Document · PDF

Bijlage 2. Jaarstukken 2025 2025 (6488819)

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente DelftBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 (2620303)35.098 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Schieoevers Schieoevers-Noord wordt getransformeerd naar een plek waar werken én wonen, doen én denken, maken en leren samen komen. In het ontwikkelplan zijn een vijftal ambities geformuleerd: het realiseren van een gemengd en levendig stedelijk gebied, ruimte voor de innovatieve maakindustrie, sociaal en cultureel divers, gezonde en duurzame omgeving, goede verbindingen en nieuwe mobiliteit. Met de plannen voor Schieoevers-Noord wordt invulling gegeven aan deze ambities. Conform het ontwikkelplan worden tot 2030 drie deelgebieden tot ontwikkeling gebracht: Kabeldistrict, Nieuwe Haven en Stationsgebied. Voor de eerste twee deelgebieden heeft de gemeenteraad in 2022 een bestemmingsplan vastgesteld. Na ingestelde beroepen is de gemeente in afwachting van de behandeling bij de Raad van State. Het derde deelgebied bevindt zich rondom station Delft Campus. In de periode tot 2030 zullen hier de Noordkavel en De Strip ontwikkeld worden. Voor het stationsgebied heeft de gemeenteraad in de zomer van 2025 een gebiedsvisie vastgesteld. Deze dient als basis voor de verdere ontwikkeling, inclusief de uitwerking van de businesscase en de daarbij behorende besluitvorming om de scope voor de businesscase Schieoevers-Noord uit te breiden.

Eind 2025 heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat / Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening gebiedsbudget toegekend aan de ontwikkeling voor station Delft Campus. Voor dit gebied volgt later een bestemmingsplanwijziging. In Schieoevers-Zuid heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan voor de verbreding van de Schie vastgesteld. Dit bestemmingsplan is nodig voor het kunnen verplaatsen van de zandhandel van Schieoevers-Noord naar Zuid. Dit is randvoorwaardelijk voor de realisatie van de Gelatinebrug en de eerste woningen in Kabeldistrict. Ten slotte wordt een gebiedsvisie opgesteld voor de deelgebieden Schieoevers-Zuid, Vulcanusweg, Rotterdamseweg, Tanthofdreef. Deze dient als kader voor toekomstige ontwikkelingen in deze deelgebieden en is daarnaast een belangrijk uitgangspunt voor de Omgevingsvisie Delft-Zuidoost.

Voor de beoogde ontwikkeling en transformatie van Schieoevers-Noord investeren we in bovenwijkse voorzieningen. Het gaat dan voornamelijk om aansluitingen (onder meer langzaam verkeer en groen). Deze investeringen bekostigen we gedeeltelijk met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. Zo zijn er versnellingsmiddelen opgehaald voor onder andere de Gelatinebrug en -tunnel. Investeringen in voorzieningen als onderwijs en andere maatschappelijke en culturele voorzieningen maken geen onderdeel uit van de businesscase. Deze worden apart geraamd in bijvoorbeeld het IHP (zie programma Samenleven, onderwijs en cultuur). Schieoevers valt in zijn geheel in het gebied van de opgave Innovatiedistrict Delft.

Wijkversterkingsopgave Gillis/Delfia Ook in Gillis/Delfia dragen we bij aan de doelen van Wij West om de wijken leefbaarder en veiliger te maken samen met Woonbron. In 2025 is het integraal ontwikkelplan vastgesteld en ontvingen we middelen van het Rijk met de Woontop-gelden om onder andere een buurthuis en bedrijfsruimte mogelijk te maken in de plinten van de bestaande gebouwen. In 2026 werken we het stedenbouwkundigplan uit. Dit is de basis voor de grondexploitatie met onder andere ruim 500 woningen. Voorwaarden voor de ontwikkeling is dat er een andere oplossing wordt gevonden voor de tijdelijke opvang van Oekraïners op de Delfia-locatie.

Woonbeleid en uitvoering

In 2025 is gewerkt aan het realiseren van de doelen van de Woonvisie 2023-2028. Hoe we dat gedaan hebben en wat daarvan het resultaat is geweest staat in de onderstaande paragrafen.

15.000 woningen groeien in de periode 2018-2040, betaalbare nieuwbouw (bestuurlijk accent ruimte voor wonen) In 2025 zijn in Delft circa 300 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dat is fors minder dan in 2024 (circa 1.300) en ook fors minder dan de benodigde circa 850 nieuwe woningen per jaar. Voor de jaren 2026 en 2027 zitten er meer woningen in de pijplijn, al blijft de nieuwbouw onder de streefwaarde van 850 per jaar. Het percentage betaalbare nieuwbouwwoningen is te laag om tot het jaar 2040 structureel een woningvoorraad van een derde deel sociale huurwoningen te behouden. De Delftse Woonmonitor 2025 onderstreepte dit nogmaals. We hebben ook de notitie Betaalbaar wonen in Delft opgewerkt. In 2026 werken we via het op te stellen Volkshuisvestingsprogramma verder aan instrumentarium ter invulling van de ambities vanuit de Woonvisie en de Wet versterking regie op de volkshuisvesting.

We constateren dat door onder meer procedures bij de Raad van State, stijgende bouwkosten, hogere rentelasten en gebrek aan personele capaciteit bij actoren het woningbouwprogramma in de knel komt. In 2025 is op het gebied van monitoring een volgende slag geslagen via de regionale Publiek Private Monitor (PPM). Hiermee worden knelpunten en belemmeringen van nieuwbouwprojecten inzichtelijk, zowel vanuit gemeenten als vanuit ontwikkelaars en woningcorporaties. Hiermee kunnen we sneller regie terugpakken door bijvoorbeeld te herprioriteren, bij te sturen of hulp te vragen waar mogelijk. Via een medio 2024 opgezette lokale Bouwtafel proberen we versnelling te realiseren. In 2024 zaten de corporaties al aan tafel, in 2025 zijn ook de projectontwikkelaars aangesloten. De Lokale Bouwtafel staat in verbinding met de Regionale Versnellingstafel waaraan onder meer het Rijk en de provincie Zuid-Holland deelnemen. Ook de PPM dient als input voor de Regionale Versnellingstafels. Ook in G40-, VNG, NPLV-, Verstedelijkingsalliantie-, NSN- en NKN-verband werkten we samen om tot gedeelde afspraken en maatregelen ter beslechting van de woningbouwopgave te komen. Met de grote woningcorporaties die in Delft actief zijn, hebben we in 2025 wederom gewerkt aan nieuwe lokale prestatieafspraken.

Het traject kwam met vertraging op gang als gevolg van de door het Rijk aangekondigde huurbevriezing, die uiteindelijk niet door is gegaan. Dat maakt dat de corporaties in 2025 in tegenstelling tot voorgaande jaren, geen bod hebben uitgebracht. Desondanks is het gelukt om opnieuw afspraken te maken over onder meer de streefvoorraad en de beoogde nieuwbouwlocaties voor betaalbare huurwoningen. Het gemeentelijk meldpunt voor collectieve woonvormen heeft ervoor gezorgd dat er tot nu toe twaalf collectieven (in spé) zijn aangemeld. Afhankelijk van kenmerken van een collectief ondersteunen we collectieve initiatieven door onder meer kennisdeling, het plaatsen van initiatieven op de gemeentelijke kansenlijst en het koppelen van initiatiefnemers aan locaties. Dit heeft ervoor gezorgd dat er op meerdere locaties gesprekken lopen om tot realisatie van collectieve woonvormen te komen. In de Woonmonitor 2025 is de positie van wooncollectieven uitgebreid. In 2025 zijn 29 startersleningen verstrekt. In december moesten we de verstrekking beëindigen omdat het plafond van beschikbare middelen werd bereikt.

3.500 nieuwe Delftse studentenwoningen in 2020-2030 In 2025 is het Actieplan Studentenhuisvesting in de raad besproken. De uitvoering van de acties loopt. De planuitwerking voor nieuwbouw op en rond de campus is ter hand genomen en DUWO werkt aan diverse renovaties en verdichtingen bij bestaande complexen. Voor drie van deze verdichtingen is een landelijke RHA-subsidie (Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen) toegekend. In Rijswijk wordt gebouwd aan een complex van 734 studentenwoningen. De ambitie om 3.500 studentenwoningen te bouwen is vastgelegd in plannen, maar de oplevering zal deels ná 2030 zijn. Met de TU Delft blijven we in gesprek over het realiseren van tijdelijke studentenhuisvesting op korte termijn. De plannen voor onder andere het optoppen van X-Ray aan de Röntgenweg zijn verder uitgewerkt.

Beter benutten bestaande voorraad, aanpakken woonexcessen en woonoverlast Woonruimteverdeling In Haaglanden-verband is in 2025 doorgewerkt aan continue verbetering en optimalisatie van de regels voor woonruimteverdeling in de Huisvestingsverordening (HVO). In 2026 zal een beleidsneutraal/technisch wijzigingsvoorstel aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Vanuit de regio wordt in 2025/2026 ook een evaluatie uitgevoerd. Wijzigingsvoorstellen die daaruit voortvloeien voor de nieuwe HVO op 1 juli 2027 worden in samenhang met de Wet versterking regie volkshuisvesting en de regionale woonzorgvisie voorbereid. We doen dit in regionaal verband en in nauw overleg met de Sociale Verhuurders Haaglanden. Het lokale deel van de HVO (hoofdstuk 5 – wijzigingen in de woonruimtevoorraad) reguleert de omzetting van zelfstandige naar onzelfstandige woonruimte, woningvorming, toeristische verhuur en de opkoopbescherming. In 2025 is dit beleid geëvalueerd, waarover de raad in het eerste kwartaal 2026 is geïnformeerd. Binnen de huidige kaders van de HVO, blijven we woningdelen stimuleren. Op kleine schaal is geëxperimenteerd met 'friendswonen' (de pilot woningdelen Vidomes startte eind 2024) en met hospitaverhuur (aan twee organisaties is subsidie verstrekt). Binnen de kaders van de HVO wordt dit gecontinueerd, samen met het verloten van vrijkomende woningen.

Aanpakken woonexcessen en overlast Inzage in 'Basisregistatie personen' (BRP) en data-analyse helpen corporaties om ondermijning en woonfraude tegen te gaan. Op dit punt willen we de corporaties goed faciliteren. Daartoe hebben we met hen een convenant ondertekend dat het ter beschikking stellen van BRP-gegevens regelt. Eind 2025 was de implementatiefase helaas nog niet gereed. In deze fase worden ook de twee door de gemeenteraad aangenomen moties vormgegeven. Na de evaluatie van de pilot huurteam zijn in 2025 de diensten van het Huurteam aanbesteed en is een vierjarige overeenkomst gesloten met Steenvlinder. Met deze continuering kan de uitvoering van de Wet goed verhuurderschap verder worden geïmplementeerd waarbij ook de nieuwe huurwetten kunnen worden uitgevoerd (Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten, de Wet betaalbare huur en de Wet vaste huurcontracten). Voor 2025 heeft het Huurteam de volgende diensten geleverd: 75 woningopnames, 51 vervolgtrajecten, 22x eenvoudige juridische ondersteuning en 31x uitgebreide juridische ondersteuning. De verkenning van nut en noodzaak van verhuurdersvergunningen is in het laatste kwartaal van 2025 gestart en wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau RIGO. Verwachting is dat het onderzoek in het eerste kwartaal 2026 wordt opgeleverd. In 2025 is met prioriteit een leegstandsanalyse uitgevoerd.

Deze analyse maakte duidelijk dat er in Delft slechts een zeer beperkt aantal woningen met langdurige problematische leegstand kampt. Om deze reden, in combinatie met de daarvoor benodigde personele inzet, is besloten om geen leegstandsverordening op te stellen. We zetten de huidige aanpak woonoverlast voort met onze partners. We borgden de werkwijze die gaandeweg is ontwikkeld. De bekendheid van het meldpunt Overlast is in 2024 (54%) ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van 2023, maar blijft nog ver van de beoogde 80% in 2026. In 2025 zijn er 733 overlastmeldingen binnengekomen, dit zijn er meer dan in de afgelopen jaren.

Vergunningen, toezicht, handhaving In het Uitvoeringsbeleid VTH Omgevingsrecht 2024-2028 zijn de prioriteiten voor de komende vier jaar vastgelegd. In het VTH-jaarplan wordt uitgelegd wat er het afgelopen jaar gedaan is en wat er het komende jaar gaat gebeuren om uitvoering te geven aan de prioritering uit het Uitvoeringsbeleid. Met woningcorporaties zijn werkafspraken gemaakt hoe inzage, op verzoek, te krijgen tot de BRP-gegevens en welke samenwerking, vanuit bevoegdheid, mogelijk is voor de aanpak van woonfraude.

Bevordering gerichte doorstroming senioren We zien graag dat senioren vanuit schaarse eengezinswoningen verhuizen naar compactere woningen. Dat maakt woningen voor gezinnen vrij. De gemeente is structureel co-financier van corporatiemedewerkers die de rol van seniorenmakelaars hebben. In 2025 zijn van het eerste tot en met het derde kwartaal zeventien seniorenhuishoudens doorgestroomd, waarvan zeven doorstromers uit een schaarse woning komen én kwetsbaar zijn. Begin 2026 worden de woningen van de Spoorzone (Nieuw Delft) naast het nieuwe complex van Pieter van Foreest van Woonbron aan dit aantal toegevoegd. Hiervan werden tien woningen via de seniorenmakelaar verhuurd. Daarnaast zet Woonbron tien woningen op Woonnet Haaglanden voor 55+ers en nog eens tien woningen op datzelfde platform voor 65+ers. Het streefaantal wordt hierdoor voor 2025 goed gehaald. De corporaties merken dat er steeds meer kwetsbare ouderen hulp nodig hebben bij de noodzakelijke verhuizing. In overleg met de gemeente pakken de seniorenmakelaars dit nu ook sinds een paar jaar op, waarbij bij voorkeur ingezet wordt op kwetsbare ouderen die een (schaarse) eengezinswoning achterlaten. De richtlijn voor kwetsbare huurders is gesteld op tien verhuizingen per jaar. In de eerste drie kwartalen zijn zeven verhuizingen gerealiseerd voor kwetsbare huurders uit een schaarse woning.

Drie huurders zijn kwetsbaar en laten géén schaarse woning achter. We verkennen hoe we ook de particuliere sector kunnen bereiken, daarbij wordt gekeken in hoeverre de rol van de seniorenmakelaar hiervoor kan worden ingezet.

De stad maken met elkaar Met het opzetten van een representatief Delfts Woonplatform met bewoners willen we met elkaar woonopgaven en mogelijke oplossingsrichtingen bediscussiëren. In 2025 is het Woonplatform gestart en zijn er drie bijeenkomsten georganiseerd waarbij vertegenwoordigers van het Delfts Overleg Bewoners Belangenverenigingen, huurdersraden van de in Delft werkzame corporaties en de VerenigingsRaad Delft hebben deelgenomen.

Huisvesting bijzondere doelgroepen Haaglanden is koploper van het Nationale Programma 'Een thuis voor iedereen'. In 2025 werkten we in regionaal verband met samenwerkingspartners aan een regionale woonzorgvisie. Dit maakproces heeft meer tijd nodig dan verwacht waardoor de regionale vaststelling in 2026 zal plaatsvinden. Vervolgens starten we in 2026 met het opwerken van het vervolg op de regionale woonzorgvisie, namelijk de regionale uitvoeringsagenda. 80

In regionaal verband werkten we aan flexwoningen voor dreigende dakloosheid en met netwerkpartners via het Leger des Heils en Limor aan Housing First-plekken voor daklozen. De inzet op Housing First resulteerde in 2025 lokaal in zeven plaatsingen en loopt als onderdeel van het convenant zorgafhankelijke doelgroepen door in 2026. In 2025 hebben we met de gemeente Westland samengewerkt aan de realisatie van een regionale short stay-voorziening in het Westland. In 2026 nemen de eerste cliënten daar hun intrek. Verder onderzoeken we zowel lokaal als regionaal hoe de transformatie naar Maatschappelijk Wonen verder vorm te geven. De flexwoningen zijn nog niet gerealiseerd omdat de businesscase vanwege de grootte van het project en de diverse belangen tot op heden niet haalbaar blijkt. Tegelijkertijd zijn er gesprekken met de woningcorporaties hoe binnen nieuwbouwplannen invulling te geven aan maatschappelijk wonen. De wettelijke taakstelling voor het huisvesten van statushouders wordt in 2025 opnieuw niet gehaald. Ten opzichte van 2024 is de achterstand ingelopen van 41 naar 24. In november heeft een bestuurlijk gesprek plaatsgevonden met de toezichthouder (provincie), die ondanks de achterstand tevreden was over de inspanningen van Delft. De corporaties voldoen in 2025 aan hun prestatieafspraken in aantallen, maar het plaatsen van grote huishoudens blijft moeilijk.

Een negenpersoonshuishouden zal begin 2026 een sociale huurwoning kunnen betrekken die met een rijkssubsidie is aangepast. De pilot met het huisvesten van een kansrijke statushouder in een beleggerswoning, met een tijdelijke woonkostentoeslag vanuit de gemeente, is in 2025 succesvol afgerond. De koppeling van de juiste statushouder vanuit het COA aan dit soort middenhuurwoningen blijkt in de praktijk zeer lastig. Ook financiële onzekerheden zijn soms lastig in te schatten. Het gehele proces bleek dan ook zeer arbeidsintensief. Tot slot zijn met de regio, G40 en VNG ambtelijk en bestuurlijk gesprekken gevoerd over de consequenties die aangekondigde regelgeving voor 2026 en verder kan hebben voor de huisvesting van statushouders. In 2025 heeft verdiepend onderzoekswerk plaatsgevonden voor de verkenning naar uitbreidingsmogelijkheden voor het aantal standplaatsen op de locatie Lau Mazirelweg.

5.3 Wat heeft het gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijzigingen

Realisatie 2025

Realisatie vs Begroting

Baten

22.479

14.911

18.389

11.996

-6.393

Lasten

27.708

25.905

28.515

20.340

-8.175

Saldo

-5.229

-10.994

-10.126

-8.344

1.781

Resultaat Het resultaat wijkt € 1.781.000 positief af van de begroting.

Verschil tussen begroting en realisatie Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld

Bedragen x € 1000 I/S

totaal afwijking

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0.4 Overhead

2.5 Openbaar vervoer

8.1 Ruimtelijke ordening

-109

990

-1.100

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

1.372

-4.437

5.809

8.3 Wonen en bouwen

372

-3.000

3.372

1.781

-6.393

8.175

Totaal

afwijking baten

afwijking lasten

Toelichting verschillen 8.1 Ruimtelijke ordening hogere lasten)

€ 109.000 nadeel (€ 990.000 hogere baten, € 1.100.000

Intentieovereenkomsten/Anterieure overeenkomsten € 156.000 nadeel Het nadeel is opgebouwd uit € 401.000 nadeel aan de lastenkant en € 245.000 voordeel aan de batenkant. Het negatieve saldo betreft de anterieure overeenkomsten met een negatief resultaat. Het grootste verschil wordt veroorzaakt doordat voor verschillende projecten meer kosten zijn gemaakt dan op de ontwikkelaar te verhalen zijn. Veelal zijn dit kosten voor interne of externe procedures. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door interne en externe afstemming voor de projecten Gele Schiekunde en Van Hasseltlaan. Lau Mazirel € 118.000 voordeel Als gevolg van meerdere oorzaken en de complexiteit van het dossier heeft vertraging plaatsgevonden bij de aanvang van diverse essentiële onderzoeken. Daarom wordt ook een voorstel gedaan tot bestemming van het resultaat. IDD € 65.000 voordeel Voor het IDD zijn meer kosten gemaakt dan begroot (€230.000) maar deze worden gedekt door vrijwel even grote baten (€ 295.000). Veelal betreft dit werkzaamheden voor externe partijen die deze kosten dekken. Verstedelijkingsalliantie € 21.000 nadeel Dit nadeel betreft het saldo van de gemaakte kosten (€201.000) die gedekt zijn door vrijwel even grote baten (€ 180.000). Dit betreft werkzaamheden voor externe partijen die deze kosten dekken.

Gebiedsontwikkeling € 81.000 nadeel Dit nadeel is ontstaan als gevolg van ureninzet voor onvoorziene projecten als DSM en tijdelijke studentenhuisvesting. Ook zijn meer uren dan verwacht besteed aan stedelijk programmeren, de nieuwe werkwijze vergde een langere gewenningsperiode dan verwacht. Overige Ruimtelijke ordening € 34.000 nadeel Dit voordeel is te verdelen naar € 305.000 nadeel aan de lastenkant en een voordeel van € 271.000 aan de batenkant. Dit betreft het saldo van verschillende afwijkingen binnen het gehele onderdeel Ruimtelijke ordening.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) lagere baten, € 5.809.000 lagere lasten)

€ 1.372.000 voordeel (€ 4.437.000

Grondexploitatie € 289.000 voordeel Ten opzichte van de begroting is er € 4.509.000 minder aan kosten gemaakt en € 1.914.000 minder aan opbrengsten gerealiseerd. Aan de kostenkant is project Nieuw Delft verantwoordelijk voor € 3.523.000 minder uitgaven. Dit is met name het gevolg van het doorschuiven van werkzaamheden naar latere jaren. Ook de overige grondexploitaties kampen met vertraging in de werkzaamheden. Zij zijn verantwoordelijk voor het overige verschil. De minder opbrengsten zijn het gevolg van doorschuiven van grondopbrengsten van 2025 naar 2026 bij met name Voorhof-Noordwest. Het voordeel op de grondexploitatie ontstaat door de winstneming van Voorhof-Noordwest. Zie voor nadere informatie het MPG 2026. Spoorzone € 900.000 voordeel In 2017 zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van een aantal maatregelen. Hiervoor heeft de gemeente middelen gereserveerd. Een aantal maatregelen is hiervan uitgevoerd maar de lasten hiervan zijn tot op heden nog niet afgeboekt van deze middelen. Voor een deel van het resterende bedrag moeten nog concrete afspraken gemaakt worden met de NS, hiervoor is een voorziening gevormd (€ 1,5 miljoen).

Het resterende deel van de verplichting ter hoogte van € 900.000 kan BBV-technisch gezien niet worden aangehouden in deze voorziening en valt nu vrij in het saldo, maar blijft via een afrekenvoorstel beschikbaar voor het realiseren van fietsparkeerplekken bij station Delft Campus. Overige Grondexploitatie € 183.000 voordeel Dit voordeel is het saldo van verschillende afwijkingen binnen het gehele onderdeel Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen). 8.3 Wonen en Bouwen lagere lasten)

€ 372.000 voordeel (€ 3.000.000 lagere baten, € 3.372.000

Omgevingsvergunning € 233.000 voordeel (lasten) Door een lager aantal toerekenbare uren is de realisatie van de kosten voor (ambtelijke) inzet lager uitgevallen dan begroot. Dit levert een incidenteel voordeel op in het boekingsjaar 2025. Bouw en bijzonder onderzoek € 184.000 voordeel (lasten) Binnen afdeling Bouw en Bijzonder Onderzoek is, in het kader van realistisch ramen, het afgelopen jaar gewerkt met een grotere flexibele schil. Daarnaast is, als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt, een deel van de capaciteit met junior medewerkers ingevuld. Door een combinatie van deze factoren is de benodigde capaciteit voor BBO (nog) niet, anders of later dan voorzien ingevuld. Dit resulteert in een incidenteel voordeel voor het boekjaar 2025. Overige Wonen en Bouwen € 45.000 nadeel Dit voordeel is te verdelen naar € 3.000.000 nadeel aan de batenkant en een voordeel van € 2.955.000 aan de lastenkant. Dit betreft voornamelijk een van het Rijk ontvangen bijdrage voor een woningbouwproject in het kader van de Regionale Huisvesting van Aandachtsgroepen dat nog niet tot uitvoer is gekomen.

Overzicht investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m Beschikbaar vanaf 2024 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

282

(bedragen × € 1.000) Goed Wonen Ecologische zones TU Campus NZ en OW

1.000

957

idem - bijdragen derden Parkeerplaats Roland Holstlaan

-1.000

410

355

Verwerving Schieweg 13

2.700

Idem bijdragen derden

-1.350

Voorkeursrecht verwervingen GREX Gillis/Delfia

1.000

Voorkeursrecht verwervingen GREX Reiger

2.000

Totaal

4.760

4.662

4.400

285

Toelichting op investeringen Ecologische zones TU Campus NZ en OW De voorbereidingen zijn verder dan gedacht waardoor meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Verwerving Schieweg 13 De verwerving duurt langer dan verwacht. In 2025 heeft een hertaxatie plaatsgevonden. De verwachting is dat dit traject in 2026 is afgerond. Voorkeursrecht verwervingen grondexploitatie (GREX) Gillis/Delfia en Reiger Voor Gillis/Delfia en de Reiger zijn middelen toegekend voor de verwerving van verschillende panden. In 2025 zijn de voorkeursrechten gevestigd. Op dit moment vinden onderhandelingen plaats. De hoogte en de datum van de besteding zijn afhankelijk van de uitkomst van de onderhandelingen. De uitgaven worden meegenomen in de nog vast te stellen grondexploitaties. Deze worden voor zowel de Reiger als Gillis/Delfia in 2026 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Voorstel tot afrekening van het resultaat Incidenteel budget project Lau Mazirel fase 2 Voorgesteld wordt om het niet bestede bedrag van € 118.000 over te hevelen naar 2026. Op deze wijze blijft de financiële dekking gewaarborgd voor de noodzakelijke vervolgstappen binnen het project Lau Mazirel, waaronder de uitvoering van de uitgestelde onderzoeken. Fietsparkeren Delft Campus Voorgesteld wordt om de vrijval van de balanspost Spoorzone ter hoogte van € 900.000 over te hevelen naar 2026 en daarmee beschikbaar te houden voor het realiseren van fietsparkeerplekken bij station Delft Campus.

Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat

Bedragen x € 1000 Storting / Lasten

- Reserve Beleid en Uitvoering - Incidenteel budget voor project Lau Mazirel fase 2 - Reserve Beleid en Uitvoering - Fietsparkeren Delft Campus Totaal afrekening (bestemmings)reserve:

Onttrekking / Baten

118 900 1.018

6 SCHONE EN VEILIGE STAD Algemeen We zetten in op een woon- en leefomgeving die aantrekkelijk is voor bewoners, bezoekers en mensen die hier werken. De inzet is een schone leefomgeving waar mensen prettig kunnen verblijven. En we werken aan een veilige stad, waarin criminaliteit en onveiligheid het dagelijks leven niet belemmeren (opgave Delft-West). Dit programma sluit aan bij de bestuurlijke accenten 'een gezonde en veilige stad' en 'een duurzame stad'. Relevante beleidskaders • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Beheervisie Openbare Ruimte Delft Beheerplan Schoon 2024-2027 Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 Beheerplan Openbare Verlichting 2024-2027 Beheerplan Wegen 2024-2027 Beheerplan Civiele constructies 2024-2027 Beheerplan Groen en Water 2024-2027 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Beheerplan Speelvoorzieningen 2024-2027 Algemene verordening Ondergrondse Infra Uitvoeringsbesluiten Ondergrondse Infra Grip op grondstoffen Afvalstoffenverordening Delft 2016 Verordening kwijtscheldingsbeleid Veiligheidsplan 2023-2026 “Samen veilig in Delft” Districtelijke aanpak radicalisering en extremisme 2025 – 2028 Regionaal Crisisplan, Rampenbestrijding en crisisbeheersing, VRH 30 januari 2019 Regionaal Risicoprofiel, Rampenbestrijding en crisisbeheersing, VRH 27 januari 2023 Beleidsnota Iedereen Delftenaar, over respectvol samenleven, vrijheid en gelijke kansen Nota Dierenwelzijn

Onder dit programma vallen deze onderwerpen: het schoonmaken van de openbare ruimte, verkeersvoorzieningen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties, wegen, straten en pleinen, civiele constructies, verkeer en vervoer algemeen, groen en water, speelvoorzieningen, recreatiegebieden, riolering, afval, ongediertebestrijding, begraafplaatsen en crematoria en de inkomensregelingen die onder dit programma vallen (begrafenissen onvermogenden, kwijtschelding rioolrechten, kwijtschelding afvalstoffenheffing), crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid, antidiscriminatie, dierenwelzijn en kostenverdeelstaat (ureninzet op het programma).

6.1 Wat hebben we bereikt? Overzicht beleidsindicatoren schone stad Schone en veilige stad % Tevreden bewoners over openbare ruimte

Streven: PB 2025

Stand JR 2025

78 %

:) 86

Streven: PB 2025

Stand JR 2025

87 %

83%

- 1%

+5%

(index:99)

(index:105)

12 %

Veiligheidsindex: misdrijven Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten

:( :( :)

Deze indicatoren in het jaarverslag beslaan één jaar, terwijl de Staat van Delft een breder perspectief biedt door trends en ontwikkelingen op basis van deze indicatoren te analyseren. De gemeenteraad ontvangt de Staat van Delft eens per twee jaar. Dit jaar is de Staat van Delft toegevoegd als bijlage. Toelichting op de beleidsindicatoren % Tevreden bewoners over openbare ruimte De indicator '% Tevreden bewoners over openbare ruimte' is een indicator die door meting (DIP) gescoord wordt. Het percentage voor de indicator Tevreden bewoners betreft de scores neutraal, tevreden en zeer tevreden bewoners over de openbare ruimte. % Voelt zich veilig in de buurt De indicator ‘% Voelt zich veilig in de buurt’ is een indicator die elke 2 jaar wordt gemeten in de Omnibusenquête. Het percentage geeft aan hoeveel deelnemers de vraag “voelt u zich veilig in de buurt” positief beantwoorden. Het veiligheidsgevoel wordt door verschillende factoren beïnvloed. Persoonlijke factoren (zoals leeftijd, geslacht, etniciteit, economische positie en geestelijke/lichamelijke gezondheid), de institutionele/sociale/fysieke/criminele omgeving, en de algemeen maatschappelijke context (zoals verharding maatschappij, conflicten dichtbij en ver weg en dergelijke) hebben allemaal invloed op de mate waarin inwoners zich veilig voelen.

Veiligheidsindex: misdrijven Het aantal aangiftes van misdrijven ('door de politie opgemaakte processen-verbaal van misdrijven'). De veiligheidsindex is aan het begin van de periode 100. Als de veiligheidsindex stijgt, naar bijvoorbeeld 102, dan neemt de geregistreerde criminaliteit toe. Als de veiligheidsindex zakt naar 98, dan neemt de geregistreerde criminaliteit af. We streven dus naar een afname van de criminaliteit in 2025: van 100 naar 99. Vanwege de coronapandemie is het aantal misdrijven aanzienlijk gedaald. Om die reden verplaatsen we het ijkpunt naar 2022 in plaats van 2021. We streven naar een vermindering van alle misdrijven. In 2025 is de veiligheidsindex 104,4. Ten opzichte van 2022 is vooral de diefstal van brom-, snor-, fietsen toegenomen. In de rapportage politiecijfers 2025 die medio 2026 aan de gemeenteraad wordt gestuurd, wordt dit nader toegelicht. Bron: data.politie.nl. Jeugdcriminaliteit: % minderjarige verdachten De indicator 'Jeugdcriminaliteit' is een indicator die uit het incidentenregistratiesysteem van 87

de politie komt en het aandeel minderjarigen weergeeft in het totale aantal geregistreerde verdachten. Het streven voor 2030 is naar beneden bijgesteld omdat we verwachten dat de activiteiten die we uitvoeren in het kader van Preventie met Gezag impact gaat hebben op de langere termijn.

Algemeen schone stad Beheer en onderhoud openbare ruimte Met beheer en onderhoud houden we een aantrekkelijke en veilige fysieke leefomgeving in stand. De onderhoudsniveaus zijn vastgelegd in de Beheervisie Openbare Ruimte 2019. Het niveau van onderhoud is vastgesteld op de ondergrens van duurzaam technische instandhouding (CROW-niveau 'C') waarbij we kapitaalvernietiging voorkomen. Het merendeel van de stad onderhouden we op dit niveau, met uitzondering van de binnenstad en het Agnetapark, die we op een hoger niveau onderhouden (CROW-niveau 'B'). In het reguliere onderhoud wordt ingespeeld op de directe leefomgeving en de beleving van de openbare ruimte. Dus: schone straten, inzamelen van huishoudelijk afval, verwijderen van onkruid, laten branden van verlichting en het in orde zijn van de speelplekken. Met het groot onderhoud zorgen we ervoor dat de openbare ruimte de functie kan blijven vervullen en dat de beoogde levensduur behaald kan worden. Aan het einde van de levensduur vervangen we assets zoals bomen, wegen, kunstwerken, riolering en speeltoestellen. Met het in 2024 vastgestelde afvalbeleid geven we verdere invulling aan de realisatie van de Van Afval Naar Grondstof-doelstellingen (maximaal 100 kilogram restafval per inwoner). Dit draagt bij aan de ambities op het gebied van circulariteit.

De uitwerking van de zorgplichttaken voor hemel-, grond- en vuilwater zijn opgenomen in het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026.

Algemeen veilige stad 2025 wijkt in veel opzichten niet af van vorig jaar. Ook in 2025 waren er incidenten met een negatieve impact op de (ervaren) veiligheid en het woon- en leefklimaat. Het gaat hierbij onder andere over explosies (zwaar vuurwerk c.q. explosieven) bij of in de nabijheid van woningen, meerdere autobranden, ernstige overlast of problematiek door personen met verward- of onbegrepen gedrag. Afgelopen jaar is wederom ingezet op een stevige voorbereiding op de jaarwisseling omdat het naar verwachting de laatste jaarwisseling was waarbij consumentenvuurwerk was toegestaan. Mede dankzij deze uitgebreide voorbereiding vanuit politie, handhaving en de brandweer alsook de gemeente was in grote delen van de stad de jaarwisseling beheersbaar. Uitgezonderd in een klein deel van de stad waar het niet goed ging en meer maatregelen nodig waren. Met het aanwijzen van een projectleider versterken maatschappelijke weerbaarheid is gestart met het vormgeven van een Delftse aanpak om de maatschappelijke weerbaarheid te versterken bij langdurige stroomuitval of situaties waarin de stad 72 uur op zichzelf aangewezen is. Deze aanpak krijgt in 2026 verder vorm via een stadsbreed plan van aanpak. 88

Daarnaast merken wij ook op dat incidenten die zich in een ander deel van het land hebben voorgedaan, impact hebben op de ervaren veiligheid van onze inwoners. Daarbij volgt dan met enige regelmaat de oproep om ook in Delft aandacht voor het onderwerp te hebben. Zo was de (on)veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte een actueel onderwerp. Naar aanleiding hiervan vond een grote demonstratie plaats. Vanuit de raad alsook via inwoners is het onderwerp ‘veiligheid van vrouwen en onveilige plekken’ in de openbare ruimte expliciet benoemd als aandachtsthema. Om meer en beter beeld te krijgen over onveiligheid van vrouwen in de stad is eind 2025 het Delfts Internet Panel (DIP) ingezet om onderzoek te doen naar ondermeer onveiligheid van vrouwen. Hierin worden respondenten onder andere gevraagd of er onveilige plekken zijn in de buurt, wat de oorzaak van onveiligheid is en wat er nodig is om op die plek het veiligheidsgevoel te verhogen.

6.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Beheer en onderhoud openbare ruimte schone stad In de Programmabegroting 2025-2028 heeft de raad aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Deze lichten we hier kort toe. Daarnaast lichten we ook nog enkele specifieke werkzaamheden toe. Vergroenen Gasthuisplaats Met het autoluw maken van de binnenstad komt er ruimte om de Gasthuisplaats te vergroenen. Inmiddels hebben drie partijen een plan opgesteld en heeft de stad één plan gekozen. De winnende partij heeft dit plan nu uitgewerkt. In voorbereiding op de herinrichting is de Gasthuisplaats in participatie met de omgeving tijdelijk heringericht als verblijfslocatie met groen en ruimte voor spelen, activiteiten en fietsparkeren. Ruimte in de Binnenstad Onder de noemer Ruimte in Binnenstad is gewerkt aan de integrale afstemming tussen alle fysieke projecten in de openbare ruimte die in de binnenstad worden uitgevoerd. In diverse delen van de binnenstad zijn onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, waaronder de Harmenkokslaan en de Molslaan. Voor de mogelijke herinrichting van de vrijgekomen ruimte in de eerste fase autoluw-plus hebben we een uitgebreid participatietraject met bewoners uitgevoerd. De parkeerplaatsen in de eerste fase van de uitbreiding van autoluw-plus zijn verwijderd. De eerste experimenten met tijdelijke inrichting van de vrijgekomen ruimte worden begin 2026 uitgevoerd.

De inrichting van de Oude Langendijk is aangepast. Vervanging beheersysteem Het huidige beheersysteem is aan het einde van zijn levensduur en moet vervangen worden. Hiervoor hebben we het aanbestedingstraject opgestart. Begin 2026 is het nieuwe systeem operationeel. Naast het aanbestedingstraject is ook de conversie naar het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte 2025 gestart. Daarmee sluit de gemeente Delft aan bij de landelijk gehanteerde standaard voor beheer van de Openbare Ruimte. Vervangen bruggen Schie In het beheerplan Civiel is een bedrag opgenomen voor het groot onderhoud van de drie beweegbare bruggen (Hambrug, Plantagebrug, Abtswoudsebrug). Omdat binnen de gemeente hiervoor te weinig expertise is, heeft de provincie (in opdracht van de gemeente) een aanbesteding gedaan. Het onderhoud aan de Hambrug is uitgevoerd. Het onderhoud van de andere bruggen is in voorbereiding, zodat dit in 2026 kan worden uitgevoerd. 89

Uitvoering beheer en onderhoud Op diverse locaties in de stad zijn reguliere grootschalige werkzaamheden uitgevoerd waarbij we ook vergroend hebben. Onder andere de Wateringsevest-Kalverbos en de Rode Kruisbuurt.

Beheervisie Openbare Ruimte Het afgelopen jaar is de nieuwe Visie Openbare Ruimte opgesteld en in het najaar door de gemeenteraad vastgesteld. Aansluitend hierop is het traject opgestart om in 2026 te komen tot een nieuw Integraal Beheerplan, waar de Beheervisie een onderdeel van wordt.

Gevel tot gevel projecten In 2025 hebben we verder gewerkt aan de voorbereiding van de Integrale Herinrichtingsprojecten (voorheen gevel-tot-gevelaanpak) in Voorhof, Buitenhof en Tanthof. In Buitenhof is gestart met de werkzaamheden voor de aanleg van het warmtenet, vooruitlopend op de rioolvervanging. De laatste fase in het project Hof van Delft is in uitvoering gegaan. Zowel in Voorhof als in Buitenhof is de tijd genomen voor een uitgebreid participatietraject om tot een gedragen ontwerp te komen. De uitvoering is daarom nog niet gestart. Wel zijn in beide wijken enkele spoedeisende herstelwerkzaamheden aan de riolering alvast uitgevoerd. In Voorhof-Zuidoost is het definitief ontwerp vastgesteld en is de participatie afgerond, in Voorhof-Zuidwest is de participatie gestart om input op te halen voor het schetsontwerp. Naar aanleiding van dit participatietraject worden de speeltuinen vooruitlopend op de werkzaamheden aangepakt en hebben we het ontwerp van de hofjes in samenspraak met bewoners uitgewerkt. Voor Buitenhof is het Schetsontwerp opgewerkt in participatie met de wijk en vastgesteld.

Vergroenen openbare ruimte We hebben in 2025 volgens het beheerplan Groen en water budget vrijgemaakt. Dat deden we om groene initiatieven van bewoners en bedrijven op locaties waar we de komende jaren niet aan de slag gaan, te ondersteunen en realiseren. Hiervoor zijn twee sporen gevolgd: initiatieven vanuit de gemeente en initiatieven van bewoners. In 2025 zijn binnen het project 100 groene Delftse straten 17 plekken vergroend. Vanuit het spoor bewonersinitiatieven zijn dat onder andere Oosterstraat, Schuttersveld en Minderbroerstraat. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen om op korte termijn op nog acht plekken te starten met vergroenen.

Programma openbare ruimte schone stad Om te komen tot een integraal programma voor het werken in en aan de openbare ruimte is in 2025 gewerkt aan een compleet en actueel totaaloverzicht van alle onderhoudsplanningen. Dit totaaloverzicht hebben we omgezet in een visuele kaart waar alle afdelingen binnen de gemeente gebruik van kunnen maken. Op deze manier maken we het mogelijk om over de afdelingen heen planningen af te stemmen. Het totaaloverzicht gebruiken we als basis om in 2026 het Meerjarenuitvoeringsprogramma Openbare Ruimte uit te werken en door het college vast te laten stellen.

Openbare orde en veiligheid veilige stad De afgelopen jaar is een forse stijging van het aantal demonstraties zichtbaar: Jaar Aantal demonstraties

2023 2024 11 21

2025 47

De demonstraties variëren van kleine en grote demonstratieve optochten, maandelijkse kleinschalige demonstraties en grotere demonstraties. De gebeurtenissen en conflicten in de wereld spelen nog steeds een grote rol in de hoeveelheid van de demonstraties. Naast betogingen in de openbare ruimte zijn er ook betogingen op het TU-terrein gehouden waarbij de politie een maal, nadat een demonstratie was beëindigd, moest ingrijpen vanwege het niet verlaten van het terrein door enkele demonstranten. Cameratoezicht In de binnenstad (Peperstraat en de Kromstraat) is na een uitgebreide voorbereiding, voor een bepaalde periode, cameratoezicht ingevoerd vanwege structurele verstoring van de openbare orde en overlast door drugs en alcohol, ruzies, ernstige geweldsincidenten, agressiviteit en baldadigheid. Cameratoezicht is aanvullend op alle al genomen maatregelen (bijvoorbeeld inzet Sus-team en extra politie-inzet) die gericht zijn op het terugdringen van de verstoring van de openbare orde. Vanzelfsprekend wordt dit ingrijpende middel nauwgezet geëvalueerd en de raad wordt hierover, zoals afgesproken, door de portefeuillehouder zo spoedig mogelijk geïnformeerd.

Gedigitaliseerde criminaliteit In 2025 lag de nadruk op het voorkomen van slachtofferschap en het vergroten van de digitale weerbaarheid. We richtten ons hierbij specifiek op kwetsbare groepen en ondernemers en zochten de samenwerking op met partners in de stad. In samenwerking met SeniorWeb en DOK Centrum organiseerden we de interactieve film ‘Echt of Nep?’. Tijdens deze bijeenkomsten speelden acteurs levensechte situaties na waarin oplichters te werk gingen. Senioren in de zaal bepaalden zelf de afloop van de scènes. Wegens groot succes in het voorjaar is de film meermaals vertoond, waardoor we een grote groep senioren concreet hebben geleerd hoe zij babbeltrucs en digitale oplichting kunnen herkennen.

In 2024 hebben we met succes een hackshield-campagne gedraaid. In 2025 hebben we besloten niet nog een actieve campagne te draaien, vanwege de grote capaciteit die dat vraagt van de organisatie en het beperkte bereik dat zo’n campagne vervolgens heeft. Bij de partners bleek ook onvoldoende animo voor een nieuwe actiecampagne. Jongeren in Delft konden hackshield wel gewoon blijven spelen. Na 2026 stoppen we met hackshield. Ook de samenwerking met de politie is geïntensiveerd, mede door de komst van de nieuwe ‘digitaal wijkagent’ in Delft. Na een stijging in het aantal meldingen van nepagenten, startten we in september een gezamenlijke campagne. Om bewoners weerbaarder te maken tegen deze vorm van oplichting, introduceerden we preventieve deurbelstickers. Buurtpreventieteams speelden een cruciale rol door deze actief in de wijken te verspreiden. En tijdens de Week van de Veiligheid organiseerden we samen met partners als Platform Veilig Ondernemen Den Haag en het RIEC de thema-avond ‘Code Veilig’ in het WestCord Hotel. Naast workshops over ondermijning en agressie, lag de focus op digitale veiligheid. Een concreet resultaat was de inzet van studenten van de MKB Digiwerkplaats. Zij voerden gratis cyberscans uit voor deelnemende ondernemers, waarbij websites direct werden gecontroleerd op beveiligingslekken. Ondernemers kregen zo direct inzicht in hun digitale kwetsbaarheden.

Jeugdcriminaliteit en voorkomen jonge aanwas Binnen de aanpak van jeugdcriminaliteit en het voorkomen van jonge aanwas is de Persoonlijke Aanpak Delft (PAD) een belangrijke interventie. De aanpak heeft het doel om (afglijden naar) crimineel gedrag van Delftse jongeren te doen stoppen. Samen met ketenpartners zoals de politie, (jeugd)reclassering, Raad voor de Kinderbescherming en Delft Support, stellen we een plan van aanpak op en zetten we een PAD-coach in. In het kader van het programma Preventie met Gezag is de aanpak verbreed en versterkt. Zo is onder andere de samenwerking met de Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering Nederland en het onderwijs geïntensiveerd. Door de versterking en verbreding van de PAD dragen we bij aan het afbuigen van criminele carrières bij de jonge aanwas en doorgroeiers van Delft(-West). De verkenning of onze PAD-aanpak door het Nederlands Jeugd Instituut als justitiële interventie kon worden erkend, hebben we niet doorgezet nadat bleek dat een persoonsgerichte aanpak op zichzelf niet als interventie beschouwd werd. In 2025 zijn we gestart met een verkenning naar de ontwikkeling van een preventieve persoonsgerichte aanpak jeugdoverlast.

Deze aanpak wordt onderdeel van de bestaande werkwijze jeugdoverlast en draagt bij aan het vroegtijdig verminderen of beëindigen van overlastgevend/hinderlijk groepsgedrag enerzijds en het voorkomen dat jongeren afglijden richting de criminaliteit anderzijds. Ook in 2025 is ingezet op de doelgroep rivaliserende jeugd. De lokale netwerkaanpak gericht op het Delftse rivaliserende netwerk is gecontinueerd. Binnen de aanpak is in 2025 veel aandacht besteed aan het informeren van relevante partners zoals het onderwijs (focus op het middelbaar beroepsonderwijs) en het jongerenwerk. Naast de lokale inzet, continueren we ook de regionale aanpak op rivaliserende jeugd.

Ondermijning In 2025 is verder uitvoering gegeven aan bewustwording. Dit is gedaan door mee te doen aan de Meld Misdaad Anoniem-campagne over explosies en met de inzet van een zogeheten drugslokbus. Afgelopen jaar heeft het Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) zijn positie uitgebreid, verbeterd en is het de basis voor signalen- en casuïstiek-overleggen en daarnaast weten de interne partners het VIK te vinden om hun eigen informatiepositie te versterken bij het maken van bestuurlijke besluiten. Tijdens de OWee (ontvangstweek voor nieuwe studenten) en de Regionale week tegen mensenhandel is het thema mensenhandel onder de aandacht gebracht bij studenten. In de week van de veiligheid is aandacht geschonken aan het thema ondermijning op ondernemersevent ‘Code Veilig’. Daarnaast zijn er trainingen en opleidingen geweest voor de collega’s van Toezicht & Handhaving, Publieke Dienstverlening, het klantcontactcentrum en de front office en externe partners, zoals de sociaal beheerders van de woningbouwcorporaties en de verhuurmakelaars van de wooncorporaties. Buurtpreventen en jongerenwerkers zijn op verschillende momenten in het jaar bijgepraat op signaalherkenning en over de ontwikkelingen op het gebied van ondermijning.

Binnen de aanpak mensenhandel is de focus geïntensiveerd om seksuele uitbuiting tegen te gaan en is geïnvesteerd in de samenwerking met wooncorporaties en verhuurders. Omdat jurisprudentie en een wijziging in de Opiumwet daartoe aanleiding gaven, is de beleidsregel art. 13b Opiumwet (Damoclesbeleid) inhoudelijk gewijzigd en opnieuw vastgesteld. Tevens is de Beleidsregel beoordeling levensgedrag Delft vastgesteld in 2025. Beide beleidsdocumenten worden gebruikt in de aanpak tegen ondermijning, zowel drugshandel als de strijd tegen malafide ondernemers. Het bestuurlijk optreden tegen ondermijning heeft in 2025 geleid tot dertien sluitingen van woningen, hieruit volgden vier juridische procedures. Aan straatdealers is zes keer een last onder dwangsom opgelegd. In 2025 is zevenmaal opgetreden tegen illegale prostitutie met risico op mensenhandel. In 2025 zijn 72 BIBOB-toetsen uitgevoerd. Ten slotte is in 2025 de voorbereiding voor de integrale controles gestart. Zo zijn ter voorbereiding van enkele locaties en branches analyses gemaakt en hebben bijeenkomsten plaatsgevonden met in- en externe partners (zoals de Omgevingsdienst en het HEIT) die bij de controles betrokken zijn.

Overlast De ingezette lijn van afgelopen jaren, dat wil zeggen een integrale aanpak met partners uit de stad, is ook afgelopen jaar voortgezet. Bij alle soorten overlast wordt met betrokken partners structureel het proces en de samenwerking besproken en indien nodig aangepast. Zo wordt de huidige werkwijze/aanpak jeugdoverlast continu verbeterd. Concreet gaat het daarbij om het bespreken van de signalen van jeugdoverlast in de leefbaarheidsoverleggen per wijk en samen met de partners (zoals de wijkagent, Toezicht & Handhaving en Jongerenwerk) interventies in te zetten zodat de overlast stopt en herhaling zoveel mogelijk wordt voorkomen. De interventies zijn een mix van repressieve, preventieve en 93

hulpverlenende maatregelen. Hierbij kan gedacht worden aan begeleiding door jongerenwerk, verwijzing naar jeugdhulp of Halt, maar ook het bieden van een alternatief aan de jongeren, bijvoorbeeld door een activiteit in de buurt te organiseren. Ook is op de Bikolaan, na toename van het aantal alcohol-gerelateerde incidenten, per 1 december 2025 wederom een alcoholverbod ingesteld voor onbepaalde tijd. Deze maatregel wordt jaarlijks geëvalueerd. In 2022 en 2023 was op de Bikolaan ook al een alcoholverbod van kracht, en is daarmee is sprake van een terugkerend probleem.

Preventie met Gezag (Opgave Delft-West) Met het programma Preventie met Gezag zetten we een breed pakket aan interventies in gericht op voorkomen, signaleren en aanpakken van jeugdcriminaliteit. We zijn in 2025 gestart met online jongerenwerk en het verbinden van online en regulier jongerenwerk. De intensivering van het reguliere jongerenwerk is voortgezet, er zijn meer openstellingen en activiteiten voor jongeren georganiseerd. Er is volop aandacht geweest voor de preventieve en signalerende rol van het onderwijs met betrekking tot jeugdcriminaliteit. Zo is het convenant en handelingsprotocol ‘Veiligheid in en om de school’ gemaakt door het onderwijs, politie en gemeente. De doorlopende leerlijn ‘Dealbreakers’ voor leerlingen in het middelbaar onderwijs wordt inmiddels door vier scholen in zijn geheel afgenomen en door zes scholen gedeeltelijk. Het aanbod van ‘Kapot Sterk’ voor het basisonderwijs is overgegaan van pilot naar een vast onderdeel, waar nu meer scholen voor worden geworven. De pilot nazorg ex-gedetineerden, waarbij ex-gedetineerden tijdig begeleiding krijgen bij hun re-integratie in de samenleving, wordt verlengd om de uitvoering daarvan structureel te verbeteren. Het geheel van initiatieven, waaronder die hierboven genoemd zijn, moet ertoe leiden dat de jeugdcriminaliteit in 2030 is afgenomen tot 10,5% van het totaal aantal verdachten.

We hebben nog geen cijfers uit 2025, maar een terugblik op het jaar 2024 laat voorzichtige positieve signalen zien. Het aantal minderjarige verdachten in Delft is in 2024 gedaald naar 11,7%, ten opzichte van 14% in 2023. Het aantal meldingen van jeugdoverlast in Delft-West is in 2024 gedaald naar 185, ten opzichte van 224 in 2023. In 2025 heeft de gemeente Delft een vervolgaanvraag bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ingediend en toegekend gekregen voor het programma Preventie met Gezag tot en met 2029. We kunnen hiermee langjarig blijven inzetten om jeugdcriminaliteit in Delft tegen te gaan.

Radicalisering, Extremisme en polarisatie (maatschappelijk ongenoegen) Het landelijke dreigingsniveau (DTN, NCTV) bleef ook in 2025 onverminderd hoog; er bestaat in Nederland een reële kans dat er een aanslag met een terroristisch oogmerk zal plaatsvinden. Ook in Delft en in de districtsgemeenten Rijswijk, Westland en Midden-Delfland houden we rekening met deze dreiging. We doen dit door interventies uit te voeren die de veerkracht en weerbaarheid van onze inwoners versterken. Deze interventies maken onderdeel uit van de Districtelijke aanpak van radicalisering en extremisme 2025-2028 en de drie speerpunten die daarin centraal staan: preventie, signaleren en interveniëren.

Vanuit deze lijnen zijn diverse interventies uitgevoerd. Denk daarbij aan een weerbaarheidstraining voor jongerenwerkers, het opleiden van nieuwe aandachtsfunctionarissen radicalisering, samenkomsten van het Strategisch Netwerk Radicalisering en Polarisatie (SNRP, informeel netwerk sleutelfiguren Delft), uitvoeringen van de theatervoorstelling RIOT over radicalisering en polarisatie voor mbo-studenten en docenten, lancering van een online game voor docenten, en online jongerenwerk met specifieke aandacht voor radicalisering en polarisatie. In 2025 is ook de communicatie rondom het onderwerp en de aanpak verder geprofessionaliseerd (animatievideo, nieuwsbrief, webpagina gemeentewebsite, informatiebladen en signalenkaarten). Onze 160 aandachtsfunctionarissen radicalisering hebben in 2025 diverse voorlichtingen en trainingen gevolgd. Daarbij werd specifieke aandacht gegeven aan recente ontwikkelingen zoals (politiek-radicaal) hooliganisme en (online) nihilistisch geweld. De persoonsgerichte aanpak (PGA) radicalisering is, inclusief interventies, gecoördineerd. Daarnaast trad in 2025 ook de Wet Gegevensverwerking Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten (PARTA) in werking. De wet continueert en codificeert de bestaande praktijk van de PGA-radicalisering. In 2025 zijn de eerste stappen voor implementatie van deze wet genomen.

6.3 Wat heeft het gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijzigingen

Realisatie 2025

Realisatie vs Begroting

Baten

38.317

36.101

39.326

41.929

2.603

Lasten

68.316

71.174

72.287

75.000

2.713

Saldo

-29.999

-35.073

-32.962

-33.071

-110

Resultaat Het resultaat wijkt € 110.000 negatief af van de begroting. Verschil tussen begroting en realisatie De toegerekende kosten voor overhead, btw en perceptiekosten zijn niet op de taakvelden Riolering en Afval geraamd. Deze aanvullende kosten worden wel toegerekend aan de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In de paragraaf Lokale heffingen lichten we dit nader toe. Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld

Bedragen x € 1000 I/S

totaal afwijking

afwijking baten

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

701

afwijking lasten

1.2 Openbare orde en veiligheid

158

-65

223

2.1 Verkeer en vervoer

152

1.429

-1.277

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-1.260

334

-1.593

6.3 Inkomensregelingen

-73

7.2 Riolering

359

662

-303

7.3 Afval

-235

-31

-205

7.4 Milieubeheer

121

-101

676

Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal

Bedragen x € 1000 I

128

-59

-110

2.603

-2.713

Toelichting verschillen 1.1 Crisisbeheersing en brandweer € 701.000 voordeel (€ 25.000 hogere baten, € 676.000 lagere lasten) Door een lagere realisatie op de regeling voor functioneel leeftijdsontslag (FLO) en een positief resultaat van de veiligheidsregio Haaglanden is een deel van de bijdrage terugontvangen. Dit resulteert in een incidenteel voordeel voor het boekingsjaar 2025. 1.2 Openbare orde en veiligheid € 158.000 voordeel (€ 65.000 lagere baten, € 223.000, lagere lasten) Door krapte op de arbeidsmarkt is de benodigde handhavingscapaciteit voor Toezicht & Handhaving later dan voorzien ingevuld. 2.1 Verkeer en vervoer € 152.000 voordeel (€ 1.429.000 hogere baten, € 1.277.000 hogere lasten) Als gevolg van meer aanrijdschades zijn hogere herstelkosten gemaakt voor de openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. De kosten hiervan worden normaliter verhaald op de veroorzaker. In de binnenstad is extra ingezet op schadeherstel aan wegen. Door de algemene stijging van arbeid, bouw en transportkosten zijn de kosten voor onderhoud hoger uitgevallen dan begroot, dit speelt in grote mate bij het groot onderhoud van bruggen. 5.7 Openbaar Groen € 1.260.000 nadeel (€ 334.000 hogere baten, € 1.593.000 hogere lasten) Als gevolg van meer Iepziekte in de stad en onverwachte schades als het gevolg van stormen zijn de lasten hoger.

Daarnaast hebben we dit jaar ingezet op het vergroenen van de openbare ruimte. In de Delftse Hout is een inhaalslag gemaakt in het onderhoud, hiervoor is een deel-subsidie van de provincie Zuid-Holland ontvangen. Door de algemene stijging van arbeid, bouw en transportkosten zijn de kosten voor onderhoud hoger uitgevallen dan begroot. 7.2 Riolering € 359.000 voordeel (€ 662.000 hogere baten, € 303.000 hogere lasten) Binnen het gesloten circuit Riolering verloopt de realisatie van de uitgaven volgens het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan. Bij het totale verschil op het taakveld riolering is rekening gehouden met de afrekening met het gesloten circuit. De kosten die toegerekend kunnen worden aan het riooltarief waren hoger. Op andere taakvelden worden conform Delfts beleid ook kosten (kwijtschelding en schoonmaakkosten) verantwoord, die kunnen worden toegerekend aan het gesloten circuit; ook deze zijn hoger uitgevallen dan begroot. De opbrengst, mede door een hoger aantal huishoudens, is hoger dan geraamd. Per saldo is een bedrag van € 431.000 toegevoegd aan de egalisatievoorziening riolering. 7.3 Afval € 235.000 nadeel (€ 30.000 lagere baten, € 205.000 hogere lasten) Het resultaat is inclusief de verrekening met de voorziening met het gesloten circuit Afval.

Op andere taakvelden worden conform Delfts beleid ook kosten (kwijtschelding en schoonhouden openbare ruimte) verantwoord die kunnen worden toegerekend aan het gesloten circuit. Per saldo is een bedrag van € 81.000 onttrokken aan de egalisatievoorziening reiniging.

7.4 Milieubeheer € 20.000 (€ 121.000 hogere baten, € 101.000 hogere lasten) Het relatief warme weer in 2025 heeft geleid tot een goede habitat van de rattenpopulatie. Op specifieke locaties is de bestrijding fors geïntensiveerd om plaagvorming tegen te gaan. Voor meer informatie over kwijtscheldingen en het percentage van de kostendekkendheid van de riool- en afvalstoffenheffing wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.

Overzicht investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m Beschikbaar vanaf 2024 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

(bedragen × € 1.000) Schone en veilige stad Begraafplaatsen

200

100

Beheerplan civiele constructies

27.769

11.733

16.036

5.000

5.899

Beheerplan groen en water

9.476

1.592

7.884

1.945

1.271

Waterberging

3.000

605

2.395

598

Beheerplan openbare verlichting

14.017

3.106

10.911

2.653

1.489

Beheerplan wegen

21.333

5.948

15.385

2.315

1.847

Gasthuisplaats

1.500

250

384

Gelatinebrug

27.777

261

27.516

1.000

586

Idem - bijdrage van derden

-17.959

Verbreding Delftse Schie

4.967

Idem - bijdrage van derden

-1.040

Gevel tot gevel

6.362

641

5.721

1.500

GO - OR bovenplanse voorzieningen

4.100

Poptahof

2.820

836

1.984

-106

Poptahof, Groenstrook abtswoudseweg

Projecten Tramlijn 19

31.769

31.441

328

Bijdrage projecten Tramlijn 19

-3.423

Reconstructie Ireneboulevard

500

Rioolinvesteringen kostenverhaal

9.950

4.507

5.443

3.500

Schieoevers bovenwijkse voorzieningen

2.100

Schieoevers voorzieningen

3.400

Speelplekken

3.060

955

2.105

530

585

510

Stadsvernieuwing

1.290

381

909

230

Tractie

1.112

278

x (jaarschijf 2025)

Uitplaatsing Stedin 2020-2024

Aanvulling speelplekken Delft West

468

1.330

1.214

116

121

Uitbreiding Vulcanusweg

150

166

Verkeersvoorzieningen

1.860

298

1.562

380

387

Vervangen beheersysteem OR Totaal

600

550

163

158.580

60.095

98.485

21.251

13.568

Toelichting op de investeringen Beheerplan Begraafplaatsen De vervanging van een brug op de begraafplaatsen duurt langer dan gepland door de complexiteit van de betreffende locatie. Beheerplan Civiele constructies De vervanging van het areaal aan bruggen, kadermuren en andere constructies. In het afgelopen jaar zijn diverse vervangingsprojecten op gang gekomen. Zo is in een groot deel van de binnenstad gewerkt aan de kades en bruggen. Hierdoor heeft een overbesteding plaatsgevonden. Ook is de provincie Zuid-Holland gestart met de werkzaamheden aan de bruggen over de Schie. Beheerplan Groen en water Een aanzienlijk deel van de investering betreft bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Hierdoor is een onderbesteding ontstaan. Waterberging Het creëren van waterberging in de openbare ruimte. Een aanzienlijk deel betreft bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Hierdoor is een onderbesteding ontstaan. Beheerplan Openbare verlichting en Uitplaatsing Stedin 2020-2024 t.l.v. reserve Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. De uitplaatsing Stedin (het verplaatsen van de elektra aansluitingen vanuit objecten van Stedin naar zelfstandige objecten in de openbare ruimte) is voltooid.

Op het vervangingsbudget voor de openbare verlichting is sprake van een onderschrijding, door bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Beheerplan Wegen Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Op het vervangingsbudget voor de wegen is sprake van een onderschrijding, door bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Gelatinebrug Het ingenieursbureau voor de Gelatineroute is nog niet geselecteerd. We werken nu met een architect/stedenbouwer de uitgangspunten voor het ontwerp verder uit. Door deze gewijzigde aanpak, worden nu minder kosten gemaakt. Deze kosten komen alsnog in 2026. Gevel tot Gevel Het van gevel tot gevel aanpassen van de openbare ruimte bij de grote rioolwerkzaamheden in onder andere Voorhof, Buitenhof en Hof van Delft. De gevel-tot-gevel-gelden worden benut in de diverse integrale herinrichtingsprojecten in de stad. Hierbij worden werkzaamheden aan riolering, groen, water, wegen gecombineerd om zo minimale overlast te creëren voor de gebruikers van de openbare ruimte. Er is minder besteed omdat de projecten Voorhof en Buitenhof nog in voorbereiding zijn. Poptahof Eind 2025 zijn de gemeente en Woonbron het eens geworden over der ontwikkeling van de Reiger/Poptahof veld 4. Deze afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Dit is het resultaat van een langlopend proces.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16948393/1