Bijlage 3 Kansen voor erfgoed op Westvest 9 (6168923) (1.0)

Bijlage 3 bij raadsoplegger ‘Een duurzame toekomst voor Westvest 9 en de afdeling Erfgoed’. Kansen voor Erfgoed op de Westvest

Voor de inwoners van Delft is hun erfgoed van grote waarde. Het belang om het erfgoed te beschermen, behouden en te delen met de volgende generaties wordt stadsbreed gedragen. Dit blijkt uit verschillende participatietrajecten waaronder een stadsenquête. Het vormt dan ook één van de pijlers in de Delftse omgevingsvisie. Het Delftse erfgoed (oud en nieuw) speelt een grote rol in de aantrekkelijkheid, identiteit en het vestigingsklimaat van de stad. Erfgoed maakt Delft geliefd bij inwoners, ondernemers en bezoekers. Huidige huisvesting Om het Delftse erfgoed te beheren, behouden en beleefbaar te maken heeft de gemeente in 2019 de afdeling Erfgoed Delft gevormd als kennis- en expertisecentrum op het gebied van archeologie, monumentenzorg en archieven. De collectie die Erfgoed beheert is omvangrijk, zowel fysiek als digitaal. Ze bevat topstukken afkomstig van opgravingen en bodemonderzoek, overheidsadministratie, bedrijven en particuliere verzamelingen (families en verenigingen). En loopt in vorm en materiaal uiteen van terabytes data, tot particuliere archieven en unieke boeken, en van (bewegend) beeld- en geluidsfragmenten tot bodemvondsten van glas, metaal en Delfts aardewerk. In de stad vormen beschermde stadsgezichten, bouwhistorische monumenten en het bodemarchief vol archeologische waarden het werkterrein.

De vakteams van de afdeling Erfgoed zijn van elkaar gescheiden ondergebracht op twee locaties: het stadsarchief op de Gantel 21 (Den Hoorn, Midden-Delfland) en archeologie en monumenten op de Kluizenaarsbocht 7 (Delft). Er wordt samengewerkt met partners in de stad en diverse afdelingen op het stadskantoor. Deze situatie heeft verschillende nadelen. Geen van de locaties is geschikt om de taken voor educatie en publieksbereik uit de Erfgoednota te realiseren. Er zijn te weinig medewerkers om twee gescheiden locaties goed te kunnen bemensen en continuïteit te garanderen in de benodigde dienstverlening. De locatie Gantel is geoptimaliseerd als wettelijke archiefbewaarplaats voor de opslag van collecties, maar laat voor de dienstverlening, werkplaatsen, kantoren en publieksruimte te wensen over. Zo is de locatie nauwelijks bereikbaar met het openbaar vervoer en is er geen ruimte voor educatieve activiteiten. De locatie Kluizenaarsbocht is niet voor publiek toegankelijk en de opslag voor de archeologische collectie voldoet niet aan de wettelijke eisen.

Figuur 1 De huidige locaties van Erfgoed ten opzichte van het Stadskantoor en de Westvest 9.

1

Taken en dienstverlening De afdeling Erfgoed Delft voert wettelijke taken uit, zoals: collectiebeheer en -behoud, het beschikbaar stellen van collectie en kennis, inzage in overheidsdocumenten, toezien op informatie- en archiefbeheer. En voor behoud van boven- en ondergrondse monumentale waarden gaat het om beleidsadvies en ruimtelijke plantoetsing. Erfgoed Delft voert ook wettelijke taken uit voor gemeentes in de regio. Verhuizing van de medewerkers, de vrijwilligers en de omvangrijke collecties naar Westvest 9 en Gantel 21 verandert feitelijk niet de taken van de afdeling erfgoed. Het maakt wel meer mogelijk en vraagt een organisatorische verandering. In 2020 heeft de gemeenteraad de Delftse Erfgoednota “Erfgoed maakt Delft geliefd” vastgesteld, waarin naast wettelijke taken de doelstellingen van de afdeling tot 2030 beschreven zijn. In toenemende mate vragen inwoners en partners om erfgoedkennis te ontsluiten. Met een hoogwaardig en divers aanbod draagt Erfgoed Delft bij aan maatschappelijke opgaven. Voorbeelden zijn: het onderzoek naar het slavernijverleden, dat nu uitgangspunt is voor discussie over uitsluiting en inclusie. En onderzoek naar joods vastgoed dat heeft geresulteerd in de subsidieregeling ‘Joods erfgoed beschermen, behouden, beleven’.

Tijdig raadplegen van bouwhistorische en archeologische kennis draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving en ruimtelijke ontwikkeling. Om dit soort verbindende bijdragen te leveren aan de samenleving zijn een integrale aanpak en een passend educatieprogramma en dienstverleningsconcept voor publiek en professionals onontbeerlijk. Herhuisvesting is daarnaast aanleiding om de dienstverlening nog verder te ontwikkelen. Uit gesprekken met deskundigen en partners in de stad blijkt dat een geschikte locatie kansen biedt om de klant centraler te stellen en het ‘verhaal van Delft’ zichtbaarder te maken. Erfgoedkennis en expertise wordt beter vindbaar en bruikbaar voor bredere doelgroepen. Specialistische vakkennis kan integraler worden aangeboden en gepresenteerd. Werkruimten die nu gesloten zijn kunnen toegankelijk worden voor publiek, en ruimte bieden voor interactieve bijeenkomsten en kennisdeling. De nu voorgestelde unieke locatie biedt deze kansen. De meerwaarde van erfgoed in het rijksmonument1 Westvest 9 is geen vast gegeven, maar wordt beïnvloed door verschillende factoren. Een slimme indeling en inrichting van de locatie kan de kansen op succesvolle benutting van de ruimten vergroten. De beschikbare capaciteit, beleidskeuzes en samenwerkingen met partners speelt een rol bij de invulling van het activiteiten-programma vanuit de functies van erfgoed.

Tot slot kan het maken van weloverwogen keuzes bij het selecteren van huurders deze meerwaarde verder versterken. Al deze factoren samen bepalen hoe waardevol erfgoed uiteindelijk kan zijn voor de omgeving en de gebruikers.

Is

Wordt

Figuur 2 De veranderingen als gevolg van de mogelijkheden op een nieuwe locatie.

2

Dynamische erfgoedlocatie met modern collectiegebouw Huisvesting van de afdeling Erfgoed op Westvest 9 lost belangrijke tekortkomingen op en maakt het mogelijk de doelstellingen goed te realiseren. Alle medewerkers en hun werkzaamheden verhuizen dan naar dit werkgebouw in de stad. Op het bedrijventerrein in de polder wordt de bestaande locatie Gantel 21 ingericht als modern collectiegebouw voor duurzame opslag van de hele Delftse erfgoedcollectie. Na interne verbouwing van huidige kantoorruimte tot depot voldoen daar de bewaaromstandigheden aan de wettelijke eisen voor archief én archeologie. De combinatie van erfgoedprofessionals vanuit verschillende vakdisciplines op één locatie in het centrum biedt veel toegevoegde waarde in de dienstverlening aan bewoners, het Delftse onderwijs, huiseigenaren en andere belanghebbenden in de stad. Huisvesting op één kantoorlocatie draagt bij aan teamcohesie, samenwerking en efficiënte bedrijfsvoering (coördinatie, BHV, openingstijden). Het zorgt voor kennisbundeling in (integrale) advisering en dienstverlening. In de beoogde ruimere en meer veelzijdige publieksruimten kunnen historische bronnen en verhalen in samenhang gepresenteerd en gedeeld worden.

Zo kan de afdeling naast professionele klanten en gebruikers, zoals projectontwikkelaars en onderzoekers, ook gerichte vragenstellers, geïnteresseerde bewoners en ondernemers, studenten en scholieren goed ontvangen.

Figuur 3 De doelgroepen die Erfgoed nu goed bereikt (boven) en op een nieuwe werklocatie beter kan bedienen (onder).

De beoogde werklocatie biedt veel meer mogelijkheden voor samenwerking met partners in de stad, zowel in gebruik van ruimtes als in programmering van activiteiten. Dit sluit aan bij trends rondom digitalisering, inclusie, co-creatie, stedelijk programmeren, toegenomen burgerinitiatief en burgerexpertise. In de werkplaatsen van archeologie en archief kan het werk van erfgoedprofessionals toegankelijk en letterlijk zichtbaar worden … want erfgoed maken we samen!

3

Figuur 4 Sfeerimpressies bij de functies die in een nieuwe situatie gerealiseerd kunnen worden. 2

Mei 2025 Meer informatie over de kennis, collecties en dienstverlening van Erfgoed Delft op www.erfgoeddelft.nl

Noten: 1 Rijksmonument Westvest 9 uit 1842 is gebouwd als Koninklijke Academie voor ingenieurs. Dit was de voorloper van de TU Delft. 2 Disclaimer: Deze collage bevat beeldmateriaal afkomstig uit diverse externe bronnen en is samengesteld ter

illustratie binnen deze raadsoplegger. De oorspronkelijke auteursrechten van het gebruikte beeldmateriaal blijven bij de respectieve rechthebbenden. De collage is uitsluitend bedoeld voor informatieve en niet-commerciële doeleinden binnen gemeentelijke besluitvorming. Bij vragen, of als u meent rechten te hebben op gebruikt beeldmateriaal in dit document, dan verzoeken wij u contact met ons op te nemen.

4