BHP Civiele Constructies 2024-2027 college - nieuwe versie

Beheerplan

Civiele Constructies 2024-2027

Beheerplan 2 juni 2023

Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 1.2 1.3

Algemeen Doel van het Beheerplan Leeswijzer

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Ontwikkeling van de Asset Civiel 2.1.1 Invoering assetmanagement 2.1.2 Onderhoudsniveau 2.1.3 Contractvorming 2.1.4 Integrale en wijkgerichte aanpak 2.1.5 Integratie duurzaamheid 2.2 Terugblik op beheer 2.2.1 Werkwijze 2.2.2 Onderhoud binnenstad 2.2.3 Onderhoud buiten de binnenstad

3 Areaal 3.1 Kwantitatief areaal 3.1.1 Omvang en typen 3.1.2 Areaal uitbreiding/ vermindering 3.1.3 Gebiedsontwikkeling 3.2 Kwalitatief areaal 3.2.1 Kwaliteitsinspecties en boordelingssystematiek 3.2.2 Resultaten uit inspecties 3.2.3 Tevredenheid inwoners van Delft

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving 4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte 4.2.3 Overig (lokaal) beleid

5 Programmeren 2024-2027 5.1 Exploitatie 5.1.1 Regulier onderhoud 5.1.2 Groot onderhoud 5.1.3 Administratieve posten 5.1.4 Beleid / Beheer Civiel 5.1.5 KVS Civiele Constructies 5.2 Vervangingsonderhoud 5.2.1 Investeringsprojecten planperiode 2024-2027 5.3 Risico’s

3 3 4 5

7 7 7 7 8 8 9 10 10 12 14

16 16 16 17 17 18 18 20 20

22 22 23 23 24 24

26 26 26 27 27 27 28 28 29 30 1

Beheerplan 2 juni 2023

5.4 5.5

Contractvorming ingenieursdiensten Integratie Duurzaamheid

6 Benodigde Middelen 6.1 Begroting 6.1.1 Exploitatiebegroting 6.1.2 Investeringsbegroting 6.1.3 Doorkijk voor 20 jaar 6.2 Capaciteit

7 Bijlagen Bijlage 1 Inspectie jaarplanning 2021-2031

30 31

32 32 32 32 33 33

34 34

2

Beheerplan 2 juni 2023

1 Inleiding 1.1 Algemeen Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de civiele constructies binnen de gemeente. Deze verantwoordelijkheid omvat: • Het zorgen dat de civiele constructies in goede staat verkeren en niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht; • De verantwoordelijkheid in juridische zin: In het Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijkheid van beheerders van openbare voorzieningen bij ontstane (letsel)schade geregeld. De gemeente dient zorg te dragen voor veiligheid en bij geschillen aan te kunnen tonen dat inspectie en onderhoud met optimale zorg zijn uitgevoerd; • Het verantwoorden van het uit te voeren beheer en onderhoud en de middelen die daarvoor benodigd zijn, in een periodiek Beheerplan. De kern van de opdracht De kern van de opdracht voor de civiele constructies is het duurzaam in stand houden van alle bruggen, viaducten, geluidschermen, tunnels, vlonders, muren en kademuren die in beheer en/of eigendom zijn bij de gemeente Delft. Het gaat hierbij om alle werkzaamheden die worden uitgevoerd voor: beleid en beheer (advisering, databeheer, inspecties en onderzoek), regulier onderhoud (instandhouding), groot onderhoud en de administratieve kosten.

Daarnaast omvat de opdracht de vervangingsinvesteringen aan civiele constructies. Civiele constructies zijn zowel functioneel als beeldbepalend voor de stad. Als een kunstwerk niet voldoet, kan dit invloed hebben op de veiligheid of overlast tot gevolg hebben in de vorm van wegafsluitingen en/of omleidingen. Civiele objecten zoals bruggen zijn kenmerkende elementen in de openbare ruimte en het goed onderhouden hiervan draagt bij aan de (veiligheids-)beleving van gebruikers van de openbare ruimte. Een relatief groot deel van het Delftse areaal bestaat uit historische civiele constructies, dit zijn de gemetselde bruggen en kades in de binnenstad. Voor dit gedeelte van het areaal is de beheerstrategie niet gericht op vervangen aan het einde van de levensduur maar op ‘eeuwig’ in standhouden binnen de kaders die worden gesteld door Erfgoed. Er worden hoge eisen gesteld aan de beeldkwaliteit in de binnenstad, terwijl het gebruik van de openbare ruimte daar het meest intensief is. De civiele constructies buiten de binnenstad zijn grotendeels naoorlogs. Door de grootschalige aanleg in de jaren zestig, zeventig en tachtig, is voor dit areaal ook gelijktijdig groot onderhoud noodzakelijk, en bereiken de objecten gelijktijdig het einde van de technische levensduur.

Bij vernieuwen van het areaal worden maatschappelijke ontwikkelingen, zoals op het gebied van duurzaamheid en mobiliteit meegewogen in de plan- en besluitvorming. 3

Beheerplan 2 juni 2023

1.2 Doel van het Beheerplan In het Beheerplan Civiele Constructies is vastgelegd hoe de civiele kunstwerken in goede staat worden gehouden en welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Het gaat hier om zowel onderhoud als vervanging Het beheerplan speelt een belangrijke rol in de beleidsverantwoording van het college van Burgemeester en Wethouders aan de gemeenteraad. Om de raad in haar kader stellende en controlerende taak te ondersteunen, zijn gemeenten verplicht inzicht te geven in de beleidsmatige, financiële en politieke aspecten van het onderhoud van kapitaalgoederen. Deze verantwoording verloopt via de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de programmabegroting, op basis van vastgestelde beheerplannen. In dit beheerplan wordt een terugblik gegeven op wat er de afgelopen beheerperiode heeft plaats gevonden aan beheer en onderhoud en op welke manier vormgegeven is aan de doelstellingen. Het overgrote deel van dit beheerplan is gericht op wat er de komende planperiode staat te gebeuren op basis van de bestaande kwaliteit, de vertaling van beleid, de planning van werkzaamheden en de daaraan gekoppelde financiële middelen.

Figuur 1 Positionering beheervisie (niet alle relevante beleidsdocumenten zijn opgenomen)

4

Beheerplan 2 juni 2023

1.3 Leeswijzer In 2016 is het assetmanagement geïntroduceerd in Delft, met onder andere als doel een meer planmatig beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Assetmanagement heeft tot doel om binnen kaders van acceptabele risico’s en kosten over de juiste voorzieningen te beschikken en de optimale prestaties uit die voorzieningen te halen, gemeten over de gehele levensduur van die voorzieningen. Bij het uitvoeren van beheer conform de principes van assetmanagement, wordt de cyclus gevolgd van ‘IAMPro’. In figuur 1 is dit de zeshoekige ‘roos’ in het midden.

Figuur 2 Indeling Beheerplan volgens IAMPro

Het Beheerplan is als document te lezen volgens de ‘IAMPro’ cyclus. In figuur 1 staan rondom de ‘IAMPro cyclus’ de hoofdstukken weergegeven van het Beheerplan. Het Beheerplan bestaat in essentie uit een korte terugblik op de vorige periode 20192023 en een programma voor de nieuwe periode 2024-2027. • Hoofdstuk 2 geeft een terugblik op de uitvoering van het onderhoud in de afgelopen planperiode; • Hoofdstuk 3 beschrijft de hoeveelheid (kwantitatief) en staat van onderhoud (kwalitatief) van het areaal, aan de hand van resultaten uit onder andere inspecties. • Hoofdstuk 4 beschrijft de beleidskaders die ten grondslag liggen aan de beheercyclus. • Hoofdstuk 5 beschrijft het programma voor de periode 2024-2027, opgesteld op basis van de processtappen daarvoor;

5

Beheerplan 2 juni 2023

• Hoofdstuk 6 beschrijft de middelen die nodig zijn om het beheerplan tot uitvoering te

brengen.

6

Beheerplan 2 juni 2023

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Ontwikkeling van de Asset Civiel 2.1.1 Invoering assetmanagement Zoals in paragraaf 1.3 uitgelegd, wordt het beheer van de openbare ruimte uitgevoerd conform de principes van assetmanagement. In Delft is het assetmanagement nog in ontwikkeling en volgt een groeipad. In de beheerperiode tot 2018 is gefocust op het op orde brengen van de basis. De basis op orde wil zeggen dat er inzicht is in de kwantiteit en kwaliteit van het areaal, het zegt dus niets over de staat van de objecten zelf. Inzicht is verkregen door alle objecten te inspecteren, bruggen en kades te toetsen op constructieve veiligheid en de gegevens beschikbaar te maken in een digitaal beheersysteem. In de afgelopen beheerperiode 2019-2023 is de stap gezet om integraal beheer uit te voeren met de andere assets wegen, riolering, groen, technische systemen en ondergrond. Tevens zijn er raamcontracten afgesloten waardoor er efficiënter kan worden gewerkt. De komende beheerperiode zal het integraal beheer verder worden geïntegreerd in de werkwijze en in enkele grotere wijkprojecten wordt de stap gezet richting omgevingsbewust beheer.

Figuur 3 Groeipad BOR

2.1.2 Onderhoudsniveau Als gevolg van de financiële situatie van de gemeente in 2011 zijn het beheer en onderhoud van de openbare ruimte op een minimum gebracht. Het niveau van 7

Beheerplan 2 juni 2023

beheer en onderhoud is daarbij gesteld op het voorkomen van kapitaalvernietiging. In de afgelopen jaren groeide in de stad de aandacht voor de openbare ruimte en de kwaliteit ervan. Een goede openbare ruimte zorgt ervoor dat mensen zich snel, veilig en comfortabel kunnen verplaatsen van de ene plek naar de andere. Daarnaast is de openbare ruimte een ontmoetingsplaats voor allerlei sociale en economische activiteiten. Door de gemeenteraad is het onderhoudsniveau van Delft vastgesteld op niveau B voor de binnenstad het Agnetapark en niveau C voor de overige wijken. Niveau C vereist zorgvuldige en actieve beheersmaatregelen, om te voorkomen dat objecten binnen het areaal afglijden naar niveau D (slecht). Na de periode van bezuinigingen, wat zijn weerslag heeft gehad op de staat van het areaal, was het de afgelopen periode noodzakelijk meer te investeren in het areaal. De investeringen leiden ertoe dat uiteindelijk de verhouding tussen investeringskosten en onderhoudskosten meer in balans zal zijn, dat wil zeggen structureel lagere investeringskosten en hogere onderhoudskosten. Het plegen van meer onderhoud om het gewenste beheerniveau te handhaven, zorgt ervoor dat kunstwerken langer meegaan, waardoor de ‘lifecycle’ kosten en de investeringen dalen.

Er zijn raamcontracten afgesloten voor onderhoud, inspectie en ingenieursdiensten om de door de raad vastgestelde ambitie in de stad op niveau te houden. 2.1.3 Contractvorming De afgelopen beheerperiode zijn raamcontracten afgesloten met uitvoerende partijen voor onderhoud aan de kades en bruggen. De contractvorming geeft garantie en continuïteit in werkzaamheden, wat gezien de krappe arbeidsmarkt bij uitvoerende partijen zeer wenselijk is. De contractvorming bespaart de asset veel tijd, aangezien er nu één keer een uitvraag voor heel de asset wordt gedaan, in plaats van dat elk object apart meervoudig wordt uitgevraagd. De gewonnen tijd kan nu ingezet worden om de kwaliteit van het werk te verbeteren. Ook de periodieke inspecties worden voor het hele areaal uitbesteed aan een externe partij. 2.1.4 Integrale en wijkgerichte aanpak Nu er inzicht is in de staat van het areaal (de basis op orde), zijn er naar aanleiding hiervan urgente acties uitgevoerd. De benodigde werkzaamheden zijn inzichtelijk en kunnen worden ingepland, en de slechtste objecten zijn al hersteld of vervangen, Dit biedt mogelijkheid om integraal en wijkgericht het areaal aan te pakken. Hieronder staan de al in werking gezette acties, die de komende planperiode verder zullen worden uitgebouwd: • De samenwerking versterken tussen de assets van specialistisch beheer.

Hiervoor is een overlegstructuur opgezet, waarin de te plannen werkzaamheden aan het areaal worden afgestemd tussen de assets, om zo werkzaamheden te kunnen bundelen. • Databeheer vormt een belangrijke basis voor integrale planning. De afgelopen planperiode is het beheerprogramma verder geactualiseerd en wordt er onderzoek 8

Beheerplan 2 juni 2023

gedaan of de integrale planning op een visuele wijze toegankelijk gemaakt kan worden. • Zoals in paragraaf 2.1.1 aangegeven ontwikkelt Delft zich in een groeipad van planmatig beheer naar omgevingsbewust beheer. De raamcontracten voor inspectie, onderhoud en vervanging worden wijkgericht ingezet. Een wijkgerichte aanpak biedt voordelen ten aanzien van duurzaamheid. Werkzaamheden clusteren is gunstig voor de logistiek, inrichting van een bouwterrein, gebruik van materiaal en materieel. De overlast wordt zo geminimaliseerd. 2.1.5 Integratie duurzaamheid De Gemeente Delft heeft beleid en doelstellingen geformuleerd ten aanzien van de Energietransitie en klimaatadaptatie. Om dit beleid ten uitvoering te brengen, zijn bij de markt uitvraag randvoorwaarden gesteld ten aanzien van duurzaamheid. Deze voorwaarden zijn opgenomen in de uitvraag voor (raam)contracten en worden dus in bestaande contracten al toegepast. Hiervoor is een specifieke paragraaf opgenomen in de inschrijvingsleiddraad. Mede op basis van het coalitieakkoord ‘Bouwen aan een Duurzaam Delft’ is een ‘Ambitieweb’ opgesteld. Het ‘Ambitieweb’ is een instrument om inzicht te geven in de duurzaamheidsthema’s en de daaraan gekoppelde ambitieniveaus.

Onderstaande figuur is een voorbeeld van het ‘Ambitieweb’ voor gemetselde kades en bruggen van een inschrijving van een aannemer, en laat zien dat wordt beoordeeld op de duurzaamheidsthema’s Ecologie & Biodiversiteit, Welzijn en Bereikbaarheid.

Figuur 4 Ambitieweb Gemetselde kades & bruggen van een aannemer

Een voorbeeld van een duurzaam project, dat de afgelopen periode is uitgevoerd: • Pilotproject ‘Wall Garden’ ontwikkeld door de TU Delft, is een experiment om kadeconstructies in te richten als groene gevel. De ‘Wall Garden’ bestaat uit een constructief stapelsysteem voor bakstenen. In plaats van cement als voegwerk, wordt er substraat gebruikt, die een diverse plantgroei mogelijk maakt. Het systeem is onderhoudsvriendelijk vanwege het stapelsysteem. Tevens werkt de wand als regenwaterbuffer. Momenteel ligt er een testopstelling aan de Graaf Floriskade.

9

Beheerplan 2 juni 2023

Figuur 5 Wall Garden

2.2 Terugblik op beheer 2.2.1 Werkwijze De afgelopen planperiode laat een duidelijke tweedeling zien in het beheer en onderhoud. De twee periodes zijn als volgt te scheiden: de eerste periode 2019/2020 & de tweede periode van 2021 tot en met 2023. 2019 t/m 2020 In deze periode heeft onderhoud plaats gevonden in de gehele stad. Er waren meerdere objecten die onderhoud nodig hadden om aan de minimale vastgestelde eisen met betrekking tot functioneren en veiligheid te voldoen. Sommige objecten werden door de financiële impact niet gerepareerd maar vervangen, omdat dat op de lange termijn goedkoper is, in paragraaf 2.2.2 wordt daar een nadere toelichting op gegeven. Door het ontbreken van raamcontracten voor onderhoud moest elke opdracht apart worden uitgevraagd aan minimaal drie partijen om aan het inkoopbeleid te voldoen. Aangezien het allemaal aparte uitvragen waren, werd er veel tijd besteed aan het beoordelen van al deze inschrijvingen. In deze periode is dan ook besloten om raamcontracten op te stellen die voor een periode van drie jaar geldig zijn. Dit heeft de afdeling de ruimte gegeven om de vrijgekomen tijd effectiever te besteden.

10

Beheerplan 2 juni 2023

2021 t/m 2023 2021 stond in het teken van het opstarten van de onderhoudsraamcontracten. De verschillende aannemers werden voorzien van opdrachten waardoor zij de werkvoorbereidingen konden starten en de eerste werken werden uitgevoerd. In 2022 is gestart met een gebiedsgerichte aanpak. Een aannemer kreeg de opdracht om alle objecten aan de noordzijde van de Delftse Hout aan te pakken. In 2023 wordt de zuidzijde van de Delftse Hout aangepakt.

Figuur 6 Nieuwe brug Delftse Hout

Het voordeel bij gebiedsgericht werken is dat de aannemer niet elke keer zijn werkterrein door heel de stad hoeft te verplaatsen, de kosten hierdoor worden gedrukt, de overlast in het gebied een keer is en daarna alles er weer jarenlang goed bij ligt. Er kan een wijkgerichte integrale planning worden gemaakt waarin inspectie en onderhoud elkaar opvolgen. Door de efficiëntie slag die hiermee gemaakt is was het ook mogelijk om veel meer werk te verzetten waardoor de kwaliteit van de openbare ruimte een impuls kreeg.

11

Beheerplan 2 juni 2023

Figuur 7 Kleine Oostpoortbrug na renovatie

2.2.2

Onderhoud binnenstad

Binnenstad In de binnenstad was sprake van achterstallig onderhoud van historische objecten. Er is gestart met losstaande renovatie projecten, waarvan de Scheibrug de belangrijkste was. Direct na het afsluiten van de raamcontracten, is in de historische binnenstad met een gebiedsgerichte aanpak gestart. De renovatie werkzaamheden aan de bruggen en kades zijn volgens een route door de binnenstad ingepland. In de Kolk is begonnen met de twee kades en drie bruggen om vervolgens met het naastgelegen Noordeinde verder te gaan en daarna langs de Oude Delft af te zakken richting Arsenaal. Vervolgens via de Lange Geer, Koornmarkt enzovoorts weer terug richting de Kolk. Zo wordt systematisch heel de binnenstad aangepakt. Op deze wijze is ook Oosteinde aangepakt. In de afgelopen periode zijn ook alle beweegbare bruggen, die bij de gemeente in beheer zijn, in groot onderhoud gegaan. Zo staat onder andere de Kleine Oostpoortbrug er weer goed bij voor de komende decennia. De grootschalige werkzaamheden zijn een lange termijn kwaliteitsimpuls voor de binnenstad, waardoor de verwachting is dat komende 40 à 50 jaar alleen regulier onderhoud nodig zal zijn.

12

Beheerplan 2 juni 2023

Figuur 8 Kleine Oostpoortbrug voorafgaand aan de renovatie

Figuur 9 Scheibrug

13

Beheerplan 2 juni 2023

Figuur 10 Een gerealiseerde Delftse Stijl brug

2.2.3 Onderhoud buiten de binnenstad In de wijken van Delft zijn de afgelopen periode onder andere deze werkzaamheden uitgevoerd: • Renovatie Kolenhavenbrug; • Vervanging Damwand Grote Plas Delftse Hout; • Het vervangen van slijtlagen van diverse bruggen; • Het vervangen van de houten trappen bij het Pierre van Hauweviaduct; • Het vervangen van diverse vlonders en steigers; • Het plaatsen van de Bruggen Delftse Stijl (zie toelichting hieronder); • Groot onderhoud en vervanging bruggen Buitenwatersloot; • Het vervangen van bruggen aan de Delfgauwseweg; • Het vervangen van bruggen bij Stille Putten; • Het vervangen van de kade bij de Kastanjewetering. Bruggen Delftse Stijl In 2018 is gestart met het vervangen van voetgangersbruggen en fietsbruggen die aan het einde van hun levensduur zijn aangekomen. Deze bruggen worden in de bebouwde kom vervangen door een speciaal ontworpen brug: de Brug Delftse Stijl. De bruggen kenmerken zich door een Delfts blauw gecoate toog met een icoon in het slanke witte hekwerk. De bruggen zijn ontworpen als ornament in de openbare ruimte. In principe worden elk jaar drie à vier houten fiets- / voetgangersbruggen op deze manier vervangen. In totaal zijn er nu negentien bruggen opgeleverd.

Bij het ontwerp van de brug is speciaal aandacht geweest voor de circulariteit van de brug, ook wordt en regelmatig gekeken hoe de nieuwe bruggen steeds duurzamer kunnen worden.

14

Beheerplan 2 juni 2023

Figuur 11 Iconen Delftse Stijl brug

15

Beheerplan 2 juni 2023

3 Areaal 3.1 Kwantitatief areaal 3.1.1

Omvang en typen

Onderstaande areaalgegevens zijn een samenvatting van de data uit het beheersysteem. Het beheersysteem wordt doorlopend geactualiseerd. Voor een effectieve en efficiënte besteding van de middelen is het gebruikelijk te streven naar een bekendheid van circa 95 % van het areaal. Dit geldt zowel voor de kwantiteit als de kwaliteit. HISTORISCHE BINNENSTAD Objecten Kunstwerktype Gemetselde en/of monumentale verkeersbruggen Gemetselde en/of monumentale voetganger-/ fietsbrug Verkeersbrug na 1960 Voetganger-/ fietsbrug na 1960 Beweegbare brug Tunnel

Aantal

Lijnobjecten Lengte Kunstwerktype (m1) Kademuur 13436

47 Keermuur

61

Losstaande 6 muur 19 Damwand 1 2

n.t.b.

12

289

Figuur 12 Verdeling bruggen / tunnels in binnenstad, april 2023

16

Beheerplan 2 juni 2023

OVERIGE WIJKEN Objecten Kunstwerktype Verkeersbrug Voetganger-/ fietsbrug Beweegbare brug Steiger/ vlonder Tunnel/ onderdoorgang Viaduct

Lijnobjecten Aantal Kunstwerktype Lengte (m1) 3715 68 Kademuur 339 244 Keermuur n.t.b. 6 Losstaande muur Damwand 5557 17 2933 9 Geluidsscherm 2

Figuur 13 Verdeling bruggen / steigers / tunnels in overige wijken, april 2023

3.1.2 Areaal uitbreiding/ vermindering De afgelopen planperiode hebben een aantal mutaties in het areaal plaatsgevonden: • Het areaal is uitgebreid met de objecten in onder andere de Spoorzone en Nieuw Delft; • De tunnel bij Station Campus is toegevoegd aan het areaal; • Er zijn een aantal objecten opgeheven, waaronder een brug aan de Delfgauwsevaart en een aantal vlonders. Voor de komende planperiode wordt een uitbreiding van het areaal verwacht, onder andere in de Spoorzone, Nieuw Delft en de Schoemaker Plantage. 3.1.3 Gebiedsontwikkeling Delft staat voor een grote nieuwbouw opgave van 15.000 woningen. De ontwikkeling van Schieovers Noord, waar het Kabeldistrict en De Nieuwe Haven onder vallen voorziet in 6500 van de 15.000 woningen. Voor de Asset Civiel betekent dit een potentiële uitbreiding van het areaal.

17

Beheerplan 2 juni 2023

3.2 Kwalitatief areaal 3.2.1

Kwaliteitsinspecties en boordelingssystematiek Om de kwalitatieve staat van de civiele constructies in kaart te brengen, worden de kunstwerken minimaal één keer in de zeven jaar uitgebreid geïnspecteerd. Hierbij worden alle onderdelen zoals brugdek, leuning, hoofddraagconstructie, fundatie, metselwerk en landhoofden bekeken en beoordeeld. De inspecteur bepaalt, op basis van het schadebeeld, de maatregel die moet worden uitgevoerd. Dit kan variëren tussen het vastzetten van een leuning of het vervangen van een aantal dek planken tot nader onderzoek naar de mate van verval en een hersteladvies. Deze gegevens worden vastgelegd in een inspectierapport. De inspecties worden vervolgens door de gemeente beoordeeld en zo nodig vindt er uitgebreider onderzoek plaats. Op basis van de bevindingen wordt een besluit genomen of en wanneer onderhoud aan het kunstwerk wordt uitgevoerd. Als de maatregelen grootschalig en kostbaar zijn, wordt op basis van de te verwachtte restlevensduur een afweging gemaakt of onderhoud wel de beste oplossing is of dat complete vervanging hier beter op zijn plaats is. Aan de hand van een meerjarige kosten/ baten analyse wordt deze beslissing genomen. In Bijlage 1 (Inspectie 2021-2031 jaarplanning) is te zien welke wijken in welk jaar worden geïnspecteerd.

De inspecties worden uitgevoerd aan de hand van de kwaliteitsstandaard ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte’ van CROW. Dit is een landelijke standaard voor onderhoudsniveaus van de openbare ruimte. Het is een beeldsystematiek die ook door Delft wordt gebruikt om ambities te formuleren en te monitoren. Deze kwaliteitscatalogus bestaat uit schaalbalken die ieder een kwaliteitscriterium beschrijven van objecten in de openbare ruimte. De beoordelingen van de objecten worden aangegeven op een niveau van A+ tot en met D, waarbij A+ staat voor een perfecte staat (als nieuw) en D voor slechte staat. De onderhoudsniveaus beschrijven de beeldkwaliteit van de openbare ruimte.

Figuur 14 Fragment uit de kwaliteitscatalogus openbare ruimte van CROW

18

Beheerplan 2 juni 2023

In de kwaliteitscatalogus is voor civiele kunstwerken beperkt vastgesteld hoe de beeldkwaliteit gemeten moeten worden. Een civieltechnisch kunstwerk kan niet alleen worden gedefinieerd aan de hand van beeldkwaliteit. Het meest relevant voor het onderhouden van de constructie is de technische kwaliteit. Voor de inspectie wordt naast de kwaliteitscatalogus ook gebruik gemaakt van de NEN2767, de norm voor conditiemeting. In de NEN2767 wordt de conditie van kunstwerkonderdelen bepaald. Van elk onderdeel van een kunstwerk worden de schades opgenomen waaruit een conditiescore wordt gegenereerd van 1 tot en met 6. De conditiescore is voornamelijk om een object meerdere jaren achter elkaar te inspecteren en de degradatie inzichtelijk te maken aan de hand van een cijfer. Over het algemeen wordt een conditiescore van 1, 2 en 3 als acceptabel beschouwd en zijn een conditiescore 4, 5 of 6 reden voor (direct noodzakelijk) onderhoud, maar dit dient altijd per situatie beoordeeld te worden. Tabel 1 Conditiescore 1-6 (bron NEN 2767)

Conditiescore

Omschrijving

Toelichting

1

Uitstekend

Incidenteel geringe gebreken.

2

Goed

Incidenteel beginnende veroudering.

3

Redelijk

4

Matig

5

Slecht

De veroudering is onomkeerbaar

6

Zeer slecht

Technisch rijp voor de sloop

Plaatselijk zichtbare veroudering. Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel niet in gevaar. Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel in gevaar.

Om uniform te zijn met de andere disciplines hanteert het inspectiebedrijf dezelfde taal als beschreven in de CROW en de NEN2676. Onderstaande tabel geeft de gebruikte benaming weer. Om beide normeringen met elkaar in lijn te brengen is voor de CROW een extra ambitieniveau opgenomen. NORM

Omschrijvingen per ambitieniveau

Disciplines gebouwen,

NEN2767-t

Uitstekend

Goed

Redelijk

Matig

Slecht

Zeer slecht

NEN2767-c

1

2

3

4

5

6

A Goed

B Redelijk

C Matig

D Slecht

wegen

A

B

C

D

wegen

A Goed

B Redelijk

C Matig

D Slecht

CROW-t CROW-c beeldkwaliteit

A+ Uitstekend A+ A+ Prachtig

kunstwerken gebouwen, kunstwerken

wegen, groen, meubilair

Voor ieder type kunstwerk is beschreven welke onderhoud er nodig is om het kunstwerk te kunnen onderhouden. Hiermee wordt de beeldkwaliteit en de technische

19

Beheerplan 2 juni 2023

kwaliteit geborgd. De intensiteit waarmee het onderhoud wordt uitgevoerd, bepaalt het kwaliteitsniveau van de gemeente Delft. Tijdens de visuele inspectie worden de relevante paspoort- en decompositiegegevens gecontroleerd. De onderdelen worden op schades gecontroleerd en met foto’s vastgelegd. De schades die een acute reactie vereisen, worden direct gemeld bij de gemeente. Hierop wordt onmiddellijk actie ondernomen door de gemeente. De overige schades en/of onvolkomenheden worden vastgelegd in het inspectierapport. Alle benodigde maatregelen om de schades en/of onvolkomenheden te verhelpen, worden weergegeven in de onderhoudsmodule van het beheersysteem. Hier wordt aangegeven of de maatregel betrekking heeft op het aspect veiligheid, aanzien, duurzaamheid of functioneren. Deze informatie wordt gebruikt om keuzes te kunnen maken en te prioriteren. Zoals in paragraaf 2.1.2 genoemd, heeft de gemeente Delft gekozen om het ambitieniveau per gebied te bepalen. De binnenstad en het Agnetapark wordt onderhouden op beeldkwaliteitsniveau B en voor de rest van Delft is gekozen om deze op niveau C te onderhouden. De huidige beoordeling van de inspecties zijn daarop gebaseerd. 3.2.2 Resultaten uit inspecties Resultaten uit inspecties zijn vertaald in een onderhoudsprogramma, zoals wordt beschreven in hoofdstuk 5 en 6.

Algemeen kan geconcludeerd worden dat in vergelijking met de voorgaande reguliere inspectierondes het areaal er kwalitatief op vooruit is gegaan en dat achterstanden zijn ingelopen. Uit resultaten van de reguliere inspecties blijkt dat de veiligheid en functionaliteit is verbeterd. Uit de reguliere (visuele) inspecties komen doorgaans een aantal objecten naar voren, die nader onderzoek behoeven. Dit zijn de zogenaamde object gebonden inspecties. De afgelopen periode is van een aantal objecten geconstateerd dat constructief onderzoek noodzakelijk is, bijvoorbeeld de damwand in de Nieuwe Haven en gedeelten van de Buitenwatersloot. 3.2.3 Tevredenheid inwoners van Delft Inwoners van Delft kunnen melding maken over de buitenruimte. Van de meldingen die civiele constructies betreffen is de tendens dat er gemiddeld minder meldingen zijn ten opzichte van de vorige beheerperiode. Wel is doorgaans een incidentele piek in de meldingen te zien tijdens uitvoering van werkzaamheden en bij gladheid. De resultaten uit het DIP (Delft Internet Panel) tonen eveneens een positieve tendens. De tabel hieronder toont een samenvatting van de resultaten voor Wegen en Civiel van 2019 tot en met 2022. De tevredenheid wordt per wijk gepeild, en in de tabel is het gemiddelde weergegeven voor heel Delft.

Het valt aan te nemen dat de tevredenheid van burgers is toegenomen, naar aanleiding van de uitgevoerde werkzaamheden aan het areaal.

20

Beheerplan 2 juni 2023

Tabel 2 Samenvatting DIP

Delft Internet Panel Delft gemiddeld, in % 2019 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

70 23 6

78 17 5

74 19 7

Kademuren* 60 30 10

69 25 6

Kademuren* 57 32 11

71 22 8

Kademuren* 65 25 10

2022 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

68 25 7 2021 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

Kademuren* 64 28 9

2020 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

64 29 6

79 15 6

* De tevredenheid over kademuren is alleen gepeild in de wijken Binnenstad, Hof van Delft en Voordijkshoorn.

21

Beheerplan 2 juni 2023

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving Het beheer en onderhoud van de infrastructuur is een wettelijke taak. De beheerder van de infrastructuur inclusief de kunstwerken daarin, draagt in civielrechtelijke zin de verantwoordelijkheid voor de staat waarin de voorzieningen zich bevinden. De kwaliteit waaraan civiele constructies moeten voldoen is niet in abstracte waarde wettelijk vastgelegd. Wel is bijvoorbeeld de onderhoudsplicht vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. De belangrijkste wetten en regelingen die van invloed zijn op het beheer van civiele constructies zijn o.a.: • Omgevingswet: Als er geen verdere vertraging optreedt wordt in 2024 de Omgevingswet in gevoerd. In de Omgevingswet zijn alle wetten die van toepassing zijn op de leefomgeving samengevoegd. Het gaat hierbij onder andere om wet- en regelgeving over bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, water en natuur; • Wegenwet: De wegenwet geldt niet alleen voor (vaar)wegen, maar ook voor bruggen. De gemeente is verplicht alle binnen haar grens vallende openbare wegen, zover niet in beheer bij provincie, waterschap en/of het Rijk, te onderhouden; • Wegenverkeerswet: De Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is de basis van alle verkeerswetgeving. De wet regelt de veiligheid en de doorstroming op de weg, en het voorkomen van schade en overlast door het verkeer aan anderen.

Onder het begrip wegen wordt verstaan: alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten • Burgerlijk wetboek: Hierin is de aansprakelijkheid geregeld voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad. Als iemand de beheerder aansprakelijk stelt voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg of de civiele kunstwerken, dan moet de beheerder aantonen dat hij de inspectie en het onderhoud van de civiele kunstwerken met optimale zorg uitvoert. De beheerder moet dus kunnen aantonen dat voldoende is gedaan om risico’s voor de gebruiker te beperken en dat structureel aan monitoring en onderhoud is gedaan. Alleen op die manier is het risico van aansprakelijkheidstelling door gebruikers terug te dringen. (Artikelen 6:162 schuldaansprakelijkheid en 6:174 risicoaansprakelijkheid); • Monumentenwet: Met de monumentenwet wordt de Nederlandse wetgeving voor behoud van monumenten (in de zin van historisch erfgoed) bedoeld. De wet heeft op een drietal terreinen van de monumentenzorg een regeling: de bescherming van onroerende monumenten (rijksmonumenten), de bescherming van stads- en dorpsgezichten, een regeling omtrent archeologische monumentenzorg; • Waterstaatswetgeving: De waterstaatswetgeving bestaat uit de Waterwet en de Keur van het Waterschap.

Aanleg of reconstructie van civiele constructies die een raakvlak hebben met (oppervlakte)water, moeten getoetst worden door het Hoogheemraadschap Delfland. Voorschriften uit de legger kunnen aanleiding geven voor een andere inrichting en levert dus risico voor extra kosten; 22

Beheerplan 2 juni 2023

• Provinciewet en Gemeentewet hebben betrekking op de verplichting van de

gemeente tot verantwoording van de begroting ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen; • Wet Geluidshinder: De wetten en regels voor het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie zijn sinds het einde van de jaren zeventig vastgelegd in de Wet geluidshinder. Hierin staat onder meer wanneer we de geluidsbelasting moeten toetsen. Voor het wegverkeer is dit bij de aanleg van een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen en wanneer wijzigingen aan de weg plaats vinden. Daarnaast is vastgelegd hoeveel decibel geluid in deze situaties is toegestaan. Wanneer we een overschrijding van de norm constateren bij de toetsing, moeten we maatregelen treffen om de geluidsbelasting terug te brengen. De metingen worden uitgevoerd aan de hand van het Reken- en Meetvoorschrift geluidshinder 2006 (bijlage III van de Wet geluidhinder); • Wet Natuurbescherming: De Wet natuurbescherming is de Nederlandse wet die de bescherming van natuurgebieden, soorten en bos regelt. De Wet natuurbescherming heeft drie subdoelen. Naast de bescherming van de biodiversiteit in Nederland gaat het om decentralisatie van natuurbescherming en om de vereenvoudiging van regels. De provincies worden met de nieuwe wet voor een groot deel verantwoordelijk voor natuurbeleid. Verder worden vergunningen en ontheffingen in een document geregeld.

In de wet worden gebiedsbescherming, soortbescherming en bosbescherming in afzonderlijke delen behandeld; • Wet Natuurbeheer: In de Wet Milieubeheer is aangegeven welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt. Deze stoffen, die in dit kader kunnen vrijkomen bij de aanleg van en het onderhoud aan civiele kunstwerken, mogen we niet zonder beschermende maatregelen in het milieu brengen. Hier zal dus (pro-)actief naar gehandeld moeten worden.

4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 In het Coalitieakkoord 2022-2026 staan zes thema’s beschreven waar de komende beleidsperiode het accent op wordt gelegd. De thema’s ‘Ruimte voor wonen’, ‘Een gezonde en veilige stad’ en ‘Een duurzame stad’ hebben rechtstreeks invloed op het beheer van de openbare ruimte. Uit het coalitieakkoord blijkt duidelijk het belang van de openbare ruimte en thema’s als participatie, wijkgericht (zie paragraaf 2.1.4) en de energietransitie. De woningopgave voor Delft is groot met 15.000 nieuwe woningen die gebouwd moeten worden. Grote ontwikkelingsprojecten, zoals het Schieoevers Noord / Kabeldistrict en de Schoemaker Plantage, leiden tot een uitbreiding van het areaal voor civiele constructies met bijvoorbeeld fietsbruggen en kadeconstructies. Het thema ‘Een gezonde en veilige stad’ geeft ruimte aan groen, sport en recreatie, prioriteit aan verkeersveiligheid rondom scholen, aan voetgangers en fietsers door het herinrichten van straten met 30 km inrichting. Deze doelen zullen met name

23

Beheerplan 2 juni 2023

invloed hebben met groen en wegen, maar zullen ook raakvlakken hebben met de werkzaamheden van de Asset Civiel. De gestelde duurzaamheidsdoelen, zoals o.a. klimaatadaptief inrichten, circulariteit, wijkgerichte energie aanpak en het mobiliteitsplan, zullen voor alle assets impact hebben. De Asset Civiel krijgt te maken met integrale projecten gericht op verduurzaming en zal specifiek te maken krijgen met gebruik van circulaire materialen, verminderen van uitstoot tijdens bouwwerkzaamheden. 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte De beheervisie is het verbindende document tussen de Visie Openbare Ruimte Delft (VORD), de Omgevingsvisie 2040, de omgevingsplannen en diverse organisatiedoelen. Ook is het de verbinding tussen de strategische, tactische en operationele doelen en activiteiten. De beheervisie geeft het kader weer voor het beheer en onderhoud en het kwaliteitsniveau voor de kapitaalgoederen openbare ruimte. De beheerplannen geven invulling aan het tactisch kader, terwijl de beheervisie invulling geeft aan het strategisch kader. Met de beheervisie en de verschillende beheerplannen geeft Delft invulling aan de verplichting die voortvloeit uit de Gemeentewet en de financiële verordening van de gemeente Delft.

4.2.3 Overig (lokaal) beleid Tot slot dient de Asset Civiel onder andere rekening te houden met: • Het Mobiliteitsplan Delft beschrijft de doelstellingen en thema’s van het mobiliteitsbeleid: onder andere het uitbreiden van het autoluw gebied in de binnenstad, verlagen van de maximum snelheid, versterken van het fietsnetwerk, verkeersveiligheid, wegnemen van de barrièrewerking Kruithuisweg en Prinses Beatrixlaan, innovatie, duurzaamheid, logistiek in de binnenstad, en inclusiviteit en toegankelijkheid Het Mobiliteitsplan heeft in de eerste plaats invloed op Wegen, maar zal bij de uitwerking van de thema’s in de praktijk zeker raakvlakken hebben met civiele constructies. • Het Beschermingsplan Muurplanten: Muurplanten worden beschermd door de Natuurbeschermingswet, de Flora- en faunawet en de Habitatrichtlijnen. Muurplanten, zoals bepaalde varens, komen voor op gemetselde kadeconstructies. In het Groenbeleidsplan zijn maatregelen voor het behoud van muurplanten vastgelegd die bij het onderhoud aan metselwerk in acht dienen te worden genomen. • Duurzaamheid en circulariteit: Bij civiele constructies wordt aan deze thema’s invulling gegeven door bij aanbestedingen randvoorwaarden te stellen (zie ook 2.1.5 integratie duurzaamheid & figuur 3). Een van de optoies die wordt toegepast is die van een Economisch Meest Voordelige Inschrijving.

Hier krijgen aannemers een fictieve korting op hun inschrijving waardoor het toepassen van het duurzaamheidsbeleid een hogere kans geeft om de aanbesteding te winnen. • Richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen: In 2018 is de Gemeente Delft toegetreden tot het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). In het Actieplan MVI heeft de Gemeente Delft ervoor gekozen om de focus te leggen op ‘klimaatbewust inkopen’, ‘circulair inkopen’ en ‘innovatiegericht inkopen’. Verder blijft sociaal inkopen (SROI), het betrekken van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, een relevant thema. 24

Beheerplan 2 juni 2023

• Erfgoed en Welstand; In Delft zijn vier gebieden aangewezen als Rijks beschermd

stadsgezicht: Binnenstad, Plantages, Agnetapark en TU-Noord. De oudste delen van het Agnetapark en begraafplaats Jaffa zijn tevens Rijksmonument. • De Algemene Plaatselijke Verordening: In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staan de gemeentelijke regels op het gebied van openbare orde en veiligheid. Elke gemeente heeft een eigen APV. De APV geldt voor iedereen binnen de gemeente. Uit de regels van de APV blijkt vaak dat ergens een vergunning voor nodig is. In de APV kunnen ook regelingen staan die van invloed zijn op het beheer en onderhoud van de fysieke omgeving en daarmee de civiele kunstwerken.

25

Beheerplan 2 juni 2023

5 Programmeren 2024-2027 5.1 Exploitatie In deze paragraaf staan alle werkzaamheden beschreven om de gemeentelijke civiele constructies op het gewenste kwaliteitsniveau te onderhouden. Deze werkzaamheden worden gefinancierd worden vanuit de exploitatie. De werkzaamheden lopen uiteen van het operationeel houden van de beheersystemen tot de werkzaamheden die in het kader van het klein en groot onderhoud worden uitgevoerd. Onderhoud vanuit exploitatie wordt onderscheiden in regulier en groot onderhoud. De asset is verantwoordelijk voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden, beheert de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld en bepaalt de randvoorwaarden met betrekking tot het onderhoud. Onderhoudskosten worden gemaakt om het object gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau te houden of weer te krijgen (naar behoren te laten functioneren en een bepaalde representativiteit laten behouden). De asset heeft de taak om zowel intern als extern opdrachten te verstrekken voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderhoudsmaatregelen. Uitbesteding van werkzaamheden vindt plaats met inachtneming van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid.

5.1.1 Regulier onderhoud Het regulier onderhoud wordt bekostigd vanuit exploitatie en bestaat in het algemeen uit de volgende reguliere activiteiten: • Jaarlijks reinigen; • Kleinschalig onderhoud; • Periodiek onderhoud; • Storingsonderhoud; • Nadere onderzoeken. Het reinigen heeft als doel om de objecten schoon en vrij van vervuiling te houden met als gevolg dat objecten veilig gebruikt kunnen worden maar ook langer in stand gehouden kunnen worden. Vooral bij houten objecten heeft het frequent reinigen van het object een substantieel effect op de levensduur van het object. Het is wel van belang dat de juiste bouwdelen van het object gereinigd worden en omvat meer dan het inzetten van een veegwagen. Vuilophoping op houten kespen bijvoorbeeld zorgt voor een versnelde degradatie van het object en zal dus tot een kortere levensduur leiden. Onder kleinschalig onderhoud wordt veelal verstaan het vervangen van dek planken, schilderen van hekwerken, het vervangen van slijtlagen, het lokaal optrekken van de bestrating bij een brug ten gevolge van verzakking, het vastzetten van een leuning etc. Storingsonderhoud heeft vooral te maken met het beheer en onderhoud van beweegbare kunstwerken. Onder storingen wordt verstaan het niet kunnen openen of sluiten van bruggen. 26

Beheerplan 2 juni 2023

De aanpak voor regulier onderhoud zal de komende planperiode wijkgericht zijn en waar nodig zullen er incidenteel buiten de ingeplande wijken werkzaamheden worden uitgevoerd. 5.1.2 Groot onderhoud Het benodigd budget voor het groot onderhoud voor een bepaalde periode wordt gebaseerd op basis van instandhoudingsinspecties. De kosten voor groot onderhoud worden veelal geraamd op basis van kostenkengetallen en ervaring. Tot groot onderhoud behoren die werkzaamheden die niet vallen onder het klein onderhoud en niet voldoen aan de criteria van investeringen. Het zijn (grootschalige) werkzaamheden, over het algemeen met een lage frequentie (2 tot 3 keer gedurende de levensduur), die uitgevoerd worden om een object te laten voldoen aan de vastgestelde normen en prestaties. Groot onderhoud bestaat uit werkzaamheden die worden uitgevoerd wanneer de technische conditie van element en/of bouwdeel van het te onderhouden kunstwerk een bepaald minimum heeft bereikt en hersteld moet worden. Dit soort onderhoud heeft een lange terugkerende cyclus en is van tevoren in te plannen. De maatregelen zijn bedoeld om de beschikbaarheid van kunstwerken tot het einde van de levensduur te waarborgen. Voorbeelden zijn: het volledig conserveren (verven ter bescherming) van een stalen hoofddraagconstructie of het vervangen van het houtendek op een brug.

De toestandsinspecties, die periodiek uitgevoerd worden, bevestigen of de theoretische cyclus van vervanging/herstelling nodig is. Met deze maatregelen wordt het kwaliteitsniveau van de objecten zo efficiënt mogelijk op niveau gehouden. Vanuit inspecties wordt aangegeven of (periodieke) onderhoudsmaatregelen conform planning worden uitgevoerd, of dat deze naar voren of achter kunnen worden verschoven. Wijkgericht Ook groot onderhoud gaat de komende planperiode volgens een wijkgerichte aanpak worden uitgevoerd. De binnenstad zal systematisch gracht voor gracht worden aangepakt. De werkwijze die in 2021 is gestart zal op deze manier worden voortgezet. Elke brug en kade wordt uitgebreid gerenoveerd en voor de komende jaren zullen deze objecten vrij zijn van groot onderhoud. Daarnaast zullen de diverse tunnels/onderdoorgangen worden opgeknapt. Er wordt een tunnel/ onderdoorgang per jaar aangepakt. Dit wordt gedaan om zo de financiële lasten beter te kunnen spreiden. 5.1.3 Administratieve posten Dit betreft een aantal vaste kosten zoals belastingen en heffingen, vaste bijdragen en de kapitaalslasten van eerdere investeringen.

5.1.4 Beleid / Beheer Civiel Onder beleid / beheer vallen deze posten: Advisering: Omvat het opstellen van het beheerplan, het maken van uitvoerings- en meerjarenplanning, het geven van advies ten behoeve van bestuur, beleidsstukken opstellen, kwartaalrapportages schrijven, beleidsontwikkeling en projecten, het 27

Beheerplan 2 juni 2023

bijhouden van kennis en ontwikkelingen, beantwoording van vragen van het college, gemeenteraad en inwoners (VJV), etc. Rationeel beheer: Omvat het beheer van de vaste gegevens van de civiele constructies, het verwerken van inspectiegegevens en revisie, het maken van tekeningen waarop de gewenste areaalgegevens worden gepresenteerd. Door de integrale opbouw van het beheersysteem kan het onderhoud aan civiele constructies, wegen, rioleringen, groen, etc. beter op elkaar worden afgestemd. Inspecties en onderzoek: Dit is bedoeld voor het inspecteren van de civiele constructies gebaseerd op de huidige inspectiefrequentie. Ieder jaar wordt één-vijfde van het totale areaal civiele constructies geïnspecteerd. Uit deze inspecties kan blijken of er nader onderzoek noodzakelijk is naar bijvoorbeeld de kwaliteit en/of veiligheid van bv de betonconstructie. Dagelijks beheer Provincie Zuid-Holland Drie beweegbare bruggen over de Schie, de Hambrug, de Plantagebrug en de Abtswoudsebrug, zijn in eigendom van de gemeente Delft maar in beheer bij de provincie Zuid-Holland. De provincie verzorgt het dagelijks onderhoud zoals storingswerkzaamheden, preventief onderhoud en de dagelijkse bediening op afstand van deze bruggen. De gemeente Delft betaalt hiervoor kosten aan de provincie. Deze kosten bedragen op jaarbasis gemiddeld € 360.000, --.

5.1.5 KVS Civiele Constructies Dit is de ‘Kosten Verdeel Sleutel’ voor werkzaamheden die door Realisatie worden verricht in opdracht van de Asset Civiel.

5.2 Vervangingsonderhoud Civiele constructies worden aangelegd voor een bepaalde tijdsperiode, ook wel de ontwerplevensduur genoemd. De ontwerplevensduur is de tijdsperiode gedurende welke de constructie voldoet aan de gestelde prestatie-eisen voor de constructie, ervan uitgaande dat deze deugdelijk is onderhouden. Aan het einde van de ontwerpof technische levensduur is het kunstwerk versleten en/of kapot en moet vervangen worden. Deze levensduur wordt vooral bepaald door de levensduur van het materiaal. Hieronder is de gemiddelde levensduur per materiaal weergegeven. Materiaal Levensduur Hout 25-35 Staal 60-80 Beton 80 Composiet 50-100 Een definitieve levensduur is moeilijk te bepalen, deze wordt mede bepaald door het onderhoud dat al dan niet wordt uitgevoerd. Tijdens een inspectie kan worden bepaald hoe groot de restlevensduur van een civiele constructie is en of er maatregelen toegepast kunnen worden die de levensduur van een object kunnen verlengen. Hierbij moet de afweging gemaakt worden tussen de kosten van de maatregel of dat het voordeliger is het kunstwerk te vervangen door een nieuw object 28

Beheerplan 2 juni 2023

van duurzamer materiaal, aangepast aan de huidige tijd en met lagere onderhoudskosten. De investeringen voor civiele constructies bestaan uit de posten: • Vervanging kleine objecten; Dit zijn bijvoorbeeld de fiets- / voetgangersbruggen die worden vervangen door bruggen Delftse Stijl en het vervangen van bijvoorbeeld steigers en vlonders. • Het onderhoud in de historische binnenstad wordt ook uit het investeringsbudget gedekt. Hieronder vallen gemetselde bruggen en kades in de binnenstad, die groot onderhoud behoeven. Dit is onder andere inboet van metselwerk, vervangen van rollagen, onderhoud leuningwerk inclusief natuursteen en algemeen voegwerk. Tabel 3 Onderbouwing historisch onderhoud binnenstad Historisch onderhoud binnenstad Bedragen in € Project

Beschikbaar budget

Verwersdijk, noordelijk deel

82.800

Drapeniersbrug

68.237

Renovatie kademuren

2.639.358

Brabantse Turfmarkt, oost en westzijde

810.000

Ursulabrug

96.000

Oude Manhuisbrug

90.397

Leeuwenbrug

76.203

Hoogbrug

374.540

Achterom

599.871

Touwbrug

124.601

Bagijnhofbrug

95.013

Zuidergracht

138.026

St. Jansbrug

83.464

Gasthuislaan

629.689

Binnenwatersloot

208.039

Totaal voor periode van 4 jaar

6.116.237

Gemiddeld per jaar

1.529.059

• Het groot onderhoud door de Provincie van drie de bruggen over de Schie, die in

eigendom van de Gemeente en in beheer van Provincie zijn. Het betreft hier vooral vervanging van elektrotechnisch en mechanisch onderhoud • De investeringsprojecten staan hieronder toegelicht. Vanwege de omvang en financiële impact van de projecten vallen deze onder investeringen. 5.2.1

Investeringsprojecten planperiode 2024-2027 • Damwand Rotterdamseweg: Het betreft herstel en gedeeltelijke vervanging van een houten en betonnen damwand. De damwand bevindt zich langs een intensief gebruikt fietspad, hetgeen moet worden afgestemd met verkeer. Er wordt momenteel onderzocht of de werkzaamheden raakvlakken hebben met het aanwezige dijklichaam, hiervoor is zorgvuldige afstemming benodigd met het Hoogheemraadschap Delftland. • Damwand Zuidergracht: Het betreft het vervangen van een damwand. Op de locatie zijn woonboten aanwezig, waarvoor een transfer en tijdelijke ligplaats geregeld moet worden. 29

Beheerplan 2 juni 2023

• Damwand Kalverbos: Het betreft het vervangen van een damwand. Op de locatie

zijn woonboten aanwezig, waarvoor een transfer en tijdelijke ligplaats geregeld moet worden. • De Nieuwe Haven: het betreft herstel en gedeeltelijke vervanging van bestaande damwand en gezien de herontwikkeling van het gebied is afstemming noodzakelijk over de status en toekomstige bestemming. • Buitenwatersloot: het betreft onder andere renovatie van gemetselde kademuren, en houten damwanden. Hoofdzakelijk zijn het constructies waar geen documentatie van aanwezig is vanwege de leeftijd. • Geerweg en Molslaan: bij de vervanging van de kademuren, dient afstemming te zijn met de nutspartijen die op dezelfde locatie werkzaamheden verrichten. • Tweemolentjesbrug: zoals in 2.1.5 genoemd wordt voor dit project op innovatieve wijze een nieuwe brugconstructie vervaardigd. • De bruggen Delftse Stijl: vaste jaarlijkse reservering voor vervanging van kleine voetganger- en fietsbruggen. • De Plantage Brug, Abtswoudsebrug en Hambrug zijn in eigendom Gemeente en in beheer bij de Provincie. Voor deze bruggen worden onder andere de elektrotechnische installatie vervangen, zodat ze weer toekomstbestendig zijn. Tabel 4 Investeringsprojecten Speciale projecten planperiode 2024-2027 2024

2025

2026

Damwand Rotterdamseweg

350

350

Damwand Zuidergracht

350

350

Kalverbos

125

De Nieuwe Haven

500

450

Buitenwatersloot

50

350

Geerweg

500

450

Molslaan

50

Tweemolentjes Brug

2027

350

250

350

350

250

2.300

700

500

500 Totaal speciale projecten

2.425

5.3 Risico’s De Asset Civiel volgt ontwikkelingen die een risico kunnen zijn voor het beheer van het areaal. De komende beheer periode zal actief gestuurd worden om de risico’s beter in beeld te krijgen, om de financiële consequenties te kunnen vaststellen en beheersmaatregelen hiervoor te kunnen treffen.

5.4 Contractvorming ingenieursdiensten Om snel te kunnen schakelen bij een (technisch) advies vraagstuk en in het kader van de ontwikkeling van Delft naar een regiegemeente, wordt momenteel gewerkt aan het opstellen van een raamcontract voor ingenieursdiensten Deze diensten kunnen bijvoorbeeld ingezet worden voor het technisch onderzoeken van een object en voor werkvoorbereiding. Daarnaast wordt een contract opgesteld voor beleidsadvies diensten voor de hele afdeling BOR, waar voor civiele constructies ook gebruik van gemaakt kan worden. 30

Beheerplan 2 juni 2023

5.5 Integratie Duurzaamheid De komende periode wordt gewerkt aan een aantal projecten, waarbij er extra focus ligt op duurzaamheid: • Er zal worden gekeken of het Pilotproject ‘Wall Garden’ (zie paragraaf 2.1.5) ook op andere locaties een toepassing kan krijgen. • De Rozemarijn Brug, een fiets-/voetgangersbrug in de binnenstad, wordt binnenkort vervangen en gerealiseerd met circulaire materialen. • De Tweemolentjesbrug wordt op innovatieve wijze ontworpen, waardoor geld, materiaal en arbeid wordt bespaard.

31

Beheerplan 2 juni 2023

6 Benodigde Middelen 6.1 Begroting In hoofdstuk 5 is inhoudelijk beschreven welke werkzaamheden in de komende planperiode worden verricht, zowel voor exploitatie als voor vervangingsonderhoud. Financieel vertaalt zich dit in de exploitatie- en de investeringsbegroting. 6.1.1 Exploitatiebegroting Hieronder is de meerjarenbegroting voor civiele constructies weergegeven. Tabel 5 Exploitatiebegroting Meerjarenbegroting civiele constructies Bedragen in € Kostenplaats

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

2027

148.656

198.654

198.654

198.654

198.654

1570358

Regulier onderhoud civiel

1570359

Groot onderhoud bruggen

932.843

932.843

932.843

932.843

932.843

1570362

Administratieve posten civiel

1.280.168

1.571.928

1.921.625

2.204.668

2.254.972

1570363

Beleid/beheer civiel

542.270

542.270

542.270

542.270

542.270

1570570

KVS Civiele Constructies

54.485

54.485

54.485

54.485

54.485

2.958.422

3.300.180

3.649.877

3.932.920

3.983.224

6.1.2 Investeringsbegroting Onderstaande tabel bevat de investeringsbegroting. De begroting resulteert in een tekort van vier miljoen voor een periode van vier jaar. Samen met de uitbreiding van de personele capaciteit, resulteert dit in een investeringsbehoefte van 1.2 miljoen per jaar gedurende de periode 2024-2027. De investeringsbegroting is in de Kadernota ingebracht ter besluitvorming (maart 2023). Tabel 6 Investeringsbegroting Geplande investeringen civiele constructies Bedragen x € 1.000 Planperiode Beheerplan 2024 Vervanging kleine objecten

2025

2026

2027

500

500

500

Groot Onderhoud bruggen Schie PZH

1.760

1.400

1.500

Historisch onderhoud binnenstad

1.500

1.500

1.500

1.500

Speciale projecten planperiode 2024-2027

2.425

2.300

700

500

Totaal

6.185

5.700

4.200

2.500

Beschikbaar budget

3.900

3.900

2.000

2.000

-2.285

-1.800

-2.200

-500

1.000

1.000

1.000

1.000

200

200

200

200

1.200

1.200

1.200

1.200

Totaal resterend / tekort Gemiddeld tekort per jaar Extra benodigd voor personele bezetting Totaal investeringsbehoefte

resterend 2023 2.785

500

-4.000

32

Beheerplan 2 juni 2023

6.1.3 Doorkijk voor 20 jaar In 2022 is de Nota Kapitaalgoederen opgesteld met als doel inzicht te geven in de op (middel)lange te verwachten uitgaven aan groot onderhoud en vervanging van de bestaande openbare ruimte. Op basis de areaalgegevens peiljaar 2021 is een rekenmodel opgesteld. In het rekenmodel zijn de kosten voor groot onderhoud en vervanging berekend. De kosten voor regulier onderhoud zijn buiten beschouwing gelaten. Tabel 7 Doorkijk 20 jaar uit Nota Kapitaalgoederen Bedragen in € Gemiddelde kosten vervangen per jaar in periode Gemiddelde kosten groot onderhoud per jaar in periode

2025-2029

2030-2034

2035-2039

2040-2044

2.052.875

1.840.767

2.569.354

2.210.500

559.179

559.179

559.179

559.179

Volgens de berekening zijn de kosten de komende jaren stabiel, echter dient de periode na 20 jaar ook in beschouwing genomen te worden, aangezien in 2055-2059 een vervangingspiek verwacht, die bijna drie keer zo hoog is. Deze piek wordt veroorzaakt doordat een aantal grote objecten in het areaal tegelijkertijd het einde van de levensduur bereikt in deze periode. Een dergelijke piek is niet beheersbaar en zal moeten worden afgevlakt door hier eerder op te acteren, door wijkgericht en levensduur verlengend onderhoud te verrichten. De renovatie van de kades en bruggen in de binnenstad die momenteel en in de komende jaren wordt uitgevoerd is een langetermijninvestering.

6.2 Capaciteit De huidige krapte op de arbeidsmarkt heeft zijn weerslag op uitvoerende partijen. Vakmensen zijn moeilijk te verkrijgen, waardoor aannemers lastig toezeggingen kunnen doen en projecten vertraging oplopen. Dit geldt ook voor ingenieursbureaus en andere samenwerkingspartners, zoals de provincie. Bovendien bemoeilijkt de stijgende inflatie het afsluiten van contracten en zal de kostenstijging gespreid moeten worden tussen opdrachtgever en aannemer, om te voorkomen dat projecten worden geannuleerd. Met het afsluiten van raamcontracten kan grotendeels de capaciteit worden gewaarborgd, maar het kunnen laten uitvoeren van de gewenste hoeveelheid werk blijft een aandachtspunt. Binnen het extra budget voor de Asset Civiel wordt gerekend dat een deel hiervan wordt gebruikt voor uitbreiding van de interne capaciteit.

33

Beheerplan 2 juni 2023

7 Bijlage Inspectie jaarplanning 2021-2031

34

Beheerplan 2 juni 2023

Colofon Dit is een uitgave van Afdeling Stadsbeheer & Realisatie, Asset Civiel Gemeente Delft J. van der Aa M. Simons S. Kamp

juni 2023 35