Document · PDF

Bijlage 1 Rapport Openbare Verlichting Delft Binnenstad

Raadsvergadering 11 juni 2026, gemeente DelftBij agendapunt: Collegebrief Verlichtingsplan openbare verlichting binnenstad (2612152)26.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

• •

•

X X

• •

• • •

Meer comfort van licht: geen zichtbare leds Minder zichtbare lichtbronnen Innovatieve Delftse identiteit Benutten kansen van led tbv flexibiliteit en vormvrijheid Alle verlichting dimbaar en stuurbaar Beschikbaarheid verschillende bundels binnen 1 familie Efficiente lichttechniek Geen hinder voor omgeving en ecologie Eenheid in lichtsfeer bij hoofdgrachten, iconen en entrees 33

2. Strategie 2.6 Conclusies: van waarden naar lichtbeleving

Het ideaalbeeld voor een samenhangende sfeer is op de volgende kaart aangegeven. De zones met de rode stippelijn is de locatie waar sfeerverlichting, Zonering verlichting – erfgoed welke past in eenopties historische context de boventoon voert: Type verlichting staat nog open, maar als op basis van méér of minder erfgoedwaarden een keuze gemaakt moet worden, dankern kunnen onderstaande daarbij een hulpmiddel zijn voor een meer consistente keuze. • Historische met de kaartjes Toeristische trekpleisters Bij (vm.) grachten gaat het om beide zijden van de gracht. Lijnen zijn indicatief. • Hoofdgrachten Er zijn een paar verspreide locaties waar nu al authentieke lantaarns staan, zoals Bagijnhof en Paardenmarkt. Deze kunnen blijven. • Entrees

Basisprincipes sfeer & avondbeleving

Optie 1: Hoofdroutes rijksmonumenten (optioneel ook de tussenliggende zijstraten betrekken)

Paardenmarkt Bagijnhof St. Agathaplein

Doelenplein

Binnentuin Schutterstraat Choorstraat

Oude Kerk, (Prinsenhof)

Stadhuis, Markt, Nieuwe kerk Brabantse Turfmarkt, Burgwal

Maria van Jessekerk

Beestenmarkt

Oostpoort Zuidpoort

Gefocust licht.

Ingetogen, gericht licht op de straat primair voor verkeersveiligheid. Toegepast in de woonstraten en smallere profielen.

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

Rondstralend licht. Sfeervol lichtbeeld welke, naast het aanlichten van de straat ook de omliggende gevels voorziet van een zweem van licht.

Toegepast langs de hoofdgrachten, landmarks en entrees.

Eigen lichtplan

Lichtplan passend bij de eigen identiteit van de locatie en / of objecten Toegepast op/langs pleinen, parken en landsmarks.

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

2. Strategie Huidige verdeling naar lichtsfeer

Wensbeeld & Prioritering:

ERVAAR DE KRACHT VAN LICHT

(Zie pag. 17)

Lichtbeleving

Functioneel licht BREED TOEPASBAAR DESIGN De HTA is een hangend armatuur met een robuuste uitstraling en is uitvoerbaar met verschillende lensconfigraties. Zo is er altijd voldoende licht waar en wanneer gewenst. De bovenkap is standaard uitgevoerd in zwart (RAL 9005) en is optioneel leverbaar in een andere RAL-kleur. De HTA (Hangend Tulp Armatuur) maakt deel uit van de GAM- en MAK-familie. HTA combineert een bijzondere uitstraling met de voordelen van moderne LED-lichttechniek.

Kenmerken

Gefocust licht IP 65

WOONWIJKEN

DORPSKERNEN

Functioneel licht

Op onderstaande kaart is de ambitie weergegeven om entrees, hoofdgrachten en de historische kern uit te voeren met sfeervol rondstralend licht. Dit wensbeeld is niet op korte termijn realiseerbaar, daarom is er een fasering gemaakt om aan te geven welke zones er vanuit dit project prioriteit zouden moeten krijgen bij het omzetten naar sfeervolle verlichting.

HTA

Toepassingsgebieden

Lichtbeleving

Alle armaturen in de binnenstad worden op korte termijn 1 op 1 vervangen. Er komen geen klassieke masten en armaturen bij.

IK 10

? Gefocust licht

Sfeervol licht

Sfeervol licht HOLLANDSE KAP

HOLLANDSE KAP

Replica van een 19e-eeuwse gaslantaarn met als bijzonder kenmerk een ronde snuiver met open kroonknop op de koperen bovenkap.

Zhaga Zhaga

IK10

IP65

Rondstralend licht

IK10

IP65

Rondstralend licht

Ambachtelijk werk en traditie wordt gecombineerd met moderne, vernieuwende lichttechnieken en duurzame materialen. DE NOOD vindt

u terug in veel gemeentes, bij koninklijke paleizen en monumentale panden, maar ook bij moderne villa’s en buitenhuizen. Een uniek bedrijf

Ambachtelijk werk en traditie wordt gecombineerd met moderne, vernieuwende lichttechnieken en duurzame materialen. DE NOOD vindt u terug in veel gemeentes, bij koninklijke paleizen en monumentale panden, maar ook bij moderne villa’s en buitenhuizen. Een uniek bedrijf met een prachtige collectie straat- en buitenverlichting die behoort tot

met een prachtige collectie straat- en buitenverlichting die behoort tot

de absolute top in haar segment.

Wensbeeld voor de lange termijn

de absolute top in haar segment.

Moderne lichttechnieken

SmartCity Ready

Gemaakt in Nederland

DE NOOD voorziet alle armaturen (oud en

Dynamisch dimmen, bewegingssensoren,

Hollandse degelijkheid en oer-Hollandse

nieuw) van de laatste led-lichttechnieken.

extra sfeer met RGBW (multicolor)

producten. De combinatie van

Zo krijgt u de beste lichtbron,

verlichting, op afstand besturen, veilig

vakmanschap, ambacht en moderne

lichttechniek en lichtopbrengst voor uw

werken voor hulpdiensten: met Zhaga

technieken zorgt voor absolute

situatie.

bent u overal op voorbereid.

topkwaliteit.

De priotering vanuit het wensbeeld is, als volgt:

Pleinen buiten scope

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

Prioriteit 3

Prioriteit 1

Delft binnenstad

DATUM

: 11/6/2024

GETEKEND : C. Bellmann

Overzichtstekening armaturen

FORMAAT

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL

BLAD

: A1 portrait

VAN

PROJECTNUMMER : 23-10 TEKENINGNUMMER :

locatie

masten

Nieuwe Langendijk

Oude Langendijk

Burgwall

Jacob Gerritstraat

hangend

Peperstraat

1 Prioriteit 2

locatie

masten

Prioriteit 5

hangend

Schoolstraat

gevel 6

locatie Oosteinde

locatie Brabantse Turfmarkt (gedempt) Brabantse Turfmarkt (gracht)

masten

hangend

gevel

topkwaliteit.

Fase 6: • Verwersdijk

hangend

gevel

locatie Verwersgracht

masten

GEMEENTE DELFT

Vervanging openbare verlichting

Huidige situatie

hangend

gevel

SCHAAL

: 11/6/2024

DATUM

Delft binnenstad

Prioriteit 6

Prioriteit 4

2 2

Binnenwatersloot

gevel

technieken zorgt voor absolute

Fase 5: • Oosteinde

SCHAAL

vakmanschap, ambacht en moderne

bent u overal op voorbereid.

Fase 4: • Achterom • Brabantse Turfmarkt

Pleinen buiten scope

Oost-Indiëplaats

Huidige situatie

verlichting, op afstand besturen, veilig

werken voor hulpdiensten: met Zhaga

situatie.

Fase 3: • Schoolstraat

Pleinen buiten scope

Vervanging openbare verlichting

Zo krijgt u de beste lichtbron,

lichttechniek en lichtopbrengst voor uw

Fase 2: • Vrouwenregt

Pleinen buiten scope

GEMEENTE DELFT

producten. De combinatie van

Fase 1: • Entree Binnenwatersloot • Entree Nieuwe Langedijk • Oude Langedijk • Peperstraat • Burgwal • Jacob Gerritstraat

Oost-Indiëplaats

Gemaakt in Nederland

Hollandse degelijkheid en oer-Hollandse

extra sfeer met RGBW (multicolor)

TELEFOON: 0118-657585 MAIL: INFO@DENOOD.NL WEB: WWW.DENOOD.NL

Pleinen buiten scope

SmartCity Ready

Dynamisch dimmen, bewegingssensoren,

nieuw) van de laatste led-lichttechnieken.

Fase 0: Hangverlichting hoofdgrachten • Oude Delft • Voorstraat • Hippolytusbuurt • Koornmarkt • Voldersgracht • Achterom • Vrouwjuttenland

TELEFOON: 0118-657585 MAIL: INFO@DENOOD.NL WEB: WWW.DENOOD.NL

Moderne lichttechnieken

DE NOOD voorziet alle armaturen (oud en

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP GETEKEND : C. Bellmann

Overzichtstekening armaturen

FORMAAT

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL

BLAD

: A1 portrait

VAN

PROJECTNUMMER : 23-10 TEKENINGNUMMER :

2. Strategie

Opgave korte termijn: 1 op 1 vervanging armaturen

Lichteffect en -sfeer

1. Sfeerverlichting: • Opgave: klassieke armaturen voorzien van nieuw bin-

2. Functionele Verlichting: • Opgave: nieuw armatuur voor woonstraten en smalle •

profielen Deel-opgave: verschillende bundels voor verschillende profielen

2. Sfeerverlichting

•

• • • •

de Oude Delft of de Voorstraat hangt; Lichteffect: Rondstralende verlichting plaatsen op entrees, langs landmarks en hoofdgrachten waar deze nu niet staat, voorzien van 2200K lichtkleur. Vormgeving: passend bij de historische binnenstad; Techniek: vergelijkbaar binnenwerk als de omgebouwde klassieke armaturen Dynamiek & aansturing: alle armaturen uitvoeren met Zhaga connector; Ruimtelijke inpassing: zie tabel

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4

•

Fase 5

Uitgangspunten lange termijn • Waar mogelijk uitfaseren van hangverlichting welke niet langs

Fase 6

Het aantal is zo groot dat het wensbeeld alleen bereikt kan worden wanneer het gefaseerd gerealiseerd wordt. Dit betekend dat wanneer een project in de openbare ruimte zich aandiend er integraal gekeken moet worden naar de openbare verlichting en indien mogelijk een deel van het wensbeeld gerealiseerd kan worden.

1. 2. 3. 4.

1. 2. 3.

Ingetogen, gericht licht op de straat primair voor verkeersveiligheid. Lichtkleur: 2700K Dimbaar

STATUS: vastgesteld

Ruimtelijke inpassing

Opgaven langere termijn: realisatie wensbeeld

Het wensbeeld is om de historische kern, de hoofdgrachten en de entrees te voorzien van sfeervolle verlichting. De plattegrond met het wensbeeld bevat veel extra rode stippen. Dit zijn opgaven waar de functionele verlichting vervangen zou moeten worden door meer sfeervolle, rondstralende verlichting.

3. 4.

Rondstralend, met zweem op de omliggende gevels Asymmetrische bundel met eenzijdige zweem op gevel Lichtkleur: 2200K Dimbaar

STATUS: vastgesteld Funcitonele Verlichting

•

nenwerk Deel-opgave hangverlichting om van functioneel naar sfeerverlichting te gaan (Fase 0); Deel-opgave bijzondere projecten (Prinsenhof)

Ruimtelijke inpassing Ombouwen van van klassieke masttop- en gevelarmaturen Hangarmaturen: positie in lijn met bomen en lichtmasten Hangarmatuur: Keuze voor nieuwe vormgeving in combinatie met rondstralende optiek Hangverlichting welke niet op Oude Delft en Voorstraat hangt waar mogelijk ombouwen naar masten (start bij Burgwal en Jacob Gerritstraat)

Vormgeving 1. 2.

Techniek & dynamiek

Huidige armaturen zoveel mogelijk behouden en ombouwen Alternatieve vormgeving voor hangverlichting: keuze tussen vormfamilie (klassiek) of afwijkend: Delfts licht

1. 2. 3.

Nieuw binnenwerk voor de klassieke armaturen met vertikaal verlichtingselement; Afscherming mogelijk richting water Dimbaar: uitvoeren met Zhaga-connector

STATUS: vastgesteld

STATUS: pilot en project

STATUS: project

1. 2. 3.

Paaltop Kromstaf Gevelarmatuur-gebogen uithouder (kromstaf)

Elegant, ingetogen, tijdloos

2. 3. 4.

Gericht licht naar de straat middels een horizontaal verlichtingselement; Verschillende straat-optieken voor bredere en smallere straten Afscherming mogelijk richting gevels Dimbaar: uitvoeren met Zhaga-connector

STATUS: vastgesteld

STATUS: project

Armatuur wordt rondstralend optiek - mast of gevel

Hangverlichting wordt mast + armatuur

Hangverlichting wordt gevel-inpassing

• • • • • •

Binnenwatersloot Nieuwe Langedijk Oude Langedijk Peperstraat Burgwal Jacob Gerritstraat

9 22 21 1 26 1

•

Vrouwengracht

•

Schoolstraat

• •

Achterom Brabantse Turfmarkt

18 13

•

Oosteinde

•

Verwersdijk

4 2 (verwijderen)

13 2 (indien mogelijk weg laten)

Totaal 196 31 2

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen

3.1.

Programma van eisen Lichtbeleving : voetganger op één

3.1 Lichtbeleving : voetganger en fietser op één

3.2.

Ruimtelijke inpassing

De verlichting voor de toekomst heeft naast de juiste vormgeving en de juiste positie ook de juiste lichtkwaliteit. Dit omschrijven we als het juiste licht op de juiste plek op het juiste moment. De lichtkwaliteit omschrijven we in een aantal kwaliteits-indicatoren:

3.4

Ecologisch en bio-dynamisch

• •

3.3 3.5

Beeldkwaliteit & vormgeving Beheer & onderhoud

• •

Licht op de omgeving: focus/diffuus, horizontaal/verticaal Perceptie van het armatuur in de avond: oriëntatie, zichtbaarheid, (in)direct, afscherming Perceptie van de lichtbron: lichtkleur, kleurrendering, intensiteit (dimbaarheid) Lichtscenes: wanneer brandt welke intensiteit

De kwaliteit van licht is niet statisch, maar past zich aan aan de hoofd-gebruiker(s).

Licht op de omgeving

Hoe verlicht een armatuur haar omgeving? We maken onderscheid in 2 soorten sfeergebieden: het Toeristische deel van de binnenstad met de historische panden enerzijds en de basisverlichting in woon- en winkelstraten waar het rustiger is en die buiten de toeristische routes vallen anderzijds. In deze gebieden straalt het licht anders op de omgeving en maakt daardoor een andere balans tussen de horizontale loopvlakken en de verticale zichtvlakken. Verlichting op gevels: • • •

De basisverlichting verlicht met name het loopvlak en voorkomt instraling in woningen en verblinding van omwonenden. Rondom de historische iconen passen we rondstralende armaturen toe zodat naast licht op het loopvlak ook de gevel mee verlicht worden. De hangverlichting boven de grachten verlicht naast de rijweg ook de historische panden langs de grachten. De uitstraling richting de gracht zelf wordt afgeschermd.

Verlichting op de straat: In het gehele centrum hanteren we een lichtniveau op het horizontale vlak volgens P5 (ROVL2011). In de rustige zijstraten waar alleen gewoond wordt volstaat ook een lager lichtniveau maar dit mag niet leiden tot te grote contrasten vanwege de sociale veiligheid. Voorkomen lichtvervuiling/skyglow • •

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

Bij alle lichtbronnen wordt verlichting omhoog, richting de hemelkoepel, vermeden om lichtvervuiling te voorkomen. Waterwegen en groenzones worden zoveel mogelijk ontzien van kunstmatige verlichting.

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen Perceptie armatuur (avond)

Voor alle armatuurtypes geldt in algemene zin: • De led-engine is passend geïntegreerd met de vormgeving en uitstraling van de behuizing (dus geen zichtbaar vierkante ledboard in een rond armatuur) • De inkijk in de leds is afgeschermd • De individuele leds zijn niet zichtbaar • De verlichting voorkomt hinder voor verkeer, omwonenden en natuur

Fietser en voetganger centraal

Lichtbeleving • •

Per inpassing gelden daarbij nog aanvullende randvoorwaarden:

• • •

Basis Verlichting uit het armatuur heeft een uitstraling naar beneden. De bundel is beschikbaar in zowel symmetrische als asymmetrische uitstraling. Klassieke masten rond historische objecten en op bruggen: • De lichtuitstraling verwijst naar de gaslantaarn en kaarslicht, en heeft daartoe een centraal gepositioneerde lichtbron welke rondom straalt. • De bundel uit het armatuur is rondstralend maar kan ook afgeschermd worden langs het water. Hangverlichting boven de hoofdgrachten • De lichtuittreding boven de grachten is asymmetrisch richting het wegdek en vertikaal richting de gevels, conform de typologie van ‘Delfts licht’. • De uitstraling richting het water is afgeschermd. • •

• • • •

Inpassing met respect voor architectuur Afstemming van OVL met aanlichting landmarks Unieke identiteit: Delfts licht Lichtcomfort als hoogste prioriteit; Integrale benadering voor beste resultaat Focus op fietser en voetganger Spreiding van het licht laten aansluiten bij functie en sfeer Rekenschap met ecologie middels lichtniveau en lichtkleur Eenheid in lichtsfeer langs hoofdgrachten, iconen en entrees

Perceptie van het licht uit de lichtbron

Lichtkleur en lichtniveau worden afgestemd met type profiel en functie in het stadscentrum; Basis: • Goede kleurherkenning en passend bij een binnenstad, Cri: minimaal 80 • Minimaal aandeel blauw: 2700K Klassieke masten rond historische objecten: • Lichtkleur dichter bij kaarslicht, zoals de authentieke gaslantaarns, waar de klassieke vorm ook naar verwijst: tussen 2200 en 2500 K Klassieke mast op bruggen: Deze markeren de bruggen en zijn consequent doorgezet in het centrum Ze doorkruisen de vliegroutes van vleermuizen, die het water volgen, de lichtkleur moet dus afgestemd zijn met de ecologie, in dit geval de vleermuis, maar ook het water ontzien: in de winter kan ze dezelfde kleur hebben als de omgeving, in de zomer maakt ze een kleurenshift naar 2200K (tunable white) De hangverlichting boven de grachten: De onderste helft van de armaturen is voorzien van louvres, waarmee het licht gericht wordt voor functionele verlichting op straatniveau, zodat voetgangers en fietsers goed verlicht zijn. • De bovenste helft van het armatuur heeft louvres die meer horizontaal zijn geplaatst, en het licht wordt verzacht door een diffusor. •

Alle verlichting is dimbaar zodat ze zich kan aanpassen aan de wensen van gebruiker, bezoeker en ecologie wanneer nodig.

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

Lichtniveau Stegen binnenstad P5 Eh=3 lux Ev=0,3 Uh=0,2 Verkeer <30km/h P4 Eh=5 lux Ev=0,3 Uh=0,2

Autoroute >50km/h > P2 Eh=10 lux Uh>0,2 Kruispunt: 1,5 x omgeving

Winkelgebied Binnenstad P3 Eh =7,5 lux Ev =0,3 Uh =0,2 Voor de drukst bezochte straten in de binnenstad geldt 1 lichtklasse hoger dan de rustigere straten er omheen. Dit heeft geen impact op de sfeer of uitstraling van de verlichting maar wordt ingeregeld middels de dimstanden van de armaturen in dit gebied.

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen 1.1. Opgave hangverlichting: Delfts licht langs de grachten

Vermeer: meester van het licht (Vermeermuseum)

Voor het verbijzonderen van de hoofdgrachten zoeken we naar een type verlichting welke past bij Delft: 'Delfts licht'. Hiervoor hebben we gekeken naar de in Delft geboren en getogen meester van het licht: Johannes Vermeer. Vermeer schildert geen puur realistische weergave van de wereld, maar vertelt ons een verhaal. In zijn werk “Gezicht op Delft” zien we bijvoorbeeld voor het eerst een weergave van schittering, wat de diepte en de sfeer in zijn schilderijen versterkt. Zijn kenmerkende gebruik van sereen licht is daarbij essentieel Vermeer schildert verhalen die niet alleen door de scènes op de achtergrond, maar oo.k door het spel van licht en schaduw tot leven komen. Het lichteffect in Vermeers werk is niet zomaar decoratie; het leidt onze aandacht naar specifieke details. De meester heeft een bijzondere gave om onze blik middels het licht te sturen door het schilderij, als een gids die ons de essentie van de scène toont. In Vermeers schilderijen is de lichtbron altijd buiten beeld. Wat we zien, is de kracht van licht, de weerkaatsing ervan en de transparantie van de materialen. Dit alles draagt bij aan de bijna magische kwaliteit van zijn werk.

In het Vermeermuseum wordt helder uitgelegd wat zijn werk, en met name ook zijn gebruik van licht in zijn werk, bijzonder maakt.

Sfeerverlichting zijwaarts stralend.

Licht op hoofdgrachten, zoals in de schilderijen van Vermeer: van de zijkant.

Sterke lichtinval van links of rechts is kenmerkend voor Vermeer.

Delfts licht langs de hoofdgrachten

We stellen nu als unieke openbare verlichtingsoplossing langs de grachten voor om de hangarmaturen te vervangen door licht, geïnspireerd door het beroemde 'zijlicht van Vermeer'. Deze armaturen hangen aan de overspanningen, op lijn met de bomen langs de gracht, en creëren zo een harmonieuze verbinding tussen de natuur en de verlichting. De onderste helft van de armaturen is voorzien van louvres, waarmee het licht gericht wordt voor functionele verlichting op straatniveau, zodat voetgangers en fietsers goed verlicht zijn. De bovenste helft van het armatuur heeft louvres die meer horizontaal zijn geplaatst, en het licht wordt verzacht door een diffusor. Dit zorgt voor een subtiele en gelijkmatige verlichting van de gevels langs de gracht, waardoor de historische elementen van de stad op een sfeervolle manier tot leven komen in het avondbeeld. Het resultaat is een verfijnde balans tussen functionaliteit en esthetiek, waarbij de verlichting de rijke geschiedenis van de stad respecteert en tegelijkertijd zorgt voor een veilige en aangename omgeving. Voorbeeld van een vertikaal georienteerd armatuur met louvres

diffuus sfeerlicht aanlichten gevels

functioneel licht straatniveau

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen 3.2 Ruimtelijke inpassing

Niet alleen de vormgeving van het armatuur bepaald de beleving, maar ook de manier waarop ze is ingepast in een straat- of pleinprofiel.

Ruimtelijke inpassing

Huidige indeling principes (mast-gevel-hang)

We hanteren de huidige posities en dat betekend dat de meeste armaturen op masten komen. Daar waar het profiel te smal is om een mast te plaatsen komen de armaturen op een uithouder op de gevel.

• • • •

Boven de grachten worden de overspanningen gehandhaafd en wordt de hangverlichting vervangen door andere hangarmaturen, Deze armaturen hangen aan de overspanningen, in lijn met de bomen langs de gracht, en creëren zo een harmonieuze verbinding tussen de natuur en de verlichting. Hier is het gewicht een belangrijke beperking vanwege de maximale trekkracht op de gevel.

• • • •

Langs hoofdgrachten en iconen zicht op gevels Inpassing met respect voor architectonische kwaliteit Unieke eigen identiteit: Delfts licht Lichtcomfort als hoogste prioriteit; geen zichtbare leds Inpassing afstemmen op straatprofiel, bomen en parkeren; Integrale benadering voor beste resultaat Focus op fietser en voetganger Geen lichthinder voor omgeving

Princiepe positie hangarmatuur Schaarste goed benutten

Mast: - autoroutes - Fietsroutes - brede wandelroutes

Overspanning: Hoofdgrachten

Gevel: - Stegen - Winkelcentrum

STADSBEHEER DORDRECHT SCHAAL

DATUM

GETEKEND : FORMAAT toelichting

aantal armaturen - Alle maten in het werk controlleren

# 0

omschrijving

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

BLAD

VAN

PROJECTNUMMER : TEKENINGNUMMER :

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen 3.3 Beeldkwaliteit & vormgeving

Eigentijdse eenheid met klassieke accenten

Eisen Vormgeving

Delft is een moderne stad vol innovatie en technologie. We kiezen voor een eigentijdse eenheid in de vormgeving, waarbij de historische landmarks, locaties en routes zoals de kerken, de markt en de Burgwal worden geflankeerd door historische masten en armaturen.

• • •

De masten zijn nu nog gevormd als een kromstafmast. Dit is een uitgesproken vorm met een duidelijk voorkeursrichting omdat de uithouder het armatuur met een sierlijk gebaar richting de weg draagt. Positie van mast en armatuur verschillen dus van elkaar. Dit heeft een duidelijke meerwaarde voor masten welke dicht langs een gevel staan en het geeft tevens de mogelijkheid om de masten iets verder van de weg af te zetten met behoud van goed spreiding van het licht. Voor locaties waar een rondstralende optiek meerwaarde heeft is een paaltop variant aanbevolen.

• • • •

De hoofdgrachten zijn de kroon op de stad en krijgen een eigen identiteit: ‘Delfts licht’; een verfijnde balans tussen functionaliteit en esthetiek, waarbij de verlichting de rijke geschiedenis van de stad respecteert en tegelijkertijd zorgt voor een veilige en aangename omgeving.

• •

Meer comfort van licht Minder zichtbare lichtbronnen Vormgeving passend bij de unieke identiteit van de oude stadskern Unieke Delftse identiteit: Delfts licht Benutten kansen van led tbv flexibiliteit en vormvrijheid Integrale benadering voor beste resultaat Beschikbaarheid verschillende bundels binnen 1 familie Geen lichthinder voor omgeving Consequente keuzes tbv eenheid

Oost-Indiëplaats

Armaturen Armaturen Armaturen Armaturen Armaturen

Armaturen

toelichting

GEMEENTE DELFT

Legenda

- Alle maten in het werk controlleren

Vervanging openbare verlichting

- Onderlegger: OVL_LMast_BINNENSTAD_12-4-2024

Eigentijds armatuur

1029

Klassiek armatuur

135

Delfts Licht

181

: 13/03/2025

DATUM

GETEKEND : G.J. de Kruijf

Delfts Licht 181 stuks

BLAD

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

: A1 portrait

VAN

PROJECTNUMMER : 23-10

Ieder plein heeft een eigen, unieke identiteit, waarbij afwijkende masten en armaturen mogelijk zijn.

Armaturen Uitzondering pleinen

SCHAAL

FORMAAT

Rondstralend licht 128 stuks

Gefocust licht 1014 stuks

Overzichtstekening armaturen

Delft binnenstad

TEKENINGNUMMER : A-00

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening: - Onderlegger: OVL_LMast_BINNENSTAD_12-4-2024

6,0m 5,5m

4,3m 3,5m

STADSBEHEER DORDRECHT

: GEWIJZIGDPROJECTNUMMER Kenmerk bouwkundige tekening: TEKENINGNUMMER :

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM WESTERSTRAAT 56 T. +31 (0)10 2130546

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening: 3016 DJ ROTTERDAM INFO@ATERLIERLEK.NL

WWW.ATELIERLEK.NL T. +31 (0)10 2130546

INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

SCHAAL

GETEKEND :

DATUM

FORMAAT

GETEKEND :

BLAD

: SCHAAL FORMAAT

VAN

PROJECTNUMMER :

WESTERSTRAAT 56 : : SCHAAL 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 : INFO@ATERLIERLEK.NL DATUM : GETEKEND WWW.ATELIERLEK.NL N

SCHAAL

TEKENINGNUMMER : : DATUM

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

PROJECTNUMMER : TEKENINGNUMMER :

VAN

BLAD

FORMAAT B

: GETEKEND WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM FORMAAT : T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL BLAD VAN WWW.ATELIERLEK.NL

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

GETEKEND :

STADSBEHEER DORDRECHT

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

DATUM

WESTERSTRAAT 56

SCHAAL

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

omschrijving

- Alle maten in het werk controlleren

# 0

omschrijving

: DATUM STADSBEHEER DORDRECHT

3016 DJ tekening: ROTTERDAM GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige

toelichting

aantal armaturen code

STADSBEHEER DORDRECHT

DATUM

STADSBEHEER DORDRECHT

SCHAAL

STADSBEHEER DORDRECHT SCHAAL

GETEKEND :

WESTERSTRAAT 56 FORMAAT :

3016 DJ ROTTERDAM FORMAAT : T. +31 (0)10 BLAD VAN 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL PROJECTNUMMER BLAD: VAN WWW.ATELIERLEK.NL

N DATUM

BLAD :

VAN

PROJECTNUMMER GETEKEND :

FORMAAT BLAD

: TEKENINGNUMMER : VAN

PROJECTNUMMER : TEKENINGNUMMER :

PROJECTNUMMER :

TEKENINGNUMMER :

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen Ecologische eisen

3.4 Verlichting met respect voor ecologie Ecologisch duurzame verlichting

Biologisch dynamisch licht

In de binnenstad van Delft worden donkertezones gecreëerd boven de grachten om het belang van de natuur te ondersteunen. Deze donkertezones creëren een harmonie tussen menselijke activiteit en de natuur, waardoor zowel de esthetiek van de stad als het welzijn van nachtdieren gewaarborgd wordt. Het is een stap naar een duurzamere, ecologisch verantwoorde stad.

Langs de hoofdgrachten, de bakermat van de binnenstad, passen we Delfts Licht toe. Deze lichtkwaliteit is gebaseerd op de schilderijen van Vermeer. Vermeer had een opmerkelijk oog voor de subtiele veranderingen in licht. Niet alleen gedurende de dag, maar ook gedurende de nacht.

Boven de grachten liggen van nature al deze 'donkerte routes'. Door deze zones te respecteren kan de leefomgeving van nachtdieren beschermd worden en tegelijkertijd de stedelijke ruimte voor de natuur worden benut die 's avonds door de mens niet wordt gebruikt .

Wat Vermeer onderscheidde was zijn aandacht voor de weergave van licht en de manier waarop licht door de tijd heen transformeerde. De veranderingen in licht waren voor Vermeer meer dan een technische uitdaging; ze waren de essentie van zijn artistieke visie.

De 'Delfts Licht' armaturen worden richting het water afgeschermd. De ruimte boven het water blijft donker. Door rekening te houden met de beweeg-en leefruimte van nachtdieren, kunnen we de biodiversiteit in de stad behouden.

Lichtkleur tbv sfeer en ecologie

• • • • •

Dimbare verlichting, Mogelijkheid voor afscherming richting woningen Lichtuitstraling niet boven de 80 graden; Geen zichtbare leds; Lichtkleur tussen de 2200 en de 2700 Kelvin

Met 'Delfts Licht' wordt een dynamiek in lichttint toegepast vanaf zonsondergang tot middernacht en van diep in de nacht tot zonsopkomst. Gedurende deze tijds- spanne laten we het licht geleidelijk van kleur veranderen, zodanig dat het meebeweegt met het noctidiaanse ritme en de natuurlijke lichtkleur-veranderingen van dag naar nacht naar de volgende dag.

Lichtkleur 2200K

2700K

Afscherming naar het water

zonsondergang - oranje

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

maanlicht - zilver

zonsopkomst - oranje

3.3 Beheer & onderhoud

Het aantal type armaturen beperkt houden. Het is van belang dat in het gehele gebied eenheid is. De armaturen van de openbare verlichting moeten voldoen aan de volgende eisen: • • •

• • • • • • • •

LED lichtbron Minimaal 100.000 branduren levensduur van LED lichtbron Minimaal L90B10 LED lichtbron (na verloop van de opgegeven levensduur hierboven moet 90% van de LED lichtbronnen nog minimaal 90% van de initiële lichtstroom afgeven bij de juist lamptemperatuur) Minimaal IK08 Minimaal IP65 Minimaal 10KV overspanningsbeveiliging Maximale TI van 15% (drempelwaarde) Zhaga D4i ready, aansluiting binnenzijde van armatuur als leverancier dit levert, anders aan buitenzijde armatuur Uitgevoerd met dimprofiel volgens opgave; Geschikt voor AC en DC; Uitgevoerd met een geschikte driver;

Techniek-dynamiek-aansturing • • • • • • • • •

De armaturen voldoen verder aan de richtlijn NPR 13201-1.

Efficientie en duurzaamheid Dimmen

verkeersroutes

100%

70%

50%

25% weekend basis 12u

15u

18u

21u

00u

12u

winkelgebied en pleinen

100%

70%

50%

25%

evenement aangepast basis 12u

15u

18u

21u

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

00u

12u

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

Vormgeving en keuze armaturen

Kunnen we de keuze voor verlichting zo maken dat er één familie van vormgeving ontstaat om een uniforme identiteit binnen het centrum te creëren?

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

2. Strategie

SFEER

Basisprincipes gekoppeld aan stadsiconen

Bagijnhof St. Agathaplein

Doelenplein

Oude Kerk, (Prinsenhof)

Choorstraat

Sfeer familie

Gefocust licht.

Delfts licht: zijwaarts stralend.

Rondstralend licht.

Paaltoparmatuur waar mogelijk, eigentijdse, neutraal vormgegeven functionele verlichting voor het wegdek.

Gebaseerd op gaslantaarn, voornamelijk als vervanging in klassieke armaturen.

Licht op hoofdgrachten, zoals in de schilderijen van Vermeer: van de zijkant.

Stadhuis, Markt, Nieuwe kerk Brabantse Turfmarkt, Burgwal

Maria van Jessekerk

Armaturen

Beestenmarkt

Oostpoort

Armaturen Armaturen

Armaturen

Armaturen Armaturen

Zuidpoort

PRINCIPE

Mast, gevel en/of overspanning

GETEKEND :

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

TEKENINGNUMMER :

DATUM

GETEKEND : FORMAAT

VAN

PROJECTNUMMER :

INFO@ATERLIERLEK.NL

PROJECTNUMMER : WWW.ATELIERLEK.NL

SCHAAL

BLAD

+31 (0)10 2130546 BLAD T. VAN

TEKENINGNUMMER : B

TEKENINGNUMMER :

WESTERSTRAAT 56 : 3016 DJ ROTTERDAM

FORMAAT

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening: INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL B

VAN

PROJECTNUMMER :

BLAD

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

FORMAAT

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

BLAD

STADSBEHEER DORDRECHT

VAN

PROJECTNUMMER : TEKENINGNUMMER :

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

DATUM

GETEKEND :

DATUM

SCHAAL

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

STADSBEHEER DORDRECHT

FORMAAT

STADSBEHEER DORDRECHT

SCHAAL

...passen deze samen in 1 vormgeving??

Vorm familie? GETEKEND :

Verschillende inpassings-principes

STADSBEHEER DORDRECHT

Verschillende sferen

VORMGEVING

GEWIJZIGD Ke

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen

VORMGEVING

Licht op omgeving

Gefocust licht op loopvlak, en voorkomt instraling in woningen en verblinding van omwonenden.

Eigentijdse vormgeving welke zich voegt in verschillende sfeergebieden.

REFERENTIES

INPASSING

Paaltop - klassiek

Klassiek armatuur in de vorm van een lantaren. Deze is gecombineerd met een klassiek vormgegeven mast.

Lichtkleur dichter bij kaarslicht, zoals de authentieke gaslantaarns, waar de klassieke vorm ook naar verwijst: tussen 2200 en 2500 K. Dimbaar.

Delfts licht

Licht op omgeving

Delfts licht: 'zijlicht van Vermeer'.

Perceptie armatuur (avond) • •

Overhang

Perceptie lichtbron

0 graden

Wegtype

Eén zijde 22m

Masthoogte

4m STADSBEHEER DORDRECHT 0,6m

Uithouder op gevel

WESTERS 3016 DJ RO T. +31 (0)1 INFO@ATE WWW.ATE

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

Armaturen Vertikaal georienteerd armatuur welke naar één zijde licht uitstraalt en aan één zijde wordt afgeschermd.

Verlichtingsklasse

Overhang

Tilthoek

0 graden

Wegtype STADSBEHEER DORDRECHTR3 Indeling

Mastafstand

Lichtpunthoogte C

• •

Zijwaartse lichtuitstraling als door een raam De bundel uit het armatuur is rondstralend maar afgeschermd richting het water. onderste helft > gefocust licht op straat bovenste helft > diffuus, zacht licht op gevels

P4 en P5

Tilthoek

Mastafstand

De lichtuitstraling verwijst naar de gaslantaarn en kaarslicht, en heeft daartoe een centraal gepositioneerde lichtbron welke rondom straalt. De bundel uit het armatuur is rondstralend maar kan ook afgeschermd worden langs het water

Perceptie lichtbron

Verlichtingsklasse

Indeling

Perceptie armatuur (avond)

Smalle straten en stegen

tussen 4-5m

Armaturen Armaturen

Rondom de historische iconen passen we rondstralende armaturen toe zodat naast licht op het loopvlak ook de gevels mee verlicht worden.

•

Hoogte op gevel

Goede kleurherkenning en passend bij een binnenstad, Cri: minimaal 80 Minimaal aandeel blauw: 2700K Dimbaar

Licht op omgeving

•

23m

Masthoogte

STADSBEHE

Overspanning, 1 zijde

DATUM

GETEKEND :

tussen 22-28m 5,2m

SCHAAL

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

FORMAAT

BLAD

TEKENINGNUMME

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkun

Lichtkleur biologisch, dynamisch, meebewegend met het noctidiaanse ritme van de natuur. Van warme/oranje tinten bij zonsondergang, richting zilverachtig gedimd licht (als van de maan) in de nacht en weer terug naar de warmere/oranje tinten bij zonsopkomst. RGBWA of Tunable White. Dimbaar.

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

VAN

PROJECTNUMMER

Rondon iconen, in het toeristische hart van de stad

Een zijde

Mastafstand

• •

•

- 0,50

Indeling

Verlichting uit het armatuur heeft een uitstraling naar beneden. De bundel is beschikbaar in zowel symmetrische als asymmetrische uitstraling.

Perceptie lichtbron

Overhang

•

P4 en P5

Tilthoek

Wegtype reflectie

Perceptie armatuur (avond) •

Verlichtingsklasse

Paaltop-basis

LICHTBELEVING

Woongebied en buiten het historische winkelhart

HOOFDVORM

TOEPASSING

3. Programma van eisen

Ondernemersavond - 6 maart 2025

Op 6 maart 2025 is een tweede rondgang geweest waar ook ondernemers bij aansloten. Hierbij zijn de volgende conclusies getrokken •

De ‘donut’ in de kap geeft een onnatuurlijk, vervormde reflectie in de binnenzijde van de kap. Ook is de spreiding van het licht niet voldoende op de omliggende historische gevels. De klassieke lantaarn behoeft een centraal in het midden gepositioneerde lichtbron, de keuze moet worden gemaakt op één van de beschikbare lantaarns met dit type lichtbron.

•

De ‘Aya’ armatuur op de Binnenwatersloot was te fel en helaas niet te dimmen. De lichtbron was nog te goed zichtbaar bij deze lichtsterkte. Het beeld met de platte onderzijde wordt wel als positief ervaren.

•

Algemene conclusie uit deze bijeenkomst is dat een integraal licht-masterplan waarin openbare verlichting en gebouwaanlichting samen voor een totaalbeleving zorgen de voorkeur heeft zodat verlichting bredere inpact kan hebben voor verschillende waarden en kwaliteiten van de stedelijke omgeving.

Door slimme, innovatieve en adaptieve oplossingen kunnen de waar den verenigd worden in de keuzes voor de verlichting; niet alleen in een statisch lichtbeeld maar een sfeer en beleving die zich aanpast aan ver schillende waarden voor verschillende gebruikers gedurende de avond, nacht, week, weekend, vakanties en alle seizoenen.

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

Conclusies ondernemersavond 6 maart 2025

•

Proefarmatuur Oude Langendijk

•

Een integraal licht- masterplan is gewenst waarbij openbare verlichting en gebouwaanlichting elkaar versterken Waarden van sfeergebieden voor verschillende gebruikers en verschillende momenten versterken met slimme, innovatieve en adaptieve lichtoplossingen Klassieke lantaarn behoeft een centraal in het midden gepositioneerde lichtbron Het Aya armatuur moet gedimd kunnen worden

3. Programma van eisen

Armatuurkeuze - nog te maken

HOLLANDSE KAP Replica van een 19e-eeuwse gaslantaarn met als bijzonder kenmerk een ronde snuiver met open kroonknop op de koperen bovenkap.

Zhaga

IK10

IP65

Armaturen Armaturen

Ambachtelijk werk en traditie wordt gecombineerd met moderne,

Armaturen Armaturen Armaturen Armaturen

vernieuwende lichttechnieken en duurzame materialen. DE NOOD vindt u terug in veel gemeentes, bij koninklijke paleizen en monumentale panden, maar ook bij moderne villa’s en buitenhuizen. Een uniek bedrijf met een prachtige collectie straat- en buitenverlichting die behoort tot de absolute top in haar segment.

Moderne lichttechnieken

SmartCity Ready

Gemaakt in Nederland

DE NOOD voorziet alle armaturen (oud en

Dynamisch dimmen, bewegingssensoren,

Hollandse degelijkheid en oer-Hollandse

nieuw) van de laatste led-lichttechnieken.

extra sfeer met RGBW (multicolor)

producten. De combinatie van

Zo krijgt u de beste lichtbron,

verlichting, op afstand besturen, veilig

vakmanschap, ambacht en moderne

lichttechniek en lichtopbrengst voor uw

werken voor hulpdiensten: met Zhaga

technieken zorgt voor absolute

situatie.

bent u overal op voorbereid.

topkwaliteit.

TELEFOON: 0118-657585 MAIL: INFO@DENOOD.NL WEB: WWW.DENOOD.NL

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

DORDRECHT ATELIER LEK | STADSBEHEER ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

STADSBEH

SCHAAL

STADSBEHEER DORDRECHT

: DATUM STADSBEHEER DORDRECH GETEKEND :

Aanpak vervolg: Per type op zoek naar de best passende vervanging

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

3. Programma van eisen Armaturenblad

Rondstralend licht

Waar mogelĳk worden oude armaturen opgeknapt en voorzien van nieuwe led optieken. Een led-optiek bestaat uit een lichtbron, evt aangevuld met een lens of spiegel voor de efficiënte sturing van het licht.

Model

Aantallen 183

Klassieke lantaarn

130 6 x 3: 18 1 34 Rondomstralend Symmetrisch & Asymmetrisch Centraal gepositioneerde led-lichtbron, waar nodig afgeschermd langs het water.

100.000u L90B10 IP65 (armatuur) Ja - Zhaga-ready Diverse modellen in klassieke stĳl N.v.t.

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

BLAD

M1 - De Nood ‘Del�’ transparante bodem

M1 - De Nood ‘Alkmaar Groot’ transparante bodem

M3 - De Nood Hollandse Kap Historische mast, maatwerk voet

Aantallen 99 4 13 26 41 18x hergebruik van Oude Delft?

VAN

TEKENINGNUMMER :

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP ATELIER LEK | ONAFHANKELĲK LICHTONTWERP

W1 - De Nood ‘Alkmaar’

SCHAAL

DATUM

GETEKEND : FORMAAT

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

BLAD

VAN

PROJECTNUMMER :

TEKENINGNUMMER :

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

•

W1 - De Nood ‘Del�’

PROJECTNUMMER :

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

P4 en P5 0 0 R3 Één zĳde 22 4,0 0,6

Modellen De Nood Delft De Nood Alkmaar De Nood Alkmaar Grande Onbekend model (géén DN) Nieuw te plaatsen

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

> 80

Toepassing Verlichtingsklasse Tilthoek Overhang Wegtype Indeling Mastafstand (m) Lichtpunthoogte (m) Uithouder op gevel (m)

66 24

•

DATUM

FORMAAT

2200K

Een integraal lichtmasterplan is gewenst waarbĳ openbare verlichting en gebouwaanlichting elkaar versterken Waarden van sfeergebieden voor verschillende gebruikers en verschillende momenten versterken met slimme, innovatieve en adaptieve lichtoplossingen Klassieke lantaarn behoeft een centraal in het midden gepositioneerde lichtbron Het Aya armatuur moet gedimd kunnen worden

STADSBEHEER DORDRECHT SCHAAL

GETEKEND :

Vermogen Lumenoutput Lichtkleur Kleurweergave (CRI) Levensduur Beschermingsklasse Dimbaar Vorm Kleur

STADSBEHEER DORDRECHT

Lichtprincipe Optiek(en) Lichtbron

•

M1 M2 M3 W1

Codes

Conclusies ondernemersavond 6 maart 2025

W1 - onbekend model (zelfde als op de markt)

67 25

4 Van plan naar prototype

- klassieke armaturen voorzien van nieuw binnenwerk Pilot inPilot voorbereiding:

3. Programma van eisen

Omdat er geen armaturen op de markt zijn die aan alle eisen kunnen voldoen, vindt een openbare aanbesteding plaats onder alle Europese verlichtingsdeskundigen. Grote producenten en onafhankelijke lichttechnische adviesbureaus schrijven in om de techniek te ontwikkelen, waarmee aan het Programma van Eisen kan worden voldaan.

HOLLANDSE KAP De Nood 1

4 Van plan naar prototype

HOLLANDSE KAP 1. Niet afgeschermde lichtbron

Zhaga 1

IK10

IP65

3. Lichtbron met reﬂector bovenin

Replica van een 19e-eeuwse gaslantaarn met als bijzonder kenmerk een ronde snuiver met open kroonknop op de koperen bovenkap. Schetsen van vier soorten lichttechniek voor de kroonlantaarn.

2. Lichtbron afgeschermd met louvre

Tekeningen Hans Wolff (okt. 2002)

1. Niet afgeschermde lichtbron

Zhaga

2. Lichtbron afgeschermd met

IK10louvreIP65

3. Lichtbron met reﬂector bovenin

4. Afgeschermde lichtbron onderin, secundaire reﬂector bovenin

Proefarmatuur Oude Langendijk - De Nood

Tekeningen Hans Wolff (okt. 2002)

4 Van plan naar prot

Omdat er geen armaturen op de markt zijn die aan all vindt een openbare aanbesteding plaats onder alle Eu kundigen. Grote producenten en onafhankelijke lichtte schrijven in om de techniek te ontwikkelen, waarmee a Eisen kan worden voldaan.

Twee soorten lichttechniek Tussen de kroonlantaarn en de ritterlantaarn bestaan twee wezenlijke verschillen die van invloed zijn op de verlichtingstechniek: waar de kroonlantaarn vier glazen vensters in de kap heeft, heeft de ritterlantaarn een dichte bovenkap; bij de kroonlantaarn schijnt het licht door vier vlakke vensters naar buiten, bij de ritterlantaarn gebeurt dit door een kegelvormige transparante mantel.

Bij de aanbesteding, die medio 2002 plaatsvindt, kom genieursbureau Bartenbach L’chtLabor – kortweg Bart aantrekkelijke aanbieding. Qua logistiek is een bedrijf Wolff en Van Maarschalkerwaart komen er vrij snel achter dat er maar één meest handige oplossing. Maar de expertise maakt al techniek het meest geschikt is voor de ritterlantaarn: de zogenaamde indirecte techniek. Hierbij bevindt de lichtbron zich onderin de armatuur. Dankzij een behoort tot de absolute wereldtop. primaire reﬂector, die om de lichtbron heen zit, wordt het licht voor 100% voldoen, met Hans Wolff en Rob van Maarsch In samenwerking naar boven gestraald. Bovenin de lantaarn, in het plafond, zit een grotere, Omdat er geen armaturen op de markt zijn die aan alle eisen kunnen secundaire reﬂector. Afhankelijk van de vorm van die reﬂector wordt het licht vindt een openbare aanbesteding plaats onder alle Europese verlichtingsdesOostenrijkers een nieuw soort lichttechniek voor de kr naar verschillende plekken op straat weerkaatst. In de ritterlantaarn is deze terlantaarn wordt een bestaande, indirecte techniek g techniek juist goed toepasbaar, omdat dit armatuur al een dichte kap heeft kundigen. Grote producenten en onafhankelijke lichttechnische adviesbureaus 1 2 waar oorspronkelijk ook al een (witte) reﬂector in zat.

schrijven in om de techniek te ontwikkelen, waarmee aan het Programma van Voor de lichtbron valt de keus op de CDM-T lamp (zie Bartenbach heeft een reﬂector ontwikkeld die bestaat uit kleine, vierkante, holle ‘spiegeltjes’, waarvan de vorm voor elk spiegeltje apart met de com- Eisen kan worden voldaan.

Bij de aanbesteding, die medio 2002 plaatsvindt, komt het Oostenrijkse ingenieursbureau Bartenbach L’chtLabor – kortweg Bartenbach – met de meest aantrekkelijke aanbieding. Qua logistiek is een bedrijf in Oostenrijk niet de meest handige oplossing. Maar de expertise maakt alles goed, want Bartenbach behoort tot de absolute wereldtop. In samenwerking met Hans Wolff en Rob van Maarschalkerwaart ontwikkelen de Oostenrijkers een nieuw soort lichttechniek voor de kroonlantaarn. Voor de ritterlantaarn wordt een bestaande, indirecte techniek gebruikt (zie kader 7). Voor de lichtbron valt de keus op de CDM-T lamp4(zie kader 8). 3

4. Afgeschermde lichtbron onderin, secundaire reﬂector bovenin

Mikana

Kader 7

Replica van een 19e-eeuwse gaslantaarn met als bijzonder kenmerk een ronde snuiver met open kroonknop op de koperen bovenkap. Schetsen van vier soorten lichttechniek voor de kroonlantaarn.

4 Van plan naar prototype

Kader 7

4 Va

puter kan worden berekend. Zo’n vierkant spiegeltje wordt ook ‘concaaf’

Bij de aanbesteding, die medio 2002 plaatsvindt, komt het Oostenrijkse in47 Omdat er genieursbureau Bartenbach L’chtLabor – kortweg Bartenbach – met de meest vindt een aantrekkelijke aanbieding. Qua logistiek is een bedrijf in OostenrijkTussen niet de de kroonlantaarn en de ritterlantaarn bestaan Wolff en Van Maarschalkerwaart komen er vrij snel achter dat er maar één kundigen. meest handige oplossing. Maar de expertise maakt alles goed, want Bartenbach schillen die van invloed zijn op de verlichtingstechni techniek het meest geschikt is voor de ritterlantaarn: de zogenaamde indirecte schrijven i techniek. Hierbij bevindt de lichtbron zich onderin de armatuur. Dankzij een behoort tot de absolute wereldtop. taarn vier glazen vensters in de kap heeft, heeft de rit Ambachtelijk primaire reﬂector, die om de lichtbron heen zit, wordt het licht voor 100% Schetsen van vier werk en traditie wordt gecombineerd met moderne, kan Schetsen van vier In samenwerking met Hans Wolff en Rob van Maarschalkerwaart ontwikkelen de de kroonlantaarn schijnt hetEisen bovenkap; bij licht door naar boven gestraald. Bovenin de lantaarn, in het plafond, zit een grotere, soorten lichtsoorten lichtvernieuwende lichttechnieken en duurzame materialen. DE NOOD vindt secundaire reﬂector.

Afhankelijk van de vorm van die reﬂector wordt het licht techniek voor de Oostenrijkers een nieuw soort lichttechniek voor de kroonlantaarn.buiten, Voor de bijritde ritterlantaarn gebeurt dit door een kege techniek voor de naar verschillende plekken op straat weerkaatst. In de ritterlantaarn is deze kroonlantaarn. Bij de aan kroonlantaarn. terlantaarn wordt een bestaande, indirecte techniek gebruikt (zie kader 7). u terug in veel gemeentes, bij koninklijke paleizen en monumentale techniek juist goed toepasbaar, omdat dit armatuur al een dichte kap heeft mantel. 1 2 1 2 waar oorspronkelijk ook al een (witte) reﬂector in zat. genieursb 1. Niet Voor de lichtbron valt de keus op de CDM-T lamp (zie kader 8). Bartenbach heeft een reﬂector ontwikkeld die bestaat uit kleine, vierkante, holle ‘spiegeltjes’, waarvan de vorm voor elk spiegeltje apart met de computer kan worden berekend. Zo’n vierkant spiegeltje wordt ook ‘concaaf’

Twee soorten lichttechniek

Nieuw licht op oude grachten

Proef armatuur van Mikana volgt nog...

panden, maar ook bij moderne villa’s en buitenhuizen. Een uniek bedrijf afgeschermde lichtbron

1. Niet

aantrekke 4 Van plan naar prototype meest han

afgeschermde Wolff en Van Maarschalkerwaart komen er vrij snel a lichtbron Kader 7 met een prachtige collectie straat- en buitenverlichting die behoort tot techniek het meest geschikt is voor de ritterlantaarn: 2. Lichtbron t Lichtbron techniek. Hierbij bevindt2.de lichtbron zichbehoort onderin d de absolute top in haar segment. Nieuw licht op oude grachten 47 afgeschermd met Omdat er geen armaturen op de markt zijn die aan allemet eisen kunnen vo afgeschermd Inzit, samenw primaire reﬂector, die om de lichtbron heen word louvre louvre vindt een openbare aanbesteding plaats onder alle Europese verlichting Tussen de kroonlantaarn en de ritterlantaarn bestaan twee wezenlijke ver- gestraald. Bovenin de lantaarn,Oostenrijk naar boven in het pla 3. Lichtbron met kundigen. Grote producenten en onafhankelijke lichttechnische adviesb 3. Lichtbron met schillen die van terlantaar secundaire reﬂector. Afhankelijk van de vorm van di 3 4 invloed zijn op de verlichtingstechniek: waar de kroonlanreﬂector bovenin reﬂector bovenin 1 2 de techniek te ontwikkelen, waarmee schrijven in om aan het Programm taarn vier glazen vensters in de kap heeft, heeft de ritterlantaarn een dichte naar verschillende plekken op straat weerkaatst. In dli Voor de Ambachtelijk werk en traditie wordt gecombineerd met moderne, Schetsen van vier 4. Afgeschermde Eisen kan worden voldaan. Schetsen van vier 4.

Afgeschermde bovenkap; bij de kroonlantaarn schijnt het licht door vier vlakke vensters technieknaar juist goed toepasbaar, omdat dit armatuur a soorten lichtlichtbron onderin, soorten lichtlichtbron onderin, vernieuwende lichttechnieken en duurzame materialen. DE NOOD vindt techniek voor de secundaire buiten, bij de ritterlantaarn gebeurt dit door een kegelvormige transparante techniek voor de waar oorspronkelijk ooksecundaire al een (witte) reﬂector in zat kroonlantaarn. reﬂector bovenin Bij de aanbesteding, die medio 2002 plaatsvindt, komt het Oostenrijkse kroonlantaarn. reﬂector bovenin u terug in veel gemeentes, bij koninklijke paleizen en monumentale mantel. Bartenbach heeft een reﬂector ontwikkeld die bestaa genieursbureau Bartenbach L’chtLabor – kortweg Bartenbach – met de 1. Niet Tekeningen holle ‘spiegeltjes’, waarvan de vorm voor elk spiegelt 1. Niet Tekeningen panden, maar ook bij moderne villa’s en buitenhuizen. Een uniek bedrijf afgeschermde Hans Wolff aantrekkelijke aanbieding. Qua logistiek is een bedrijf in Oostenrijk niet afgeschermde Hans Wolff Wolff en Van Maarschalkerwaart komen er vrij snel achter dat er maar puteréén kan worden berekend. Zo’n vierkant spiegeltje lichtbron Tussen (okt. 2002) lichtbron 2002)alles goed, want Ba met een prachtige collectie straat- en buitenverlichting die behoort tot meest handige oplossing.indirecte Maar de expertise(okt.

maakt techniek het meest geschikt is voor de ritterlantaarn: de zogenaamde schillen 2. Lichtbron totarmatuur. de absolute wereldtop. Lichtbron techniek. Hierbij bevindt2.de lichtbron zichbehoort onderin de Dankzij een de absolute afgeschermd mettop in haar segment. taarn vi Nieuw licht op oude grachten afgeschermd met 46 Schetsen van vier Inzit, samenwerking met Hans Wolff en Rob van46 Maarschalkerwaart ontwik primaire reﬂector, die om de lichtbron heen wordt het licht voor 100% louvre louvre bovenk soorten lichtnieuw soort lichttechniek voor de kroonlantaarn. Voo naar boven gestraald. Bovenin de lantaarn,Oostenrijkers in het plafond,een zit een grotere, techniek voor de 3. Lichtbron met buiten, 3. Lichtbron met kroonlantaarn. terlantaarn wordt een bestaande, (zie kader secundaire reﬂector. Afhankelijk van de vorm van die reﬂector wordt het licht indirecte techniek gebruikt 3 4 3 4 Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT 30reﬂector bovenin reﬂector bovenin 1 2 mantel. naar verschillende plekken op straat weerkaatst. In de ritterlantaarn dezeop de CDM-T lamp (zie kader 8). Voor de lichtbron valt deiskeus 1. Niet 4. Afgeschermde 4. Afgeschermde techniek juist goed toepasbaar, omdat dit armatuur al een dichte kap heeft afgeschermde lichtbron onderin, lichtbron onderin, Wolff eK lichtbron secundaire waar oorspronkelijk ooksecundaire al een (witte) reﬂector in zat.

reﬂector bovenin technie reﬂectorontwikkeld bovenin Bartenbach heeft een reﬂector die bestaat uit kleine, vierkante, 2. Lichtbron technie Tekeningen holle ‘spiegeltjes’, waarvan de vorm voor elk spiegeltje apart met de comafgeschermd met Tekeningen Hans Wolff primair louvre Hans Wolff puter kan worden berekend. Zo’n vierkant spiegeltje wordt ook ‘concaaf’ Tussen de kroonlantaarn en de ritterlantaarn bestaan twee wezenlijke (okt. 2002) (okt. 2002) naar bov 3. Lichtbron met schillen die van invloed zijn op de verlichtingstechniek: waar de kroon secunda 3 4 reﬂector bovenin DE NOOD voorziet alle armaturen (oud en Dynamisch dimmen, bewegingssensoren, taarn vier glazen vensters in de kap heeft, heeft de47ritterlantaarn een d Nieuw licht op oude grachten Hollandse degelijkheid en oer-Hollandse 46 Schetsen van vier naar ver 46 4. Afgeschermde bovenkap; bij de kroonlantaarn schijnt het licht door vier vlakke venst soorten lichtnieuw) van de laatste led-lichttechnieken. extra sfeer met RGBW (multicolor) producten. De combinatie van technie lichtbron onderin, techniek voor de buiten, bij de ritterlantaarn gebeurt dit door een kegelvormige transpa secundaire Zo krijgt u de beste lichtbron, verlichting, op afstand besturen, veilig kroonlantaarn. waar oo vakmanschap, ambacht en moderne Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT 31 mantel.

ATELIER LEK | ONAFHANKELĲK LICHTONTWERP reﬂector bovenin Bartenb lichttechniek en lichtopbrengst voor uw werken voor hulpdiensten: met Zhaga

Twee soorten lichttechniek

Twee

Moderne lichttechnieken

SmartCity Ready

Gemaakt in Nederland

1. Niet

Moderne lichttechnieken 68

SmartCitysituatie. Ready

openbare verlichting(oud CENTRUM DEVervanging NOOD voorziet alle armaturen en | DELFT Dynamisch dimmen, bewegingssensoren,

nieuw) van de laatste led-lichttechnieken.

extra sfeer met RGBW (multicolor)

afgeschermde bent u overal Gemaakt in op voorbereid. lichtbron Nederland 2. Lichtbron afgeschermd met louvre 3. Lichtbron met reﬂector bovenin

Hollandse degelijkheid en oer-Hollandse 4. Afgeschermde

producten. De combinatie van

technieken zorgt voor absolute Tekeningen Hans Wolff topkwaliteit. (okt. 2002)

46 3

Twee soorten lichttechniek

holle ‘sp Wolff en Van Maarschalkerwaart komen er vrij snel achter dat er maar puter ka techniek het meest geschikt is voor de ritterlantaarn: de zogenaamde in techniek. Hierbij bevindt de lichtbron zich onderin de armatuur. Dank Nieuw licht10 o primaire reﬂector, die om de lichtbron heen zit, wordt het licht voor naar boven gestraald. Bovenin de lantaarn, in het plafond, zit een grote secundaire reﬂector. van de LICHTONTWERP vorm van die reﬂector69 wordt h ATELIER LEK | Afhankelijk ONAFHANKELIJK naar verschillende plekken op straat weerkaatst. In de ritterlantaarn is

3. Programma van eisen Armaturenblad Zij-licht van Vermeer: Sterke lich�nval van links of rechts is kenmerkend voor Vermeer.

Delfts Licht

‘Zĳlicht van Vermeer’ - hangverlichting met unieke eigen identiteit op de hoofdgrachten

diffuus sfeerlicht aanlichten gevels

Code(s) Codes

H1 M7

H1, M7 Aantallen 144 48

Lichtprincipe

Zĳwaarts licht als door een venster, gefocust licht op straat en diffuus licht op de gevels, volledige afscherming aan waterzĳde.

Optiek(en) Lichtbron

Asymmetrisch straatoptiek, symmetrisch ovaal Zĳwaarts gerichte lichtspreiding met goede afscherming in langsrichting. Lage helderheid tegen lichthinder.

Vermogen Lumenoutput Lichtkleur Kleurweergave (CRI) Levensduur Beschermingsklasse Dimbaar Vorm Kleur Gewicht

functioneel licht straatniveau

Oude Delft regulier Loca�e armaturen: meer tussen de bomen

>1200lm RGBWA of TW (2000K - 4000K) >80 100.000u L90B10 IP65 Ja N.t.b. Hoogte n.t.b. RAL6009 max n.t.b. (afh van overspanningsberekening)

Oude Delft

STADSBEHEER DORDRECHT SCHAAL

DATUM

GETEKEND : FORMAAT toelichting

aantal armaturen

70 32

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

- Alle maten in het werk controlleren

P5 0 0m R3 Overspanning, 1 zĳde 22m-28m 5,2m 4m - 5m

# 0

omschrijving

Toepassing Verlichtingsklasse Tilthoek Overhang Wegtype Indeling (Mast)afstand Lichtpunthoogte H1 Masthoogte M7

omschrijving

code

WESTERSTRAAT 56 3016 DJ ROTTERDAM T. +31 (0)10 2130546 INFO@ATERLIERLEK.NL WWW.ATELIERLEK.NL

BLAD

VAN

PROJECTNUMMER : TEKENINGNUMMER :

GEWIJZIGD Kenmerk bouwkundige tekening:

Vleermuis routes ontzien

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP ATELIER LEK | ONAFHANKELĲK LICHTONTWERP

71 33

3. Programma van eisen

Welke vormgeving past bij Delft?

Mariatorget, Stockholm (Zero Lilghting - City Globe)

Vervanging openbare verlichting CENTRUM | DELFT

ATELIER LEK | ONAFHANKELĲK LICHTONTWERP

ATELIER LEK | ONAFHANKELIJK LICHTONTWERP

Armaturenblad 3. Programma van eisen Gefocust licht

armatuurspecificaties

Code(s)

M4 M5 W5 W7

Lichtprincipe Optiek(en) Lichtbron Vermogen Lumenoutput Lichtkleur Kleurweergave (CRI) Levensduur Beschermingsklasse Dimbaar Vorm Kleur Gewicht

M4, M5, W5, W7 878 67 73 15

Gefocust licht op wegdek Symmetrisch rond, asymmetrisch, asymmetrisch street Ronde LED-configuratie. Lage helderheid door grote reflectoren. Voldoet aan Dark Sky voorwaarden.

Masten

P4 en P5 0 0 / 0,5m R3 Één zĳde 23m 4,0m 4m - 5m

Armaturen

>1200lm 2700K >80 100.000u L90B10 IP65 Ja Rond 500mm Hoogte RAL6009 max 9kg ERVAAR DE KRACHT VAN LICHT

Toepassing Verlichtingsklasse Tilthoek Overhang Wegtype Indeling Mastafstand Masthoogte Hoogte op gevel

Masten

paaltop conische mast

‘gevelmast’ waar mogelĳk invullen met M4 of W5

PRODUCTSPECIFICATIES

OPTIES

•

Bovenkap: aluminium gecoat zwart (RAL 9005)

•

Andere RAL-kleur

Lichtkap: UV-gestabiliseerd helder polycarbonaat,

•

Aansluitmaat: 1/2”g. uitwendig

•

W5 +W7

met of zonder lederstructuur

•

Dali

•

Opschroefstuk 3/4 “g. uitwendig

•

Constant Lumen Output ( CLO)

•

Massa: ± 10 kg (afhankelijk van uitvoering)

•

Veiligheidsklasse II

•

Windvangend oppervlak: ± 0,1 m 2

•

Veiligheidsklasse I

•

Montage-, installatie- en onderhoudsvriendelijk

•

Spanning: 230 / 240 V, 50 Hz

•

RA-waarde: > 70

•

Kleurtemperatuur neutraal wit (4000K), warm wit (3000K)

W5: bestaand W7: nieuw

SMART CITY READY (optioneel) Zhaga book 18 connector en schroefdop (waterdicht, IP66)

of extra warm wit (2700K) •

Verwachte levensduur 100.000 uur bij T-omgeving = 25°C (L96/F10)

Tijdloos

•

HTA

in mm

Verschillende lensconfiguraties

AFMETINGEN HTA

BREED TOEPASBAAR DESIGN De HTA is een hangend armatuur met een robuuste uitstraling en is uitvoerbaar met

Van kromstafmast naar conische mast

verschillende lensconfigraties. Zo is er altijd voldoende licht waar en wanneer gewenst. De bovenkap is standaard uitgevoerd in zwart (RAL

M5: ‘gevelmast’

Bestaande geveluithouders

W7: geveluithouder vervangen

9005) en is optioneel leverbaar in een andere RAL-kleur. De HTA (Hangend Tulp Armatuur) maakt deel uit van de GAM- en MAK-familie. HTA combineert een bijzondere uitstraling met de voordelen van moderne LED-lichttechniek.

Toepassingsgebieden

74 44

Kenmerken

Vervanging openbare verlichting CENTRUM CENTRUM || DELFT DELFT WOONWIJKEN DORPSKERNENverlichting

IP 65

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16722815/1