Bijlage 3 - Herijkingsvoorstellen HTM

Aan

Van

Kenmerk

MRDH

Inge Dirkx

Uw kenmerk

Kopie

Datum

Betreft

E. Beenen, G. Boot

23 augustus 2021

Herijking transitieprogramma

Inleiding In de BCVA van 24 maart 2021 is het Transitieprogramma vastgesteld, met daarin aanvullende maatregelen bovenop het bezuinigingspakket dat in november 2020 al was geaccordeerd door de BCVA. In april is vervolgens het plan van aanpak voor de herijking van het transitieprogramma in september en december 2021 geaccordeerd. De eerste herijking in september vraagt om nu een eerste afweging te maken over de eventuele wijzigingen in het tweede helft van het jaar en een doorkijk te geven naar 2022.

Financiële situatie 2021 In het Transitieprogramma is de financiële opgave bepaald voor de komende jaren, uitgaande van een optimistisch (scenario 2) en een pessimistisch (scenario 4) scenario. Op dit moment ziet het er naar uit dat we voor 2021 het optimistische scenario voor de reizigersaantallen kunnen aanhouden. In het transitieprogramma was door HTM in eerste instantie rekening gehouden met een BVOV van alleen het eerste half jaar 2021 en een versobering voor het tweede half jaar. Dit betekent dat het verlies van HTM voor het jaar 2021 begroot was tussen € 14 en € 16 miljoen. Hiertoe zijn in november 2020 en maart 2021 respectievelijk het bezuinigingspakket en transitieplan vastgesteld. Vanuit het bezuinigingspakket november 2020 is de verwachting dat in 2021 een bezuiniging van € 17 miljoen wordt gerealiseerd en vanuit het transitieprogramma nog eens € 0,6 miljoen. Als alle maatregelen worden gerealiseerd, betekent dit dat HTM voor het jaar 2021 een nulresultaat op Exploitatie Rail en Bus kan behalen door verlaging van kosten en de eerder overeengekomen overheveling van subsidie van Assets en Sociale veiligheid.

Bij het bepalen van het nulresultaat gaat HTM er vanuit dat de volgende posten hierbij worden betrokken: • de bij de railconcessie ingevoerde jaarlijkse eigen bijdrage van HTM in kaptaallasten voor de Avenio (die normaliter vanuit de exploitatie wordt gedekt) • de vennootschapsbelasting. Inmiddels heeft het Rijk de BVOV toegekend voor het hele jaar 2021. Hierdoor daalt het verwachte verlies van HTM (zonder Transitieplan maatregelen) naar ca. €10 mln. Dit betekent dat een gedeelte van bovenstaande maatregelen uit het Transitieplan niet nodig is voor het behalen van het nulresultaat (als gevolg van de verlenging van de BVOV). HTM stelt daarom voor om dat gedeelte als bijdrage door te schuiven naar het jaar 2022. Hierna (bij Doorkijk 2022) gaan wij nader in op dit voorstel. Uit bovenstaande kan tevens geconcludeerd worden dat voor het tweede half jaar 2021 geen aanvullende maatregelen bovenop het Transitieplan noodzakelijk zijn. HTM wacht het verdergaande herstel van de reizigersaantallen in september af om te bepalen of maatregelen op een later moment alsnog noodzakelijk

Pagina 2 van 4 Kenmerk

Datum

23 augustus 2021

zijn. Intern zijn we nog bezig om de realisatie van de bezuinigingsmaatregelen verder inzichtelijk te maken, alsmede ook eventuele tegenvallers in de kosten om preciezer inzicht te krijgen hoeveel van de bovengenoemde maatregelen in 2021 overblijft om door te schuiven naar 2022.

Maatregelenpakket 2021 en 2022 Concreet betekent dit dat de volgende maatregelen, die al goedgekeurd zijn in de BCVA van november 2020 en maart 2021 gehandhaafd blijven: - interne bezuinigingen HTM 2021 - gewijzigde inzet Sociale veiligheid - gewijzigde openingstijden OV winkels - geen bijdrage marketingplatform en innovatiefonds in 2021 - spreidingsdienstregeling - tijdelijk overslaan 13 haltes m.i.v. jaardienst 2022 - marketingacties - duurzaamheidsinitiatieven met positieve buca Wel bereidt HTM zich voor op het al moeten opschalen van de spreidingsdienstregeling na de zomer in verband met het deels terugkeren van spitsgebruik. HTM gaat er hierbij vanuit dat de extra kosten die hiervoor gemaakt moeten worden, meegenomen kunnen worden bij het bepalen van het nulresultaat. De huidige spreidingsdienstregeling levert nu namelijk € 1,5 miljoen op als bezuiniging die in een situatie van terugkerende spitsen niet gerealiseerd kan worden. Wij vragen hierbij aandacht voor het volgende: - het oplopende risico op rituitval in verband met het tekort aan personeel bij met name Rail - het rijden van het nachtnet pas na de zomerdienst. HTM gaat er hierbij vanuit dat, volgens afspraak in het directieoverleg 5 juli 2021, geen verrekening van rituitval als gevolg van personeel en daarmee gepaard gaande niet geleverde dienstregeling kilometers zal plaatsvinden in 2021.

Conclusies ten aanzien van 2021: Op basis van bovenstaande, inclusief de genoemde eerdere afspraken over overheveling van subsidies, vragen wij akkoord op: - geen aanvullende maatregelen treffen voor 2021 bij de herijking van september 2021; - het betrekken van extra kosten voor benodigde opschaling bij zowel rail als bus in de resterende maanden van 2021 bij het bepalen van het nulresultaat.

Doorkijk 2022 Voor de doorkijk naar 2022 hebben we de volgende scenario’s naast elkaar gezet: - Scenario a: o reizigersopbrengsten: eind 2021 90% niveau 2019; 2022 2% groei; SOV 100%, o BVOV2022: alleen voor de eerste 8 maanden 2022 op basis van 93% kostendekkingsgraad rail en 95% kostendekkingsgraad bus - Scenario b: o reizigersopbrengsten: eind 2021 90% niveau 2019, 2022 2% groei; SOV 100% o BVOV2022: heel 2022 obv 93% kostendekkingsgraad rail en 95% kostendekkingsgraad bus

Pagina 3 van 4 Kenmerk

Datum

23 augustus 2021

In deze scenario’s is steeds uitgegaan van gelijkblijvende kosten, er zal nog specifiek aandacht moeten zijn voor de ontwikkeling van de kosten in relatie tot de indexatie (bijvoorbeeld hogere sociale lasten ten opzichte van compensatie vanuit de overheid). In de scenario’s zijn we uitgegaan van een doorwerking van de eerder genomen maatregelen uit het bezuinigingspakket november 2020 en Transitieprogramma:: - Interne bezuinigingen HT - Bezuiniging op Sociale veiligheid - Aanpassing openingstijden winkels en sluiten winkel Delft - Spreidingsdienstregeling: geen doorwerking naar 2022 - Overslaan haltes - Duurzaamheidsinitiatieven Hierin zit uiteraard ook nog wel het risico dat deze niet gerealiseerd worden. Met name het handhaven van de spreidingsdienstregeling hangt heel erg samen met de afspraken met onderwijsinstellingen en werkgevers die nog maar mondjes maat tot stand komen. Maar ook bij de andere maatregelen schuilen nog wel risico’s. HTM stelt voor om voor de herijking van het transitieprogramma in december te bepalen welke maatregelen genomen moeten worden om het financieel resultaat van HTM in 2022 minimaal break even te krijgen. In eerste instantie denken we dan aan het doorschuiven van de vrijval risico reserve Assets uit 2021 à € 3,6 mln. en/of de aanvullende bijdrage van MRDH ter grootte van de 27,5% van de geëffectueerde maatregelen.

Indien noodzakelijk zullen nog aanvullende maatregelen getroffen moeten worden.

Bijdrage MRDH: stimuleringsmaatregelen In het transitieprogramma dat op 24 maart 2021 in de BCVA is vastgesteld, is tevens een bijdrage MRDH tot een maximum van €100 miljoen geoormerkt voor het realiseren van de lange termijn visie en om het OVsysteem te versterken. Deze bijdrage is bedoeld voor een aantal maatregelen: - Nieuwe betaalwijzen - Versnellingsmaatregelen - Lokaal maatwerkvervoersystemen - Ketenmobiliteit - Het duurzaam transformeren van de arbeidsmarkt van de vervoerbedrijven HTM zal voor onderstaande thema’s een plan uitwerken om op basis daarvan een subsidie aanvraag in te dienen. Wij streven er naar om de plannen/subsidie aanvraag op korte termijn bij MRDH in te dienen, zodat daarover nog dit jaar besluitvorming kan plaatsvinden: o Nieuwe betaalwijzen: het eerste gesprek over de buca OV betalen heeft inmiddels plaatsgevonden en de vervolgactie betreft een verdiepingsslag door HTM waarbij inzichtelijk wordt wat HTM per contract onderdeel aan MRDH vraagt en wat uiteindelijk de aanvullende benodigde bijdrage is. o Versnellingsmaatregelen: HTM is op verschillende vlakken bezig om maatregelen uit te werken om tot versnelling te komen, zoals extra validators in bussen om in- en uitstap te versnellen bij de drukke lijnen, en verhoging van de snelheid op tramlijnen waar dat kan.

HTM zou graag met MRDH in gesprek gaan over de mogelijkheden voor subsidiering van deze maatregelen.

Pagina 4 van 4 Kenmerk

Datum

23 augustus 2021

o

Duurzaam transformeren van de arbeidsmarkt: HTM is een plan aan het uitwerken waarbij de focus ligt op toekomstgericht roosteren, combi functies in rijdienst Rail en Bus en sociale veiligheid en de uitvoering van de inmiddels met de vakbonden overeengekomen Regeling Vervroegde uittreding incl. (extra) kosten van werving en opleiding voor de vervangers van de vervroegd uittredenden. Zodra dit plan gereed is, willen wij hierover graag in overleg met MRDH.

Ook worden er plannen uitgewerkt voor Lokale maatwerkvervoersystemen. HTM heeft onlangs een pilot gehouden met buslijn 30 naar de wijk Benoordenhout. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat de vervoerswaarde van deze buslijn te beperkt is om een buslijn te rechtvaardigen. Door de gemeente Den Haag is toegezegd aan de wijkvereniging Benoordenhout om maatwerkvervoer te gaan bekijken. Parallel hieraan heeft HTM door The Routing Company in samenwerking met de RebelGroup een aantal simulaties laten uitvoeren ten behoeve van vraagafhankelijk vervoer in Benoordenhout. Daarnaast is HTM ook bezig met een verkenning naar vraagafhankelijk vervoer in Den Haag Zuidwest, samen met Rebel, ministerie van I&W en de gemeente Den Haag. De gemeente is in de lead om voor deze pilots subsidie aan te vragen bij MRDH. Samenvatting van de voorstellen van HTM voor 2022: • Inzetten in 2022 van een gedeelte van de maatregelen uit het bestaande Transitieplan, namelijk die niet nodig zijn om een nulresultaat in 2021 te behalen. HTM vraagt akkoord voor het doorschuiven van de vrijval risico reserve Assets uit 2021 à € 3,6 mln. Daarnaast worden de maatregelen uit het transitieplan 2021 voortgezet in 2022. • Indien nodig gebruik maken van de mogelijkheid van een “aanvullende bijdrage” van MRDH ter grootte van de 27,5% van de geëffectueerde maatregelen.

• HTM vraagt binnenkort subsidie aan in het kader van de lange termijn visie en de versterking van het OV-systeem voor de onderwerpen: nieuwe betaalwijzen, versnellingsmaatregelen en duurzame transformatie arbeidsmarkt. Tot slot willen wij aankondigen dat wij bij de reguliere herijking van de rail- en de busconcessie de norm reizigersopbrengsten zouden willen herijken, niet alleen vanwege de effecten van corona, maar ook de afspraken die nu gemaakt worden over OV betalen en Maas, die mogelijk negatieve effecten hebben op de reizigersopbrengsten van HTM.