Bijlage 2 Opbrengsten social return 2023

opbrengsten

social return

Gemeente Delft – JUNI 2024

2023

Inhoud 1 Inleiding............................................................................................................................................... 3 2 Opbrengsten social return................................................................................................................... 4 2.1 Realisatie...................................................................................................................................... 4 2.2 Toelichting..................................................................................................................................... 4 3 Doorontwikkeling social return............................................................................................................. 6 3.1 Actie 1 Uitgangspunten social return benoemen...........................................................................6 3.2 Actie 2 Werkwijze social return beschrijven...................................................................................6 3.2.1 Inzicht en overzicht.................................................................................................................

6 3.2.2 Toepassing social return op subsidies....................................................................................6 3.2.3 Monitoring............................................................................................................................... 6 3.3 Actie 3 Bouwblokken aanpassen................................................................................................... 7 3.4 Actie 4 Sociaal ondernemers op de kaart zetten...........................................................................7 3.5 Actie 5 Communicatie versterken.................................................................................................. 7 4 Verbeterpunten en acties..................................................................................................................... 8

2

1

Inleiding

Met dit verslag informeren wij het college en de gemeenteraad over de opbrengsten van de inzet op social return on investment (verder: social return) in 2023. We gaan in op cijfers en de doorontwikkeling van social return in 2023. Ook benoemen wij verbeterpunten en acties voor 2024 en verder. Met social return krijgen werkzoekenden en jongeren zonder startkwalificatie een kans om (weer) te werken en werkervaring op te doen. Aan bedrijven die een opdracht uitvoeren voor de gemeente Delft vragen wij om iets terug te doen. Dat kan door werk, een werkervaringsplek of een stageplek te bieden aan mensen die minder makkelijk aan het werk komen. Als dat niet mogelijk is, onderzoeken we wat wél kan. Bijvoorbeeld inkopen bij een sociaal werkbedrijf of een sociaal ondernemer. Of het geven van een gastles op een middelbare school. In dit verslag beschrijven we: 

de realisatie van social return;



de doorontwikkeling;



verbeterpunten en acties.

3

2

Opbrengsten social return

2.1 Realisatie In 2023 zijn er relatief weinig mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt geplaatst ten opzichte van voorgaande jaren. Dit sluit aan bij de huidige arbeidsmarkt: er zijn weinig kandidaten beschikbaar. Daarom is er meer ingezet op sociale inkoop en andere activiteiten. Wel zijn er relatief veel stageplekken en leerwerkbanen gerealiseerd. De totale gerealiseerde waarde is in lijn met die van voorgaande jaren. Specificatie plekken: BBL leerwerkbaan WW Participatiewet Wajong WIA/WAO Baanafspraak MBO/BBL Stagiair BOL HBO stages WSW MBO BOL MBO leerwerkbaan Stagiair VSO/Pro Nugger Totaal gerealiseerde plekken

2021

2022 26 15 14 1 6 1 2 63 101 0 0 3 1

2023 18 15 9 0 4 3 2 34 81 0 0 20 1

284

233

187

Totaal gerealiseerde waarde

2021 € 2.894.182

2022 € 1.359.257

2023 € 1.286.500

Bron: WIZZR

2.2 Toelichting 

Deze tabel geeft inzicht in het bereik van de doelgroepen met een afstand tot de arbeidsmarkt en -waar mogelijk- de opbrengsten per bouwblok. Niet alle trajecten worden afgerond in het jaar waarin ze starten. Trajecten die niet zijn afgerond, lopen door naar het volgende jaar. Het resultaat van een traject moet worden gerapporteerd binnen 12 maanden na afronding. Daarom werken we met fotomomenten per kwartaal. Zo’n foto geeft de actuele stand van zaken weer. Door deze foto’s steeds met elkaar te vergelijken, krijgen we inzicht in de opbrengsten (de verschillen) per kwartaal. In 2022 zijn wij gestart met deze fotomomenten. Daarom konden we niet alle gegevens achterhalen. Deze monitor is dan ook een soort nulmeting en inventarisatie om te bepalen waar we op willen en kunnen monitoren.



Deze cijfers zijn opgehaald uit het monitoringssysteem WIZZR. Voor zover er geen social returnverplichting is opgelegd en/of deze verplichting niet is opgevoerd in WIZZR, hebben wij deze gegevens niet in beeld.

4



Wij kunnen nog geen resultaten opleveren van de opbrengsten van social return bij subsidies. Subsidies met een social returnverplichting zijn niet opgevoerd in WIZZR, omdat de verplichting om gebruik te maken van WIZZR niet is opgenomen in de subsidieregeling en/of de beschikking.



Het aantal gerealiseerde social returnplekken betreft niet alleen plaatsingen van inwoners van gemeente Delft, maar ook van daarbuiten. De wetgeving staat het niet toe om opdrachtgevers te verplichten om voorrang te geven aan het plaatsen van inwoners van Delft.



Vooralsnog hebben wij geen zicht op de potentiële waarde van social return op jaarbasis. Dit omdat er geen centrale registratie is door de verschillende afdelingen voor social return in relatie tot inkoop. Gelijktijdig met het implementeren van het actieplan MVOI is er aandacht voor het verkrijgen van meer grip op het proces van toepassen en opvolgen van social return.



Niet alle inkooptrajecten lenen zich voor social return. En het is niet altijd realistisch om 5% social return op te leggen. Wettelijk moet de inzet van social return gerelateerd zijn aan de opdracht en worden ingezet binnen de opdracht. Met name complexe (advies)werkzaamheden lenen zich hier minder of niet voor. In die situatie wordt afgestemd of en welke mogelijkheden er zijn. In sommige gevallen wordt het percentage van 5% overschreden en in andere gevallen wordt dit percentage soms al vooraf naar beneden bijgesteld. Zo is een regionale werkafspraak dat als het loonkostenbestanddeel <30% van de aanneemsom is, er een social returnverplichting geldt van 2%.



Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt zijn er weinig kandidaten beschikbaar of snel inzetbaar. Als er geen geschikte kandidaten zijn, moeten ondernemers met een social returnverplichting meer investeren in andere vormen van social return. Zoals sociale inkoop en andere activiteiten die bijdragen aan de ontwikkeling van kandidaten. Deze activiteiten hebben vaak een lagere waarde. Dat maakt het lastiger om te voldoen aan de social returnverplichting. En het vraagt om creativiteit en flexibiliteit in de advisering en uitvoering.

5

3

Doorontwikkeling social return

Dit jaar zijn we gestart met de doorontwikkeling van social return. Hiervoor hebben we een plan van aanpak opgesteld met vijf actiepunten. Er is vooral ingezet op inzicht en overzicht en het verkennen van mogelijkheden om meer gewicht te geven aan social return bij subsidies en inkoop. Hiermee geven we invulling aan de ambitie uit het coalitieakkoord om dit nader te onderzoeken. De vijf actiepunten zijn: 1. Uitgangspunten social return benoemen: - social return is een middel om sociale betrokkenheid te realiseren; - plaatsingen op werk zijn altijd de eerste optie bij de invulling van social return. 2. Werkwijze social return beschrijven - werkwijze beschrijven, inclusief rollen en verantwoordelijkheden. 3. Bouwblokken aanpassen - bouwblokken (regionaal) aanpassen. 4. Sociaal ondernemers op de kaart zetten - een duidelijke en efficiënte werkwijze vormgeven om sociaal ondernemers te erkennen, zodat uitvoerders van opdrachten van hun diensten gebruik kunnen maken bij de invulling van social return. 5. Communicatie versterken Communicatieplan SROI opstellen, met daarin aandacht voor: - welke info zetten we op delft.nl en werkse.nl; - actualisatie brochure werkgever; - ‘menukaart’ sociaal ondernemers.

3.1

Actie 1 Uitgangspunten social return benoemen

We zijn begonnen met het ontwikkelen van handreikingen voor enerzijds opdrachtgevers en anderzijds opdrachtnemers. Hierin nemen we de uitgangspunten en de werkwijze op.

3.2

Actie 2 Werkwijze social return beschrijven

3.2.1 Inzicht en overzicht In 2023 is vooral ingezet op inzicht en overzicht en het verkennen van mogelijkheden om meer gewicht te geven aan social return. De dossiers in WIZZR zijn compleet gemaakt en de bestanden zijn opgeschoond. Deze acties leveren input voor de handreikingen.

3.2.2 Toepassing social return op subsidies We hebben onderzocht in hoeverre social return wordt toegepast op subsidies. Hier wordt nog niet op gemonitord en er is ook nog geen werkwijze vastgelegd. Dit maakt dat het afhankelijk is van individuele subsidieverstrekkers hoe hiermee wordt omgegaan.

3.2.3 Monitoring Voor de monitoring werken we met WIZZR, het contractmanagementsysteem voor social return. Er is behoefte aan een gebruikerstraining om het systeem ten volle te kunnen benutten. En er is behoefte aan inzicht in de monitoringsgegevens die uit WIZZR geëxporteerd kunnen worden.

6

3.3

Actie 3 Bouwblokken aanpassen

Per 1 juli 2023 werken we in de regio’s Haaglanden en Zuid-Holland Centraal met een nieuw bouwblokkenschema (zie bijlage 1) dat geldt voor alle nieuwe opdrachten. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige bouwblokken:  de duur dat een contract meetelt. Het is wenselijk dat een kandidaat duurzaam in dienst kan blijven en niet wordt vervangen na 1 jaar om te voldoen aan de social returnverplichting;  sommige waardes zijn aangepast. Mbo- en hbo-stagiairs tellen bijvoorbeeld iets minder zwaar mee, omdat dit niet altijd een extra inspanning vergt van de opdrachtnemer. De bouwblokken worden jaarlijks geëvalueerd en desgewenst aangepast. Dit gaat in afstemming met alle betrokken gemeenten.

3.4

Actie 4 Sociaal ondernemers op de kaart zetten

Regionaal zijn er afspraken over erkenning van sociaal ondernemerschap. Dat maakt het mogelijk om sociaal in te kopen. Sinds juni 2023 zijn wij in gesprek met de Social Club Den Haag over de aspirantstatus als stap op weg naar erkenning. Ook dachten we mee over een regionale website waarmee we de (aspirant) sociaal ondernemers op de kaart kunnen zetten. Zowel lokaal als regionaal zijn we daarnaast in gesprek over de toekenning en waardering van maatschappelijke activiteiten. We streven naar uniformiteit, zodat we een gelijk speelveld creëren voor ondernemers met een opdracht met een social returnverplichting in de regio.

3.5

Actie 5 Communicatie versterken

We hebben onderzocht welke communicatie nodig en gewenst is om optimaal invulling te geven aan social return. En hoe we de informatie op de verschillende informatiekanalen op elkaar kunnen laten aansluiten.

7

4

Verbeterpunten en acties

In dit verslag hebben we in beeld gebracht waar we zicht en grip op hebben. De gegevens haalden we uit het monitoringssysteem WIZZR. En we hebben een aantal acties opgepakt die bijdragen aan de versterking van social return. Hiermee zijn we er nog niet: dit jaarverslag brengt goed in beeld waar nog winst valt te behalen. Het gaat onder meer om de volgende verbeterpunten waarvan een deel inmiddels al in gang is gezet:  In Q1 2024 organiseren we een WIZZR-gebruikerstraining. Zo kunnen we WIZZR optimaal benutten voor het monitoren en evalueren van social return (actie 2).  In 2024 zetten we in op het verkrijgen van meer inzicht in alle contracten waarop social return van toepassing is of kan zijn (actie 2).  Vanaf 2024 zetten we in op het meer op de kaart krijgen van sociaal ondernemers. Qua inkoop en opdrachten, maar ook qua publiciteit (actie 5). o In Q1 2024 wordt de website www.sociaalondernemenhaaglanden.nl1 gepubliceerd. Hierop komt een lijst met erkende (aspirant) sociaal ondernemers. o We zetten voortdurend in op uitbreiding van de lijst door in gesprek te gaan met Delftse ondernemers voor wie we erkenning kansrijk achten. o We gaan in gesprek met potentiële en erkende (aspirant) sociaal ondernemers over hoe we hen kunnen ondersteunen met publiciteit en sociale inkoop.

Ook gaan we verder in gesprek met deze en andere sociaal betrokken ondernemers over de verdere invulling van bouwblok 3 (maatschappelijke activiteiten).  In Q2 2024 publiceren we informatie over social return op de gemeentelijke website en op de website van Werkse! Hierbij verwijzen we ook naar de website www.sociaalondernemenhaaglanden.nl (actie 5).  In Q3 2024 publiceren we de handreikingen social return voor opdrachtgevers en voor opdrachtnemers (actie 1, 2 en 5).  In 2024 denken we mee over de invulling van de social returnverplichting in de nieuwe subsidieregeling. Die geeft ons een basis om de uitvoering van de verplichting nader vorm te geven (actie 1, 2, 4, 5).  We volgen de aanbevelingen op uit het rapport “Goed bedoeld” van de Delftse Rekenkamer, over het onderzoek naar Maatschappelijk Verantwoord Inkopen van de gemeente Delft voor zover die (ook) betrekking hebben op social return.

1

Op 8 maart 2024 is deze website gelanceerd. 8