Bijlage 3B - Toelichting Begrotingswijziging Kaderbrief 2022

Bijlage 3B Toelichting Begrotingswijziging Kaderbrief 2022 De mutaties als gevolg van voorstellen in de kaderbrief zijn verwerkt in de 12e begrotingswijziging (zie bijlage 3A). Leeswijzer bij deze begrotingswijziging: • In de kolommen ‘lasten’ en ‘baten’ betekent een negatief bedrag lagere lasten (=voordeel) of lagere baten (=nadeel). Een positief bedrag betekent hogere lasten (=nadeel) of hogere baten (=voordeel). • In de kolom ‘saldo’ betekent een negatief bedrag een nadeel en een positief bedrag een voordeel voor het begrotingssaldo. In de toelichting hierna zijn wijzigingen geordend per begrotingsprogramma. Per mutatie is het saldo toegevoegd voor 2022, tenzij anders vermeld. Onder de omschrijving van het voorstel is (tussen haakjes) een verwijzing opgenomen naar de bouwsteen in de kaderbrief waarop het voorstel betrekking heeft. In de kaderbrief zijn alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde Programmabegroting 2022-2025 opgenomen. Een deel van deze wijzigingen is reeds door middel van separate begrotingswijzigingen vastgesteld door de raad. Hieronder is dit verduidelijkt en wordt zichtbaar wat het saldo van de begrotingswijziging bij de Kaderbrief 2022 is. Begrotingsw ijziging (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Begrotingssaldo PB 2022-2025

198

788

203

815

Najaarsrapportage 2022

125

125

125

125

Septembercirculaire 2021

268

243

-18

152

MPG

-80

117

447

347

Rietveldtheater

13

13

13

13

524

1.286

770

1.452

Reeds verw erkt

Kaderbrief 2022

-830

101

273

-396

Saldo

-307

1.387

1.043

637

1 - DUURZAAM DELFT Programma energietransitie (-/- € 275.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Het programma Energietransitie wordt gefinancierd vanuit het Stimuleringspakket. Hierin is € 2,23 miljoen uit de Eneco-middelen gereserveerd voor de energietransitie in 2021 en 2022. De bestedingen in 2021 waren lager dan verwacht, voor continuering van het programma zijn de middelen echter wel noodzakelijk. Dekking is beschikbaar in de Algemene reserve. Klimaatplan (-/- € 261.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Verduurzaming in de stad vloeit voort uit het Klimaatplan. Voor de lopende initiatieven in de stad is een geactualiseerde onttrekking uit de bestemmingsreserve Investeringsplan aan de orde. Denk hierbij aan verduurzaming van bedrijven, waaronder een verkennende studie naar een smart grid (slim netwerk) in samenwerking met Bedrijvenkring Schieoevers. Daarnaast wordt expertise ingehuurd op de ontwikkeling van het Open Warmtenet. Ook ondersteunt dit budget de uitbreiding en intensivering van campagne ‘Delft wordt groen’ om inwoners te stimuleren tot duurzame maatregelen. Dekking is aanwezig in de bestemmingsreserve Investeringsplan (i.c.m. middelen die

1

eerder voor het Klimaatplan in de reserve zijn gestort en in voorgaande jaren nog niet tot de beoogde besteding konden komen). 2 - BEREIKBARE EN LEEFBARE STAD Aanbesteding fietsparkeren (-/- € 150.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) De aanbesteding van de fietsenstallingen is gestart in december 2021 en leidt tot hogere structurele kosten. Parkeren Dienstverleningsovereenkomst (-/- € 50.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Voor ondersteuning van en advisering over de uitvoering van het parkeerbeleid is structureel € 50.000 ambtelijke kosten en externe begeleiding benodigd. Parkeren Agnethapark/Ministersbuurt (-/- € 58.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Voor de gebiedsuitbreiding Agnethapark zijn eenmalige kosten geraamd. De overige kosten en baten zijn reeds verwerkt in de begroting. 3 - GOED WONEN Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht (-/- € 62.000, budgetneutraal) (zie Gemeentefonds – decembercirculaire) Betreft de noodzakelijke voorbereidingen op de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Dekking is beschikbaar in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021.

Omgevingswet (-/- € 750.000) (zie Bestaand beleid – basis op orde) De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023, met name naar aanleiding van problemen met de het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). We houden rekening met incidentele en structurele kosten van € 1 miljoen per jaar. Deze inventarisatie van de kosten is indicatief. De komende maanden wordt een nadere uitwerking gemaakt. In de Programmabegroting 2023-2026 zullen de definitieve financiële consequenties landen. Dit betreft ook de verdeling van de beschikbare middelen in het coalitieakkoord Rutte IV en de dekking van de structurele kosten (o.b.v. de meicirculaire). Ontwikkelovereenkomst Hovenpassage (kostenverhaal) (€ 1.500.000 -/- € 25.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Door het afsluiten van een addendum bij de Ontwikkelovereenkomst Hovenpassage ontvangen we in totaal een bijdrage van € 6,4 miljoen (over de jaren 2022 t/m 2025). Een gedeelte van deze bijdrage, namelijk € 3,6 miljoen, hangt af van de goedkeuring op de bestemmingsplanwijziging door de raad. Tegenover de bijdrage zijn er ook nog kosten (€ 0,1 miljoen evenredig verspreid over de jaren 2022 tot en met 2025).

De eerste – financieel al harde – bijdrage van € 1,5 miljoen in 2022 wordt gestort in de bestemmingsreserve Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling. Storting voorziening Volkshuisvesting (€ 10.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft een periodieke structurele storting van partijen in de gezamenlijke voorziening van de gemeente en de woningcorporaties, zodat de reserve ten dienste van de volkshuisvesting en 2

uitvoering van prestatieafspraken wordt aangevuld. De verwachting is dat het maximumsaldo niet meer dan € 50.000 zal bedragen. Technische correctie: Planontwikkeling Staalweg (-/- € 50.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft plankosten die gedekt worden uit de verkoopopbrengst van de Staalweg, cf. afspraken tussen college en raad. Het restant van de meeropbrengst (€ 260.000), wordt gedoteerd aan de bestemmingsreserve Vastgoed. Technische correctie: Bestemmingsplannen (-/- € 33.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit bedrag was als opbrengst opgenomen in de begroting. Hier worden echter geen aparte opbrengsten geboekt voor bestemmingsplannen. De vergoeding die wordt verkregen in het kader van de anterieure overeenkomst wordt met de desbetreffende overeenkomst verrekend. 4 - SCHONE EN VEILIGE STAD Bijdrage Veiligheidsregio Haaglanden (-/- € 98.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Op basis van de begroting 2023 van de Veiligheidsregio stijgt de deelnemersbijdrage.

Stormschade (-/- € 350.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Gedurende het weekend van 18 t/m 20 februari 2022 raasden een drieling van stormen Dudley, Eunice en Franklin over Nederland. Ook in Delft was sprake van veel stormschade. In totaal zijn in Delft circa 150 bomen omgewaaid, bomen in parken en groengebieden zijn daarin niet meegenomen. Naast de bomen is op verschillende locaties schade ontstaan aan openbare verlichting, straatmeubilair en verkeersregelinstallaties. Ook zijn straten afgesloten in verband met het risico op vallende dakpannen. De totale schade aan de openbare ruimte in Delft wordt ingeschat op € 350.000. In dit bedrag houden we rekening met het verwijderen van de omgevallen bomen en de kosten voor het planten van nieuwe bomen. Ook de kosten voor het herstellen van schades aan verkeersregelinstallaties en de openbare verlichting zijn hier onderdeel van. 5 - STERK EN SOCIAAL Versterking dienstverlening gemeenten (-/- €1.225.000, budgetneutraal) (zie Gemeentefonds – decembercirculaire 2021) In reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet tot en met 2027 € 150 miljoen per jaar beschikbaar gesteld voor het verbeteren van dienstverlening van gemeenten voor alle mensen.

Voor Delft is € 1,225 miljoen beschikbaar in 2022 en vanaf 2023 € 0,5 miljoen per jaar. Dekking is beschikbaar in de decembercirculaire en voor 2021 in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021. Jeugdhulp (-/- € 101.000, budgetneutraal) (zie Gemeentefonds – decembercirculaire 2021) Het budget is verstrekt uit de subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg met een looptijd tot eind december 2021. Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. Dekking is beschikbaar in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021. 3

Maatregelen jeugdzorg: besparingsverlies (vanaf 2025: € 500.000) (zie Sociaal domein) Naar aanleiding van de arbitrage zijn tussen Rijk en gemeenten afspraken gemaakt over een hervormingsagenda. Dit heeft in de Programmabegroting 2022-2025 geleid tot een taakstelling van € 1,5 miljoen in 2023, € 1,8 miljoen in 2024 en € 2,3 miljoen vanaf 2025. Een analyse van de voorgestelde maatregelen in het rapport van de landelijke commissie van wijzen wijst uit dat in het lokale Actieplan Sociaal Domein 2.0 al veel van de voorgestelde maatregelen zijn meegenomen. Een actuele en realistische inschatting van de extra opbrengst komt uit op € 0,5 miljoen in 2025. Deze opbrengst is aanzienlijk lager dan de taakstelling in de begroting. Op het nadeel dat hierdoor ontstaat is geanticipeerd door middel van een reservering in het raadsvoorstel over de septembercirculaire 2021. Autonome groei Jeugd (2023: -/- € 1.375.000) (zie Sociaal domein) Omdat de tariefontwikkeling harder stijgt dan de compensatie vanuit het gemeentefonds en er ook nog steeds sprake is van groei in aantallen zijn voor de autonome groei van jeugdzorg vanaf 2023 extra kosten in de begroting opgenomen. Jeugd bijdrage GR GGD-VT (€ 130.000) (zie Sociaal domein) De deelnemersbijdrage vanuit de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD-VT is in 2021 structureel verlaagd.

H10 bijdrage projectkosten (-/- € 100.000) (zie Sociaal domein) Projectkosten werden incidenteel gedekt uit de reserve Sociaal Domein, maar voor circa € 1 miljoen zijn dit structurele kosten (wel met wisselende projecten). Delft draagt hier € 100.000 aan bij. Autonome groei Wmo (-/- € 197.000 en vanaf 2023: -/- € 1.500.000) (zie Sociaal domein) Omdat de tariefontwikkeling harder stijgt dan de compensatie vanuit het gemeentefonds en er ook nog steeds sprake is van groei in aantallen zijn voor de autonome groei van de Wmo vanaf 2023 extra kosten in de begroting opgenomen. Maatschappelijke Opvang (MO) gedekt door Beschermd Wonen (BW) (€ 1.400.000-/- € 300.000) (zie Sociaal domein) Maatschappelijke opvang gaat meer bij beschermd wonen betrokken worden, omdat het in elkaars verlengde ligt en we voor beide onderdelen een samenwerking met de regiogemeenten hebben. Vanaf 2022 wordt maatschappelijk opvang gedekt vanuit de rijksmiddelen MO én BW in plaats van uit de rijksmiddelen en gemeentelijke middelen. De besparing is € 1,4 miljoen, hiervan is € 300.000 benodigd voor invulling van de taakstelling Beschermd Wonen. Beschermd Wonen (BW) goed zetten (€ 100.000) (zie Sociaal domein) Op basis van actuele ontwikkelingen zijn inkomsten en uitgaven bijgesteld. Dit leidt tot een structureel voordeel omdat meer uitvoeringskosten gedekt zijn.

4

Delft Support – projectcoördinator (vanaf 2023: -/- € 130.000) (zie Sociaal domein) Uitbreiding formatie met een projectcoördinator. Premies en pensioenlasten (vanaf 2023: -/- € 325.000) (zie Sociaal domein) Voor Delft Support moeten we rekening houden met gestegen premies en pensioenlasten. Cao (2023: -/- € 700.000, vanaf 2024: -/- € 800.000) (zie Sociaal domein) De cao onderhandelingen lopen nog. Op basis van de voorlopige uitkomsten ontstaat een nadeel. Gezondheid – dubbeltelling budget n.a.v. DU GIDS (€ 221.000) (zie Sociaal domein) Nadat de verstrekking door het Rijk van deze middelen incidenteel is verlengd t/m 2023, is opnieuw een budget geraamd. Na correctie ontstaat een structureel voordeel. Besteding reserve Sociaal domein (-/- € 1.529.000, budgetneutraal) (zie Sociaal domein) De onttrekkingen aan de reserve Sociaal domein zijn geactualiseerd. Voorstel is om tot en met 2024 bijna € 3 miljoen te onttrekken voor de maatregelen in het Actieplan Sociaal Domein 2.0, Implementatiekosten in de regio en overige projecten (pilot ouderenzorg, maatschappelijke agenda) en Delft Support.

6 - SOLIDE MAATSCHAPPELIJKE BASIS Verdiepingstraject onderwijssegregatie (IU) (-/- € 50.000, budgetneutraal) (Zie Gemeentefonds - decembercirculaire) Zoals aangekondigd in de beleidsagenda tegen segregatie in het funderend onderwijs heeft de Gelijke Kansen Alliantie (GKA) in het kalenderjaar 2021 gemeenten uitgenodigd om een addendum op hun bestaande GKA-agenda op te stellen. Met deze gemeenten worden niet-bindende afspraken gemaakt over aanvullende interventies gericht op het tegengaan van segregatie in het onderwijs. In de lijn van bestaande GKA-agenda’s bevatten deze addenda interventies die zijn afgestemd op de lokale situatie (met behulp van onderzoek en analyses). Dekking is beschikbaar in de decembercirculaire en voor 2021 in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021. Maatschappelijke voorzieningen (€ 166.000, budgetneutraal) (zie Sociaal domein) Een aantal projecten draagt bij aan verbeteringen van de welzijnsaccommodaties in 2022: opknappen pand EDH, aanbesteding exploitatie welzijnsaccommodaties, aanbesteding bewaakte speeltuinen, herontwikkeling plein De Wending, accommodatiebeleid en vervangen zoek&boek systeem. Dekking is beschikbaar in de reserve Maatschappelijke voorzieningen.

Archeologie conservering en beheer (-/- € 180.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Voor het inlopen van achterstanden, met name bij conservering en beheer, is t/m 2026 in totaal € 0,9 miljoen benodigd.

5

Leerlingenvervoer (-/- € 227.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) De kosten voor leerlingenvervoer zijn de laatste jaren opgelopen en van structurele aard. Het speciale vervoer is voor leerlingen die extra kwetsbaar zijn en niet naar het reguliere onderwijs kunnen. Het huidige budget bedraagt € 823.000 en is ontoereikend. Verwachte uitgaven voor 2022 zijn €1.050.000. Uit nadere analyse, in samenwerking met Trafficon, blijkt dat de stijging door verschillende externe factoren komt (o.a. indexatie (12)%, stijging aantal leerlingen (29%) en duurdere aanbestedingseisen na overleg met scholen/ouders en brancheorganisatie, hogere tarieven en specifieke omstandigheden zoals congestie Den Haag en overplaatsen van een klas leerlingen in speciaal onderwijs van Delft naar Den Haag). De huidige contracten met de aanbieders lopen tot 2025. Het kritisch blijven beoordelen van de aanvragen, in samenhang met het zoeken naar andere reismogelijkheden van de leerling in samenwerking met een inspanning van ouders blijft belangrijk om grip te houden. Het aanbod van speciaal onderwijs in Delft is een ander aspect. Hierin zoeken we de samenwerking met de samenwerkingsverbanden PPO en VO Delflanden vanuit onze gezamenlijke ambities op thuisnabij onderwijs.

Specifieke nevenvestigingen (zoals Strandwacht SO en Pleysiercollege in VSO in Delft) kunnen een verlagend effect hebben op de kosten van leerlingenvervoer. In de risicoparagraaf van de Programmabegroting 2023-2026 zullen we rekening houden met een risicobedrag, voor een mogelijk verder oplopende stijging. Besteding reserve Sociaal domein (-/- € 121.000, budgetneutraal) (zie Sociaal domein) De onttrekkingen aan de reserve Sociaal domein zijn geactualiseerd. Voorstel is om tot en met 2024 bijna € 3 miljoen te onttrekken voor de maatregelen in het Actieplan Sociaal Domein 2.0 en overige projecten (ontmoeting in de wijkcentra). Realisatie Herstelplan (-/- € 322.000) (Zie Herstelplan) Structurele invulling van de taakstelling voor DOK is geborgd, omdat de reorganisatie om de bezuiniging te behalen reeds is doorgevoerd. Daarbij is sprake van eenmalige frictiekosten in 2022, waarvoor een incidentele bijdrage van € 322.000 vanuit de gemeente wordt voorgesteld. Voor nadere toelichting hierop en alle overige taakstellingen uit het Herstelplan en de Kadernota 2021 wordt verwezen naar de bijlagen 2A en 2B (Bezuinigingsmonitor). Investeringsprogramma onderwijshuisvesting (-/- € 462.000) (zie Investeringen in de stad) Het Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2020-2035 (IHP) is in 2020 vastgesteld.

In de kaderbrief is nu rekening gehouden met extra kosten als gevolg van indexering van bouwkosten en overige kosten en de investeringskosten die samenhangen met natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. In het meerjarenbeeld is rekening gehouden met de extra kapitaallasten (extra investering € 7,3 miljoen, kapitaallast 2025: -/- € 50.000). Het Onderwijs Huisvestingsplan (OHP) is geactualiseerd en houdt nu rekening indexering van bouwkosten en overige kosten en de investeringskosten die samenhangen met natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. In het meerjarenbeeld is rekening gehouden met de extra kapitaallasten (extra investering € 4,8 miljoen, kapitaallast 2024: -/- € 79.000). Naast het investeringsprogramma is ook rekening gehouden met de tijdelijke uitbreiding van de Internationale Schakelklas (ISK) (extra investering € 0,2 miljoen, kapitaallast 2023: -/- € 10.000). Naast het investeringsprogramma is ook rekening gehouden met de tijdelijke uitbreiding van de Internationale School (ISD) (extra investering € 0,45 miljoen, kapitaallast 2023: -/- € 23.000, exploitatie 2022: -/- € 462.000).

6

7 - ECONOMISCHE ZELFSTANDIGHEID Inburgering (IU) (-/- € 30.000, budgetneutraal) (Zie Gemeentefonds – decembercirculaire) Aan de integratie-uitkering Inburgering wordt € 30.000 miljoen toegevoegd voor de kosten die de gemeente maakt voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. Dekking is beschikbaar in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021. Einde lening inburgeringsplichtig (DU) (-/- € 17.000, budgetneutraal) (Zie Gemeentefonds – decembercirculaire) Vergoeding voor ondersteuning van de zogenaamde Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Dekking is beschikbaar in de reserve Beleid en uitvoering op basis van het voorstel voor bestemming van het resultaat in de Jaarstukken 2021. Bijzondere bijstand: individuele studietoeslag (-/- € 150.000) (Zie Sociaal domein) Vanaf 2022 geldt een verplichte verhoging van het normbedrag voor Individuele Studietoeslag (van € 150 naar € 300 per maand). Deze kosten vallen binnen de bijzondere bijstand en worden niet gecompenseerd door het Rijk.

EMMA (vroegsignalering schulden) (vanaf 2024 -/- € 190.000) (Zie Sociaal domein) EMMA is gestart als project, financiering is via het actieplan Sociaal Domein beschikbaar tot en met 2023. De te verwachten besparing is structureel geboekt. Inmiddels is vroegsignalering een wettelijke taak waarvoor structurele dekking benodigd is. Schuldhulpverlening voor ondernemers (vanaf 2024 -/- € 240.000) (Zie Sociaal domein) Schuldhulp aan ondernemers is gestart als pilot binnen het actieplan, maar inmiddels een wettelijke taak, waarvoor structurele dekking benodigd is. Jongeren Perspectief Fonds (vanaf 2024 -/- € 140.000) (Zie Sociaal domein) De bijdrage aan het fonds wordt vanaf 2023 structureel geraamd. Opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 1.290.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) De gemeente Delft vangt mensen op die gevlucht zijn uit Oekraïne. Voor deze opvang zijn middelen benodigd. In maart 2022 hebben wij uw raad het voorstel gedaan voorlopig voor de eerste twee maanden uit algemene middelen een bedrag te onttrekken van € 910.000. Dit bedrag was gebaseerd op de zogenoemde Hotel en Accommodatie-Regeling (HAR) van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA). De formele begrotingstechnische verwerking vindt plaats bij deze kaderbrief.

Op basis van de uitgaven die tot nu toe gedaan zijn verwachten wij tot het eind van het jaar ongeveer € 1,8 miljoen uit te gaan geven. Het Rijk heeft laten weten dat de kosten die gemeenten maken vergoed gaan worden. Medio mei 2022 wordt de regeling hiervoor gepubliceerd. In een brief van 6 april 2022 aan de Tweede Kamer worden de contouren van de regeling geschetst. De gemeente zal voor elke gerealiseerde opvangplek een bedrag van € 700 per week ontvangen gedurende de eerste 3 maanden. Hoe de regeling er daarna uitziet wordt nog verder uitgewerkt. Uitgaande van de 141 mensen die wij nu opvangen zal Delft dan ongeveer € 1,2 miljoen ontvangen voor de eerste 3

7

maanden. Zodra de financiële regeling gepubliceerd is doet het college een nader voorstel aan de gemeenteraad. Vooralsnog is dekking beschikbaar in de Algemene reserve. Technische correctie: Sociale recherche (-/- € 40.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft een aanpassing van de begrote inkomsten op basis van realistisch ramen. 8 - STAD IN BEDRIJF Binnenstadsplan vertraging inlopen (-/- € 80.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Vanwege capaciteitsproblemen hebben we vorig jaar flinke vertraging opgelopen en € 80.000 overgehouden, die dit jaar alsnog noodzakelijk is om tot afronding te komen. Technische correctie: Tanthofdreef 29 (Vastgoed) (-/- € 30.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft een aanpassing van de begrote inkomsten op basis van realistisch ramen.. Technische correctie: Verkoop vastgoed overig (€ 400.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de meeropbrengst van de verkoop van de Staalweg. Na aftrek van kosten wordt het restant van de meeropbrengst (€ 260.000) gedoteerd aan de bestemmingsreserve Vastgoed.

9 - STAD EN BESTUUR Collegewissel (-/- € 50.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) In het jaar van een collegewissel is zoals gebruikelijk sprake van enkele incidentele kosten, deze bedragen naar verwachting € 50.000. Het gaat daarbij onder meer om de incidentele gemeentelijke personele inzet voor een vertaling van een coalitieakkoord in meetbare doelen. Interne dienstverlening: Exploitatie licentiekosten en landmeter (Gegevensmanagement, structureel) (-/- € 65.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) De laatste jaren zijn de licentiekosten veel meer toegenomen dan de toegepaste indexatie op deze exploitatiekosten. Hierdoor is er een structureel tekort van € 40.000 ontstaan op dit budget. Daarnaast is de dienst landmeter opnieuw aanbesteed in de markt, omdat Zoetermeer deze dienst niet meer aanbiedt. Door deze wijziging zijn de kosten met € 25.000 toegenomen. Binnen de afdeling Gegevensmanagement is er geen ruimte om dit tekort op te vangen. Om de continuïteit te waarborgen is een structurele aanvulling van het budget voor in totaal € 65.000 onvermijdelijk. 10 - FINANCIEEL GEZOND Decembercirculaire 2021 (€ 1.156.000) (zie Gemeentefonds – decembercirculaire) Op 14 december 2021 is de decembercirculaire gepubliceerd.

In januari 2022 is de bestuurlijke reactie aan de gemeenteraad aangeboden (18 januari 2022, registratienummer 4734901). In de circulaire is het accres aangepast en zijn extra middelen toegekend voor corona (zie bijlage 1A en 1B), diverse taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen.

8

Onttrekking reserve Beleid en uitvoering o.b.v. resultaatbestemming in Jaarstukken 2021 (€ 956.000. budgetneutraal) (zie Gemeentefonds – decembercirculaire) Dit betreft de middelen die in 2021 zijn ontvangen met de decembercirculaire. Door het late tijdstip was besteding niet meer mogelijk en is in de Jaarstukken 2021 een voorstel tot bestemming van het resultaat gedaan. Hiermee blijven de middelen beschikbaar en kunnen budgetten beschikbaar gesteld worden in 2022 (zie programma’s Goed wonen, Sterk en sociaal, Solide maatschappelijke basis en Economische zelfstandigheid). Gemeentefonds (€ 3.900.000) (Zie coalitieakkoord / Startnota) De Rijksoverheid heeft op 10 januari 2022 de zogenoemde startnota gepubliceerd. Dit is een voorlopige uitwerking van het landelijk coalitieakkoord. Het geeft een eerste beeld van de ontwikkeling van het gemeentefonds en van de overige middelen voor gemeenten. Op basis van de startnota ontvangen gemeenten tot en met 2025 substantieel meer middelen. Vanaf 2026 verslechtert het beeld doordat het accres veel lager is en door het handhaven van de opschalingskorting. Het accres is het bedrag waarmee het gemeentefonds jaarlijks wordt aangepast vanwege de koppeling met de omvang van de rijksuitgaven (trap-op-trap-af). In de startnota is dit bedrag vanaf 2026 vastgezet op een lager bedrag.

De opschalingskorting is een taakstelling (€ 975 miljoen in 2026), die moest worden ingevuld door schaalvergroting van gemeenten naar minimaal 100.000 inwoners. Toen dit landelijk niet haalbaar bleek, is de korting als (algemene) efficiencytaakstelling voor gemeenten gehandhaafd. De middelen zijn gecorrigeerd van lopende naar constante prijzen en voor een te verwachten onderuitputting bij het Rijk. Op basis van de arbitrage Jeugdzorg hebben we voor 2022 reeds € 6,9 miljoen ontvangen als tegemoetkoming voor de tekorten in de jeugdzorg (septembercirculaire 2021). Vanaf 2023 is in de Delftse begroting een stelpost geraamd voor extra inkomsten (gebaseerd op een afspraak tussen BZK/VNG/IPO). In het landelijk coalitieakkoord zijn de middelen opgenomen voor de meerkosten jeugdhulp. Omdat hierin een extra korting is verwerkt (oplopend tot € 500 miljoen vanaf 2025), ontstaat ten opzichte van de stelpost vanaf 2025 een nadeel. De oploop van de opschalingskorting is geschrapt t/m 2025, maar vanaf 2026 voor de volledige omvang (€ 975 miljoen) gehandhaafd. Voor de structurele uitvoering van de Omgevingswet zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld. Door een extra inzet te plegen op valpreventie is een bezuiniging verwerkt in de Wmoondersteuning. Voor huishoudelijke hulp wordt door een hogere eigen bijdrage een bezuiniging op de Wmo gerealiseerd.

Op basis van de maartbrief is duidelijk geworden dat de uitname voor de woningbouwimpuls en het volkshuisvestingsfonds vanaf 2026 is meegenomen in het vaste bedrag voor het accres. Hierdoor ontstaat een meevaller. Maatschappelijke voorzieningen (€ 166.000, budgetneutraal) (Zie Sociaal domein) Dit betreft de onttrekking aan de reserve Maatschappelijke voorzieningen ten behoeve van het voorstel Maatschappelijke voorzieningen (zie programma Solide maatschappelijke basis). Besteding reserve Sociaal domein - Actieplan (€ 1.650.000, budgetneutraal) (zie Sociaal domein) Dit betreft de onttrekking aan de reserve Sociaal domein ten behoeve van het voorstel voor de maatregelen in het Actieplan Sociaal Domein 2.0, de regio, Delft Support en overige projecten (zie programma’s Sterk en sociaal en Solide maatschappelijke basis).

9

Extra inflatie (-/- € 1.800.000) (Zie Bestaand beleid – basis op orde) Gezien de uitzonderlijke situatie (inflatiehoogterecord in tijdsbestek van 40 jaar) en de onzekerheid of het Rijk dit volledig gaat compenseren houden we, aanvullend op de reservering voor loon- en prijsontwikkeling op basis van de septembercirculaire 2021, vooralsnog rekening met aanvullende lasten van € 1,8 miljoen. Lange Termijn agenda (LTA), dekking t.l.v. reserve Automatiseringsmiddelen (€ 35.000, budgetneutraal) (Zie Bestaand beleid – basis op orde) Dit betreft de onttrekking aan de reserve Automatiseringsmiddelen ten behoeve van het voorstel voor de opstelling van een Lange Termijn Agenda (zie programma Overhead). Opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 1.290.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de onttrekking aan de Algemene reserve ten behoeve van het voorstel voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne (zie programma Economische zelfstandigheid).

Storting reserve Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling (€ 1.500.000 -/- € 25.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de storting in de bestemmingsreserve Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling van de eerste – financieel al harde – bijdrage van € 1,5 miljoen in 2022 voor het afsluiten van een addendum bij de Ontwikkelovereenkomst Hovenpassage. Tegenover de bijdrage zijn er ook nog kosten (€ 0,1 miljoen evenredig verspreid over de jaren 2022 tot en met 2025) waarvoor een onttrekking is toegevoegd. Provisie garantie Avalex (€ 200.000) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Avalex staat garant voor leningen van energie- en afvalbedrijf HVC. Hierdoor ontstaat een rentevoordeel waarvoor de Gemeenschappelijke Regeling (GR) jaarlijks een provisie ontvangt. Programma energietransitie, dekking t.l.v. Algemene reserve (€ 275.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de onttrekking uit de Algemene reserve voor de Energietransitie die wordt gefinancierd vanuit het Stimuleringspakket (zie programma Duurzaam Delft). Klimaatplan, dekking t.l.v.

reserve Investeringsplan (€ 261.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de onttrekking uit de reserve Investeringsplan voor het Klimaatplan (zie programma Duurzaam Delft). Fysieke aanpassingen t.b.v. hybride werken, dekking t.l.v. reserve Gemeentelijke huisvesting (€ 200.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de onttrekking uit de reserve Gemeentelijke huisvesting voor fysieke aanpassingen t.b.v. hybride werken (zie programma Overhead).

10

Technische correctie: storting bestemmingreserve Vastgoed (-/- € 260.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Dit betreft de storting van het restant meeropbrengst verkoop Staalweg in de reserve Vastgoed (zie programma’s Goed wonen en Stad in bedrijf). Stelpost voor overige ontwikkelingen (-/- € 700.000) We stellen een reservering voor van structureel € 500.000 voor onderwerpen die vanuit de inventarisatie van ontwikkelingen worden onderkend, maar (in financiële omvang) nog niet vaststaan. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om: - theater De Veste: voor het tekort van het theater is vorig jaar een incidentele oplossing voor 2022 gevonden waarbij bewust is besloten om een beleidskeuze voor 2023 en verder aan een nieuw college over te laten; - Sportpark Tanthof: recentelijk heeft een onderzoek naar bodemverontreiniging door de Omgevingsdienst plaatsgevonden. Daarbij is bodemverontreiniging vastgesteld. De in de begroting beschikbare budgetten voor saneringen kunnen onvoldoende zijn. Door gebruik van rubber infill op kunstgrasvelden is verontreiniging ontstaan. De gemeente is wettelijk verplicht verontreinigde bodem te saneren of te beheersen. Verwachting en verloop van de opgave is nog onduidelijk, ook de financiële consequentie.

In het gemeentelijk risicoprofiel wordt overigens al jaren standaard rekening gehouden met een extra risicobedrag van € 200.000 voor bodemsaneringen (zie risicoparagraaf jaarverslag 2021). - voor de exploitatie van de welzijnsaccommodaties is mogelijk sprake van een fiscale tegenvaller van € 210.000 eenmalig in 2022 en € 70.000 structureel vanaf 2022; dit staat nog niet vast. - reserveren van vrijvallende kapitaallasten voor Prinsenhof ter dekking van toekomstige structurele lasten (vervanging/beheer installaties). In het kader van het project Prinsenhof vindt onderzoek plaats naar dekking van structurele meerlasten en versnelde afschrijving van investeringen. Het betreft voornamelijk toekomstige vervangingsinvesteringen en onderhoud daaraan. - achterstallig onderhoud gymzalen en wissellocaties scholen. - indexeringssystematiek gesubsidieerde instellingen; - Smart Makers Delft: (V)MBO en grondaankoop zitten respectievelijk in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en het Stimuleringspakket; de kapitaallasten dienen nog te worden geraamd. - verder spelen nog financiële consequenties vanuit het meerjaren onderhoudsplan en het meerjaren investeringsplan sportaccommodaties 2022. - meer algemeen: fasering en evt. herziening investeringsbedragen zullen hun beslag krijgen via de Najaarsrapportage (voor 2022) en de Programmabegroting (voor 2023 en verder).

- de Regionale BelastingGroep (RBG) heeft melding gemaakt van een omissie in het opgelegde OZB-tarief voor woningen-eigenaren. Omdat geen rekening is gehouden met bijstelling uit hoofde van bezwaarverwerkingen voorgaand jaar, is een te lage aanslag opgelegd. Hier tegenover staat dat in 2021 op realisatiebasis sprake is geweest van een voordeel in de OZBbaten. Bij de aanstaande Najaarsrapportage wordt bezien of en in welke mate sprake is van een financieel nadeel. Daarnaast is sprake van een reservering van € 200.000 voor 2022 en € 400.000 voor 2023 e.v. voor het niet doorgaan van de bezuiniging van 1 wethouder minder (inclusief ondersteuning).

11

Areaaluitbreiding (2024: -/- € 1.800.000) (Zie Bestaand beleid – basis op orde) Bij areaaluitbreiding gaat het over hogere kosten door intensiever gebruik van bestaande voorzieningen en nieuwe voorzieningen door de groei van de stad (onderhoud openbare ruimte, toezicht en handhaving, dienstverlening en bedrijfsvoering). Voor de kosten van areaaluitbreiding ramen we in 2024 € 1,8 miljoen, oplopend tot € 2,2 miljoen in 2026. De nadere verdeling is afhankelijk van de snelheid van de stadsontwikkeling en van nader te bepalen kosten voor toezicht en handhaving, dienstverlening en bedrijfsvoering. Vervangingsinvesteringen beheer van de stad (€ 6 miljoen) (-/- € 1.500.000) (Zie Reserveringen voor investeringen in de stad) Vanwege de grote onzekerheden over het landelijk coalitieakkoord, de omvang en urgentie van de maatschappelijke opgaven en de zorgen over de noodzakelijke verbetering van de structurele financiële positie van de gemeenten is een reservering voor toekomstige investeringen in de stad benodigd. Dit betreft vervangingsinvesteringen in het kader van het beheer van de stad die noodzakelijk zijn om geen achterstallig onderhoud te laten ontstaan.

Daarnaast gaat het ook om investeringen die (op termijn) noodzakelijk zijn voor het op niveau brengen van de voorzieningen in de stad (onderwijs, mobiliteit, welzijn, sport, cultuur, openbare ruimte en bruggen) en nieuwe gebiedsontwikkelingen (Schieoevers, Delft Zuid Oost). De reservering is bestemd voor dekking van de structurele kapitaallasten in de begroting. Ruimtelijke ontwikkeling (kostenverhaal) (€ 2 miljoen) (2024: -/- € 1.000.000) (Zie Reserveringen voor investeringen in de stad) In 2021 heeft de raad de nota Kostenverhaal vastgesteld. Hiermee zijn (financiële) kaders vastgesteld voor het verhalen van de kosten van investeringen die horen bij de verstedelijkingsopgave van de stad. De reserve Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling is met de vaststelling van de nota Kostenverhaal ingesteld voor de te ontvangen financiële bijdragen van private initiatiefnemers en eventuele voeding van gemeentelijke middelen ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen. De storting vindt plaats in voorbereiding op toekomstige investeringen. Motie Energie in de wijken (balansmutatie € 15 miljoen: van algemene reserve naar reserve Beleid en Uitvoering) In november 2021 is door de raad de motie “Energie in de wijken” aangenomen. Per begrotingswijziging wordt hiertoe vanuit de algemene reserve een storting gedaan in de reserve Beleid & Uitvoering.

Voorafgaand aan concrete invulling wordt zoals beloofd een bestedingsvoorstel aan de raad gezonden. Dat zal naar verwachting in het derde kwartaal van 2022 zijn. 11 - OVERHEAD Lange Termijn Agenda (LTA) (€ 35.000 budgetneutraal) Betreft de online tool voor een bestuurlijke Lange Termijn Agenda (LTA). Dekking is beschikbaar in de reserve Automatiseringsmiddelen. Fysieke aanpassingen t.b.v. hybride werken (€ 200.000, budgetneutraal) (zie Bestaand beleid – bestaande voorzieningen in de stad / tegenvallers bestaand beleid) Naast de automatiseringsaspecten voor het hybride werken spelen ook fysieke aanpassingen aan de inrichting van het gebouw. Deze komen ten laste van de bestemmingsreserve Gemeentelijke huisvesting. 12

Exploitatie nieuwe werkplek (Informatietechnologie, structureel) (-/-70.000) Voor de exploitatie van de nieuwe werkplekken is vanaf 2023 een structureel budget nodig van € 340.000, startend in 2022 met € 70.000. Dit is inclusief de exploitatiekosten voor Delft Support. Het betreft de toename van kosten ten opzichte van de huidige werkplekken en ziet met name op logistieke acties, 3 fte werkplekbeheer en 1 fte applicatie Itune medewerker. Applicatiemanagement: Samenleving (-/- € 50.000) Versterking van functioneel/applicatiebeheer voor cluster Samenleving. Vanuit continuïteit bedrijfsvoering en om uitval te voorkomen van cruciale applicaties zoals de Delftpas in en uitgaande subsidies is structurele capaciteit nodig. Het benodigde structurele budget bedraagt € 74.000. Voor 2022 (vanaf 1 mei, 8 maanden) bedraagt dit € 50.000. Uitbreiding formatie BRP (Gegevensmanagement, structureel) (-/- € 50.000) Wegens uitbreiding, aanscherping wet- en regelgeving en toename van kwaliteitsnormen van de wettelijke taken inzake de basisregistraties is de huidige formatie van 1 fte niet toereikend. Tevens zijn de werkzaamheden toegenomen door groei van aantal inwoners binnen de gemeente. Om de kwaliteit, continuïteit en de uitvoering van de wettelijke taken te waarborgen is uitbreiding van de formatie met 1 fte onvermijdelijk.

Binnen de afdeling Gegevensmanagement is geen ruimte om dit tekort op te vangen. Het benodigde structurele budget bedraagt € 74.000. Voor 2022 (vanaf 1 mei, 8 maanden) bedraagt dit € 50.000. Exploitatie postkamer/bode (Informatiemanagement, structureel) (-/- € 70.000) De laatste jaren zijn de kosten van PostNL en Werkse! veel meer toegenomen dan de toegepaste indexatie op deze exploitatiekosten. Hierdoor is er een structureel tekort ontstaan op dit gemeente brede budget. Binnen de afdeling Informatiemanagement is er geen ruimte om dit te kort op te vangen. Om de continuïteit van de postkamer/bode te waarborgen is een structurele aanvulling van het budget met € 70.000 onvermijdelijk Uitbreiding formatie GFS (Applicatiemanagement, incidenteel) (-/- € 50.000) In verband met extra werkzaamheden ter vervanging van het financiële systeem GFS en de implementatie van de vervangende applicatie is het onvermijdelijk om de formatie tijdelijk uit te breiden met 1 fte. De vervanging en implementatie wordt afgerond in 2025. Binnen de afdeling Applicatiemanagement is geen ruimte om dit tekort op te vangen. Het benodigde budget bedraagt € 74.000 per jaar tot en met 2025. Voor 2022 (vanaf 1 mei, 8 maanden) bedraagt dit € 50.000. Uitbreiding formatie Applicatiemanagement t.b.v.

applicaties (structureel) (-/- € 240.000) Al enige jaren is er sprake van toegenomen kosten functioneel/applicatiebeheer voor applicaties diverse afdelingen. Het betreft hier reguliere kosten waarvoor geen budgettaire ruimte beschikbaar is. Afgelopen jaren is onderzocht in hoeverre hiervoor aanvullende dekking mogelijk was vanuit de ontvangende afdelingen. Die ruimte is niet gevonden. Vanuit continuïteit bedrijfsvoering en om uitval te voorkomen en niet langer afhankelijk te zijn van duurdere inhuur is overgegaan tot vaste invulling binnen de formatie. Het is noodzakelijk deze kosten in de begroting op te nemen, € 240.000. Tijdelijke uitbreiding formatie Financiën i.v.m. projectcontrol gebiedsontwikkelingen (/- € 100.000) Vanaf 2019 worden door de afdeling Financiën extra kosten gemaakt voor meerjarige grote ruimtelijke projecten. Hiervoor is tot en met 2020 incidenteel geld beschikbaar gesteld ad € 60.000. Inmiddels is de gevraagde ondersteuning uitgebreid en het budget vanaf 2021 vervallen. Dit resulteerde in een tekort in 2021 ad € 100.000. Voor 2022 is nog € 100.000 budget noodzakelijk om

13

de gebiedsontwikkelingen en projectcontrol goed te kunnen ondersteunen. Voor verder in de toekomst liggende jaren worden zo nodig afspraken ten laste van de betreffende projecten gemaakt. Vervanging i.v.m. ziekteverzuim en voorvervanging i.v.m. pensioneringen (-/- € 150.000) In 2022 is sprake van toegenomen extra kosten tijdelijk personeel i.v.m. vervanging langdurig zieken. Daarnaast is sprake van vijf pensioneringen, waarbij dit geldt voor diverse sleutelfuncties financiële administraties. I.v.m. tijdige voorvervanging worden ook hiervoor extra kosten gemaakt. Per saldo betreft dit eenmalig € 150.000 in 2022. Investeringsbudget nieuwe werkplek (Informatietechnologie) (2023: -/- € 38.000) Dit hangt samen met de gevolgen van de keuze voor hybride werken. Om de noodzakelijke nieuwe werkplekken/hybride werken (o.a. laptops/telefonie) op basis van het investeringsplan inclusief Delf Support te kunnen realiseren, is nog een budget nodig van € 150.000 (vier jaar € 37.500). Dit is het benodigde budget na uitputting van het aanwezige vervangingsbudget ICT plus onttrekkingen vanuit de coronacrisis- en automatiseringsmiddelen-reserve. Investeringsbudget IT-vergaderfaciliteiten (Informatietechnologie) (2023: -/- € 20.000) Om het noodzakelijke hybride werken te faciliteren vanuit de afdeling Informatietechnologie is in totaal € 180.000 budget nodig.

Het betreft uitbreiding van Teams faciliteiten en extra beeldschermen in vergaderruimten. Hiervan is reeds € 100.000 beschikbaar, echter opgenomen in het investeringsplan in 2025. Dit is onjuist en moet worden geherrubriceerd naar het investeringsplan in 2022. Het resterend benodigd budget bedraagt hierdoor € 80.000. Actualisatie doorberekende overhead (€ 1.000.000) Doorberekening van de overhead vindt plaats op basis van de in de begroting opgenomen berekening van de overheadkosten voor de tarieven van de taakvelden Reiniging en Riolering en de overheadkosten per fte en per uur, conform de uitgangspunten van de Financiële verordening. Daarbij houden we rekening met de overheadkosten die kunnen worden toegerekend aan gesloten circuits, investeringen, grondexploitaties, projecten en tarieven. Door een hogere productiviteit dan waarmee in de begroting rekening is gehouden, is al enige jaren sprake in de jaarrekening van een voordeel. In de jaarrekening 2021 is aangegeven voor zover deze hogere productiviteit structureel is, de begroting 2022 hierop zal worden geactualiseerd. Het gemiddelde voordeel over de jaren 2019 tot en met 2021 was € 1,07 miljoen. Actualisatie van de berekening leidt tot een aanpassing van de geraamde doorbelaste overhead van € 1 miljoen structureel.

Technische correcties: TU convenant (-/- € 26.000) Abusievelijk is de begroting met € 26.000 teveel verlaagd, dit wordt hierbij gecorrigeerd.

14