Bijlage 1 - Activiteitenplan

4650060

Taal werkt! 2.0

Delfts activiteitenplan voor basiseducatie voor volwassenen 2021-2025

Taal werkt! 2.0

Inhoudsopgave Inleiding

2

1 Regionale wervingscampagne Doe Weer Mee!

3

2 Pilot beter bereik jongeren

4

3 Activiteiten DOK Taalhuis

5

3.1 3.2

Werving, training, begeleiding en ondersteuning op taal Uitbreiding functie naar reken- en digitale vaardigheden

4 Aanbod basiseducatie en Taal Op Eigen Kracht 4.1 4.2 4.3

Prioritering doelgroepen Doorontwikkeling educatie-aanbod ROC Mondriaan Doorontwikkeling aanbod Taal Op Eigen Kracht

5 5

6 6 7 8

5 Monitoring op bereik en resultaten

9

6 Meten maatschappelijke impact

10

7 Leervraag prioritaire doelgroepen

11

8 Samenwerking

12

1

Taal werkt! 2.0

Inleiding In de nota “Taal werkt! 2.0 Programma voor basiseducatie voor volwassenen 20212025” staan drie doelstellingen. In dit activiteitenplan beschrijven we de acties waarmee we deze doelstellingen willen halen. Bij doelstelling 1 horen acties 1 tot en met 4. Bij doelstelling 2 horen acties 5 tot en met 7. En bij doelstelling 3 hoort actie 8.

Doelstelling 1 We ondersteunen zoveel mogelijk laagbasisvaardige Delftenaren met een aanbod dat past bij wat ze willen of moeten leren. Daarbij geven we prioriteit aan die doelgroepen voor wie het persoonlijk én maatschappelijk belang het grootst is. a. In 2025 bereiken we 50% meer NT1-cursisten dan in 2020. Concreet betekent dit een stijging van 77 in 2020 naar 116 in december 2025. b. We spannen ons in om zoveel mogelijk educatiecursisten te bereiken die vallen onder de volgende doelgroepen: i. Doelgroep Participatiewet ii. Ouders van (jonge) kinderen iii. Kwetsbare doelgroepen iv. Werkenden Actie 1 We gaan door met de regionale wervingscampagne Doe Weer Mee! Actie 2 We doen mee aan een pilot om jongeren beter te bereiken. Actie 3 DOK Taalhuis gaat niet alleen informatie, training, begeleiding en ondersteuning voor taal bieden, maar ook voor rekenen en digitale vaardigheden. Actie 4 We blijven cursussen basiseducatie en Taal Op Eigen Kracht aanbieden.

Doelstelling 2 We formuleren een ambitie voor 2022 en verder voor de opbrengsten van onze aanpak om basisvaardigheden te verbeteren. Zo kunnen we beter sturen op bereik, aanbod en kwaliteit. Actie 5 We blijven monitoren op bereik en resultaten. Actie 6 We meten de maatschappelijke impact van de verbetering van basisvaardigheden en zelfredzaamheid. Actie 7 We gebruiken de uitkomsten van de monitors om het aanbod aan educatie in te richten op de leervraag van onze prioritaire doelgroepen.

Doelstelling 3 We versterken het taalnetwerk door nadere invulling te geven aan de ambitie en doelstellingen uit de taalnota. Zo kunnen we zoveel mogelijk laaggeletterde Delftenaren ondersteunen bij hun leervraag. Actie 8 Het taalnetwerk komt eind 2021 met een plan van aanpak voor de samenwerking. Hierin komt een focus op bereik en kwaliteit.

2

Taal werkt! 2.0

1 Regionale wervingscampagne Doe Weer Mee! Actie 1: We gaan door met de regionale wervingscampagne Doe Weer Mee! De campagne is nodig, omdat we een deel van de laaggeletterden moeilijk kunnen bereiken. De campagne richt zich specifiek op mensen met Nederlands als eerste taal (NT1) én werkenden. Want juist onder de werkenden zijn veel Nederlands sprekende laaggeletterden. Om de wervingscampagne te kunnen continueren en faciliteren, is een convenant afgesloten als onderdeel van het regionaal programma. De regionale afspraken vullen we aan met lokale accenten. We gaan: o Experts, zowel professionals als vrijwilligers, nog beter leren laaggeletterden te herkennen en door te verwijzen. Lokaal leggen we een accent op het trainen van professionals om het gesprek aan te gaan met NT1. Omdat zij voldoende Nederlands spreken, is het moeilijker om laaggeletterdheid te herkennen en nog moeilijker om het gesprek aan te gaan. Vaak heeft deze doelgroep manieren gevonden om met hun laaggeletterdheid om te gaan. Zij doen mee in de samenleving en hebben werk. Voor zover ze wel een probleem ervaren, doen ze er vaak alles aan om dat verborgen te houden. Omdat de samenleving steeds digitaler wordt, wordt laaggeletterdheid echter een steeds grotere beperking. o Werkgevers bewuster maken van laaggeletterdheid onder hun werknemers en de rol die zij daarin kunnen nemen.

o Meer gebruikmaken van digitale toepassingen en inzetten op reken- en digitale vaardigheden. Een kortdurende computercursus bijvoorbeeld kan een opstapje zijn naar een cursus lezen en schrijven. En leren op afstand kan de drempel verlagen om (extra) te blijven oefenen.

3

Taal werkt! 2.0

2 Pilot beter bereik jongeren Actie 2: We doen mee aan een pilot om jongeren beter te bereiken. Vanuit het regionaal programma doen de gemeenten Delft en Rijswijk in 2021 mee aan een Pilot beter bereik jongeren. De pilot is een initiatief vanuit de campagne Doe Weer Mee! en wordt getrokken door Stichting Lezen en Schrijven. Met de proef leren we wat werkt om jongeren te bereiken. Jongeren spreken vaak voldoende Nederlands. Ze zijn meestal net van school of zijn nog bezig met een opleiding, dus ze weten nog hoe ze moeten leren. Het is belangrijk dat ze het geleerde niet verliezen. En dat ze beter leren lezen en schrijven om meer kansen te hebben op een passende opleiding of passend werk.

4

Taal werkt! 2.0

3 Activiteiten DOK Taalhuis Actie 3: DOK Taalhuis gaat niet alleen informatie, training, begeleiding en ondersteuning voor taal bieden, maar ook voor rekenen en digitale vaardigheden. Hiervoor gaan we twee dingen doen. DOK Taalhuis verzorgt de werving, training, begeleiding en nascholing van taalvrijwilligers en de koppeling van taalvragers aan taalmaatjes. Iedereen met een vraag over basisvaardigheden krijgt een antwoord. En iedereen die dat wil, wordt gekoppeld aan een taalmaatje. En we breiden de functie van DOK Taalhuis uit naar reken- en digitale vaardigheden.

3.1

Werving, training, begeleiding en ondersteuning op taal

Het informatiepunt van DOK Taalhuis is een centrale, laagdrempelige ingang voor vraag en aanbod. In juni 2021 is het Taalhuis gecertificeerd1. Het Taalhuis bedient zowel taalvragers als taalvrijwilligers en staat het eerst in contact met professionals, vindplaatsen en maatschappelijke organisaties. Het feit dat het Taalhuis zelf geen aanbod aan educatie heeft, maakt dat het een neutrale rol heeft tussen de soms concurrerende aanbieders. Dit wordt door professionals, vrijwilligers én de auditoren voor de certificering als een groot pluspunt en voorbeeld gezien. Tijdens inloopspreekuren beantwoorden taalhuismedewerkers vragen van taalvragers, professionals en vrijwilligers. Ondertussen verrichten ze coördinerende en ondersteunende werkzaamheden als intakes, het koppelen van taalmaatjes en taalvragers en het organiseren van trainingen. Deze trainingen zijn ook toegankelijk voor taalmaatjes die actief zijn voor andere organisaties als ROC Mondriaan, Gilde Samenspraak en de aanbieders van Taal Op Eigen Kracht. Het beroep op taalmaatjes wordt steeds groter, dit mede vanwege de nieuwe Wet inburgering 2021. De wetgever eist een intensief traject, liefst duaal, met veel oefenen in de praktijk. Dat kan bij uitstek met taalmaatjes. De vraag ernaar is groot en het is tijdrovend om taalmaatjes te werven, trainen en behouden.

Een goede match is daarvoor belangrijk en dat vraagt investeringen in werving, training, koppeling en behoud van de taalmaatjes die we hebben.

3.2

Uitbreiding functie naar reken- en digitale vaardigheden

DOK Taalhuis is begonnen om haar functie uit te breiden naar reken- en digitale vaardigheden. Dit is in lijn met de tendens om breder in te zetten op alle basisvaardigheden, vooral ook om meer NT1 en werkenden te bereiken die vaak niet afkomen op taalaanbod. DOK Taalhuis doet mee aan een project om rekenmaatjes in te zetten die laaggeletterden ondersteunen met rekenvaardigheden2. Hiermee worden meer vrijwilligers aangetrokken, die mogelijk ook inzetbaar zijn als taalmaatje. Daarmee kan deze doorontwikkeling leiden tot een groter bereik van zowel taalmaatjes als taalvragers.

1 Het verbeteren van de kwaliteit van taalhuizen is één van de doelen van de vervolgaanpak laaggeletterdheid.

Taalhuizen brengen zelf hun kwaliteit in kaart en laten die toetsen door de Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur & Taal (CBCT). Deze organisatie toetst de educatieve dienstverlening van bibliotheken. Het Rijk investeert mee in de kwaliteitsverbetering, evaluatie en/of certificering van de taalhuizen. 2 In Nederland zijn 2,5 miljoen mensen laaggeletterd, waarvan 2,1 miljoen ook laaggecijferd. Dat wil zeggen dat ze zowel moeite hebben met taal, als met rekenen. Hoe kunnen bibliotheken deze laaggecijferden bereiken en ondersteunen? In het kader van het project 'Gecijferdheid telt mee' gaan Probiblio en de bibliotheken Oostland, AanZet en DOK Delft hier de komende periode mee aan de slag. Hogeschool Utrecht is trekker van dit project en heeft hiervoor een subsidie gekregen in het kader van Tel mee met Taal – Experimenten.

5

Taal werkt! 2.0

4 Aanbod basiseducatie en Taal Op Eigen Kracht Actie 4: We blijven cursussen basiseducatie en Taal Op Eigen Kracht aanbieden. Hiervoor gaan we drie dingen doen. We prioriteren doelgroepen op basis van maatschappelijk belang en effect op de mate van participatie. We spannen ons in om zoveel mogelijk educatiecursisten te bereiken uit de eerste vier prioritaire doelgroepen. We gaan het educatie-aanbod van ROC Mondriaan hierop verder afstemmen. En we gaan het aanbod van Taal Op Eigen Kracht doorontwikkelen.

4.1 Prioritering doelgroepen In het regionaal programma is gekozen voor de volgende aandachtsgroepen: bijstandsgerechtigden, ouders van (jonge) kinderen, werkenden, NT1, EUarbeidsmigranten en kwetsbare doelgroepen. Deze aandachtsgroepen zijn niet gerangschikt op basis van prioriteit en sluiten anderen niet uit van deelname. De aandachtsgroepen zijn onderscheiden om maatwerk te kunnen leveren in het taalaanbod. Lokaal hebben we deze indeling nader uitgewerkt en geprioriteerd. Anders dan in het regionale plan kiezen we lokaal wél voor prioritering. Ook delen we de doelgroepen anders in. Onderstaand leggen we uit waarom we dit lokaal anders invullen. Regionaal Bijstandsgerechtigden

Delft 1 Doelgroep Participatiewet

Ouders van (jonge) kinderen Kwetsbare doelgroepen Werkenden EU-arbeidsmigranten

2 Ouders van (jonge) kinderen 3 Kwetsbare doelgroepen 4 Werkenden

Verschil Delft verbreedt deze doelgroep naar iedereen die kan werken en daarbij ondersteuning nodig heeft. Dit kunnen ook nietbijstandsgerechtigden zijn. Geen. Geen.

Delft schaart EU-arbeidsmigranten onder de werkenden. 5 NUGgers / Geen aandachtsgroep in het gepensioneerden regionaal programma. 6 Plafondleerders Geen aandachtsgroep in het regionaal programma. 7 >2F en >B1 Geen aandachtsgroep in het regionaal programma.

4.1.1 Lokale accenten prioritering en doelgroepindeling Prioritering: wij willen voor het WEB-bekostigde aanbod prioriteit geven aan die doelgroepen voor wie het persoonlijk én maatschappelijk belang het grootst is. Er is bijvoorbeeld veel animo voor NT2-cursussen onder NUGgers3. Hierdoor is er meer vraag dan aanbod. Door te prioriteren en er een doelstelling aan te verbinden komt er

3

Eind 2019 hebben we de wachtlijst doorgelopen om extra WEB-aanbod te organiseren. Er stonden op dat moment alleen NUGgers op de wachtlijst voor NT2-cursussen. Dit terwijl we nog lang niet alle mensen met beperkte basisvaardigheden bereiken, waaronder de doelgroepen NT1 en werkenden.

6

Taal werkt! 2.0

meer aandacht voor bereik en aanbod voor de moeilijker bereikbare doelgroepen, zoals de doelgroep NT1. Gehele doelgroep Participatiewet: met de verbreding naar de gehele doelgroep van de Participatiewet kunnen we ook inzetten op het verbeteren van basisvaardigheden van mensen die geen bijstand ontvangen, maar wel ondersteuning nodig hebben vanuit de Participatiewet. Betere basisvaardigheden vergroten de kans op het hoogst haalbare niveau van participatie. Gehele doelgroep werkenden: lokaal geven wij prioriteit aan de gehele doelgroep van werkenden. Hierbij maken wij geen onderscheid in of iemand wel of geen EU-migrant is. Deze werkende migranten hebben vergelijkbare leervragen, namelijk verbetering van de taalvaardigheid en overige basisvaardigheden voor op de werkvloer. Zij krijgen dan ook vaak gezamenlijk aanbod. Daarnaast heeft Delft een focus op de doelgroep NT1, waarvan het merendeel werkt. Prioritering van de specifieke doelgroep van EU-migranten is een bestuurlijke opdracht vanuit de gemeenten Westland en Den Haag. Deze gemeenten hebben verhoudingsgewijs veel EU-migranten, terwijl Delft juist ook veel migranten van buiten de EU heeft. In het regionaal programma wordt daarom deze subdoelgroep als specifieke doelgroep benoemd, naast de meer algemene doelgroep van werkenden. Lokaal maken wij dit onderscheid niet.

Door de doelgroep werkenden te prioriteren, verwachten we zowel meer migranten van binnen en buiten de EU als meer NT1 te bereiken.

4.2 Doorontwikkeling educatie-aanbod ROC Mondriaan In het regionaal programma hebben we afspraken vastgelegd over de verdeling en de besteding van de Rijksmiddelen in het kader van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB). Centrumgemeente Den Haag ontvangt het budget in de vorm van een structurele specifieke uitkering en voert de regie. In het regionaal programma is vastgelegd dat de WEB-middelen volledig worden besteed aan het (sub)regionale aanbod basiseducatie van ROC Mondriaan. Hiermee halen we maximaal voordeel door in te zetten op kwalitatief, duurzaam en passend aanbod dat voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen en bestedingsnormen. Bovendien houden we zo de regionale, subregionale en lokale infrastructuur in stand. Jaarlijks legt centrumgemeente Den Haag in een prestatie-overeenkomst met ROC Mondriaan afspraken vast over het regionaal, subregionaal en lokaal educatie-aanbod voor de regio Haaglanden. De regiogemeenten nemen deel aan de overleggen over deze overeenkomst en geven er subregionaal verdere invulling aan. Het (sub)regionale volume maakt differentiatie en maatwerk mogelijk. Er is ruimte voor lokaal aanbod door ROC Mondriaan. De prioritering in doelgroepen geldt voor plaatsing van deelnemers uit Delft. We brengen het bereik van deze prioritaire doelgroepen in beeld.

Er is op dit moment geen volledig beeld van de deelname van prioritaire groepen vanwege de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)4 (doelgroep)informatie te kunnen uitwisselen, is het nodig om een

4

Conform de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) moet er een grondslag zijn om persoonsgegevens te verwerken. Dit kan worden geregeld in een verwerkersovereenkomst.

7

Taal werkt! 2.0

verwerkersovereenkomst af te sluiten tussen ROC Mondriaan en de gemeente Delft. Met die informatie kan ROC Mondriaan bijvoorbeeld iemand die onder de Participatiewet valt, met voorrang plaatsen. Ook maken we afspraken met organisaties die relatief vaak in contact staan met de doelgroep, zoals Werkse! en werkgevers in branches waar laaggeletterden oververtegenwoordigd zijn. Actieve werving en toeleiding van de prioritaire doelgroepen kan leiden tot een verschuiving van het aanbod. Hierover blijven wij voortdurend in gesprek met ROC Mondriaan.

4.3 Doorontwikkeling aanbod Taal Op Eigen Kracht Niet-commerciële organisaties zoals stichtingen en verenigingen krijgen van de gemeente sinds 2011 de ruimte om zélf taalaanbod te organiseren. Dat gebeurt onder de noemer Taal Op Eigen Kracht (TOEK).5 TOEK is aanvullend lokaal aanbod dat buiten het regionale programma valt. TOEK heeft haar meerwaarde voor haar doelgroepen en de stad bewezen met een duurzaam en kwalitatief aanbod dat aansluit op de leervraag en de behoefte van zeer diverse doelgroepen. De aanbieders hebben een stevige plek verworven binnen het taalnetwerk en in de stad en bereiken doelgroepen die zich beter thuis voelen bij doelgroepgericht aanbod. Het aanbod op maat leidt tot goede resultaten qua taalverhoging.6 Maar TOEK-aanbieders dragen meer bij dan hun taalaanbod. De organisaties zijn een ingang geworden om kwetsbare doelgroepen te bereiken die minder makkelijk bij formele instanties aankloppen.. De coronapandemie heeft des te meer zichtbaar gemaakt hoe belangrijk het is om ingangen te hebben bij deze doelgroepen en om snel te kunnen schakelen. De TOEK-aanbieders zijn een essentieel onderdeel gebleken van het netwerk en de infrastructuur. TOEK is daarmee niet alleen een middel gebleken om taal te verwerven, maar ook om integratie, participatie, emancipatie en acceptatie te bevorderen.

De kosten voor het taalaanbod betalen zich niet alleen terug in taalverhoging, maar ook in een samenhangende informatievoorziening, begeleiding en ondersteuning ten behoeve van die doelgroepen die beter toegankelijk zijn via zelforganisaties. De gemeente heeft samen met de TOEK-aanbieders geïnvesteerd in het opbouwen van een infrastructuur, bereik, aanbod en kwaliteit. We komen nu in een nieuwe fase waarin de samenwerking verder geïntensiveerd wordt. Sommige organisaties hebben inmiddels geen aanbod meer, omdat er geen taalvraag meer is vanuit hun specifieke doelgroep. De TOEK-aanbieders zijn voor hun aanbod afhankelijk van de gemeentelijke bijdrage. Tot nu toe werden alle aanvragen van aanbieders die aan de voorwaarden voldoen gehonoreerd. Er gold geen bestedingsplafond, terwijl de incidentele middelen die voor dit aanbod werden ingezet, medio 2021 uitgeput zijn. We willen de cursussen Taal op Eigen Kracht voortzetten en doorontwikkelen. Omdat de middelen beperkt zijn, maken we een subsidieregeling met een budgetplafond. Zo kan het college jaarlijks bepalen hoeveel budget zij beschikbaar wil stellen voor Taal op Eigen Kracht. Afhankelijk van het beschikbare budget kunnen we de doelgroep die in aanmerking komt voor dit aanbod verder definiëren. 5 6

Zie bijlage 3 Overzicht activiteiten en bereik taalpartners. Zie bijlage 5 Evaluatie nota Taal werkt! 2015-2020.

8

Taal werkt! 2.0

5 Monitoring op bereik en resultaten Actie 5: We blijven monitoren op bereik en resultaten. Dat doen we nu alleen nog voor taal, maar dat gaan we ook doen voor rekenen en digitale vaardigheden. Hierover maken we afspraken met ROC Mondriaan en de lokale aanbieders. We gaan nu ook het bereik van onze prioritaire doelgroepen monitoren. Hiervoor is het nodig om een verwerkersovereenkomst aan te gaan met ROC Mondriaan. Als regio doen we mee aan een landelijke pilot om aanbod en bereik beter in beeld te krijgen. Na de pilotfase in 2021 wordt deze monitor landelijk ingevoerd in opdracht van het ministerie van OCW.

9

Taal werkt! 2.0

6 Meten maatschappelijke impact Actie 6: We meten de maatschappelijke impact van de verbetering van basisvaardigheden en zelfredzaamheid. We gaan de sociale en maatschappelijke effecten meten die het bevorderen van basisvaardigheden heeft. Basisvaardigheden gelden als middel en niet als doel. We gaan meten op welke manier een cursus basisvaardigheden bijdraagt aan de ontwikkeling van de deelnemer op het gebied van onder meer taal, digitale vaardigheden, arbeidsmarktpositie, assertiviteit en vrijetijdsbesteding. Hiervoor doen we in 2021 met behulp van de landelijke Monitor Volwasseneneducatie7 een nulmeting. Op basis hiervan formuleren we een ambitie voor 2022 en verder.

7

De landelijke Monitor Volwasseneneducatie van Maurice de Greef meet de maatschappelijke impact van leertrajecten voor volwassenen op verschillende levensdomeinen. In het Regionaal programma laaggeletterdheid Haaglanden 2021-2024 is opgenomen dat we aansluiten op deze monitor. De evaluatie van de monitor maakt eveneens onderdeel uit van het regionale programma.

10

Taal werkt! 2.0

7 Leervraag prioritaire doelgroepen Actie 7: We gebruiken de uitkomsten van de monitors om het aanbod aan educatie in te richten op de leervraag van onze prioritaire doelgroepen. Hierover maken we jaarlijks uitvoeringsafspraken met onze aanbieders en toeleiders.

11

Taal werkt! 2.0

8 Samenwerking Actie 8: Het taalnetwerk komt in het najaar van 2021 met een plan van aanpak. Het plan van aanpak draagt bij aan het waarmaken van de doelstellingen uit de taalnota. Hierin komt in elk geval een focus op samenwerken voor een groter bereik en samenwerken voor een aanbod van kwaliteit. De taalpartners hebben in diverse overleggen een aantal uitgangspunten en acties geformuleerd die we verder gaan uitwerken. Hiervoor krijgen we ondersteuning van Stichting Lezen en Schrijven. Samenwerken voor een groter bereik: de partners van het taalnetwerk (verder: partners) investeren in inzicht, overzicht, afstemming en samenwerking bij werving, aanbod, activiteiten en subsidiemogelijkheden, onderling en met maatschappelijke organisaties die in contact staan met de doelgroep. De partners: • • • •

benutten DOK Taalhuis als de centrale ingang voor taalvragers en taalvrijwilligers en als het eerste contact met professionals, vindplaatsen en maatschappelijke organisaties; maken afspraken over de input en samenwerking voor de Doe Weer Mee!campagne; informeren en betrekken organisaties als Delft voor Elkaar en Werkse! om onze prioritaire groepen beter te bereiken; maken afspraken over de werving en inzet van taalmaatjes en de uitbreiding naar de werving en inzet van digi- en rekenmaatjes.

Samenwerken voor een aanbod van kwaliteit: we werken aan een doorgaande lijn. De partners stemmen het aanbod voor taalonderhoud (conversatielessen, taalmaatjes etc.) af op het aanbod voor taalverhoging (WEB-aanbod en aanbod Taal Op Eigen Kracht). Zo creëren we een vangnet voor taalonderhoud. De partners: • • •

leveren input voor de subsidieregeling voor het aanbod van Taal Op Eigen Kracht breiden de samenwerking uit naar andere organisaties ten behoeve van het aanbod voor reken- en digitale vaardigheden. maken afspraken over de begeleiding en training van taalmaatjes en de uitbreiding naar begeleiding en training van digi- en rekenmaatjes.

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Delft Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015 Internet www.delft.nl September 2021

12