zuiden levert een hogere piekbelasting op in het midden van de dag dan een oost-west georiënteerd dak. In dit voorbeeld is enkel het parkeervlak zelf overdekt, en blijven de wegen tussen de vakken onoverdekt. In dit voorbeeld is de hele parkeerplaats overkapt, hierdoor is er een groot potentieel. De ruimte onder de overkapping wordt erg donker, deze is moeilijker te combineren met beplanting In voorbeeld drie wordt er een combinatie gemaakt met het aanpassen van de verharding van de parkeerplaats, hierdoor krijgt regenwater meer kans om te infiltreren.

Andere koppelingen kunnen zijn om door beplanting en schaduw te werken aan het urban heat-island effect, aan klimaatadaptatie (verharding aanpakken), aan coöperatieve ontwikkeling met lokaal eigenaarschap, aan koppeling met laadstations. Er moet rekening gehouden worden met de huidige oriëntatie en schaduw van de parkeerplaatsen. Als er grote bomen aan de zuidkant van de parkeerplaats zijn, kan dit nadelige gevolgen hebben voor de opbrengst, probeer dus locaties te zoeken waar de schaduw minimaal is.

Voorbeelden

Hoe kan een ontwikkeling er nou uit gaan zien? Er zijn enorm veel manieren om zonnepanelen in te passen of te combineren. Zo kunnen er keuzes gemaakt worden die gericht zijn op zo veel mogelijk opwek per vierkante meter, of juist op het combineren van meerdere opgaven tegelijkertijd. Als voorbeeld zijn hier drie manieren weergegeven voor zon langs infrastructuur. Technische haalbaarheid is tevens afhankelijk van de status van de geluidsschermen, maar ook van de verkeersveiligheid en de afstemming met de rijkswaterstaat/eigenaar.

Dubbel ruimtegebruik zoals zonnepanelen op de geluidsschermen of geluidswallen. In de klaverbladen of oksels van de afritten kan soms ook ruimte voor zonnevelden gevonden worden. Dit kan in combinatie met andere opgaven zoals waterberging of versterken van ecologie. Er moet rekening gehouden worden met de huidige oriëntatie en schaduwwaardes van de oppervlakten.

Voorbeeld Dit voorbeeld laat ter illustratie zien hoe de parkeerplaats bij het Kerkpolderbad overdekt zou kunnen worden. Het beslaat een ensemble van 3 parkeerplaatsen;

A

C

Parkeerplaats A staat naast bebouwing, het is belangrijk om een dergelijke ontwikkeling af te stemmen met omwonenden, misschien kan er een coöperatieve aanpak gebruikt worden voor de ontwikkeling, zodat omwonenden kunnen investeren en een deel van de opbrengst krijgen. De overkapping is richting het groen gekanteld (in de doorsnede een beetje extra zodat concept duidelijk wordt). Zo kan er meer hemelwater infiltreren voordat het via de midden goot naar het riool wordt afgevoerd. Parkeerplaats B sluit qua vormgeving aan op de bestaande structuur, refereert ook aan de schaatsbaan. De overkapping wordt naar het midden afgevoerd waar met beplanting een infiltratiezone kan worden ontwikkeld. Parkeerplaats C staat naast een elektrisch laadpunt. Dit kan interessante koppeling zijn (ook qua aansluiting). Slechts een deel van deze parkeerplaats is overkapt, omdat er ook een deel met grote bomen aan de zuidkant van de parkeerplaats staat. De schaduw op de zonnepanelen kan een project minder rendabel maken omdat de opbrengsten van elektriciteitsopwekking minder worden.

B

Voorbeeld

Dit voorbeeld laat meer op ooghoogte zien hoe een overkapping eruit zou kunnen zien. Het voorbeeld gaat over een overkapping van een parkeerplaats op de campus van de TU Delft. Ook in dit voorbeeld wordt de ontwikkeling gekoppeld aan het creëren van een groenstrook en het half verharden van de weg. Deze half verharding zou ook doorgetrokken kunnen worden onder de overkappingen. De vormentaal van een overkapping kan aansluiten bij het ontwerp dat de buitenruimte reeds heeft: zo is te zien dat aan de linkerzijde het dak parallel aan de straat loopt, waar het ontwerp aan de rechterkant ingaat op de speelse verharding van het parkeervlak. Ook hier kan een koppeling gemaakt worden met het ontwikkelen van elektrische laadpuntn, of bijvoorbeeld nieuwe innovatieve ideeën die op de TU Delft ontwikkeld worden.

Verantwoording

Voorblad: - Beeld Iris Olsthoorn – indebuurt Delft -

-

bronnen Theoretische potenties, uitgebreide toelichting Uitgebreide verantwoording: https://www.regionaleenergiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadf iles.ashx?idnv=1310850 CBS BBG Datasets TOP 10 NL, BBG, BAG en BGT

-