Bijlage 1 Toelichting op AU-DU-IU (dec.circulaire 2023)
Tekst van het document
Bijlage 1 Toelichting taakmutaties (AU) en decentralisatie-uitkeringen (DU Leeswijzer Deze bijlage bevat een nadere toelichting op taakmutaties in de Algemene uitkering en nieuwe of gewijzigde decentralisatie -uitkeringen. De toelichting gaat over de inhoud van de mutaties (aanleiding, omvang) en over de voorgestelde verwerking van de taakmutaties in de begroting (zie 6e begrotingswijziging 2024). Taakmutaties x € 1.000
Specificatie Algemene uitkering 1. 2. 3. 4. 5.
Taakmutaties Naheffing BRP 2022 Taakmutaties: uitname BRP experiment BRP Logisch ontwerp Vrijval restant compensatieregeling Voogdij 18+ Restant Hervormingsagenda Jeugd Taakmutaties: uitbreiding takenpakket Totaal taakmutaties
2023 -7 -7 6 11 10 7 34
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
-
-
-
-
27
-
-
-
-
1. Naheffing BRP 2022 / 2. BRP experiment / 3. BRP Logisch ontwerp Met betrekking tot de basisregistratie Personen (BRP) vindt een drietal mutaties plaats. In verband met extra gebruik door gemeenten in 2022 wordt een aanvullende bijdrage doorbelast. In verband met een experiment waarbij gemeenten ingeschrevenen actief moeten informeren ontvangen gemeenten een incidentele vergoeding voor de periode 2023-2026. Tot slot ontvangen gemeenten een vergoeding in verband met extra kosten die zij maken in 2023 en 2024 als gevolg van aanpassingen aan het logisch ontwerp van de BRP.. Verwerking: geen bijstelling budget. 4. Vrijval restant compensatieregeling Voogdij 18+ Binnen de integratie-uitkering Voogdij 18+ resteert nog een budget als gevolg van aanvullend toegekende loon- en prijsontwikkeling. Dit resterend budget is in 2023 niet nodig voor de compensatieregeling en wordt zoals gebruikelijk overgeheveld naar de algemene uitkering en verdeeld. Verwerking: geen bijstelling budget. 5. Restant Hervormingsagenda jeugd In de septembercirculaire 2021 is voor 2022 door het kabinet € 1,314 miljard beschikbaar gesteld ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg. Op dat moment is, na overleg met de VNG, besloten om hiervan € 9 miljoen over te hevelen naar de begroting van het ministerie van VWS ten behoeve van de uitvoering van de hervormingsagenda in 2022.
Echter, het ministerie van VWS heeft niet het gehele bedrag besteed. Het restant van bijna € 1,1 miljoen wordt daarom nu teruggeboekt naar de algemene uitkering van het gemeentefonds en verdeeld over de gemeenten. Verwerking: geen bijstelling budget.
1
Decentralisatie-uitkeringen x € 1.000
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
2023 5.859 433 6 77 45 20 3 6.443
Integratie- en decentralisatie-uitkeringen Energietoelage (DU) Invoeringskosten Omgevingswet (DU) Uitvoeringskosten gebiedsgerichte aanpak (DU) Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU) Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) LHBT-emancipatiebeleid (DU) Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Totaal mutaties
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
1. Energietoelage (DU) NIEUW Het kabinet heeft als prioriteit om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Hiervoor zijn in navolging van de decembercirculaire 2022 ook in 2023 middelen aan het gemeentefonds toegevoegd voor het uitkeren van de energietoeslag (€ 1,4 miljard waarvan € 500 miljoen al in 2022). Inmiddels is de noodzakelijke wijziging van de Participatiewet aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer en kan de overige € 900 miljoen van de € 1,4 miljard worden uitgekeerd. Ten behoeve van een vangnetregeling voor de energietoeslag 2023 is een bedrag van € 32,5 miljoen gereserveerd. Van de overige € 867,5 miljoen wordt € 15,5 miljoen verdeeld Verwerking: geen bijstelling budget omdat reeds stelpost is geraamd in de Kadernota 2023. 2. Invoeringskosten omgevingswet (DU) NIEUW De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van deze € 103 miljoen in 2023 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Zie hiervoor ook de paragraaf 3.2.2 van de septembercirculaire 2022. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht.
Verwerking: middelen worden gestort in de reserve Beleid en uitvoering (als resultaatbestemming bij de Jaarstukken 2023). Op basis van een concreet bestedingsvoorstel volgt in 2024 een onttrekking.
3. Uitvoeringkosten gebiedsgerichte aanpak (DU) NIEUW Bij de uitwerking van het Nationaal Programma Landelijk Gebied zijn naast het ministerie van LNV ook medeoverheden betrokken. Gemeenten spelen naast provincies en waterschappen een belangrijke rol bij de totstandkoming van de provinciale gebiedsprogramma’s en dat vraagt extra inzet van personeel. Deze decentralisatie-uitkering is een bijdrage in de gemaakte kosten vanuit gemeenten voor hun bijdrage aan gebiedsprogramma’s in 2023.. Verwerking: geen bijstelling budget. 4. Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU) De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015 en de Jeugdwet, de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek uit de Wet publieke gezondheid, ligt ook voor Oekraïense ontheemden bij Decembercirculaire gemeentefonds 2023 9 gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot in omvang dat dit niet als een onderdeel van gebruikelijke fluctuaties gezien kan worden. Daarnaast leidt de opvang van Oekraïense ontheemden tot clustering bij specifieke gemeenten, namelijk in die gemeenten waar opvanglocaties zijn gerealiseerd .Verwerking: budget wordt in 2024 opgehoogd (zie 6e begrotingswijziging 2024). 5.
Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Conform artikel 18 van de Wet inburgering 2013 voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Gemeenten ontvangen een aanvulling op de middelen die zij hiervoor reeds ontvangen hebben. Verwerking: budget wordt in 2024 opgehoogd (zie 6e begrotingswijziging 2024). 6. LHBTI-emancipatie (DU) Regenboogsteden zetten zich in voor de gezamenlijke doelstelling de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van LHBTI (Lesbische vrouwen, Homoseksuele mannen, Biseksuelen, Transgenderpersonen en intersekse personen) verder te bevorderen. In totaal ontvangen 54
2
gemeenten een bijdragen voor de samenhangende aanpak van de Regenboogsteden voor lokaal LHBTI-beleid voor de periode 2023 tot en met 2026. Als onderdeel van het Programma Regenboogsteden is er naar aanleiding van de motie-Bergkamp een speciaal traject binnen Regenboogsteden dat zich richt op veiligheid in wijken voor LHBTI-personen. Verwerking: budget wordt in 2024 opgehoogd (zie 6e begrotingswijziging 2024). 7. Einde lening inburgeringplichtig (ELIP) (DU) In het bestuurlijk overleg van april 2020 zijn tussen de minister van SZW en de VNG afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde ELIPs. Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. De afspraken zijn met ingang van 1 januari 2023 geformaliseerd in de regelgeving. In het besluit Inburgering is nu opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP-definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Met deze formalisering is een grondslag gecreëerd op basis waarvan informatie-uitwisseling tussen DUO en gemeenten over deze doelgroep mogelijk is. Hiermee is een knelpunt voor gemeenten om deze doelgroep te bereiken weggenomen. Verwerking: budget wordt in 2024 opgehoogd (zie 6e begrotingswijziging 2024).
3