Bijlage 1 Toelichting op AU-DU-IU (SC)

Bijlage 1 Toelichting taakmutaties (AU), decentralisatie-uitkeringen (DU) en integratieuitkeringen (IU) Leeswijzer Deze bijlage bevat een nadere toelichting op taakmutaties in de Algemene uitkering en nieuwe of gewijzigde decentralisatie- en integratie-uitkeringen. De toelichting gaat over de inhoud van de mutaties (aanleiding, omvang) en over de voorgestelde verwerking van de taakmutaties in de begroting (zie 16e begrotingswijziging). Taakmutaties x € 1.000

Specificatie Algemene uitkering 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Taakmutaties Wet visueel beperkten Re-integratie Taakmutaties: uitname Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) Bijzondere bijstand en vroegsignalering Hulpmiddelen thuis laten staan Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Taakmutaties: uitbreiding takenpakket Totaal taakmutaties

2023 4 1 5

2024 -6 -6 4 349 2 31 219 605

2025 -7 -7 4 3 32 125 164

2026 -7 -7 4 3 28 35

2027 -7 -7 4 3 28 35

2028 -7 -112 -119 4 4 28 36

5

599

157

28

28

-83

1. Wet visueel beperkten De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen dat tot doel heeft om de uitvoering van technische werkvoorzieningen voor mensen uit de doelgroep Participatiewet met een visuele beperking over te dragen aan het UWV. Op dit moment ligt het wetsvoorstel bij de Eerste Kamer. Als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen is het de bedoeling dat de middelen voor de werkvoorzieningen en de structurele uitvoeringskosten budgettair neutraal worden overgeheveld van het gemeentefonds naar de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Verwerking: budget wordt verlaagd (structureel).

2. Re-integratie Met de Voorjaarsnota 2023 heeft het kabinet besloten om vanaf 2028 het re-integratiebudget voor gemeenten structureel te verlagen. Deze maatregel is onderdeel van de ombuigingen die de Rijksbegroting op orde houden. Het Rijk realiseert zich dat gemeenten hierdoor mogelijk minder bijstandsgerechtigden kunnen ondersteunen.

Verwerking:budget wordt verlaagd (vanaf 2028). 3. Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) De algemene uitkering wordt vanaf 2023 structureel verhoogd in verband met de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD III). De regeling is op 10 maart 2020 geïmplementeerd en heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Naar aanleiding van EPBD III is er een verplichting geïntroduceerd voor het documenteren van de energieprestatie van een installatie, voor het installeren van zelfregulerende apparatuur per verblijfsruimte en voor laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. Ook zijn de eisen voor de energieprestatie van technische bouwsystemen en de keuring van verwarmingsinstallaties en airconditioningssystemen aangepast. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving. Verwerking: budget wordt opgehoogd (structureel).

4. Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt voor de jaren 2022 tot en met 2024 middelen beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Een deel hiervan wordt via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Verwerking: budget wordt opgehoogd.

5. Hulpmiddelen thuis laten staan De motie Westerveld (GroenLinks) en Bikker (Christen-Unie) verzoekt de regering om met betrokken partijen landelijke afspraken te maken over het behoud van hulpmiddelen thuis voor

1

cliënten die verhuizen naar een instelling in de zin van de Wet langdurige zorg (Wlz) en aangeven thuis te willen logeren. Afgesproken is dat de hulpmiddelen die vanuit de Wmo zijn verstrekt thuis blijven staan en gemeenten de financiering daarvan voortzetten. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd. Verwerking: budget wordt opgehoogd (structureel).

6. Rijksvaccinatieprogramma Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten. Bij deze septembercirculaire worden de bijbehorende middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. Verwerking: budget wordt opgehoogd (structureel).

7. Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg In de meicirculaire 2023 is de loon- en prijsbijstelling 2023 voor jeugdzorg aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025. In de septembercirculaire worden de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg toegekend. Ook deze overboeking heeft nu betrekking op 2024 en 2025 . Verwerking: budget wordt opgehoogd.

Integratie- en Decentralisatie-uitkeringen x € 1.000

1. 2. 3. 4. 5.

2023 119 122 7 41 164 453

Integratie- en decentralisatie-uitkeringen Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Vrouwenopvang (DU) Veilig wonen (DU) Beschermd Wonen (IU Sociaal domein) Participatie (IU Sociaal domein) Totaal DU's en IU's

2024 119 139 7 -51 154 368

2025 119 140 7 145 411

2026 119 130 7 136 392

2027 119 129 130 378

119 129 123 371

1. Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) en 2. Vrouwenopvang (DU) De maatstaven voor de verdeelmodellen van de uitkeringen Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang zijn aangepast aan het herijkte verdeelmodel voor de algemene uitkering (i.c. ‘regionale centrumfunctie’ en ‘inwoners met een migratieachtergrond’). Verwerking: budget wordt opgehoogd (structureel).

3. Veilig wonen (DU) NIEUW Om de veiligheid van burgemeester en wethouders beter te waarborgen is per 1 januari 2021 de regeling basismaatregelen preventieve beveiliging voor decentrale bestuurders aan de rechtspositieregeling decentrale politieke ambtsdragers toegevoegd. Via deze regeling kunnen burgemeester en wethouders aanspraak maken op een vergoeding voor het treffen van een vaste selectie preventieve beveiligingsmaatregelen ten behoeve van een veilige woonplek. De kosten worden door de gemeente vergoed vanuit de rol als ‘werkgever’. Onder deze regeling vallen beveiliging van de brievenbus, versteviging van de ruiten, installatie van een deurspion of videointercom, het aanleggen van een basisinstallatie waarop een bewakingssysteem kan worden aangesloten en het installeren van een brand- en inbraakwerende kluis. De regeling wordt ervaren als een goede eerste stap, maar er is ook behoefte aan meer maatwerk. Onder de nieuwe regeling die BZK momenteel uitwerkt, moet er voor burgemeester en wethouders een persoonlijk beveiligingsadvies worden opgesteld. Dit kan kosteloos bij de organisatie die hiertoe van het ministerie van BZK opdracht heeft gekregen. We moeten de beveiligingsmaatregelen uit het beveiligingsadvies verstrekken en hiervoor financiële middelen reserveren op de begroting.

Er is dus geen discretionaire bevoegdheid en dus ook geen ruimte voor politieke afwegingen of discussie over deze maatregelen. Verwerking budget wordt opgehoogd (structureel).

4. Beschermd wonen (IU Sociaal domein) De verdeling van de uitkering voor beschermd wonen over de gemeenten is gewijzigd voor de begeleiding van jongeren naar werk. Verwerking: budget wordt opgehoogd.

2

Invoering woonplaatsbeginsel De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel beschermd wonen (BW), eerder voorzien voor 1 januari 2023, is uitgesteld.

5. Participatie (IU Sociaal domein) Bij Voorjaarsnota heeft het kabinet besloten om gemeenten te compenseren voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de Wet Sociale werkvoorziening (Wsw). Dit betreft een meerjarige reeks die toegevoegd wordt aan het Wsw-onderdeel in deze integratie-uitkering. De bedragen in de reeks lopen af met de afbouw van de Wsw tot 2048. Verwerking: budget wordt opgehoogd (structureel). Intensivering beschut werk In de kamerbrief van 6 juli jl. heeft de minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen (APP) aangekondigd voornemens te zijn per extra middelen beschikbaar te stellen voor de financiering van beschut werk. Aanleiding hiervoor is een recent onderzoek waaruit blijkt dat gemeenten per beschutte werkplek geld moeten bijleggen wegens de lage netto toegevoegde waarde van medewerkers. De extra middelen zijn onderdeel van een breder pakket aan maatregelen en bestuurlijke afspraken om beschut werk te stimuleren. Het is de verwachting dat de bedragen zullen worden verwerkt bij de eerste suppletoire begroting voor het gemeentefonds van 2024 en in de meicirculaire 2024.

3