Bijlage2 SamenvattingverslagStakeholders

Bijlage 2: horend bij collegevoorstel 7 maart 2023, motie 4.1.24a

Verslag gesprekken met stakeholders Samenvatting: Om de signalen vanuit de stad in beeld te krijgen en inzicht te verkrijgen over hoe men tegen innovaties kijkt in relatie tot het beleid, zijn gesprekken gevoerd met een aantal personen van verschillende instanties. Dit gaat om 015Duurzaam (2 afzonderlijke gesprekken), Delfia Batavorum en Commissie Behoud Stadsschoon (2 afzonderlijke gesprekken), enkele eigenaar-ondernemers (3 afzonderlijke gesprekken), het Erfgoedhuis Zuid-Holland, de Monumentenwacht Zuid-Holland, de Delftse stadsbouwmeester, TU Delft, afdeling Climate Design & Sustainability, TU Delft, afdeling Heritage & Technology en de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Het signaal uit vrijwel alle gesprekken was dat de inhoud van sneltoetscriteria helder was. Enige gesprekspartners gaven mee om de formuleringen nog iets te vereenvoudigen en het zou zinvol zijn deze ook met afbeeldingen nader te duiden. Een enkeling gaf aan wellicht een kaart te gebruiken om een indicatie te geven van gebieden met meer en minder potentie. Afgelopen jaar (2022) is met verschillende ondernemers uit de binnenstad contact geweest over de mogelijkheden om hun monument te verduurzamen en zonnepanelen te plaatsen.

Ondernemers lijken zich anders te informeren en oriënteren dan binnenstadsbewoners: veel ondernemers gaan af op de signalen van de landelijke media dat zonnepanelen (of verduurzamen) van monumenten niet mag en kan. Bij 3 ondernemers is een bezoek ter plekke geweest en aangegeven dat er wel degelijk (maatwerk-)mogelijkheden zijn. Niettemin blijken er ook in de binnenstad panden te zijn waar het door diverse oorzaken lastig is zonnepanelen in te passen. Wellicht zouden deelstroom-initiatieven hier wel een uitkomst kunnen bieden. Veel stakeholders geven aan dat er enige onduidelijkheid is over het proces: wanneer is een plan wel of niet vergunningplichtig? Waar de door Delft gehanteerde methodiek van sneltoetscriteria juist bedoeld is om snel helderheid te bieden en langere procedures via de welstand mogelijk te voorkomen, krijgen we terug dat dit nu niet helder is. Dit staat onvoldoende helder op onze website uitgelegd. Hier liggen verbeterpunten in de communicatie. Verbeterpunten in het proces zijn er ook. Zo geeft een gesprekspartner aan dat indien zij een omgevingscheck doet via onze website, er andere uitkomsten uitkomen dan wat in een bezoek ter plaatse is verteld door een monumentadviseur. Dit kan kloppen. Bij de omgevingscheck via de website maakt de gemeente gebruik van een algemene, landelijke applicatie.

Deze volgt de – strengere – landelijke regels waardoor het Delftse maatwerk niet meegenomen wordt. Hier gaan we kijken naar een oplossing. In basis zijn zonnepanelen op monumenten vergunningplichtig en binnen beschermd stadsgezicht veelal ook. De gemeente Delft houdt initiatiefnemers niet aan de vergunningsplicht indien men voldoet aan de welstandseisen zonnepanelen. Bij geen enkel gesprek kwam naar voren dat hierdoor te vaak om een vergunning wordt gevraagd. Veelal wordt aangegeven dat bij monumenten een nauwkeurige afweging moet worden gemaakt. Een beoordeling door een commissie, zoals AOK, is daarbij gewenst. In enkele gesprekken werd zelfs gepleit om vaker of altijd een vergunning te vragen om verrommeling te voorkomen. Interessant is de opmerking van een van de partners in de stad, dat we weliswaar beleid kunnen opstellen, maar we pas versnelling bereiken indien we de bewoners/eigenaren ook daadwerkelijk benaderen. Hiervoor is meer nodig dan communicatie of een beleidsstuk opstellen om de regels te versoepelen. Dit vraagt om een uitgestoken hand van de overheid en het proactief benaderen van eigenaren. Illustratief is dat weinig monumenteigenaren gebruik maken van de energiecoaches. Hier is meer capaciteit dan momenteel wordt benut.

Innovaties: De welstandseisen zonnepanelen zijn geschreven op basis van de gebruikelijke zwarte/blauwe zonnepanelen. Uiteraard zijn hier steeds meer mogelijkheden, zoals panelen met prints, kleuren of zonnepannen. De welstandseisen bieden de ruimte om deze nieuwigheden toe te laten. Sterker nog: gekleurde panelen op dezelfde kleur pannen kunnen voor een rustiger beeld zorgen. Omdat slecht te voorzien is hoe de innovaties van de toekomst eruit zien, is dit lastig te vatten in generieke sneltoetscriteria. Er is gevraagd hoe we dit zouden kunnen doen, maar niemand gaf mogelijkheden of een richting daartoe. Hier zal dus een stukje maatwerk in een vergunningsaanvraag nodig voor blijven. Partners sloten niet uit dat panelen in het zicht zouden mogen komen. Maar dan wél onder de voorwaarden: goed ontworpen, in samenhang met het gebouw en de omgeving én met een beoordelings(commissie) aan de voorkant. Hierbij kan worden gestreefd naar oplossingen die zoveel mogelijk weg vallen in de omgeving, of juist een goed ontworpen oplossing die contrasteert als nieuwe toevoeging aan een bestaand pand. Zonnepanelen, ook innovaties hierin, zijn een ontwerpopgave en dienen als zodanig te worden behandeld en beoordeeld. Innovatieve aanvragen die in ieder geval in vooroverleg zijn behandeld en goedgekeurd, kunnen ter inspiratie als praktische voorbeelden worden vermeld.

Een ondernemer heeft een plan ingediend om bijzondere panelen toe te mogen passen. Na een vooroverleg is hier positief op geadviseerd. Dit ontwerp is nog niet uitgevoerd. Verder werd als innovatie genoemd om de deelstroomprojecten te versterken. Deelstroomprojecten ontlasten kwetsbare monumenten. Hier ziet men nog voldoende potentieel om duurzame energie op te wekken. Waarschijnlijk levert dit meer op, dan koste-wat-kost monumentale panden met hun relatief kleine schuine daken vol te leggen.