Bijlage 2B - Toelichting stand van zaken bezuinigingen Herstelplan en Kadernota 2021
Tekst van het document
Bijlage 2B: Stand van zaken bij Kaderbrief 2022 van bezuinigingstaakstellingen uit het Herstelplan ‘Delft in Balans’ en de Kadernota 2021 Alle bedragen in de tabellen zijn in duizenden euro’s 1. Apparaatslasten Onderwerp Personele bezuiniging en inhuur Budget gemeentebrede ontwikkelingen
Programma Overhead Overhead
2021 480
2022 1.105
2023
2024
2025
1.884
2.709
2.709
100
100
100
* in het Herstelplan is voor personeel en inhuur samen voor 2022 e.v. een reeks van 1.150, 1.975 en 2.800 opgenomen. Ivm een correctie van 45K (halfjaar 2022) en 91K (heel jaar 2023 e.v.) naar de post “1 wethouder minder (incl. ondersteuning)” zijn deze bedragen hierboven in mindering gebracht en bij de betreffende ombuiging opgenomen (zie achteraan in deze rapportage). Derhalve is de gecorrigeerde reeks in deze tabel: 1.105 (2022), 1.884 (2023), 2.709 (2025 e.v.)
Personele bezuiniging en verminderen inhuur Er is sprake van een gefaseerde bezuiniging op personeel en inhuur, die integraal wordt benaderd. De bezuiniging op personeel wordt gerealiseerd via sturing op de strategische personeelsplanning, inclusief verwachte in- en uitstroom en procesoptimalisaties. Hierbij wordt naar taken en efficiency gekeken. Ook wordt rekening gehouden met effecten van inhoudelijke ombuigingen voor de lijnclusters en de overhead. Binnen het gemeentelijk directieteam zijn in dit kader afspraken gemaakt. Deze houden voor clusteroverstijgende afdelingen een vermindering met 5 fte’s in, voor cluster Samenleving & Veiligheid 6 fte’s en voor cluster Ruimte & Economie 5 fte’s. Voor cluster Dienstverlening is enerzijds sprake zijn van minder personele inzet van ca. 1 à 2 fte’s door een licht verminderde openstelling van het KCC en het Stadhuis (enkel nog voor democratische en presentatie-activiteiten; niet meer voor toerisme) en anderzijds wordt in dit cluster de formatie op interne dienstverlening gefaseerd verminderd met 11 fte’s. De eerste structurele besparingen per 2021 hadden betrekking op het niet invullen van vacatures, waaronder het schrappen van de intensivering voor een acquisiteur Delft Technology Partners (incl. werkbudget). Verder is sprake van het gefaseerd terugbrengen van de inhuur. Stand van zaken t.a.v.
genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De taakstelling voor 2021 is afgewikkeld en voor 2022 is nog slechts sprake van een in te vullen bedrag van € 51.000; zie ook de bezuinigingsmonitor (bijlage 2A). Voor 2023 en verder worden nog finale (implementatie)keuzes gemaakt, dit hangt mede samen met het uitgangspunt om deze bezuiniging zoveel mogelijk via natuurlijk verloop invulling te geven. Hierbij geldt dat elke clusterdirecteur zich heeft geconformeerd aan verdelingsafspraken, die in relatie tot het herstelplan zijn gemaakt. De concrete invullingen worden centraal geregistreerd met behulp van afdelingen Financiën en Human Resources. Afdeling Control vervult daarbij een bewakende rol. Naleving van de afspraken over bezuinigingen is verder standaard onderwerp op de agenda van de periodieke managementgesprekken tussen gemeentesecretaris, clusterdirecteur en gemeentecontroller. Budget gemeentebrede ontwikkelingen Het budget voor gemeentebrede ontwikkelingen zoals het leiderschapstraject, werkprocesmanagement en continu verbeteren wordt naar beneden bijgesteld. Dit kan met ingang van 2023.
1
Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De nadere uitwerking wordt in de eerste helft van 2022 gemaakt. 2. Materiële kosten Onderwerp
Programma
2021
2022
2023
2024
2025
Verlagen materieel budget koude fase crisisbeheersing Vastgoedbedrijf
Schone en veilige stad
50
50
50
50
Stad in bedrijf
237
237
237
237
Nominaal materiële kosten
Overhead
100
100
100
100
Verlagen materieel budget koude fase crisisbeheersing Deze materiële kosten zijn in afgelopen jaren nooit geheel uitgegeven. Daarnaast krijgen we ook een bijdrage van de VRH van ca. € 11.000 voor piketuren. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De taakstelling is ingeboekt. Het betreffende budget voor crisisbeheersing is hiermee verlaagd. Er was hier een aantal jaar sprake van onderbesteding, vandaar dat aanvullende maatregelen niet vereist zijn. Vastgoedbedrijf Verlaging lasten vastgoedportefeuille als gevolg van lagere onderhouds- en adviesbudgetten, samenhangend met geplande verkopen van panden. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De verlaging van eerder normatief beschikbaar gesteld bedrag voor portefeuille brede kosten van € 63.000 is met ingang van 2022 gerealiseerd. Het totaal beschikbare budget is feitelijk verlaagd en bij besteding van de hiermee samenhangende kosten wordt hierop gestuurd. Voor de verlaging van het onderhoud voor een bedrag van € 114.000 zijn twee mogelijkheden in beeld gebracht: • Het beleidskader zoals opgenomen in de nota Vastgoedbedrijfanalyse 2019 gaat uit van differentiatie van verschillende categorieën objecten.
Per categorie is sprake van een prioriteitenmatrix waarbij effecten op de prioriteiten niet mogen optreden of juist wel acceptabel zijn. Onderdeel hiervan is de sturing op esthetische effecten voor representatieve objecten waardoor bij schilderwerk een cyclustijd van 4 jaar wordt gehanteerd. Een verlaging van het onderhoud is mogelijk door het verlengen van deze cyclustijd naar 6 jaar. Hiermee vervalt de categorisering van objecten als ‘representatief’. Esthetisch is dit zichtbaar door het dof/mat worden van de verflaag. • In de begroting is rekening gehouden met het aanbrengen van anti graffiti coating waarmee aangebracht graffiti eenvoudig te verwijderen is. Door het niet aanbrengen van deze laag is een besparing mogelijk. Incidenteel kan, afhankelijk van de omstandigheden, bij het verwijderen van discriminerende of racistische graffiti, sprake zijn van hogere kosten. Voor de verlaging van de exploitatie door verkoop van objecten van € 60.000 is op dit moment geen concrete invulling. Hiermee is het onzeker of invulling 2022 daadwerkelijk gaat lukken. Het aantal objecten in de portefeuille van het Vastgoedbedrijf is afhankelijk 2
van marktomstandigheden én van inzichten en behoeften die voortkomen uit de opgaven op het gebied van wonen, werken, voorzieningen en duurzaamheid. Mogelijke kostenbesparing bij verkoop van objecten zijn hiermee onderdeel van een continu proces van afwegingen. De volgende objecten worden overwogen: • Bieslandsekade 68: Het haalbaarheidsonderzoek naar herontwikkeling tot woningen i.s.m. Woonbron is in afrondende fase en wordt hierna bestuurlijk voorgelegd. De wijze (as-is/bouwrijpe grond) en het feitelijke moment van levering is hiervan afhankelijk. • Oostpoort 1: Het visietraject met BOEI wordt afgerond in 2022. Dit onderzoek is nodig om een onderbouwde beslissing over afstoten of behouden bestuurlijk te kunnen voorleggen. • Sportring 4: De functie wijkpost is vervallen en het object wordt op dit moment tijdelijk gebruikt ten behoeve van het onderhoud van de sportvelden. Vanwege de ligging van het object (toegang via de sportvelden) is de toekomst strategie van het object afhankelijk van uitvoeringsplan- investeringsplan sport en mogelijke herontwikkeling van het gebied. • Houtpad 1: Er is sprake van tijdelijk verhuur aan de camping eigenaar in afwachting van toekomstige invulling. • Westvest 9: het aanbestedingstraject voor herontwikkeling tot ouderenwoningen loopt. De exploitatiebegroting is reeds ingezet ter dekking van gemeentelijke taakstellingen.
• Tanthofdreef 29: de objectstrategie wordt momenteel afgewogen op basis van kwalitatieve (invulling beleidsdoelstellingen) en kwantitatieve aspecten (financieel rendement). Nominale ontwikkeling materiële kosten Door de nominale ontwikkeling op materiële kosten vanaf 2022 niet volledig toe te passen realiseren we een bezuiniging van € 100.000 structureel. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Dit is verwerkt via een lager toegekende indexering aan alle materiële budgetten, waarmee de beschikbare financiële kaders in beperkte mate taakstellend zijn verkleind. NB: op de gestegen inflatie wordt via de raadsbrief update meerjarenbeeld geanticipeerd. 3. Subsidies Onderwerp
Programma
Sluiting/afstoting van jeugdcentrum De Border Delft voor Elkaar
Solide maatschappelijke basis
DOK
Solide maatschappelijke basis
Beeldende kunst Subsidies algemeen
Solide maatschappelijke basis Solide maatschappelijke basis
2021 2022 2023 2024 2025 39
Solide maatschappelijke basis
30 300
39
39
39
266
532
532
200
400
400
30 300
30 300
30 300
Sluiting/afstoting van jeugdcentrum De Border Delft voor Elkaar richt zich met ambulant jongerenwerk op o.a. weerbaarheid, sport en gezondheid. De functie van dit jongerencentrum voorziet niet in de behoefte in deze wijk en wordt daardoor nauwelijks gebruikt. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Bij het herstelplan is besloten om De Border te sluiten en daarmee € 39.000 structureel te 3
bezuinigen. Tijdens het maken van dit voorstel was er nog nauwelijks sprake van gebruik van dit jongerencentrum. Echter, voorjaar 2021 startte stichting Welbevinden met jongerenwerk en tienerwerk in deze locatie. In korte tijd hebben zij bewezen van belang te zijn voor de wijk en dan met name de jeugd in de wijk Tanthof. Voor het behoud van het jeugdcentrum en de inzet van de stichting Welbevinden bleek € 50.000 benodigd. De continuïteit van het jeugdcentrum De Border is meegenomen in een voorstel vanuit gemeente conform de motie van de raad om bezuinigingen te verzachten. Voor de Border is het mogelijk de activiteitensubsidie nog in 2022 en 2023 uit eenmalige subsidie te dekken vanwege het zicht op structurele financiering. De huisvestingslasten worden gedekt uit het budget voor welzijn en dat voor welzijnsaccommodaties. Deze budgetten zijn zeer krap begroot, zodat het betekent dat er in 2022 en 2023 zeer strak gestuurd moet worden op deze budgetten om overschrijdingen te voorkomen. Vanaf 2024 wordt de bezuiniging op De Border te niet gedaan, met dekking uit het door de raad vastgestelde budget voor het verzachten van de bezuinigingen. Delft voor Elkaar In overleg met de netwerkorganisatie Delft voor Elkaar bepalen we waar de korting het beste kan plaatsvinden in het licht van de opgaven van het Actieplan Sociaal Domein.
Doordat inpassing hiervan de nodige voorbereiding zal vergen, kan deze ombuiging enkel gefaseerd en startend per 2023 (5%) worden ingezet, waarna per 2024 tot 10% wordt gekomen. Gezien de hoogte van de taakstelling wordt op de subsidie van deze organisatie wel de nominale ontwikkeling 2022 toegepast. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De bezuiniging op Delft voor Elkaar leidt al per 2022 (i.v.m. gefaseerde voorbereiding van de bezuiniging per 2023) tot het wegvallen van de inzet op veiligheid, waarmee preventie op overlast en de-escalerende maatregelen niet meer mogelijk zijn. In het voorstel vanuit de gemeente conform de motie van de raad om de bezuinigingen te verzachten is opgenomen om per 2024 de bezuiniging Delft voor Elkaar te verzachten met € 200.000. De raad heeft daarover conform besloten. DOK DOK ontvangt een subsidie van circa € 4 miljoen en is daarmee binnen het culturele veld de grootste subsidieontvanger. DOK ontvangt gemiddeld gezien meer subsidie dan andere bibliotheken, mede omdat zij meer taken vervullen. Samen met DOK zullen wij het gesprek voeren of een aantal van deze taken op een andere wijze kunnen worden ingevuld of mogelijk vervallen.
Het is onvermijdelijk dat deze bezuiniging impact zal hebben op de activiteiten die geleverd kunnen worden door DOK en daarmee impact zal hebben voor de stad. De afspraken over de te behalen resultaten op de werkvelden van DOK moeten worden bijgesteld. Doordat inpassing hiervan de nodige voorbereiding zal vergen, kan deze ombuiging enkel gefaseerd en startend per 2023 (5%) worden ingezet, waarna per 2024 tot 10% wordt gekomen. Gezien de hoogte van de taakstelling wordt op de subsidie van DOK wel de nominale ontwikkeling 2022 toegepast. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Conform de motie in de raad uit maart 2021 is een voorstel met dekking opgewerkt om de bezuiniging bij DOK te verzachten. De bezuiniging viel samen met andere financiële tegenvallers bij DOK. In dit kader is door de raad besloten tot verzachting van € 100.000 vanaf 2022 voor het taalhuis en de taalcursussen en een verzachting van € 50.000 vanaf 2023 voor de programmering van OPEN. De benodigde reorganisatie om de bezuiniging te behalen is reeds doorgevoerd bij DOK, waarmee de structurele invulling is geborgd. Op basis van het vastgestelde reorganisatieplan blijken de eenmalige frictiekosten bij DOK circa € 550.000. Als gevolg van deze 4
frictiekosten neemt de vermogenspositie dusdanig af, dat de continuïteit van DOK in gevaar kan komen. Om dat te voorkomen stellen we voor, mede op basis van gevoerde gesprekken met DOK, om vanuit de gemeente incidenteel € 322.000 in de frictiekosten bij te dragen en daarmee toezegging nr. T20220421.8.1.1 (frictiekosten DOK) als afgedaan te beschouwen. Beeldende kunst In lijn met het amendement bij het herstelplan, wordt niet per 2022, maar met ingang van 2023 een bezuiniging van € 30.000 doorgevoerd waarmee minder activiteiten worden ondersteund. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Bij de behandeling van het herstelplan in de raad is een amendement aangenomen om incidenteel voor 2022 alsnog de volledige subsidie van 38CC mogelijk te maken, dus geen bezuiniging van € 30.000 voor dat jaar door te voeren. Het college heeft nieuw beeldende kunstbeleid vastgesteld, op basis waarvan alle beeldende kunst subsidies worden beoordeeld binnen het financieel kader dat per 2023 geldt. De notitie beeldende kunst is ter informatie aangeboden aan de gemeenteraad. Subsidies (algemeen) Met ingang van 2022 besparen we op subsidies € 300.000 door deze eenmalig niet te indexeren.
Indien het achterwege laten van een nominale ontwikkeling niet voldoende oplevert (het percentage nominale ontwikkeling wordt in maart 2021 bekend), wordt daar bovenop een generieke bezuiniging doorgevoerd over alle subsidies van circa 2%, met uitzondering van DOK en Delft voor Elkaar waar al een eigenstandige bezuiniging plaatsvindt. In totaal moet dit € 325.000 opbrengen, aangezien uit de totale verlaging ook een aanvullende subsidie van € 25.000 voor dierenwelzijn/wildopvang bekostigd moet worden vanwege een bestaand tekort. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is ingevuld via 0%-indexatie. Het daarbovenop nog doorvoeren van een generieke bezuiniging werd mede in relatie tot de coronacrisis niet verantwoord geacht. Daartoe is bij de begrotingsopstelling 2022-2025 de benodigde financiële ruimte gevonden. Daar waar het in specifieke gevallen niet mogelijk bleek om de indexatie op 0% te zetten is de raad hiervan op de hoogte gesteld (bij Perspektief en JGZ). In die gevallen is alternatieve dekking binnen het programma gevonden. NB: per abuis is de indexatie voor DOK en Delft voor Elkaar op 0% gezet, terwijl zij wel een reguliere indexatie van 0,84% over hun subsidie hebben gekregen, aangezien zij al 10% moesten bezuinigen (gefaseerd 5% in 2023 en 10% in 2024).
In de eerstvolgende rapportage over de bezuinigingen wordt nader bezien welke alternatieve dekking hiervoor eventueel is aan te wijzen. 4. Verbonden partijen Onderwerp
Programma
Taakstelling overhead Delft Support
Sterk en sociaal
Werkse!
Economische zelfstandigheid Bereikbare en leefbare stad
ParkerenDelft - lagere DVOvergoeding
2021
2022
2023
2024
2025
75
75
75
75
310
620
620
105
211
211
5
Taakstelling overhead Delft Support De maximale taakstelling op overhead Delft Support bestaat voornamelijk uit een taakstelling op de staf. Dit heeft geen gevolgen voor de operationele capaciteit. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Na de verzelfstandiging van enkele jaren geleden zijn nieuwe inzichten ontstaan t.a.v. efficiencywinst. Uit de praktijk is gebleken dat er ruimte zit bij de staf en bedrijfsvoering Delft Support door effectiever samen te werken met de gemeente op het gebied van informatievoorziening en interne dienstverlening. De € 75.000 betreft circa 1 fte op een staf van 18 fte. De directeur van Delft Support heeft zich begin 2021 aan deze ombuiging gecommitteerd. Werkse! De re-integratietaak is een wettelijke taak vanuit de Participatiewet. Mede dankzij de inzet van Werkse! houden we de laatste jaren veel geld over op het uitkeringsbudget. Werkse! is gevraagd voorstellen te doen voor de manier waarop de invulling die start per 2023 gerealiseerd kan worden. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Een eerste conceptnotitie over mogelijke bezuinigingsmogelijkheden is door Werkse! aangeleverd. Hierover vindt op dit moment ambtelijke afstemming plaats.
ParkerenDelft - lagere DVO-vergoeding Door een innovatievere manier van werken en digitalisering kunnen taken efficiënter uitgevoerd worden. Verder zal sprake van beleidsversobering waarbij we voor de exacte invulling die start per 2023 ParkerenDelft vragen om voorstellen te doen in relatie tot de eigen prioriteiten in de uitvoering. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Dit is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021; met ParkerenDelft volgt een nadere uitwerking van de voorstellen. 5. Beleidsversoberingen en Overige verlagingen van uitgaven Onderwerp
Programma
2021
2022
2023
2024
2025
Besparing verkamering Sterke Wijken
Goed wonen Goed wonen
40 10
40 10
40 10
40 10
GOR schoontaken verlagen
Schone en veilige stad
100
100
100
100
Duurzaamheid klimaatadaptatie Toezicht fietsparkeren verminderen Armoedebestrijding/ bijzondere bijstand (obv ervaringscijfers) Circulaire Economie Verbonden Stad
Duurzaam Delft
35
35
35
35
Bereikbare en leefbare stad Economische zelfstandigheid
34
34
34
34
200
200
200
200
75
-5
-5
-5
Duurzaam Delft Stad en bestuur
200
100
6
Besparing verkamering Op basis van de huidige ervaring en inschatting van komende jaren (incl. de invoering woningvormingsvergunning) is een besparing van € 40.000 mogelijk. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Ingevuld tlv budget. Sterke Wijken Het algemene leefbaarheidsbudget kan met 10% afnemen. Dit algemene budget is bedoeld voor inzet op vraagstukken in de wijk, monitoring en inzet van bemiddeling en mediation bij burenruzies. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Ingevuld ten laste van wijkbudget. GOR schoontaken verlagen Een deel van de verdere uitrol van gedifferentieerd beheer wordt niet uitgevoerd. Voorgesteld wordt verschillende maatregelen die al voorgenomen zijn zoals het zagen van bosplantsoen, drijfvuil verwijderen in de binnenstad en buitenwatersloot, sportring van C naar B en het reinigen van stegen en poorten niet uit te voeren. Dit zijn dus allemaal verhogingen op het basisniveau van onderhoud; aan het basisniveau wordt niet getornd. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De voorgestelde maatregelen zijn ingezet en de ombuiging Is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021.
Duurzaamheid klimaatadaptatie Dit betreft een verminderde inzet op het klimaatadaptief maken van de openbare ruimte. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021 en levert een verminderde inzet op het klimaatadaptief maken van de openbare ruimte. Toezicht fietsparkeren verminderen Toezicht op fietsparkeren wordt verminderd. Via gedragsbeïnvloeding en communicatie (campagnes) stimuleren we beter parkeergedrag. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Dit is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021. Hier wordt minder inzet op gepleegd. Armoedebestrijding (bijzondere bijstand o.b.v. ervaringscijfers) Armoedebestrijding is een belangrijk thema voor ons. Op basis van ervaringscijfers zien we evenwel meevallers in 2019 en 2020, als gevolg waarvan we een besparing van € 200.000 ramen. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De begroting is aangepast op het jaarlijkse overschot op de armoedebestrijding. 7
Circulaire Economie Dit betreft een incidentele bezuiniging. De implementatie vindt plaats zonder gebruikmaking van een uitvoeringsplan. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Deze bezuiniging is doorgevoerd door het stopzetten van de inhuur op circulaire economie. Waar mogelijk zullen de ambities (beperkt) uit het ambitiedocument meegenomen worden in lopende projecten. Verbonden Stad Dit incidentele budget van € 80.000 in 2022 wordt verlaagd tot viermaal € 5.000 incidenteel (voor 2022 t/m 2024). Hiermee wordt per saldo een bezuiniging van € 60.000 gerealiseerd. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Conform de besluitvorming over het herstelplan worden vanuit dit sterk verlaagde budget geen grootschalige activiteiten meer georganiseerd; de bezuiniging is daarmee geëffectueerd. 6. Inkomsten Onderwerp
Programma
Verzakelijking restitutiebeleid bij annulering huwelijken
Stad en bestuur
Inkomsten a.g.v. beleid toeristische verhuur van woningen Inkomsten vanuit bestaand beleid gereguleerd parkeren
Financieel gezonde gemeente
Toeristenbelasting (vanaf 2024)
Financieel gezonde gemeente
Bereikbare en leefbare stad
2021
2022 10
180
2023
2024
2025
10
10
10
30
30
30
180
180
180
250
250
Verzakelijking restitutiebeleid bij annulering huwelijken Voorgesteld wordt om in de legesverordening 2022 een zakelijker beleid voor restituties bij annulering van huwelijken door te voeren. Met het oog op de reeds gemaakte kosten in het kader van de voorbereidende werkzaamheden is dat ook te rechtvaardigen. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Voor het annuleren of wijzigen van de gereserveerde datum voor een huwelijk (of registratie partnerschap of omzetting daarvan in een huwelijk wordt een zakelijker beleid gevoerd. Dit houdt in dat ook bij de zgn. kosteloze huwelijken een bedrag aan leges in rekening wordt gebracht indien de annulering of wijziging gedaan wordt binnen vier weken voor de afgesproken datum. Het tarief is ook aangepast aan de werkelijke tijd die besteed wordt. De gemeenteraad heeft hiertoe op 3 februari 2022 de gewijzigde legesverordening vastgesteld.
8
Inkomsten als gevolg van beleid toeristische verhuur van woningen Zodra het beleid voor toeristische verhuur van woonruimte is vastgesteld, zal ook deze groep bezoekers toeristenbelasting gaan betalen. Baten worden vanaf 2023 realistisch geacht; mede in relatie tot corona. Om toe te kunnen zien op toeristische verhuur van woonruimte wordt een melding- en registratieplicht ingevoerd. Hiervoor is een wijzing nodig in de Huisvestingsverordening, besluitvorming hiervan staat gepland op Q2 2022 (prognose). Voor iedereen die een overnachting aanbiedt in Delft is al een aangifteplicht van Toeristenbelasting. Het idee achter dit registratiesysteem is meervoudig, maar voornamelijk om het handhaafbaar te maken. De aangifteplicht van Toeristenbelasting is daarvan niet afhankelijk, die verplichting bestaat sowieso al. Gezien het zeer langzame herstel van de sector, is het de vraag of de bezuiniging van € 30.000 per 2023 al gerealiseerd kan worden en een plus oplevert t.o.v. de totale begrote inkomsten. Inkomsten vanuit bestaand beleid gereguleerd parkeren Dit betreft een nog niet in de begroting opgenomen voordeel vanuit het bestaande proactieve parkeerbeleid. Op basis van dat beleid (vanwege gemeten parkeerdruk en geconstateerde parkeeroverlast) wordt op korte termijn overgegaan op regulering in de Indische Buurt. Stand van zaken t.a.v.
genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Deze bezuiniging wordt gerealiseerd vanuit het proactieve parkeerbeleid. Overigens is na onderzoek in oktober 2021 door het college besloten om af te zien van betaald parkeren in de Indische Buurt, tegelijkertijd is aan de raad het voorgenomen besluit tot het invoeren van betaald parkeren in de wijken Ministersbuurt en Agnetapark gecommuniceerd. Meer info is te vinden in deze raadsbrief (doorklikbare link). Hogere baten toeristenbelasting m.i.v. 2024 via tariefsverhoging Op basis van de opbrengst van toeristenbelasting in 2018 vindt per 2024 een geschatte verhoging van het tarief met 30% tot 35% plaats om invulling te geven aan deze ombuiging van € 250.000. Dat betekent een tarief voor overnachting in hotels van rond de € 4,10 en voor overnachtingen op campings rond € 1,10 per persoon per nacht. Afhankelijk van het herstel van de toeristische sector kan het percentage (en dus het tarief) voor 2024 hoger of lager moeten worden vastgesteld om deze taakstelling in te vullen. Gelet op de huidige coronacrisis wordt niet voor een tariefsverhoging in de nabije toekomst gekozen. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Dit is nog niet van toepassing.
Het betreft een bezuiniging per 2024 en het tarief zal naar verwachting eind 2022 of begin 2023 vastgesteld gaan worden. Op dat moment zal gekeken worden naar het benodigde tarief in relatie tot het herstel van de sector om de gewenste bezuiniging te realiseren.
9
7. Financiële keuzes en oplossingen Onderwerp
Programma
2021
2022
Verlaging van Fonds Delft 2040 (dotatie verlagen)
Financieel gezonde gemeente
675
Verlaging van Fonds Delft 2040 (eenmalige onttrekking reserve) Incidentele voorstellen Kaderbrief 2020 dekken uit Algemene reserve. Compensatie dividend (Eneco, Stedin en BNG)
Financieel gezonde gemeente
1.000
Financieel gezonde gemeente
1.156
806
Financieel gezonde gemeente
2.050
Treasury
Financieel gezonde gemeente Solide maatschappelijke basis
Rijksmiddelen voorschools aanbod
675
2023
2024
675
675
1.538
1.025
513
-42
144
459
621
300
300
2025 675
621
Verlagingen Fonds Delft 2040 Om een balans te houden tussen de omvang van bezuinigingen in het hier en nu en investeren in de toekomst, is ook de reserve Stad (investeringen Fonds Delft 2040) in de ombuigingen betrokken. Enerzijds vindt een eenmalige verlaging van de reserve van € 1 miljoen plaats, daarnaast wordt de jaarlijkse toevoeging aan de reserve met € 675.000 verlaagd. Daarmee blijft samen investeren mogelijk en behouden we ruimte om de instrumenten gekoppeld aan het Fonds te benutten. Met de investeringscommissie Fonds Delft 2040 is afgesproken de criteria aan te scherpen waaraan voorstellen moeten voldoen om in aanmerking te komen voor een bijdrage uit het fonds. Op deze manier willen we ervoor zorgen dat de meerwaarde van het fonds voor de stad maximaal benut wordt. Mede op basis van toekomstige jaarrekeningresultaten worden de mogelijkheden tot aanvullende voeding bezien. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De dotatie is conform het herstelplan zowel incidenteel als structureel verlaagd, waarmee de bezuiniging wordt gerealiseerd. Incidentele tegenvallers Kaderbrief 2020 dekken uit algemene reserve In de Kaderbrief 2020 staat een aantal voorstellen met een puur incidenteel karakter. De incidentele voorstellen tellen in 2021 op tot € 1,2 miljoen en hebben in 2022 een omvang van € 0,8 miljoen.
Voorgesteld wordt deze posten uit de algemene reserve te dekken. In totaal betekent dit een onttrekking uit de algemene reserve van circa € 2 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente is hiervoor toereikend. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De dekking is conform het herstelplan verwerkt en daarmee gerealiseerd. NB: separaat heeft bij de begrotingsopstelling PB2022-2025 (met het oog op voldoende niveau van de algemene reserve) overigens weer een aanzuivering van de algemene reserve plaatsgevonden. Compensatie dividend (Eneco, Stedin en BNG) In de Kaderbrief 2020 is een structureel nadeel van € 1,5 miljoen opgenomen als gevolg van het wegvallende dividend Eneco. Tegenover het wegvallende dividend staat een incidentele baat van € 99 miljoen die is ontstaan door de verkoop van de aandelen Eneco. De liquiditeitspositie die door deze baat is verbeterd, is benut voor aflopende leningen. Hierdoor 10
was geen herfinanciering benodigd. Dit komt tot uitdrukking in het financieringsresultaat. Voor het opvangen van het verlies aan dividend worden de Enecogelden in de algemene reserve ingezet. Behalve de derving van het dividend Eneco zijn in de Kaderbrief 2020 ook structurele nadelen opgenomen als gevolg van lagere dividenden voor Stedin (€ 0,5 miljoen) en BNG (€ 50.000). Hiervoor wordt dezelfde methodiek toegepast. Gekozen wordt voor afbouw in vier jaar, dit houdt in een (aflopend) incidenteel beroep op de algemene reserve van circa € 5,1 miljoen. Deze lijn, van een gefaseerde landing in de begroting, sluit ook aan bij een inbreng vanuit de commissie bij de keuze over verkoop van de Eneco-aandelen. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De gefaseerde landing in de begroting is conform het herstelplan verwerkt en daarmee geëffectueerd. Met de tegenhanger (oplopend te dekken bedrag binnen totale begroting door het weggevallen dividend) is zowel in het Herstelplan als in de Programmabegroting 2022-2025 rekening gehouden, via overige maatregelen waarmee een structureel begrotingsevenwicht werd bereikt. Treasury Door bij de huidige lage rentestand de financieringsbehoefte voor 2022 en 2023 al vast te leggen via lineaire leningen op de huidige lage rentestanden is een substantieel voordeel t.o.v.
de rentelasten in de bestaande meerjarenraming te realiseren. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: De financieringsbehoefte voor 2022 en 2023 is in de eerste helft van 2021 vastgelegd, waarmee het te realiseren voordeel is geëffectueerd. Rijksmiddelen voorschools aanbod Voorschools aanbod voor niet-doelgroep kinderen mag uit Rijksmiddelen betaald worden, dat betekent dat circa € 300.000 per jaar is te besparen op de gemeentelijke middelen. Vooralsnog voor twee jaar. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is ingevuld door het gemeentelijk budget Onderwijsachterstanden te verlagen en de kosten tlv rijksbudget te brengen. 8. Kleine posten Onderwerp
Programma
2021 2022 2023 2024 2025
Administratieve ondersteuning havendienst beëindigen
Bereikbare en leefbare stad
5
5
5
5
Recreatiegebieden regio- flexibel uitvoeringsbudget voor onvoorziene initiatieven
Duurzaam Delft
2
2
2
2
Economie- diverse lidmaatschappen Verlagen budget voor 'flexibele OOV uitgaven'
Stad in bedrijf Schone en veilige stad
30 9
30 9
30 9
30 9
Gezondheidsbeleid
Sterk en sociaal
4
4
4
4
GOR Uitvoering-veegvoertuig GOR Uitvoering-voertuig
Schone en veilige stad Schone en veilige stad
8 9
8 9
8 9
11
Administratieve ondersteuning Havendienst Aspecten hiervan kunnen worden belegd bij de havenmeesters dan wel vanwege digitalisering bij het KCC worden ondergebracht. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021. Recreatiegebieden regio- onvoorziene initiatieven Dit budget wordt niet uitgegeven en kan bezuinigd worden. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is verwerkt in de 7de begrotingswijziging 2021. Economie- diverse lidmaatschappen Prioritering leidt tot het beëindigen van enkele lidmaatschappen van regionale samenwerkingsverbanden of partners. De lidmaatschappen van Buccaneer en Maritime Delta worden stopgezet per 2022. Het economiebudget voor lidmaatschap bouwcampus wordt geschrapt en dekking wordt gezocht binnen middelen gebiedsontwikkeling. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Lidmaatschap Buccaneer is beëindigd en Maritime Delta is ook formeel opgezegd. Verlagen budget voor 'flexibele OOV uitgaven' Een materieel budget dat de afgelopen jaren nooit geheel is uitgegeven, kan bezuinigd worden. Stand van zaken t.a.v.
genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Zoals in bovenstaande toelichting uit het herstelplan al helder is gemaakt, vergt deze bezuiniging op basis van ervaringscijfers geen nadere maatregelen. Het budget is verlaagd via de 7e begrotingswijziging 2021. Gezondheidsbeleid -verlagen budget Op het vrij beschikbare gezondheidsbudget wordt 10% bezuinigd (€ 4.000). Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Is ingevuld door het budget te verlagen. GOR Uitvoering Deze twee kleine ombuigingen hebben betrekking op het niet vervangen van een veegvoertuig en één voertuig niet ombouwen naar elektrisch. De besparingen zijn de kapitaallasten-effecten, samen € 17.000. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Beide voertuigen worden niet aangepast of vervangen. Het veegvoertuig wordt pas vervangen nadat dit technisch is afgeschreven. Dit zal rond 2025 zijn. De elektrificatie gaat niet door. Het voertuig is verkocht aan de nieuwe aannemer voor strooien.
12
Verbonden partijen In het herstelplan is verder de intentie uitgesproken om de te besparen op de bijdragen aan verbonden partijen. Daarbij speelt dat bezuinigingen alleen mogelijk zijn wanneer daar in gemeenschappelijk verband draagvlak voor is. Dit betreft derhalve geen “hard ingeboekte” bezuiniging. Via de zgn. kaderbrief gemeenschappelijke regelingen is voor de begroting 2023 is het verzoek gedaan bezuinigingsmogelijkheden in kaart te brengen. De ontwerpbegrotingen van gemeenschappelijke regelingen worden in het tweede kwartaal van 2022 voor bestuurlijke besluitvorming aangeboden. Bezuinigingen uit de Kadernota 2021: Onderwerp Medegebruik stadskantoor
Programma
2022 2023 2024 2025
Overhead
400
Medegebruik stadskantoor De mogelijkheden om, op termijn, medegebruik van een deel van het stadskantoor te concretiseren worden onderzocht. In het onderzoek wordt rekening gehouden met het benodigd ruimtegebruik post covid, de actuele marktwaarde en de effecten van corona op deze waarde en de opname capaciteit door de Delftse vastgoedmarkt, de gevolgen voor de BTW en de boekwaarde en de verplichting om conform de Wet Markt en Overheid minimaal kostendekkend te verhuren. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: Deze ombuiging maakt onderdeel uit van het onderzoek naar het nieuwe werkplekconcept. Onderwerp Ombuiging bestuurskosten (1 wethouder minder) *
Programma Diverse programma’s
2022 2023 2024 2025 200
401
401
401
* Oorspronkelijke reeks was: 155K voor 2022 en 310K voor 2023 e.v.; bedragen zijn verbeterd ivm correctie van communicatieadviseur voor college die onder deze begrotingspost valt.
Ombuiging bestuurskosten (bij 1 wethouder minder) In de Kadernota 2021 is een bezuiniging opgenomen van één wethouder, inclusief ondersteunende functies (bestuursadviseur, managementassistent, communicatieondersteuning en een programmeur) hetgeen in 2022 zou leiden tot een bezuiniging van € 200.000 en vanaf 2023 tot € 401.000 structureel. Stand van zaken t.a.v. genomen of te nemen maatregelen om bezuiniging daadwerkelijk te realiseren: We houden rekening met het niet doorgaan van de voorgenomen bezuiniging van 1 wethouder minder (inclusief ondersteunende functies) van in totaal € 200.000 in 2022 en (afgerond) € 400.000 vanaf 2023, als onderdeel van de meerjarige stelpost van € 900.000 in de Kaderbrief 2022.
13