Bijlage 2. Jaarstukken 2025 2025 (6488819)

tr

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...................................................................................................................... 3 Jaarverslag............................................................................................................................ 7 Inleiding ............................................................................................................................. 8 Focus op drie opgaven: Delft-West, Innovatiedistrict Delft en Energietransitie ................. 13 1. Delft-West ................................................................................................................ 13 2. Innovatiedistrict Delft ................................................................................................ 15 3. Energietransitie ........................................................................................................ 16 Het jaar 2025 in één oogopslag........................................................................................ 20 Financieel resultaat 2025 ................................................................................................. 21 Financiële positie .............................................................................................................

28 Investeringen ................................................................................................................... 31 Samenstelling van het bestuur ......................................................................................... 33 Overzicht aanbevelingen Delftse Rekenkamer ................................................................. 35 Programma-verantwoording ................................................................................................ 42 1 Raad ............................................................................................................................. 43 1.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 43 1.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................................. 43 1.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 44 2 Stad en bestuur ............................................................................................................. 45 2.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 45 2.2 Wat hebben we ervoor gedaan? .............................................................................

46 2.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 49 3 Duurzame stad .............................................................................................................. 52 3.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 53

3

3.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................................. 54 3.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 59 4 Bereikbare stad ............................................................................................................. 62 4.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 62 4.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................................. 64 4.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 68 5 Goed wonen .................................................................................................................. 71 5.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 72 5.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................................. 74 5.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 81 6 Schone en veilige stad ..................................................................................................

86 6.1 Wat hebben we bereikt? ......................................................................................... 86 6.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................................. 89 6.3 Wat heeft het gekost?............................................................................................. 95 7 Gezonde en sociale stad ............................................................................................. 101 7.1 Wat hebben we bereikt? ....................................................................................... 101 7.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ........................................................................... 102 7.3 Wat heeft het gekost?........................................................................................... 108 8 Samenleven, onderwijs en cultuur ............................................................................... 110 8.1 Wat hebben we bereikt? ....................................................................................... 110 8.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ........................................................................... 111 8.3 Wat heeft het gekost?...........................................................................................

125 9 Werk en inkomen ........................................................................................................ 130 9.1 Wat hebben we bereikt? ....................................................................................... 130 9.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ........................................................................... 132 9.3 Wat heeft het gekost?........................................................................................... 135 4

10 Economie en vastgoed .............................................................................................. 138 10.1 Wat hebben we bereikt? ..................................................................................... 139 10.2 Wat hebben we ervoor gedaan? ......................................................................... 140 10.3 Wat heeft het gekost?......................................................................................... 144 Algemene dekkingsmiddelen en Overhead ....................................................................... 147 Overhead ....................................................................................................................... 148 Financiën ....................................................................................................................... 152 Paragrafen ........................................................................................................................ 163 Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................... 165 Weerstandsvermogen en financiële positie ................................................................ 165 Risicoprofiel................................................................................................................

172 Risicomanagement: de Delftse aanpak ...................................................................... 187 Lokale heffingen ............................................................................................................. 193 Grondbeleid ................................................................................................................... 199 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................... 202 Verbonden partijen en subsidies .................................................................................... 213 Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 247 Openbaarheid ................................................................................................................ 253 Financiering ................................................................................................................... 255 Jaarrekening 2025............................................................................................................. 259 Balans per 31 december 2025 ....................................................................................... 260 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................

262 Toelichting op de balans ................................................................................................ 267 Vaste activa................................................................................................................ 267 Vlottende activa .......................................................................................................... 270 Vaste passiva ............................................................................................................. 274 5

Vlottende passiva ....................................................................................................... 279 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................................. 282 Overzicht baten en lasten............................................................................................... 284 Toelichting op de baten en lasten................................................................................... 286 Afwijkingen tussen de begroting na wijziging en jaarstukken ...................................... 286 Incidentele baten en lasten......................................................................................... 287 Onvoorzien ................................................................................................................. 288 Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..................... 288 Wet Normering Topinkomens (WNT).......................................................................... 290 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld......................................... 293 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................... 296 Overige gegevens .............................................................................................................

298 Beleidsindicatoren .......................................................................................................... 299 BBV indicatoren ............................................................................................................. 302 Specificatie investeringen............................................................................................... 305 Verantwoordingsinformatie Single Information Single Audit (SiSa) ................................. 309 Controleverklaring .......................................................................................................... 345

6

JAARVERSLAG Woord vooraf Voor u liggen de jaarstukken over 2025. Deze zijn opgesteld volgens wat is bepaald in artikel 197, lid 1 Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en lokale kaders zoals de Financiële Verordening, de Nota Reserves, Voorzieningen en Investeringen en het Ordevoorstel Planning- en Controlcyclus. De jaarstukken geven inzicht in het financiële resultaat dat is bereikt. Ook doen we hierin verslag van de resultaten die zijn behaald binnen elk programma. Een actueel financieel beeld wordt gegeven bij de Kadernota 2027. In de Programmabegroting 2027-2030 maken we, binnen de financiële kaders, de keuzes in de opgaven en ambities.

Het college van burgemeester en wethouders van Delft

7

INLEIDING Algemeen Hierbij biedt het college van burgemeester en wethouders de Jaarstukken 2025 aan. Met de jaarstukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over het afgelopen jaar. Een jaar waarin we samen met uw raad, met bewoners, ondernemers en onze partners zichtbare resultaten hebben geboekt. Zoals op de Gasthuisplaats, die tijdelijk is ingericht als groene ontmoetingsplek. Bij Delft Campus, waar het Stationshuis is geopend als nieuwe bruisende ontmoetingsplek in Delft-West. In Voorhof en Buitenhof, waar de aanleg van het Warmtenet Delft vorm krijgt. In de Wij West-locatie in De Hoven, die is uitgebreid met het Regionale Werkcentrum om re-integratie en dienstverlening voor participatie toegankelijker te maken. En aan het Himalayapad, waar de speeltuin opnieuw is ingericht zodat ook rolstoelgebruikers gebruik kunnen maken van deze voorziening. Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen die tot zorg stemmen. We merken in Nederland de gevolgen van wereldwijde onrust. De toenemende dreiging vereist dat we ook in Delft alert blijven, onder meer door bewoners digitaal weerbaarder te maken. En hen erop te wijzen dat ze zich moeten voorbereiden op noodsituaties en daarbij oog te hebben op mensen die minder zelfredzaam zijn. We zien ook dat de druk op het elektriciteitsnet te groot wordt, waardoor nieuwe ontwikkelingen stagneren.

Samen met Stedin en partners wordt gewerkt om zoveel mogelijk innovatieve oplossingen in te zetten om projecten perspectief te geven. De impact van netcongestie is echter groot, waardoor niet alles oplosbaar is. 2025 was ook een jaar van enkele bestuurlijke veranderingen. Landelijk leidde de val van het kabinet tot nieuwe verkiezingen voor de Tweede Kamer en de vorming van een nieuwe coalitie. En in Delft namen we afscheid van burgemeester Marja van Bijsterveldt en konden we haar opvolger Alexander Pechtold welkom heten. Samen maken we de stad De stad maken we met elkaar: met college en gemeenteraad, met de mensen die hier werken, ondernemen of studeren, en de bedrijven, organisaties en verenigingen die hier actief zijn. Samen zetten we ons in voor het duurzaam versterken van Delft. Waarbij we de kracht van Delft als stad van techniek en innovatie ten volle benutten. En waarbij we inzetten op een evenwichtige opbouw van onze groeiende stad, met kansen voor iedereen. Samen hebben we in 2025 gewerkt aan zichtbare resultaten voor onze stad. Dit vanuit vijf heldere accenten: een Delft dat kansrijk is voor iedereen, een stad die ruimte biedt voor wonen, een gezonde en veilige stad, een duurzame stad, en een stad met economische kracht die bruist.

We hebben de resultaten bereikt met een focus op drie grote meerjarige opgaven: DelftWest, het Innovatiedistrict Delft en de Energietransitie. De inzet op deze opgaven versterkt Delft als een duurzame, vitale en inclusieve stad. Deze hebben ook het afgelopen jaar onze bestendige koers bepaald. Delft-West In Delft-West werkt de gemeente nauw samen met de politie, woningcorporaties, scholen, zorginstellingen, het bedrijfsleven én met buurtbewoners aan het programma Wij West. Samen zetten we in op een veiliger en leefbaarder Delft-West. Omdat alle Delftse inwoners dezelfde kansen verdienen.

8

In 2025 konden we een nieuwe bruisende ontmoetingsplek in Delft-West openen: het Stationshuis. Deze locatie biedt flexwerkplekken en een café met veel buitenruimte, dicht bij station Delft Campus. Het is een levendige plek waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, waar ideeën kunnen groeien, talent de ruimte krijgt en ondernemerschap wordt gestimuleerd. Innovatiedistrict Delft Met onze partners ontwikkelen we de TU Delft Campus samen met Schieoevers tot het Innovatiedistrict Delft: een aantrekkelijke plek voor werken, wonen, leren én ondernemen tegelijk. Een plek met mogelijkheden, ook voor de Delftenaren uit Delft-West en alle andere wijken. Samen met de partners hebben we een gedeeld toekomstbeeld opgewerkt voor Schieoevers en TU Delft Campus: het Ruimtelijk ambitiedocument Innovatiedistrict Delft. Dit dient straks als input voor de Omgevingsvisie Delft-Zuidoost. Met de komst van de opleiding Mechatronica van ROC Mondriaan naar Delft is de techniekketen op elk niveau versterkt. In het Techniek Buurthuis kunnen kinderen van 8 tot 14 jaar na schooltijd op diverse schoollocaties wekelijks in aanraking komen met innovaties in de techniek. Met de opening van het Techniek Buurthuis én het Robotica-jaar in 2026 stimuleren we dat veel jongeren kennismaken met techniek en innovaties.

Het Innovatiedistrict Delft speelt ook een belangrijke rol in het blijven behouden en versterken van het sterke innovatieve Delftse (kennis)ecosysteem. Zo is in 2025 opnieuw een bijdrage verleend aan YES!Delft, InnovationQuarter en Planet B.io voor hun rol in de versterking van het Delftse ecosysteem. Energietransitie Vanuit de opgave Energietransitie is Delft op weg om in 2050 een klimaatneutrale stad te zijn. We zetten ons ervoor in dat iedereen mee kan doen aan de overstap naar duurzame energie. In Delft hebben we de kennis in huis en de juiste mentaliteit om dat op vernieuwende wijze te bereiken. Op 1 januari is de nul-emissie zone van de binnenstad van start gegaan. Bovendien is de eerste levering van het warmtenet gestart in de TU-wijk en is de impactanalyse netcongestie afgerond, Hierin zijn keuzes gemaakt in de volgorde van projecten waarmee de gemeente aan de slag is gegaan voor innovatieve oplossingen voor de stroomvoorziening. Na de vaststelling van het eerste warmteuitvoeringsplan (WUP) in de Multatulibuurt zijn we gestart met participatie voor het WUP in Voorhof-Zuidwest. In het transitiepad voor energie-infrastructuur is de samenwerking met Delft-West en het Innovatiedistrict het meest tastbaar. We starten een warmtenet voor corporatiewoningen in Delft-West, waar kwetsbare Delftenaren als eersten een betaalbare alternatieve warmtevoorziening krijgen.

Daarbij zetten we de innovaties van de TU Delft en het Innovatiedistrict in: geothermie als warmtebron en een hoge temperatuuropslag in de zomer voor gebruik in de winter. In Delft-West bieden we extra hulp aan bewoners die hun energieverbruik willen verlagen, en zo kunnen besparen op hun uitgaven. We hebben het mogelijk gemaakt dat energiehulpen de meest kwetsbare mensen kunnen blijven bereiken, in elk geval tot eind 2027.

9

Delft kansrijk voor iedereen We werken aan een sterke stad met sterke wijken en goede voorzieningen, waar mensen prettig en veilig kunnen wonen en mogelijkheden hebben om zich te ontwikkelen. In 2025 heeft de raad de nota Samen Thuis in Delft vastgesteld. Deze nota beschrijft onze visie met ambities én acties die erop gericht zijn dat iedereen zich thuis voelt in Delft en mee kan doen. We blijven inzetten op het bestrijden van armoede en het geven van hulp bij schulden. In 2025 hebben we ons voorbereid op de inwerkingtreding van de Participatiewet in Balans. De leidende principes van eenvoud, menselijke maat en vertrouwen worden beter verankerd in de wet en ons lokale beleid en werkwijzen. De wetswijziging sluit aan bij het project 'Werken volgens de bedoeling' dat ook in 2026 wordt voortgezet. Het aantal mensen in de bijstand was in 2025 overigens lager dan ooit. Met de uitvoering van de acties en maatregelen uit de nota Armoede blijven we inzetten op het bestrijden van armoede, zoals met de inzet van een meertalige campagne om gebruik van regelingen zoals AV Delft en het Volwassenenfonds te vergroten en het loket 'Geldzaken voor Elkaar' waar iedereen met geldzorgen terecht kan. En we bieden hulp bij schulden, zoals met de inmiddels reguliere werkwijze: 'zonder geldzorgen naar werk'. Hiermee versterken we de financiële zelfredzaamheid van inwoners.

Ruimte voor wonen We zetten in op gemengde wijken, betaalbare en gezonde woningen, conform de Woonvisie 2023-2028. De druk op de woningmarkt blijft echter groot. We zien dat de bouwproductie landelijk, en ook in Delft, achterblijft. Nieuwbouw loopt vertraging op door procedures, hogere rentelasten, netcongestie, stikstof en tekorten op de arbeidsmarkt. Om voortgang te houden, zijn we in 2025 doorgegaan met de lokale Bouwtafel. Met onze externe samenwerkingspartners (corporaties en ontwikkelaars) wisselen we hier informatie uit, leren we van elkaar, lossen we knelpunten op en sturen we op doorlooptijd. De eerste ervaringen zijn positief. We hebben in 2025 verder gewerkt aan de gebiedsontwikkeling Kop van de Buitenhof, waar naast zorg- en maatschappelijke voorzieningen ook een divers woonprogramma (onder meer een Knarrenhof) is gepland en we hebben een integraal ontwikkelplan voor de locatie Gillis/Delfia opgesteld en middelen van het Rijk ontvangen. We wachten nog op een uitspraak van de Raad van State voor Schieoevers. We hebben het actieplan studentenhuisvesting opgesteld en de acties zijn in uitvoering. De ambitie voor Nieuw Delft is om een economisch vitale en levendige stadswijk te realiseren. In 2025 is het laatste project van het noordelijk deel afgerond: de Hooghe Delft met filmhuis Lumen.

Ook de ontwikkeling van Pieter van Foreest met de sociale woningbouw van Woonbron is nagenoeg afgerond. Daarnaast wordt hard doorgebouwd aan de zelfbouwkavels en de twee tenders Het LeeuwenDeel en De Koploper. Een gezonde en veilige stad We werken aan een gezonde, veilige en inclusieve stad, met inzet op ontmoeting en preventie. We willen dat inwoners van Delft veilig en goed kunnen wonen en leven. De afgelopen jaren is ingezet op de beweging van zorg naar gezondheid en preventie, met het oog op het bieden van bestaanszekerheid, een sterke sociale basis en het houdbaar houden van het zorgstelsel. We hebben hiervoor lokaal initiatieven gestart, zoals Kansrijke Start en transmuraal maatschappelijk werk. Met de visie op de sociale basis ‘Iedereen doet mee, Samen zijn we de sociale basis’ geven we hier richting aan. Uitvoering verloopt via het welzijnswerk, als één van de belangrijkste instrumenten van de gemeente om de sociale basis van kwetsbare inwoners te versterken. 10

In 2025 is de welzijnsaanpak anders ingericht. Per 2026 is hiervoor een zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente actief. We zorgen voor continuïteit en vaste gezichten in de wijk, zodat ondersteuning in de wijken dichtbij inwoners wordt geboden en we zwaardere hulpvragen kunnen voorkomen. Ook Delft Support speelt een belangrijke rol in de beweging van zorg naar preventie, als één van de belangrijkste verwijzers naar zorg voor onze inwoners. We bouwen aan een stevig lokaal team om ook in de toekomst zo min mogelijk te hoeven verwijzen naar zorg. Zorgelijk is dat veiligheid van meisjes en vrouwen in onze samenleving nog altijd niet vanzelfsprekend is. Met de campagne Ben je Oké? wijzen we erop wat omstanders kunnen doen als zij getuige zijn van grensoverschrijdend gedrag. Zo werken we eraan dat iedereen in Delft zich veilig kan voelen. Ook in 2025 waren er incidenten met een negatieve impact op de (ervaren) veiligheid en het woon- en leefklimaat. Het ging om onder meer explosies door zwaar vuurwerk, autobranden en ernstige overlast. We willen dat bewoners zich bewust zijn van verdachte activiteiten in hun omgeving. We hebben daarom meegedaan aan de Meld Misdaad Anoniem-campagne over explosies. Ook de inzet van een ‘drugslokbus’ hielp om bewoners bewuster te maken van ondermijnende drugscriminaliteit.

De samenwerking met de politie hebben we geïntensiveerd, mede door de komst van de nieuwe ‘digitaal wijkagent’ in Delft. Om bewoners weerbaarder te maken tegen oplichting is een grote groep senioren door een interactieve training concreet geleerd hoe zij babbeltrucs en digitale oplichting kunnen herkennen. Het aantal demonstraties is opnieuw fors toegenomen, gevoed door onrust in de wereld. In 2025 waren er 47 demonstraties, tegen 21 een jaar eerder. Een duurzame stad Samen met inwoners, bedrijven en organisaties werken we aan een schone toekomst. Voor onszelf én voor volgende generaties. In 2025 hebben we de Circulaire Bouwstandaard van Delft vastgesteld. Hiermee maken we onze circulaire ambities voor de bouw concreet. Vanuit het Circulair Ambachtsnetwerk zijn twee kwartiermakers aangesteld die nieuwe projecten starten en het netwerk vergroten. Dit heeft geleid tot onder meer twee succesvolle meubelprojecten, waarbij gebruikte meubels een tweede leven hebben gekregen. We hebben in 2025 gewerkt aan het vergroenen van de stad door 'overbodige verharding' weg te halen. Bijvoorbeeld met het project '100 groene plekken' en door locaties als het Bagijnhof en de Delftse tuin om te vormen tot groene plekken. We hebben bovendien meerdere initiatieven in de stad ondersteund die bijdragen aan het vergroenen en het vergroten van de biodiversiteit.

Dit onder meer in Tanthof, de binnenstad, het Agnetapark en Hof van Delft. In nauw overleg met omwonenden hebben we de Gasthuisplaats tijdelijk heringericht als groene ontmoetingsplek, in aanloop naar het omvormen tot een stadspark. We bleven inzetten op actieve mobiliteit, door prioriteit te geven aan de voetganger en de fietser. Bijvoorbeeld in de binnenstad, waar we het autoluwplus-gebied uitbreiden, met maximale ruimte voor de voetganger. In 2025 hebben we al diverse parkeerplekken verwijderd, in aanloop naar de uitbreiding van het gebied in 2026. De gemeente gaat de grachten, straten en stegen in het autoluwplus-gebied opnieuw inrichten. Economische kracht en bruisende stad We zetten in op het versterken van de economische kracht en op een bruisende stad. De werkgelegenheid in Delft is gegroeid, in lijn met de ambitie. Het aantal vierkante meter bedrijfsruimte blijft achter. Dit komt vooral door het later opleveren van gebiedsontwikkelingen en de prijsstijgingen in de markt. Wel zien we na een aantal jaren van afname een groei in vierkante meters bedrijfsruimte met een industriefunctie. 11

De verbouwing van Museum Prinsenhof Delft is in uitvoering. Er blijft voor bezoekers gelukkig voldoende te beleven in de periode dat het museum is gesloten. Zoals de voorstelling Luminiscence in de Oude Kerk en de musical Willem van Oranje. Voor de renovatie van het Rietveld Theater heeft de raad de middelen beschikbaar gesteld, waarna we de voorbereidingen voor een definitief ontwerp zijn gestart. In 2025 hebben we een subsidieregeling voor creatieve makers, kleine culturele organisaties en initiatieven in het leven geroepen. Met deze regeling stimuleren we een impactvol en innovatief aanbod, specifiek voor initiatiefnemers die niet in aanmerking komen voor meerjarige subsidies. We hebben een onderzoek laten doen naar fatsoenlijke beloning ('fair pay') bij culturele instellingen met een jaarlijkse subsidie van de gemeente en houden rekening met de meerkosten die hiervan een gevolg zijn. Opvolging aanbevelingen Delftse Rekenkamer De Gemeentewet verplicht het college om de raad jaarlijks een overzicht van de opvolging van de aanbevelingen van de rekenkamer te sturen. Dit overzicht, dat als bijlage is opgenomen vóór de programmaverantwoording, bevat de opvolging van de door de raad overgenomen aanbevelingen in de rapportages van de Delftse Rekenkamer uit de periode 2023-2025. Het financiële resultaat Het jaar 2025 sluiten we af met een positief rekeningresultaat.

Het verschil tussen de begroting (planning) en de jaarrekening (realisatie) wordt in hoofdzaak veroorzaakt door incidentele voordelen in 2025. Het rekeningresultaat is € 5,4 miljoen positief. Het omvat het saldo van baten en lasten (€ 23,1 miljoen voordelig) en het saldo van reservemutaties (€ 17,7 miljoen nadelig). Dit positieve resultaat wordt op hoofdlijnen toelicht in het onderdeel Financieel resultaat 2025. Een uitgebreide toelichting is opgenomen bij de diverse programma's. Na het voorstel tot bestemming van het resultaat ter hoogte van € 3,5 miljoen blijft een voordelig saldo over van € 2,0 miljoen. Enkele bedragen die in 2025 niet zijn uitgegeven worden doorgeschoven naar 2026. Het saldo wordt toegevoegd aan de Algemene reserve en kan als incidentele dekking worden betrokken bij de Kadernota 2027. De uitdaging voor de komende jaren blijft om uitvoering te geven aan de ambities en aan de benodigde investeringen in de stad met behoud van onze gezonde financiële positie. Dit kan door te sturen op uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en financierbaarheid.

12

FOCUS OP DRIE OPGAVEN: DELFT-WEST, INNOVATIEDISTRICT DELFT EN ENERGIETRANSITIE Algemeen Delft is een prachtige stad die veel te bieden heeft. De kansen die er liggen, kunnen we echter beter benutten. We hebben iedereen hard nodig voor een mooi en duurzaam Delft, ongeacht de buurt waar je woont, of de omvang van je portemonnee: iedereen moet mee kunnen doen. We brengen de basis op orde en doen wat nodig is, voor álle Delftenaren. Om de stad te versterken en te zorgen dat iedereen daarvan profiteert en mee kan doen, focussen we onze inzet op drie grote opgaven. We geven voorrang aan investeringen in die opgaven: Delft-West, Innovatiedistrict Delft (IDD) en Energietransitie. We willen alle inwoners gelijke kansen bieden en werken daarom aan leefbaarheid en veiligheid in Delft-West. We willen met het Innovatiedistrict de stad en de regio meer laten profiteren van de kennis en innovatie in Delft. En we willen klimaatneutraal zijn in 2050, dus werken we op volle kracht verder aan de energietransitie. In de Kadernota 2023 zijn incidentele middelen gereserveerd voor Delft-West (€ 10 miljoen) en IDD (€ 8 miljoen) en er was al € 15 miljoen beschikbaar voor de energietransitie.

Daarnaast krijgen we voor de uitvoering middelen van het Rijk voor infrastructuur (versnellingsgelden, mobiliteitsbudget), woningbouw (woningbouwimpuls), sociale opgaven (preventie met gezag, rijke schooldag) en de energietransitie (voor bemensing, aanpak energiearmoede, uitvoering isolatieplan en het Volkshuisvestingsfonds).

1. Delft-West Inleiding De gemeente neemt deel aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Samen met andere deelnemers, waaronder maatschappelijke partners, bewoners en ondernemers die in de wijk wonen of werken, zetten we ons gezamenlijk in voor een toekomst waarin alle bewoners mee kunnen doen, kunnen ondernemen, in staat zijn hun kansen te pakken en hun talenten weten te benutten. Uitvoeringsprogramma Wij West 2024-2028 Het afgelopen jaar is binnen Wij West verder gewerkt aan de uitvoering van de ambities voor Delft-West, zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda 2024-2028. Wijkgericht werken Een belangrijke ontwikkelstap in het afgelopen jaar is het verder vormgeven van wijkgericht werken als zelfstandige werkwijze binnen Wij West. Door inzet en samenwerking beter te organiseren vanuit de wijk, is de aansluiting tussen beleid, uitvoering en signalen uit de praktijk versterkt. Wijkgericht werken doen we samen met onder andere de politie, toezicht en handhaving, woningcorporaties en Delft voor Elkaar. Wijkgericht werken biedt ruimte om op wijkniveau te prioriteren en om verschillende opgaven in samenhang te benaderen.

Zo werken we aan een afvalaanpak voor meerdere wijken, zijn er huiskamers voor de wijk gerealiseerd waar bewoners gebruik van kunnen maken voor activiteiten en vragen en is de programmering van kinderactiviteiten in de wijken tijdens vakantie versterkt. De focusbuurten hebben een intensievere aanpak, waarbij gemeente, Alliantieraad en woningbouwcorporaties het voortouw nemen om de wijk te verbeteren. Dat kan gaan om acties op korte termijn, 13

zoals een afvalaanpak en het realiseren van sportveldjes, en acties op de langere termijn, zoals bijvoorbeeld herstructurering van woningen. Bewonersinitiatief Ook hebben we het afgelopen jaar ingezet op het gericht samenwerken met bewonersinitiatieven en het organiseren van bewonerscafés voor en door bewoners. Hierbij zijn initiatieven in de wijk beter verbonden aan de bredere opgaven van Wij West, zoals talentontwikkeling voor jongeren en meedoen in de wijk. Voorbeelden zijn onder andere de straatmaatjes in Voorhof en de Onwijze moeders in Tanthof. Fysieke pijler Binnen de fysieke pijler van Wij West is er extra geld gekomen voor de Nieuwe Gillis. Deze opgave richt zich op het toevoegen van passende en betaalbare woningen, het verbeteren van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad door verduurzaming en renovatie en het aanpassen van de buitenruimte zodat de wijk leefbaarder wordt. Deze ontwikkeling draagt bij aan een toekomstbestendige wijk en biedt kansen om sociale opgaven beter te verbinden aan fysieke investeringen. Op het gebied van spelen, ontmoeten en bewegen is in 2025 ook geïnvesteerd in ontmoetingsplekken, speeltuinen en sportmogelijkheden in de buitenruimte met participatie van bewoners. Talentontwikkeling De Rijke Leerdag Wij West is in 2025 uitgebreid en richt zich op het versterken van talentontwikkeling voor kinderen in Delft-West.

Scholen, DOK en andere maatschappelijke partners, zoals Haaglanden Beweegt, werken samen aan een samenhangend aanbod van onderwijs, cultuur, sport en ontwikkeling. DOK vervult hierin een verbindende en coördinerende rol tussen scholen en partners. Regiodeal in de steigers Daarnaast is de start gemaakt met meerdere initiatieven vanuit de Regiodeal, waarmee extra impulsen worden gegeven aan kansengelijkheid en perspectief in Delft-West, in samenwerking met de opgave Innovatie District. Voorbeelden hiervan zijn initiatieven gericht op: •

• •

het vergroten van ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren zoals de Wijkuniversiteit en Smart Makers Delft. De Wijkuniversiteit is een plek waar jongeren en kinderen samen met studenten en docenten onderzoeken en waar in samenwerking van bewoners gekeken wordt hoe de wijk verbeterd kan worden. Smart Makers Delft gaat over het aanbieden van technieklessen op school. Talentontwikkeling en toeleiding naar werk en ondernemerschap, in samenwerking met lokale partners zoals Stunt en Boostlab. Hier worden potentiële ondernemers begeleid in hun ondernemerschap. Ontmoeting en preventie in de wijk door een investering in de Buurtfabriek, een ontmoetingsplek in de wijk waar voor en door bewoners activiteiten worden georganiseerd. Meedoen en activering staat centraal.

2025 stond in het teken van opstart van regiodeal, met aandacht voor aansluiting op bestaande structuren en programma’s in Delft-West. Aandachtspunt is dat in dit opstartjaar we wel een onderuitputting zien in gelden van de regiodeal wat logischerwijs te verklaren is door de opstart van de regiodeal door partijen dit jaar. De regiodeal loopt na 2025 nog drie jaar. De verwachting is dat we deze onderuitputting (deels) gaan inlopen. Met het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn we in gesprek over benutting van deze onderuitputting conform de doelstellingen van de afgesloten Regiodeal. 14

2. Innovatiedistrict Delft Algemeen We staan aan het begin van de meerjarige ontwikkeling van het Innovatiedistrict Delft (IDD). In Delft hebben we een unieke concentratie van kennis, technologie, talent en ondernemerschap. Deze mix is vooral zichtbaar in Delft-Zuidoost. Daar is dankzij de aanwezigheid van de TU Delft en hogescholen een sterk ecosysteem van kennis en innovatie, van bedenken en maken. Tegelijkertijd zien we dat inwoners van de stad nog te weinig voordeel hebben van deze innovaties, dat de groei van banen in Delft achterblijft en dat er weinig betaalbare bedrijfsruimte is. Daarom ontwikkelen we Delft-Zuidoost tot een innovatiedistrict, met werkgelegenheid, wonen, onderwijs op alle niveaus. Een aantrekkelijk gebied om te werken, wonen, ontmoeten, leren en ondernemen. De ontwikkeling van een gebied tot een innovatiedistrict gaat niet vanzelf. De vijf deelnemende partijen hebben zich het afgelopen jaar ingezet om een goede basis te leggen voor de verdere ontwikkeling van het innovatiedistrict. Wat hebben we gedaan? Het afgelopen jaar is vanuit de samenwerkingsovereenkomst en de gemeente Delft verder gewerkt aan de ambities van het Innovatiedistrict Delft (IDD). Vanuit de samenwerkende partners is een jaarplan 2025 en meerjarenperspectief 2028 opgesteld. Hierin stonden zichtbaarheid, positionering en data centraal.

De acties uit het meerjarenplan en de inzet van de Gemeente Delft hebben geleid tot diverse concrete resultaten. Economisch De zichtbaarheid en positionering zijn versterkt doordat het IDD is opgenomen in een aantal belangrijke visies en uitvoeringsagenda's, wat een randvoorwaarde is voor verdere ontwikkeling. Het gaat hier om de Visie Economisch Vestigingsklimaat van de MRDH, de Versnellingsprogramma Groeiagenda Zuid-Holland, Delftse bedrijven en kennis die onderdeel zijn van het rapport De route naar toekomstige welvaart van de heer Wennink. Ook liggen er adviezen om de economische relatie tussen Delft en Rotterdam te versterken. De kraamkamerfunctie vanuit het IDD staat hierbij centraal. Om de zichtbaarheid te vergroten, is gewerkt aan een communicatieplan, een socialmediastrategie en is gestart met een LinkedIn-pagina. Er vindt sinds dit jaar een gezamenlijk acquisitieoverleg plaats met TU Delft, gemeente Delft en Bedrijven Kring Schieoevers. Planet B.io sluit vanaf 2026 aan bij dit overleg. Diverse bedrijven zijn geland, verhuisd of uitgebreid binnen het IDD-gebied, bijvoorbeeld Robin Radar, CEAD, RoboHouse en Magis Real Estate (ontwikkeling Terminal01). Ruimtelijk Het Ruimtelijk Ambitiedocument Innovatiedistrict Delft is opgeleverd. In dit document hebben de partners hun gedeelde ambities voor de ontwikkeling van het gebied geformuleerd.

Daarin is ook beschreven waar nog nader onderzoek en afstemming nodig is. Nog niet eerder hebben de partners hun toekomstbeeld samen uitgewerkt én opgeschreven in een beeldend document. Er is gestart met het uitwerken van de gebiedsvisie SVRT (Schieoevers-Zuid, Vulcanusweg, Rotterdamseweg, Tanthofdreef). Met gebruikmaking van het ruimtelijk ambitiedocument, is een document opgesteld met bouwstenen. De vier bouwstenen vormen de dragers voor de op te stellen visie: helder zoneren, verbinden met de omgeving, openbare ruimte 15

aantrekkelijker maken en interactie plekken activeren. Aan de hand hiervan wordt de visie verder uitgewerkt en vindt het gesprek met de stakeholders plaats. Dit document is kort voor het kerstreces vastgesteld door het college en vrijgegeven voor participatie. In januari wordt het onderwerp behandeld in de werkgroep leefomgeving. De definitieve gebiedsvisie wordt voor de zomer van 2026 afgerond. De uitwerking van de visie SVRT is vertraagd, doordat het Ruimtelijk Ambitiedocument Innovatiedistrict Delft later is afgerond dan gepland. Voor de route Station Campus – TU Delft is het achterstallig onderhoud bijna weggewerkt (stoeptegels, veilig maken voetpad, schone omgeving). Er worden stappen gezet voor het realiseren van een goede voetgangersverbinding, inclusief bewegwijzering, met de TU Delft . De innovatieve verbeteringen van deze route zijn vertraagd. De route kent diverse eigenaren en het opstellen van een uitvoeringsplan kost daardoor meer tijd dan verwacht. De eerste innovatie kubus is geplaatst. Deze glazen kubussen bieden expositieruimte aan ondernemers in het gebied. Sociaal Er is een coördinator Strategie Onderwijs en Arbeidsmarkt aangesteld. De coördinator helpt om de verbinding met de onderwijsketen te verbeteren. Als gemeente Delft hebben we actief deelgenomen aan het programma Beethoven Zuid-Holland.

Hiervoor werken we samen met de TU Delft, Haagse Hogeschool, InHolland en het ROC Mondriaan. Er is overeenstemming bereikt over het bouwen van een cleanroom in Delft, het HBO is dit jaar gestart met twee nieuwe technische opleidingen en het ROC Mondriaan heeft dit jaar de opleiding Mechatronica verplaatst naar Delft, het schooljaar 2025-2026 is gestart met vier klassen, in plaats van de verwachte drie. Vanuit het IDD blijven we verbinding zoeken met de opgaves Delft-West en Energietransitie. Een voorbeeld hiervan is het technisch buurthuis. Enkele onderwijsinstellingen met goede techniekruimten stellen deze ruimte na schooltijd beschikbaar voor kinderen uit de buurt voor een kortdurend programma met een technisch thema. Zo wordt techniekonderwijs gestimuleerd. De geothermieput, die zich op het terrein van de TU Delft bevindt, is een goed voorbeeld hoe onderzoek van de TU Delft leidt tot nieuwe innovaties. Zoals de aanleg van het wamtenet dat zorgt voor lokale warmte voor 6000 woningen in o.a. Voorhof en Buitenhof.

3. Energietransitie Algemeen Delft is op weg om een klimaatneutrale stad te worden in 2050. De gemeente, inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties werken samen aan een schone toekomst, voor onszelf én voor toekomstige generaties. Om deze opgave te realiseren, vragen we iedereen die kan om hieraan bij te dragen. En we zetten ons ervoor in dat iedereen mee kan doen in de overstap naar duurzame energie.

16

In de Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 zijn hiervoor de doelstellingen, mijlpalen en vijf transitiepaden vastgesteld. Omdat de termijn tot 2050 erg lang is, zijn er in de routekaart ook tussendoelen gesteld die ervoor moeten zorgen dat Delft in 2030 een reductie van 60% van de uitstoot van CO2 bereikt zal hebben ten opzichte van 1990. Om deze tussendoelen te bereiken is in 2025 is een uitvoeringsagenda 2025-2028 opgesteld die begin 2026 aan de raad is aangeboden. Enkele hoofdresultaten van 2025 uit de vijf transitiepaden zijn hieronder beschreven. Meer resultaten uit 2025 van de opgave energietransitie worden genoemd in de teksten over energietransitie onder het programma Duurzame stad, het programma Mobiliteit en het programma Economie en vastgoed. Transitiepad Wonen In 2025 hebben we intensief ingezet op het isoleren met de diverse instrumenten uit het isolatieplan: voorlichting en informatieverschaffing vanuit het energieloket, advies over isoleren door de energiecoaches en praktische hulp bij kleine isolatiemaatregelen door de energiehulpen. De inzet van energiehulpen in Delft-West om de meest kwetsbare mensen te kunnen bereiken is mogelijk gemaakt tot eind 2027. Ook zijn in 2025 de energieambassadeurs in 3 wijken van Delft gestart. Zij moeten zorgen dat mensen in actie komen met verduurzamen van hun huis en zij helpen de mensen op weg.

Verder hebben we gericht onderzoek uitgevoerd naar hoe verduurzamen van monumenten vormgegeven moet worden. Na vaststelling van het eerste warmteuitvoeringsplan (WUP Multatulibuurt) is meteen gestart met de volgende intensieve participatie voor het WUP in Voorhof-Zuidwest. Vanuit Delft Doet Duurzaam wordt de communicatie van de Energietransitie gebundeld en is daarmee goed vindbaar. De klimaatweek is ook een succesvolle pijler om de focus op de energietransitie te krijgen en partijen die hieraan meedoen met elkaar in contact te brengen. Transitiepad Industrie & commerciële dienstverlening Delft volgt landelijk beleid bij het verduurzamen van industrie en commerciële dienstverlening. Om inzicht te krijgen in de stand van zaken en behoefte van de verschillende sectoren, zijn we gestart met een verkenning voor de mogelijke ondersteuning en activering van de economische sector. De netcongestie heeft een behoorlijke impact op de verduurzaming omdat juist hier elektrificatie nodig is om te verduurzamen, maar deze stroom nu niet beschikbaar is. Daarom is de focus nog meer komen te liggen op innovatieve stroomoplossingen zoals energy-hubs en alternatieven voor het delen van stroom. Ook zijn we de handhaving van energielabel-C bij kantoorgebouwen gestart met het aanschrijven van de eerste bedrijven die nog niet voldoen aan deze eis.

Tot nu toe zijn er nog geen handhavingsbrieven verstuurd. Transitiepad Publieke dienstverlening Onder de publieke dienstverlening vallen alle organisaties met een maatschappelijke functie, zoals overheidsgebouwen, onderwijs, gezondheids- en welzijnszorg, cultuur, sport en recreatie. De gemeente heeft hierbij een voorbeeldrol. Deze hebben we opgepakt in de routekaart verduurzaming gemeentelijke vastgoedportefeuille die in 2025 is vastgesteld. Diverse gebouwen zijn voorzien van led-verlichting en de installaties zijn aangepast op natuurlijke onderhoudsmomenten. Daarnaast zijn we gestart met een leer-lab van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening om samen met andere gemeenten op een data-gedreven manier de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed aan te pakken. Verder heeft de raad in maart 2025 het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld. Overige sectoren moeten in 2026 nog in kaart gebracht worden, zodat de rol van de gemeente daarbij duidelijk wordt. 17

Transitiepad Mobiliteit Belangrijke mijlpaal voor het transitiepad mobiliteit is de start van de nul-emissiezone van de binnenstad per 1 januari 2025. Het toezicht met camerabewaking is half 2025 ingezet en overtreders krijgen een waarschuwing. Vanaf 2026 zullen overtreders een boete ontvangen. Ook het beleid ‘Voetganger op 1’ dat in 2025 is vastgesteld, zal een bijdrage leveren aan de vermindering van CO2-uitstoot doordat de stad aantrekkelijker wordt voor voetgangers. Verder is het verminderen van gebruik van fossiele brandstof bij maatschappelijk vervoer (leerlingen, Wmo) onderwerp van aanbestedingseisen. Voor de regiotaxi Haaglanden (doelgroepenvervoer) is inmiddels 98% van de ritten zonder uitstoot (waterstof of elektrisch). Het gemeentelijk wagenpark schakelt stapsgewijs over naar emissievrije varianten. Transitiepad Energie-infrastructuur Hoofdresultaat in 2025 voor de energie-infrastructuur is de aanleg van het warmtenet in Delft. De eerste levering van het warmtenet is gestart: de TU-gebouwen en enkele studentenwoningen in de TU-wijk. De geothermiebron leverde in 2025 nog net geen duurzame warmte, maar dat zal begin 2026 gerealiseerd worden. Eind 2025 was Netverder met 5 ploegen in Voorhof bezig met de aanleg van het warmtenet. Een bijzonder moment van de aanleg was de boring voor de leiding onder de Beatrixlaan.

Dit technische hoogstandje, vanwege realisatie in hoog stedelijk gebied, kreeg in oktober behoorlijk wat landelijke aandacht. De Wet Collectieve Warmte (WCW), is (na een intensief lobbytraject) in 2025 aangenomen door Tweede en Eerste Kamer. Hiermee zijn de randvoorwaarden voor oprichting van een publiek warmtebedrijf en de aanwijzing van een warmtekavel beschikbaar. De gemeente is in gesprek met de toekomstige publieke aandeelhouders over eventuele gemeentelijke deelname aan dit warmtebedrijf. Het opstellen van het warmteprogramma is gestart met participatie vanuit een meedenkgroep en een expertgroep (ketenpartners). In 2026 zal dit leiden tot het inzicht in welke wijken welke warmtetechniek toegepast gaat worden. De eind 2024 afgekondigde netcongestie vroeg in 2025 veel inspanning. We hebben een impactanalyse netcongestie opgeleverd, waar keuzes gemaakt zijn in de volgorde van projecten waar de gemeente mee aan de slag is gegaan om innovatieve oplossingen voor de stroomvoorziening te vinden. In het transitiepad energie-infrastructuur is de samenwerking met Delft-West en Innovatiedistrict het meest tastbaar: we starten een warmtenet voor corporatiewoningen in Delft-West waar kwetsbare Delftenaren als eerste een betaalbaar alternatieve warmtevoorziening krijgen.

Daarbij worden de innovaties van de TU Delft / Innovatiedistrict ingezet: geothermie als warmtebron en een hoge temperatuuropslag in de zomer voor gebruik in de winter. Besteding Dekking komt meerjarig vanuit het Rijk, dat gemeenten financiert voor uitvoering van het Klimaatakkoord. Daarnaast worden projecten op isoleren en energiearmoede voornamelijk gedekt vanuit rijksregelingen op deze thema’s. De gemeente probeert optimaal gebruik te maken van deze regelingen. Daardoor komt het voor dat gedurende een jaar extra middelen beschikbaar komen.

18

Verantwoording middelen drie opgaven De middelen voor de drie opgaven zijn verwerkt in verschillende programma’s. Financiële afwijkingen worden in die programma’s toegelicht. Specifiek voor Delft-West en IDD zijn ook middelen gereserveerd binnen de Algemene reserve. Voor Energietransitie zijn naast middelen uit diverse rijksregelingen ook middelen gereserveerd in diverse bestemmingsreserves (reserve Stad, reserve Energie in de wijken en reserve Beleid en Uitvoering). De gerealiseerde onttrekkingen aan de reserves in 2025 zijn toegelicht in programma Financiën.

19

HET JAAR 2025 IN ÉÉN OOGOPSLAG

20

FINANCIEEL RESULTAAT 2025 Rekeningresultaat Het rekeningresultaat bestaat uit het saldo van baten en lasten (resultaat vóór bestemming) en het saldo van de reservemutaties. Het totaal vormt het resultaat ná bestemming. Deze opbouw is verplicht en volgt uit het Besluit Begroting en Verantwoording voor gemeenten (BBV). Het verschil tussen het resultaat voor en na bestemming betreft de reservemutaties. Reservemutaties gaan over dekking van gerealiseerde uitgaven (onttrekkingen aan reserves) en over reserveringen voor toekomstige uitgaven (toevoegingen aan reserves). Over 2025 is het gerealiseerde saldo van baten en lasten € 23,1 miljoen voordelig (resultaat voor bestemming). Het gerealiseerde saldo van de reservemutaties is € 17,7 miljoen nadelig. Het totale resultaat komt uit op € 5,4 miljoen positief (resultaat na bestemming). In onderstaande tabel is de realisatie voor het jaar 2024, de primaire begroting 2025 (Begroot vóór wijziging), de actuele begroting 2025 (Begroot na wijziging) en de realisatie 2025 opgenomen. De laatste kolom laat het verschil zien tussen de actuele begroting en de realisatie. In het jaarverslag vergelijken we de actuele begroting (zie kolom Begroot na wijziging) met het werkelijke resultaat (zie kolom Realisatie 2025).

De actuele begroting heeft de primaire begroting als vertrekpunt, aanvullend is rekening gehouden met de wijzigingen in de Kadernota 2026, de Najaarsrapportage 2025 en de circulaires over het gemeentefonds. De actuele begroting 2025 heeft een positief saldo van € 1,8 miljoen. Het gerealiseerde resultaat is € 5,4 miljoen. Het te verklaren verschil (afwijking) is € 3,6 miljoen. Tabel Totaal Totaal

Bedragen x € 1.000 Realisatie 2024

Begroot vóór wijziging

Begroot na wijziging

Realisatie 2025

Verschil begroot na wijziging / realisatie

Baten

524.126

499.845

556.745

551.684

-5.061

Lasten

494.420

500.707

546.094

528.552

17.542

Saldo van baten en lasten

29.706

-862

10.651

23.132

12.481

Onttrekkingen reserves

19.440

28.976

71.635

62.776

-8.859

Toevoegingen reserves

35.865

28.055

80.461

80.461

0

Saldo reservemutaties

-16.425

922

-8.826

-17.685

-8.859

Resultaat

13.281

60

1.825

5.447

3.622

Opbouw rekeningresultaat Hierna volgt een toelichting op de opbouw van het rekeningresultaat 2025 en op de verschillen tussen begroting en realisatie. Opbouw resultaat 2025 Het voordelige resultaat is in vijf stappen bereikt. Na vaststelling van de primaire begroting en de Najaarsrapportage 2024 heeft de gemeenteraad separate begrotingswijzigingen vastgesteld voor de September- en Decembercirculaire 2024 over de uitkeringen uit het 21

gemeentefonds (stap 1). Daarna zijn wijzigingen vastgesteld bij de Kadernota 2026 (stap 2), de Najaarsrapportage 2025 (stap 3) en overige wijzigingen (MPG 2025, verbouwing theater Rietveld en Septembercirculaire 2025) (stap 4). Dit resulteert in het saldo van de begroting na wijziging. Ten slotte zijn in de Jaarstukken 2025 (stap 5) de mutaties verwerkt die het verschil bepalen tussen deze begroting na wijziging en de uiteindelijke realisatie 2025 (rekeningresultaat). Op dit resultaat is het voorstel tot bestemming van het resultaat van toepassing. Opbouw rekeningresultaat

Bedragen x € 1.000

Programmabegroting 2025-2028 Saldo Programmabegroting 2025-2028

60

Najaarsrapportage 2024 (17e begrotingswijziging 2024)

290

1. Gemeentefonds 2024 Septembercirculaire 2024 (19e begrotingswijziging 2024)

125

Decembercirculaire 2024 (6e begrotingswijziging 2025)

251

2. Kadernota 2026 I. Bouwstenen - Moties en toezeggingen - Opgaven - Bestaand beleid (bestuurlijke accenten) - Sociaal domein

-160 -821 -11.526 1.179

II. Inzet maatregelen Handelingsperspectief - Maatregel 1: besparing uitvoeringskosten

25

- Maatregel 3: Gemeentefonds (verrekening oude jaren)

1.250

- Inzet incidentele dekkingsmiddelen

7.650

III. Voorjaarsnota 2025 - Gemeentefonds - Accres

2.322

- Jeugdzorg

1.900

- afrekening ruimte onder plafond BCF 2024

-722

Saldo Kadernota 2026

1.823

3. Najaarsrapportage 2025 Meicirculaire 2025

1.651

Actualisatie kapitaallasten

-724

Mutaties Najaarsrapportage 2025

515

Saldo Najaarsrapportage 2025

3.265

4. Overig MPG 2025 (7e begrotingswijziging 2025) Verbouwing Rietveld (8e begrotingswijziging 2025) Septembercirculaire 2025(15e begrotingswijziging 2025) Begroot na wijziging

151 -1.859 268 1.825

5. Jaarstukken 2025 Mutaties Jaarstukken 2025

3.622

Realisatie 2025 (rekeningresultaat)

5.447

Toelichting opbouw rekeningresultaat Uitgangspunt is de Programmabegroting 2025-2028 met structureel en reëel in evenwicht en de doorwerking van de Najaarsrapportage 2024. Stap 1. Gemeentefonds 2024 Met aparte begrotingswijzigingen zijn de effecten van de September- en Decembercirculaire 2024 over het gemeentefonds toegevoegd. De financiële ruimte in de septembercirculaire is in 2025 gebruikt om de incidentele bijdrage uit de Algemene reserve te verlagen. Bij de 22

decembercirculaire is een voordeel ontstaan door ophoging van het volumeaccres en door actualisering van de maatstaven (hoeveelheidsverschillen). Stap 2. Kadernota 2026 De Kadernota 2026 gaat over de bijstelling van de Programmabegroting 2025-2028, nieuwe beleidsvoornemens en over de uitgangpunten voor de Programmabegroting 2026–2029. Dit gebeurt aan de hand van bouwstenen: moties en toezeggingen, opgaven, bestaand beleid (bestuurlijke accenten) en sociaal domein. Tevens zijn de maatregelen uit het Handelingsperspectief 2026 e.v. verwerkt (met name besparing uitvoeringskosten, realistisch ramen en ophoging inkomsten uit het gemeentefonds) en is rekening gehouden met de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk. Stap 3. Najaarsrapportage 2025 In de najaarsrapportage is de Meicirculaire 2025 (gemeentefonds) verwerkt, de actualisering van de grondexploitaties (T-MPG) en de prognoses van voordelen (parkeeropbrengsten, vrijval voorziening omgevingsvergunningen, vrijval stelpost areaaluitbreiding, doorlopende lijn zorg en onderwijs, OZB) en nadelen (wethouderspensioenen, sanering sportpark Tanthof, afboeken stelposten, overhead, kapitaallasten) in de exploitatie. Stap 4. Overig Met een aparte begrotingswijziging zijn de financiële consequenties van de verbouwing van het Rietveld verwerkt.

Hierbij is de ophoging van de investering deels gedekt uit de reservering in de Algemene reserve en deels ten laste gebracht van de algemene middelen. Tegelijk met de Jaarstukken 2024 is ook de begrotingswijziging als gevolg van de actualisatie van het Meerjarenprogramma Grondontwikkeling (MPG) 2025-2028 vastgesteld. Na de Najaarsrapportage 2025 is met een separate begrotingswijziging het effect van de Septembercirculaire 2025 vastgesteld. Tegenover het voordeel in de circulaire (BCF, maatstaven, extra middelen Jeugd, verrekening oude jaren) zijn stelposten afgeraamd (BCF, verrekening oude jaren), middelen gereserveerd (extra middelen Jeugd) en is de ruimte opnieuw gebruikt om de incidentele bijdrage uit de Algemene reserve te verlagen. Stap 5. Jaarstukken 2025 In vergelijking met de begroting na wijziging laten de jaarstukken aanvullend een voordeel zien van € 3,6 miljoen. Dit voordeel is opgebouwd uit lagere baten (€ 4,5 miljoen), lagere lasten (€ 17,0 miljoen) en, daarmee samenhangend, lagere onttrekkingen aan bestemmingsreserves (€ 8,9 miljoen). Het verschil van € 3,6 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door zaken die we veelal niet direct konden voorzien en zijn ontstaan na de reguliere bijstellingsmomenten of waarvan de omvang op die momenten nog niet reëel kon worden geraamd. Het resultaat wordt veroorzaakt door diverse incidentele voor- en nadelen.

Op hoofdlijnen wordt het saldo verklaard door de volgende oorzaken: •

Jeugd € 2,8 miljoen (voordeel) In de begroting voor 2025 is rekening gehouden met indexering, volumegroei en groei van de intensiteit van de zorg (verwachte trend). Deze groei heeft zich in 2025 niet voorgedaan, en we zien een lichte daling in het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdhulp. De totale jeugdzorgkosten 2025 liggen in de lijn met de gemaakte jeugdzorgkosten 2024.

•

Inkomensregelingen € 1,9 miljoen (voordeel) Binnen de inkomensregelingen is sprake van diverse incidentele voordelen. De actualisatie van de voorziening Dubieuze debiteuren leidt tot een voordeel van 23

€ 670.000. Daarnaast heeft ook een vrijval van een balanspost plaatsgevonden ter grootte van € 760.000, waarbij de nog te verwachten betaling over eerdere jaren nu vrijvalt. De afrekening over 2024 vanuit het Rijk voor de KOTA (toeslagenaffaire) valt € 200.000 positiever uit dan geraamd. Op het gebied van armoedebestrijding is een incidenteel voordeel van € 275.000 gerealiseerd, deels doordat vanuit het Rijk meer geld beschikbaar is gesteld voor compensatie van de alleenverdienersproblematiek (voordeel van € 117.000) en deels doordat per saldo iets minder gebruik is gemaakt van de verschillende regelingen. •

Wmo inclusief Beschermd wonen € 1,3 miljoen (voordeel) De kosten voor de Wmo zijn grotendeels in lijn met de begroting. Hierop zijn twee afwijkingen: op de post hulpmiddelen is het positieve resultaat € 270.000. Dit komt voor € 225.000 door een onderschrijding van de woningaanpassingen. Dit betreft kosten voor voorzieningen van zeer uiteenlopende aard: van eenvoudig en goedkoop tot groot en duur. Mede vanwege het open-einde-karakter hiervan blijft prognosticeren een uitdaging. Ook voor Beschermd wonen is sprake van een onderschrijding van € 660.000. Delft is voordeelgemeente in het huidige verdeelmodel, waarbij besloten is om de Rijksbijdrage te begroten. Het nieuwe verdeelmodel, dat waarschijnlijk minder gunstig zal uitpakken, laat nog op zich wachten. Voorgesteld wordt om, conform regioafspraken, het overschot toe te voegen aan de reserve MO/BW/Begeleiding.

•

Informatievoorziening en informatiebeveiliging € 1,2 miljoen (voordeel) Door diverse oorzaken konden verbeteringen en ontwikkelingen binnen de oorspronkelijke planning van Informatievoorziening niet volledig worden uitgevoerd. Hierdoor is op dit onderdeel sprake van een onderschrijding van circa € 1,0 miljoen. Daarnaast is op het onderdeel informatiebeveiliging sprake van een voordeel van € 245.000. Dit wordt voor een belangrijk deel verklaard vertraging in de werkzaamheden waardoor het tijdelijk budget voor de analyse van de gevolgen van de invoering van NIS2 grotendeels niet is uitgegeven.

•

OZB niet-woningen en overige belastingen € 1,0 miljoen (voordeel) De opbrengst OZB niet-woningen is hoger dan begroot. Door een verbeterde bestandskoppeling kan de Regionale Belasting Groep (RBG) leegstand efficiënter beoordelen. Hierdoor zijn meer aanslagen verstuurd dan geraamd. Daarnaast is na de herwaardering gebleken dat het stijgingspercentage hoger was dan bij de afgegeven ramingen (oktober 2024). Ook is geen rekening meer gehouden met een mogelijk lagere opbrengst als gevolg van de uitkomst van een lopende bezwaarprocedure tegen de WOZ-waarde. Bij de precariobelasting is sprake van hogere baten die betrekking hebben op aanslagen over eerdere jaren.

•

Gedeeltelijke vrijval balanspost Spoorzone € 0,9 miljoen (voordeel) In 2017 zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van een aantal maatregelen. Hiervoor heeft de gemeente middelen gereserveerd. Een aantal maatregelen is hiervan uitgevoerd, maar de lasten hiervan zijn tot op heden nog niet afgeboekt van deze middelen. Voor een deel van het resterende bedrag moeten nog concrete afspraken gemaakt worden met de NS, hiervoor is een voorziening gevormd (€ 1,5 miljoen). Het resterende deel van de verplichting ter hoogte van € 900.000 kan BBVtechnisch gezien niet worden aangehouden in deze voorziening en valt nu vrij in het saldo, maar blijft via een afrekenvoorstel beschikbaar voor het realiseren van fietsparkeerplekken bij station Delft Campus.

24

•

Opvang Oekraïne € 0,8 miljoen (voordeel) De rijksbijdrage voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is net als voorgaande jaren hoger dan de kosten die de gemeente heeft gemaakt.