Bijlage 1 Voortgangsrapportage 2025 - Actieplan regenboogstad Delft 2023-2026
Tekst van het document
Voortgangsrapportage Regenboogstad Actieplan 2025 Maart 2026
Inhoudsopgave 1. Introductie.........................................................................................................................2 2. Evaluatie 2025 per thema ................................................................................................3 2.1. Faciliteren van ontmoeting.........................................................................................3 2.2 Onderwijs ....................................................................................................................3 2.3 Sport ...........................................................................................................................4 2.4 Welzijn en Zorg ...........................................................................................................5 2.5 Veiligheid en zichtbaarheid in de stad ........................................................................6 2.6 Sociale acceptatie in de wijken ...................................................................................7 3. Interne organisatie............................................................................................................8 4. Samenwerking en netwerk ...............................................................................................8 5.
Vooruitblik 2026 en verder ...............................................................................................9
1. Introductie In een inclusief Delft voelt iedereen zich thuis. Er zijn opnieuw belangrijke stappen gezet om de sociale acceptatie en veiligheid van de LHBTI+1-gemeenschap te versterken, met onder meer een verankering van de inzet in de recentelijk verschenen inclusienota Samen thuis in Delft2. Deze voortgangsrapportage reflecteert op het Regenboogstad Actieplan 2023-2026, waarbij 2025 in het teken stond van verdieping en zichtbaarheid, zowel in de stad als binnen de gemeentelijke organisatie. De ambities als Regenboogstad worden grotendeels gedragen door de betrokken partners, met de Delftse Werkgroep Homoseksualiteit (DWH) als primaire partner en centrale spil. Dankzij hun essentiële rol, ondersteund door de gemeente Delft, Haaglanden Beweegt en Delft voor Elkaar, wordt de sociale basis versterkt. De samenwerking is het afgelopen jaar intensiever geworden en partners ervaren een actievere en meer zichtbare rol vanuit de gemeente. Ook intern bij de gemeente heeft het thema een vlucht genomen. Met de oprichting van een interne Regenboogwerkgroep, voorlichtingen aan ambtenaren en praktische aanpassingen zoals genderneutrale toiletten in de stadshal, geeft het als organisatie het goede voorbeeld. Tegelijkertijd blijven er uitdagingen.
De afhankelijkheid van vrijwilligers bij partners zorgt voor een kwetsbare balans voor de structurele continuïteit van initiatieven, en fysieke symbolen in de stad vragen om creatieve oplossingen binnen de beschikbare budgetten. 1 Verzamelnaam voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender en intersekse personen. De + staat voor alle andere
vormen die niet heteroseksueel en cisgender zijn en niet in de afkorting benoemd worden, zoals aseksueel, panseksueel en non-binair. 2Raadpleeg de nota Inclusief Samenleven via: https://delft.raadsinformatie.nl/document/16018144/3
2
Met de jaarlijkse rijksbijdrage van € 20.000,- (waarvan circa € 14.000,- als subsidie naar DWH gaat) blijven we investeren in een stad waar iedereen zich veilig en geaccepteerd voelt. Vooruitblikkend op 2026 ligt de focus op het afronden van de huidige actiepunten en het uitzetten van de koers voor een vernieuwd actieplan voor 2027-2030. Hierbij wordt rekening gehouden met de besluitvorming vanuit het Rijk over de voortzetting van het programma. Mochten de landelijke kaders voor de nieuwe periode wijzigen, dan volgt een bestuurlijk keuzemoment over de wijze waarop de Delftse ambities en de bijbehorende financiering worden geborgd.
2. Evaluatie 2025 per thema 2.1. Faciliteren van ontmoeting Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • Continueren van de kennismakingsgesprekken bij DWH (Actie: DWH) • De gemeente en DWH werken samen aan het opstarten van een netwerk van LHBTI+ werknemersorganisaties en organiseren een drietal netwerkevents (Actie: gemeente Delft en DWH) • Een keer per maand vindt de Roze Salon plaats bij Delfshove (Actie: Roze 50+ ambassadeur bij Pieter van Foreest) • Faciliteren van ontmoeting tussen jongere en oudere LHBTI+ (Actie: DWH) Evaluatie 2025 De ontmoetingsagenda van DWH was rijk gevuld met activiteiten voor jong en oud. Een belangrijk succes was de zichtbaarheid tijdens de OWee en de daaropvolgende kennismakingsgesprekken. Dit piekmoment zorgde dit jaar zelfs voor meer ledengroei dan het jaar ervoor. Hiermee bevestigt DWH diens rol als vertrouwde basis voor LHBTI+ studenten in Delft. Ook de jongerentak bloeit het hele jaar door. Via begeleiding, voorlichtingen en het populaire zomerkamp vonden veel jongeren een veilige plek om zichzelf te ontdekken en verbinding te maken met anderen. Voor de LHBTI+-professionals organiseerde DWH in samenwerking met IT-bedrijf Netcompany in juni een geslaagde netwerkborrel. Daarnaast is de verbinding tussen generaties versterkt.
Tijdens thema-avonden en de maandelijkse 29+-avond 'Roze Kroeg' wist een breed publiek tot 65 jaar het clubhuis te vinden. Ook de wekelijkse filmavonden voorzien in een duidelijke behoefte; deze worden structureel goed bezocht door een groep die grotendeels uit zestigers bestaat. Ondanks de brede deelname, blijkt het bereiken van de hoogste leeftijdscategorie (75+) een uitdaging. Na een hoopvolle herstart door Delft voor Elkaar is de Roze Salon in december in overleg met de deelnemers opgeheven. De groep bleef zeer beperkt van omvang; bovendien kwam de helft van de bezoekers niet uit Delft. De deelnemers hebben aangegeven elkaar voortaan op eigen initiatief te treffen.
2.2 Onderwijs
3
Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • Het vak Relatie en Seksualiteit uitbreiden met gender en LHBTI+ op drie basisscholen (Actie: DWH) • DWH gaat in gesprek met scholen die geen GSA hebben, waaronder ROC Mondriaan, Scholencombinatie Delfland, Stanislascollege Westplantsoen, Grotius College en Stanislascollege Krakeelpolderweg met als doel het hebben van een actieve GSA (Actie: DWH) • DWH gaat in gesprek met scholen in het voortgezet onderwijs en TU Delft dat zij studenten de mogelijkheid bieden een ceremonieel diploma aan te vragen met de gewenste naam en voornaamwoorden (Actie: DWH) Evaluatie 2025 Het vertrek van diverse contactpersonen bij scholen leidde tot een aanzienlijke daling van het aantal door DWH verzorgde voorlichtingen over seksuele diversiteit. Tegelijkertijd maken scholen steeds vaker gebruik van een divers palet aan aanbieders. Desondanks zijn er waardevolle momenten van verbinding gerealiseerd, zoals de organisatie van een dag voor de Delftse Gender Sexuality Alliances (GSA). Deze allianties, waarin LHBTI+-leerlingen en hun medescholieren zich inzetten voor een veilige schoolomgeving waar iedereen zichzelf kan zijn, vormen een cruciale basis voor acceptatie. De voorbereidingsdag voor Paarse Vrijdag3 werd door de deelnemende leerlingen en docenten als zeer positief ervaren.
De gemeente Delft is in contact met de afdeling Diversiteit en Inclusie van de TU Delft, om onder andere de status van het ceremonieel diploma en de erkenning van de gewenste naam en voornaamwoorden te bespreken.
2.3 Sport Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • Op www.sportenindelft.nl wordt informatie gedeeld over genderneutrale/gemixte teams en competities (Actie: Delft voor Elkaar / Haaglanden Beweegt). • DWH heeft een gesprek gevoerd met verenigingen verbonden aan het Sportakkoord om één keer per jaar een cursus van de John Blankensteijn Foundation of andere LHBTI+ organisatie te volgen (Actie: DWH, gemeente Delft) • De gemeente is in gesprek gegaan met deelnemende verenigingen van het Sportakkoord om hun visie op LHBTI+ op de website te publiceren als signaal dat deze groep welkom is. (Actie: gemeente Delft). • De gemeente gaat deelnemende partijen van de werkgroep Positief Sportklimaat (onderdeel Sportakkoord) voorleggen om LHBTI+ een terugkerend onderwerp te maken op de maandelijkse agenda (Actie: gemeente Delft, Haaglanden Beweegt). Evaluatie 2025
3 Een jaarlijkse actiedag in het onderwijs waar leerlingen en docenten door het dragen van paars hun solidariteit tonen met de
LHBTI+-gemeenschap en pleiten voor een veilige schoolomgeving.
4
Binnen de Delftse sportwereld heeft Haaglanden Beweegt zich in toenemende mate ingezet voor een inclusieve sportomgeving. Een bijzonder resultaat is de pilot en lancering van de Delftse Regenboog Toolkit Box. Deze box fungeert als inhoudelijk en visueel startpunt voor verenigingen en bevat handvatten, communicatiemiddelen en voorbeeldmaterialen die hen ondersteunen bij het voeren van een actief inclusiebeleid. De toolkit is op Coming Out-dag officieel gelanceerd bij honkbal- en softbalvereniging Blue Birds. De continuering wordt met verschillende verenigingen besproken. Daarnaast is de Delftse Voetbalnorm4 ontwikkeld, een initiatief vanuit de verenigingen en Haaglanden Beweegt om een positieve, veilige en respectvolle sportcultuur te bevorderen. De werkgroep Sociaal Veilig Sportklimaat5 komt elke zes weken bijeen om de voortgang op het gebied van inclusiviteit te bewaken, waarin Haaglanden Beweegt en DWH een actieve en adviserende rol hebben. Om de inclusie-ambities ook structureel in te bedden, is er in de subsidieaanvraag van het Delfts Sportakkoord een onderdeel over inclusie toegevoegd. Verenigingen worden gevraagd te reflecteren op de toegankelijkheid van hun aanbod en over de sociale veiligheid, om zo een klimaat te stimuleren waarin iedere Delftenaar zich welkom en erkend voelt.
2.4 Welzijn en Zorg Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • Gemeente Delft voert samen met het Klant Contact Centrum een cliëntreis uit en op basis van de resultaten worden de werkwijze en protocollen opnieuw bekeken (Actie: gemeente Delft). • De psychosociale hulpverlening voor jongeren in Delft (bijv. het Jongeren Informatie Punt) heeft expertise op het gebied van LHBTI+ en weet jongeren door te verwijzen naar lokale activiteiten en supportnetwerken (Actie: DWH). • Roze 50+ en gemeente Delft hebben gesprekken gevoerd met zorginstellingen om hun locaties LHBTI+ vriendelijk te maken en hun beleid op de website te plaatsen (Actie: Roze 50+, gemeente Delft). • De Roze Salon als ontmoetingsplek voor LHBTI+ ouderen in Delfshove wordt voortgezet (Actie: Roze 50+, DWH) • Gemeente Delft zal samen met zorgpartijen en Delftse belangenpartijen voor homoseksuelen een verkenning doen om te kijken hoe we dit thema onder de aandacht kunnen brengen van thuiszorgorganisaties en eerstelijnsorganisaties om tot zinvolle vervolgacties te kunnen komen (Actie: gemeente Delft, DWH, Pieter van Foreest) Evaluatie 2025 In november heeft wethouder Gooijer de Discriminatietoets ondertekend. Dit vormt het startsein voor het geplande onderzoek naar een inclusieve cliëntreis binnen de gemeentelijke dienstverlening op alle gebieden van mogelijke discriminatie.
Om de signalering van 4 De Delftse Voetbalnorm is ondertekend door negen voetbalverenigingen en draait om een fijne en veilige sportomgeving,
waarin spelers, trainers, vrijwilligers, supporters en scheidsrechters met respect met elkaar omgaan en iedereen zich welkom voelt. 5 Deelnemende partijen zijn Haaglanden Beweegt, DWH, Full Speed, het Vrouwen in Delft platform en de Sportraad.
5
discriminatie in de praktijk te versterken, hebben diverse leden van DWH, samen met andere sleutelfiguren uit de stad, een training gevolgd bij anti-discriminatievoorziening Stichting iDb. Op het gebied van jeugdwelzijn weten het Jongeren Informatie Punt en DWH elkaar te vinden voor onderlinge doorverwijzingen naar ondersteuning, supportnetwerken en lokale activiteiten. Wat betreft de zorg voor ouderen ligt er een opgave voor de komende periode. Hoewel de Roze Salon als fysieke ontmoetingsplek is opgeheven, blijft de behoefte aan erkenning en specifieke ondersteuning voor LHBTI+-ouderen bestaan. De opgedane inzichten uit het afgelopen jaar vormen het vertrekpunt voor de verdere uitwerking in 2026. Een concreet onderdeel hiervan is de voorstelling Tour d’Amour, die zich richt op zorgprofessionals om het bewustzijn over LHBTI+-ouderen te vergroten.
2.5 Veiligheid en zichtbaarheid in de stad Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • De gemeente onderzoekt waar en hoe genderregistratie op gemeenteformulieren weggelaten kan worden (Actie: gemeente Delft). • De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor genderneutrale toiletten in algemene ruimtes van het gemeentekantoor (Actie: gemeente Delft). • Op Coming Out Day hijsen de wethouder en ambtenaar LHBTI+ beleid samen met lokale inzetters voor LHBTI+ emancipatie een pride vlag (Actie: gemeente Delft, DWH) • De gemeente behoudt en onderhoudt de LHBTI+ symbolen in de stad, zoals de regenboogbrug en de elektriciteitskastjes (Actie: gemeente Delft) • De gemeente organiseert jaarlijks in de week voor Paarse Vrijdag een evaluatie met de betrokken partijen van het actieplan over de voortgang van het Regenboog Actieplan (Actie: gemeente Delft). • De gemeente werkt actief samen met andere regenbooggemeenten in de regio (Actie: gemeente Delft). • De gemeente maakt hun LHBTI+ beleid en relevante voorzieningen voor de doelgroep zichtbaar op de website (Actie: gemeente Delft). Evaluatie 2025 Het jaar stond in het teken van verhoogde zichtbaarheid en de verankering van LHBTI+emancipatie in het stedelijk beleid. Het fundament hiervoor is de publicatie van de nota op inclusief samenleven, (Samen thuis in Delft) waarin de positie van LHBTI+-personen specifiek is benoemd.
De nota biedt een basis om verder te werken aan een Delft waarin iedereen zich thuis voelt. In lijn hiermee is de gemeentelijke website geactualiseerd, waardoor informatie over Regenboogstad Delft6 nu eenvoudiger vindbaar is. Ook werd een stadscampagne tegen discriminatie dit jaar gelanceerd. Leden van DWH waren betrokken bij de totstandkoming van deze campagne, waarbij discriminatiegronden seksuele voorkeur en gender expliciet zijn uitgelicht, onder meer via posters, social media-uitingen en een interview met een DWH-lid in de Stadskrant.
6 Bekijk de pagina via: https://www.delft.nl/regenboogstad-delft
6
Symbolische momenten van erkenning vonden onder andere plaats op Coming Out-dag. Wethouder Gooijer hees toen samen met DWH en Haaglanden Beweegt de regenboogvlag bij het gemeentekantoor. Gedurende die dag waren bestuursleden van DWH bovendien actief in de stad aanwezig voor voorlichtingen en het hijsen van vlaggen bij diverse verenigingen. Wethouder Gooijer heeft DWH-lid Dries Stuij genomineerd voor de Jillis Bruggeman Opsteker. Deze regionale onderscheiding is een erkenning voor personen die zich inzetten voor een genderdiverse gemeenschap. Daarnaast kregen eerdere raadsvragen over veiligheid en acceptatie aan het begin van het jaar concreet vervolg tijdens een werkbezoek van de wethouder aan DWH. Op fysiek vlak zijn concrete stappen gezet om de inclusiviteit van openbare ruimten te vergroten. Zo zijn de toiletten in de publiekshal van het stadskantoor omgezet naar genderneutrale ruimten en heeft ook DWH het afgelopen jaar de toegankelijkheid van de eigen sanitaire voorzieningen verbeterd. De bestaande LHBTI+-symbolen in de stad, zoals de elektriciteitskastjes, worden onderhouden en hersteld na bekladding. Voor de regenboogbrug bij het station is geconstateerd dat esthetisch onderhoud noodzakelijk is vanwege vervaagde kleuren.
Hoewel de kostenindicatie inmiddels bekend is, wordt de passende financiering momenteel uitgewerkt om de representatieve uitstraling van de brug te herstellen.
2.6 Sociale acceptatie in de wijken Concrete actiepunten Actieplan 2023-2026: • Delftse Werkgroep Homoseksualiteiten de gemeente voeren gesprekken in wijken en bij diverse geloofsgemeenschappen over LHBTI+ (Actie: DWH) • Delftse Werkgroep Homoseksualiteit werkt samen met organisaties in de stad aan LHBTI+ zichtbaarheid en activiteiten in de wijken buiten het centrum (Actie: DWH). • Naast bovenstaande activiteiten, worden ook andere activiteiten in Delft opgepakt en voortgezet. Hieronder een greep uit het DWH-aanbod: o Breder aanbod sociale activiteiten voor LHBT+ gemeenschap: ontmoetingsplek, activiteiten, film, feesten, eettafels, verenigingsblad etc. o Ondersteuning voor (met name) LHBT+ bij eventuele problemen, voorlichting, uit de kast komen, contact leggen, kennismaking. Diverse activiteiten, met name gericht op jongere en oudere LHBT+ o Activiteiten organiseren gericht op sociale acceptatie en veiligheid, zoals voorlichting op scholen, samenwerking met GSA’s, zitting in de verenigingsraad, bijdrage aan Coming Out Day, belangenbehartiging o Bekendheid geven aan activiteiten binnen en buiten DWH in verschillende wijken van Delft Evaluatie 2025 Naast het uitgebreide interne aanbod van DWH, variërend van sociale ontmoetingen tot gerichte ondersteuning bij het uit de kast komen, heeft de vereniging de verbinding gezocht met diverse wijken en gemeenschappen in Delft.
Door op verschillende locaties in de stad aanwezig te zijn, is gewerkt aan een grotere zichtbaarheid en het normaliseren van LHBTI+thema's buiten het centrum.
7
Een belangrijk onderdeel hiervan was de dialoog met religieuze gemeenschappen. Zo werd in samenwerking met DWH een roze kerkdienst gehouden in de Vierhovenkerk en vond er een symposium plaats met de Joodse Open Gemeente Klal Yisrael over het thema 'vrijheid anno nu'. Ook op het gebied van ontmoeting en dialoog in de publieke ruimte hebben diverse initiatieven plaatsgevonden. Tijdens Lichtjesavond ging DWH met inwoners in gesprek aan de hand van praatkaartjes en ook op de TU Science Day was de vereniging aanwezig. Daarnaast werd in samenwerking met DOK een succesvolle en drukbezochte Queer Night georganiseerd. Deze activiteiten benadrukken dat de LHBTI+-gemeenschap een integraal en actief onderdeel is van de Delftse samenleving.
3. Interne organisatie Binnen de muren van het gemeentekantoor zijn stappen gezet om de sociale acceptatie te bevorderen en het bewustzijn over seksuele oriëntatie en genderidentiteit onder medewerkers te vergroten. Er zijn twee voorlichtingssessies georganiseerd waarin ambtenaren werden meegenomen in thema's als seksuele diversiteit en inclusief taalgebruik. Deze sessies hebben geleid tot de oprichting van de 'Delftsblauwe Regenbooggroep'. Dit interne ambtenarennetwerk dient als platform voor het delen van kennis en ervaringen, ondersteund door een werkgroep die een jaarlijkse activiteitenagenda opstelt. Tegelijkertijd is vanuit de afdeling HR gewerkt aan een diversiteits- en inclusiebeleid, dat zich in de afrondende fase bevindt. Hiermee krijgt de inzet voor een inclusieve werkomgeving een structurele borging in de organisatie. Als zichtbaar hoogtepunt is het jaar afgesloten met de introductie van regenboogmokken op kantoor. Zo herinnert een alledaags kopje koffie of thee op elke afdeling eraan dat iedere medewerker zichzelf mag zijn.
4. Samenwerking en netwerk Er was sprake van een hernieuwde energie binnen het Regenboogstad-netwerk. Door de komst van zowel nieuwe bestuursleden bij DWH als nieuwe betrokken collega’s bij de gemeente, Haaglanden Beweegt en Delft voor Elkaar, ontstond er een positieve dynamiek die de onderlinge samenwerking versterkte. Om deze koers vast te houden, zijn er structurele overlegmomenten ingericht tussen de gemeente, DWH en Haaglanden Beweegt. Tijdens het reflectiemoment in februari 2026 spraken de partners hun tevredenheid uit over de huidige werkrelatie. Daarbij werd gezamenlijk geconstateerd dat de hoge ambities soms uitdagend zijn in relatie tot de beschikbare tijd. De werkgroep benadrukte dat actiepunten niet altijd rigide gevolgd hoeven worden. Voortschrijdend inzicht vraagt soms om een andere aanpak om de beoogde doelen te bereiken. Flexibiliteit in de uitvoering van het actieplan is daarom essentieel. Een specifiek aandachtspunt is de betrokkenheid vanuit de zorgsector. Waar de verantwoordelijkheid voor de Roze Salon en de zorg-gerelateerde actiepunten bij de start van het plan bij Roze 50+ en Pieter van Foreest lagen, was dit later overgegaan naar een gemotiveerde werknemer vanuit Delft voor Elkaar. Sinds de recentelijke opheffing van de Roze Salon is er echter geen actieve speler meer op dit domein aanwezig in de werkgroep.
8
De partners willen spoedig weer een zorgpartner op passende wijze betrekken bij de uitvoering van het actieplan, om ook de belangen van deze doelgroep te behartigen.
5. Vooruitblik 2026 en verder De resultaten die Delft als Regenboogstad behaalt met de beschikbare middelen en de grote intrinsieke motivatie van alle betrokkenen zijn positief. Een sociaal veilige stad waarin iedereen zichzelf kan zijn, is echter geen vanzelfsprekendheid. In het bijzonder de dagelijkse inzet van DWH als ontmoetingsplek en veilig baken in de stad is hierbij voor LHBTI+-personen onmisbaar. In de afrondende fase van het actieplan 2023-2026 ligt de focus op het realiseren van de prioriteiten binnen specifieke domeinen, zoals zorg, werk en onderwijs. In 2026 wordt ingezet op het versterken van de verbinding tussen DWH en het onderwijs en het vergroten van bewustzijn binnen sportverenigingen. Daarnaast wordt gestreefd naar voorlichting voor verenigingsondersteuners en zorgprofessionals. Bovendien ambiëren de partners de dialoog in de stad te versterken. In 2026 worden vanuit het thema Antidiscriminatie (onder de paraplu Inclusief Samenleven) diverse dialoogtafels georganiseerd. De Regenboogstad-partners worden actief betrokken bij edities die aansluiten op LHBTI+-onderwerpen. Concreet wordt verkend hoe de verbinding met verschillende (religieuze) gemeenschappen kan worden verbreed, bijvoorbeeld in de vorm van wijkgesprekken gefaciliteerd door DWH en maatschappelijke partners.
Via dialoog kunnen onderlinge overeenkomsten tussen inwoners opgezocht worden, wat bijdraagt aan een veilig klimaat voor LHBTI+-personen van alle leeftijden. Deze inzet op ontmoeting blijft noodzakelijk; maatschappelijke trends zoals polarisatie en verharding bemoeilijken immers het onderling begrip. Juist door de focus te leggen op het bestendigen van de reeds gezette stappen en het bereiken van een breder netwerk, kan weerstand worden omgebogen naar acceptatie. De emancipatie van LHBTI+-personen blijft, zoals toegelicht in de nota Samen Thuis in Delft, dan ook onverminderd een speerpunt. Vanuit dit uitgangspunt wordt in 2026 toegewerkt naar het nieuwe vierjarige Regenboogstad Actieplan 2027-2030. Hierbij worden inwoners, instanties en maatschappelijke organisaties betrokken, met expliciete ruimte voor de verhalen en vertegenwoordiging vanuit de doelgroep zelf. Hoewel de verwachting is dat de rijksbijdrage voor Regenboogsteden wordt gecontinueerd, is dit momenteel nog onzeker. Mocht de Rijksbijdrage voor de nieuwe periode geen doorgang vinden, dan is een bestuurlijk besluit noodzakelijk over de voortzetting van de acties en het bijbehorende budget. Duidelijkheid hierover wordt op korte termijn verwacht, waarna een eventueel besluit zal worden voorgelegd.
9