Bijlage 2. Casus Delft West

18-12-2025

Casus Delft West Januari 2025 Definitief

1

Inhoud 1. Inleiding 2. Context 3. Delft West – Wij West en gebiedsbeeld 4. Uitvoeren en afmaken 5. Concluderend 6. Wat betekent dit voor de komende jaren? Tot slot

2

2

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

1. Inleiding • Motie • Een ruimtelijke strategie voor de realisatie van ruimtelijke ontwikkelingen met: • een prioritering van uitdagingen per (deel)gebied op basis van (geactualiseerde) ruimtelijke kaders, en • de mogelijk in te zetten instrumenten, waaronder actief grondbeleid. • een financieel handelingsperspectief voor de inzet van actief grondbeleid. • De raad uiterlijk in Q1 2026 hierover te informeren.

3

18-12-2025

Casus Delft West

3

2. Context Wat er al is aan ruimtelijke strategie: 1. Visie, opgaven en ambities: Omgevingsvisie 2. Uitvoeringsstrategie: Stedelijk programmeren 3. Investeringsstrategie: Kadernota en SIA

4

4

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

2.1 Visie, opgaven en ambities: Omgevingsvisie Op stadsniveau geeft de omgevingsvisie toekomstbeeld voor 2040. Tot 2040 stijgt het aantal bewoners naar 120.000 en het aantal banen naar 65.000. In de ‘Omgevingsvisie Delft 2040’ staat dat de gemeente deze groei wil realiseren binnen de bestaande stad. Daarnaast zijn er op stadsniveau opgaven en ambities opgenomen in diverse beleidskaders en programma's. Denk aan de Woonvisie en Ruimtelijke Economische Visie.

Hulpmiddel om opgaven een ruimtelijke plek te geven, zijn de gebiedsbeelden. De gebiedsbeelden visualiseren de ontwikkeling van de stad en de gebieden, aan de hand van lopende plannen en bestaand beleid.

5

18-12-2025

Casus Delft West

5

2.2 Uitvoeringsstrategie: stedelijk programmeren Bestaande en nieuwe bewoners en ondernemers hebben meer woningen, voorzieningen en ruimte voor recreatie nodig. Samen met opgaven zoals de energietransitie en klimaatverandering is er daarom een grote druk op de ruimte in Delft. De werkwijze Stedelijk Programmeren is erop gericht om de samenhang in de ruimtelijke ontwikkeling op de lange termijn te bewaken én te sturen op de goede groei van Delft.

6

6

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

2.3 Investeringsstrategie Ruimtelijke ambities verbinden met de (beperkte) financiële ruimte van de gemeente, zodat plannen niet alleen wenselijk maar ook uitvoerbaar zijn . De investeringen en financiële kaders staan opgenomen in de kadernota en de begroting. SIA geeft meerjarig perspectief op grote investeringsopgaven in de stad. Concrete voorstellen voor bijv. verwerving van grond worden voorgelegd aan de raad, inclusief dekking.

7

18-12-2025

Casus Delft West

7

3. Inzoomen op uitvoeringsstrategie: Uitvoeringsstrategie: prioriteren en optimaliseren (verdelen) van de opgaven binnen een gebied, passend bij de plek en de gebruikers.

8

8

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

3. Casus Delft West

9

18-12-2025

Casus Delft West

9

3.1 Delft West: gebiedsbeeld In Delft West liggen grote opgaven, zowel fysiek als sociaal. De fysieke opgaven waar we aan werken zijn vertaald in gebiedsbeelden. Hierin is te zien waar we de komende jaren aan werken. Dit maakt inzichtelijk voor de stad waar we aan werken, hoe we bijdragen aan grote opgaven als de woningnood maar helpt ook bij keuzes maken wanneer nieuwe initiatieven zich melden.

10

10

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

3.2 Delft West: gebiedsbeeld Voorstellen en initiatieven worden getoetst aan gebiedsbeeld: 1. Gebiedsontwikkelingen dragen substantieel bij aan een leefbare, duurzame, veilige en gemixte wijk 2. Bestaande identiteit en waarden zijn leidend voor eventuele verdere verdichting 3. Delft-West wordt nog aantrekkelijker om te komen en blijven wonen, om te werken en om te zijn 4. Het scheppen van condities voor ontmoeting als onmisbaar onderdeel van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van Delft-West 5. Het versterken van bestaande fysieke en mentale verbindingen

11

18-12-2025

Casus Delft West

11

3.1 Delft West: Wij West De opgaven in Delft West zijn groot en complex en dat kunnen we niet alleen. In Delft-West werkt de gemeente daarom samen met onder andere woningcorporaties, zorgorganisaties, bewoners en de landelijke overheid. Dit doet ze voor de wijken Buitenhof, Voorhof en Tanthof-West in het programma Wij West. Dat is een langjarige aanpak waarbij de partners samenwerken aan krachtige wijken. Ze zorgen er samen voor dat bewoners gelijke kansen krijgen. Daarnaast wordt de bestaanszekerheid versterkt en gemeenschapszin groeit. In het gebiedsplan is te zien wat de opgaven zijn voor de komende jaren. Dit vormt een belangrijke basis voor de ruimtelijke strategie in Delft West.

12

12

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

3.2 Delft West: Wij West Het gebiedsplan Wij West is een basis voor prioritering. Er zijn 26 buurten in Wij West. Zeven daarvan komen op basis van analyse van de cijfers naar voren als buurten die extra aandacht nodig hebben in de aanpak Wij West: 1. Afrikabuurt-Oost (Tanthof-West) 2. Poptahof-Noord (Voorhof) 3. Multatulibuurt (Voorhof) 4. Buitenhof-Noord (Buitenhof) 5. Gillisbuurt (Buitenhof) 6. Het Rode Dorp (Buitenhof) 7. Fledderusbuurt (Buitenhof) Aandachtspunt: het Delft West gebied zoals de gemeente het hanteert, is groter is dan het gebied waar het nationaal programma zich op richt. 13

18-12-2025

Casus Delft West

13

3.3 Delft West: ruimtelijk het verschil maken • • • • • • • • • •

Meer plek om te ontmoeten; Meer voorzieningen gericht op jongeren en ouderen; Meer werkplekken (stadsverzorgende economie); Meer scholen; Verbeteren winkelcentra; Ingrepen in openbare ruimte/gebouwen waar het onveilig is en zo inrichten dat het gemakkelijker schoon blijft; Renovatie, vernieuwen en verduurzamen bestaande woningen. Toevoegen van woningen met andere doelgroepen (voor doelgroep differentiatie en doorstroming); Meer ruimte voor lopen en fietsen in openbare ruimte; Terugdringen auto-verbindingen;

Aandachtspunt: Dit is niet volledig. Een aantal opgaven zijn nog niet fysiek vertaald naar (plekken in) Delft West.

14

14

18-12-2025

Casus Delft West

Problematiek

Doelen

Fysieke ingrepen

Beoogd resultaat

18-12-2025

Terugblik op de motie Geef inzicht in een prioritering van uitdagingen per (deel)gebied op basis van (geactualiseerde) ruimtelijke kaders We prioriteren op basis van Omgevingsvisie, gebiedsbeeld Delft West en gebiedsplan Wij West. We richten in Delft West onze energie op de wijken waar dit het hardste nodig is, zoals ook vastgelegd in het programma Wij West. Het gaat dan om Buitenhof, Tanthof West en Voorhof. Mede door te bepalen waar in de focusbuurten ruimtelijk het verschil gemaakt kan worden.

15

18-12-2025

Casus Delft West

15

4.1 Uitvoeren en afmaken De komende jaren heeft het prioriteit om de lopende ontwikkelingen uit te voeren en af te maken, zoals vastgelegd in de gebiedsbeelden. We prioriteren in lijn met de richting van de Kadernota: uitvoeren en afmaken. Mede omdat hier grote subsidie bedragen aan verbonden zijn (Versnellingsgelden, WBI en Woontop). In Delft West zijn nu 5 ontwikkelingen waarop dit betrekking heeft: 1. Kop van de Buitenhof (Buitenhof) 2. Gillis-Delfia (Buitenhof, focusbuurt Gillisbuurt) 3. Van Hasseltlaan (Buitenhof) 4. Poptahof veld 4 – de Reiger (Voorhof, focusbuurt Poptahof) 5. De Hoven (Voorhof) Aandachtspunt: Dit is geen compleet overzicht. Naast deze ontwikkelingen, zijn er ook projecten met ruimtelijke impact, zoals scholen, riolering, infra. 16

16

18-12-2025

Casus Delft West

1. 2. 3.

4.

5.

18-12-2025

4.2 Instrumenten: van faciliterend naar actief In drie ontwikkelingen worden meer actieve instrumenten ingezet om de lopende ontwikkelingen te versnellen en de ambities mogelijk te maken: • Kop van de Buitenhof: grondexploitatie, rijkssubsidie, grond aankoop. • Gillis-Delfia: rijkssubsidie, vestigen voorkeursrecht, toewerken naar een grondexploitatie • Poptahof veld 4 – de Reiger: rijkssubsidie, vestiging voorkeursrechten

1.

3.

2.

Instrumenten als de subsidies worden mede mogelijk gemaakt door de samenwerking in het nationaal programma Wij West.

17

18-12-2025

Casus Delft West

17

4.3 Instrumenten: van faciliterend naar actief Bij het vestigen van o.a. een voorkeursrecht moeten middelen beschikbaar zijn om de koop mogelijk te maken. Deze worden nu gedekt vanuit de grondexploitaties (GREX) of daaraan gerelateerde investeringskredieten. De GREX-en moeten financieel sluitend zijn, dit geld moeten we dus mede terugverdienen met de ontwikkeling. Binnen de lopende gebiedsontwikkelingen heeft de raad middelen beschikbaar gesteld voor de gronden waar een voorkeursrecht op gevestigd is en voor bijvoorbeeld de aankoop van de Rabobank. GREX-en vergen tijd en uitvoerige planvorming. Wanneer de gemeente naast deze GREX-en actiever wil handelen, zijn daarvoor nu geen middelen beschikbaar. Per situatie wordt de noodzaak om actief op te treden beoordeeld en indien nodig wordt een voorstel opgewerkt richting gemeenteraad (incl. financiële dekking). Zie hiervoor de nota grondbeleid. 18

18

18-12-2025

Casus Delft West

1. 2.

3.

18-12-2025

4.4 Instrumenten: faciliteren • Buiten deze ontwikkelingen heeft de gemeente een faciliterende rol (gericht op initiatieven). • Grote hoeveelheid initiatieven melden zich bij de gemeente. Op de illustratie zijn alle initiatieven geplaatst die vanaf de opstart van Gebiedsteam-West (01-01-2023 t/m 01-08-2025) langs zijn gekomen. Hierbij zijn we afhankelijk van wat de markt haalbaar acht. • Alle initiatieven doorlopen het initiatieven proces. Op gebiedsniveau maken we de afweging of het initiatief voldoende bijdraagt aan de ambities en het juiste plan is op de juiste plek. • Wanneer een initiatief wenselijk en haalbaar wordt geacht, wordt bepaald of er een project van wordt gemaakt met de daarbij horende (juridische) afspraken en begeleiding. • Soms remmen we initiatieven. Soms leidt het tot nieuwe projecten. • Door te monitoren wordt inzichtelijk of we daarmee op koers zijn met de grotere opgaven zoals de 15.000 nieuwe woningen en 10.000 banen. 19

18-12-2025

Casus Delft West

19

4.5 Instrumenten: rolkeuze We beoordelen initiatieven niet alleen aan het begin, maar ook tijdens de uitvoering. Veranderende omstandigheden kunnen aanleiding geven voor een andere rolkeuze. Dat gebeurt als volgt:

De dikgedrukte criteria zijn terug te vinden in de nota grondbeleid.

20

20

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

5. Concluderend • De opgaven in Delft West vragen om langjarige, ruimtelijke focus op de wijken waar dit het hardste nodig is, en waar verschillende opgaven -zoals vastgesteld door de raad- samenkomen. Dit is onder andere vastgelegd in het programma Wij West. • Er zijn veel initiatieven en ruimtevragers, maatschappelijk en economisch. Dit krijgen we in Delft West niet binnen het bestaande vastgoed opgelost. Verdere verdichting vraagt om afweging van ambities en voortdurende coördinatie en monitoring op gebiedsniveau. Dit doen we via het stedelijk programmeren zoals vastgesteld door het college. • We kunnen dit niet alleen. We werken samen met bewoners, ondernemers en partners om onder andere in de focusbuurten het verschil te maken. Zij hebben behoefte om te weten wat ze de komende jaren van de gemeente kunnen verwachten. • Dit vraagt voorinvesteringen in lijn met de ruimtelijke focus om investeringen door derden en subsidies te sturen en te bepalen waar inzet van actief grondbeleid noodzakelijk is. De nota grondbeleid geeft hier ruimte voor.

21

18-12-2025

Casus Delft West

21

6. Wat betekent dit voor de komende jaren? • De voornaamste eigenaren in de focuswijken zijn de woningcorporaties. Als partners van Wij West is het essentieel dat er een gezamenlijk investeringsstrategie wordt gemaakt. De prestatie afspraken zijn een instrument om afspraken langjarig te borgen. • Ontwikkelen van een programma in samenwerking met bewoners en partijen zodat zij vroegtijdig kunnen inschatten of het kansrijk is om een initiatief in te dienen en plannen uit te werken. Als eerste voor de Buitenhof: daar komen veel initiatieven en bestaande plannen samen. Hieruit zal blijken in hoeverre actief grondbeleid noodzakelijk is, met het daarbij behorende budget. • We werken aan een gebiedsagenda voor de Bikolaan in de focusbuurt Afrikabuurt-Oost in Tanthof West. We maken samen met partners concrete afspraken voor de komende 5 jaar. Het versterken van de buurtwinkelcentra, scholen, openbare ruimte en huisvesting aandachtsgroepen worden verknoopt. • In de focusbuurt Poptahof in Voorhof maken we De Reiger af en gaan we doorkijk maken naar verdere lange termijnontwikkeling Poptahof. • In andere buurten werken we alleen aan initiatieven die mogelijk zijn binnen bestaande plannen of ruimtelijke kaders. Verder voeren we bestaande plannen uit - zoals vervanging riolering. • Consequentie is dat er vooralsnog geen extra inzet is op Voordijkshoorn en Tanthof Oost. 22

22

18-12-2025

Casus Delft West

18-12-2025

Terugblik op de motie Geef inzicht in mogelijk in te zetten instrumenten, waaronder actief grondbeleid. Inclusief een financieel handelingsperspectief voor de inzet van actief grondbeleid. De ontwikkelingen voor de komende jaren zijn vastgelegd in de gebiedsbeelden Delft West en het gebiedsplan Wij West. Deze ontwikkelingen maken we af, binnen de financiële kaders. Ondertussen blijven er grote vraagstukken op ons afkomen. Hierbij maken we gebruik van stedelijk programmeren om te sturen op samenhang tussen initiatieven, projecten en beleidsdoelen. De stad is nooit af en we kunnen het niet alleen. Delft West vraagt om een langjarige ruimtelijke inzet. Dat betekent voor de komende jaren: - Het uitvoeren en afmaken van actief grondbeleid in lopende ontwikkelingen Kop van Buitenhof, Gillis Delfia en Poptahof veld 4. En subsidies die mede mogelijk zijn gemaakt door nationaal programma. - Intensiveren samenwerking corporaties (investeringsstrategie, prestatieafspraken) - In Buitenhof meer richting geven aan initiatieven en projecten en bepalen waar actief grondbeleid noodzakelijk is (programma) Hier draagt de nota grondbeleid aan bij - Verknopen van verschillende opgaven rondom Bikolaan bij Tanthof West (gebiedsagenda) - Doorkijk in Poptahof – Voorhof (lange termijn ontwikkeling). 23

23

18-12-2025

Casus Delft West