Beheerplan Wegen

Beheerplan Wegen

2024 - 2027

Beheerplan Wegen

Inhoudsopgave 1 Inleiding.................................................................................................3 1.1 Algemeen......................................................................................................... 3 1.2 Doel van het Beheerplan..................................................................................3 1.3 Beheerplanperiode...........................................................................................4 1.4 Beheercyclus en begrippen..............................................................................4 1.5 Afbakening.......................................................................................................4 1.6 Leeswijzer........................................................................................................ 5

2 Terugblik 2019-2023.............................................................................6 2.1 Data op orde....................................................................................................6 2.2 Integrale aanpak...............................................................................................6 2.3 Onderhoudsniveau...........................................................................................7 2.4 Contractvorming...............................................................................................7 2.5 Klimaat............................................................................................................. 7

3 Areaal....................................................................................................9 3.1 Kwantitatief.......................................................................................................9 3.2 Mutaties..........................................................................................................10 3.3 Kwaliteit..........................................................................................................10 3.3.1 Inspecties....................................................................................................10 3.3.2 Kwaliteitsoordeel.........................................................................................10 3.4 Ontwikkelingen...............................................................................................11 3.4.1 Maatschappelijke ontwikkelingen................................................................11 3.4.2 Klimaatontwikkelingen.................................................................................11 3.4.3 Energietransitie...........................................................................................12 3.4.4 Circulariteit..................................................................................................12 3.4.5 Buurt- en wijkgerichte aanpak.....................................................................12

4 Beleidskader........................................................................................13 4.1 Landelijke wet- en regelgeving.......................................................................13 4.2 Gemeentelijk beleid........................................................................................13 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026..........................................................................13 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte.....................................................................14 4.2.3 Overig (lokaal) beleid...................................................................................15

5 Programmeren 2024-2027..................................................................16 5.1 Speerpunten beheerplan periode 2024-2027.................................................16 5.2 Exploitatie.......................................................................................................16 5.2.1 Regulier onderhoud.....................................................................................16 5.2.2 Groot onderhoud.........................................................................................17 5.2.3 Administratieve posten................................................................................17 5.2.4 Wegenadvies...............................................................................................17 5.2.5 KVS Wegen, straten pleinen.......................................................................17 5.2.6 Dijk- en polderlasten....................................................................................17 5.2.7 Verrekening GRP........................................................................................17 1

Beheerplan Wegen

5.2.8 Werkbudget kabels en leidingen..................................................................18 5.3 Investeringsprojecten.....................................................................................18 5.4 Bijzondere aandachtspunten..........................................................................19

6 Middelen..............................................................................................20 6.1 Exploitatiebegroting........................................................................................20 6.2 Investeringsbegroting.....................................................................................20 6.3 Doorkijk voor 20 jaar......................................................................................20 6.4 Risico’s........................................................................................................... 21

Colofon...................................................................................................22

2

Beheerplan Wegen

1 Inleiding 1.1 Algemeen Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de (openbaar toegankelijke) wegen en verharding binnen de gemeente. Deze verantwoordelijkheid omvat:  Het zorgen dat de wegen in goede staat verkeren en niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht;  De verantwoordelijkheid in juridische zin: in het Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijkheid van beheerders van openbare voorzieningen bij ontstane (letsel)schade geregeld. De gemeente dient zorg te dragen voor veiligheid en bij geschillen aan te kunnen tonen dat inspectie en onderhoud met optimale zorg zijn uitgevoerd;  Het verantwoorden van het uit te voeren beheer en onderhoud, en de middelen die daarvoor benodigd zijn, in een periodiek Beheerplan.

De kern van de opdracht De kern van de opdracht is het duurzaam in stand houden van de wegen. De functie van de wegen is het veilig en vlot transport van personen en goederen. Daarnaast vervullen de wegen ook een recreatieve en sociale functie. Voor alle gebruikers geldt dat ze erop moeten kunnen vertrouwen dat ze zich veilig en voldoende comfortabel kunnen verplaatsen. Het ontwerp en materiaalgebruik spelen daarbij een belangrijke rol.

1.2 Doel van het Beheerplan In dit beheerplan is vastgelegd hoe de wegen in goede staat worden gehouden en welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Het gaat hier om zowel onderhoud als vervanging. Het beheerplan speelt een belangrijke rol in de beleidsverantwoording van het college van Burgemeester en Wethouders aan de gemeenteraad. Om de raad in haar kaderstellende en controlerende taak te ondersteunen zijn gemeenten verplicht inzicht te geven in de beleidsmatige, financiële en politieke aspecten van het onderhoud van kapitaalgoederen. Deze verantwoording verloopt via de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de programmabegroting, op basis van vastgestelde beheerplannen. In dit beheerplan wordt een terugblik gegeven op wat er de afgelopen beheerplanperiode heeft plaats gevonden aan beheer en onderhoud en op welke manier vormgegeven is aan de doelstellingen. Het overgrote deel van dit beheerplan is gericht op wat er de komende beheerplanperiode staat te gebeuren op basis van de bestaande kwaliteit, de vertaling van beleid, de planning van werkzaamheden en de daaraan gekoppelde financiële middelen.

3

Beheerplan Wegen

1.3 Beheerplanperiode De periode waarop op het Beheerplan Wegen betrekking heeft is vier jaar, namelijk van 2024 tot 2027. In het beheerplan wordt dit de beheerplanperiode genoemd. Dit plan wordt tenminste eens in de vier jaar herzien. In het beheerplan wordt tevens een meerjaren perspectief gegeven op de investeringsbehoefte (20 jaar vooruit). Indien tussentijdse ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, wordt het beheerplan eerder geactualiseerd.

1.4 Beheercyclus en begrippen De actuele inrichting van de openbare ruimte is een momentopname van het cyclische proces van stedelijke beheer. Nadat is besloten om een object (bijvoorbeeld een rijweg, parkeerplaats, wandelpad of fietspad) te realiseren wordt dit ontworpen, technisch uitgewerkt en gerealiseerd. Hierna wordt het object tot aan het eind van zijn levensduur onderhouden. Meestal betreft dit de technische levensduur, maar het komt regelmatig voor dat maatschappelijke ontwikkelingen aanleiding geven om een object eerder te vervangen. Aan het eind van de levensduur wordt op basis van de actuele wensen (beleid) door de gemeente besloten wat er met het object moet gebeuren. Moet het worden verwijderd, gerenoveerd (min of meer in de uitgangssituatie terugbrengen) of moet er iets geheel anders worden gemaakt? De kleine onderhoudswerkzaamheden, om een object op het gewenste kwaliteitsniveau in stand te houden, worden in dit beheerplan regulier onderhoud genoemd. De renovatie en vervanging aan het eind van de technische of maatschappelijke levensduur worden groot onderhoud genoemd. Vervangen van straatwerk gebeurt over het algemeen nadat deze aan het eind van de technische levensduur is gekomen. Er kunnen ook andere dan technische redenen zijn om tot vervanging over te gaan, bijvoorbeeld omdat de veiligheidseisen die aan elementenverharding worden gesteld veranderd zijn.

1.5 Afbakening Het Beheerplan Wegen biedt inzicht in het beheer en onderhoud van de openbare wegen die in beheer en onderhoud van de gemeente Delft zijn. Dit betreft in hoofdlijnen de volgende verhardingen:  Erftoegangswegen;  Fietspaden en –stroken;  Ontsluitingswegen;  Parkeerplaatsen;  Trottoirs, pleinen en andere verharde wandelgebieden;  Verhardingen van speeltuinen en sportvelden in de openbare ruimte.

De volgende objecten en werkzaamheden vallen buiten het kader van dit beheerplan:  Het bestrijden van gladheid;  Halfverharde wandelpaden in parken en groenstroken;  Onkruid: het verwijderen van onkruid op verhardingen;

4

Beheerplan Wegen  Verhardingen van schoolpleinen, kinderboerderijen, buitensport-accommodaties en

begraafplaatsen;  Wegmeubilair, zoals openbare verlichting, verkeersborden en bewegwijzering;  Het opruimen van zwerfafval.

1.6 Leeswijzer Het Beheerplan bestaat in essentie uit een korte terugblik op de vorige periode (20192023) en een programma voor de nieuwe periode 2024-2027.  In hoofdstuk 2 wordt een terugblik gegeven op de periode 2019 - 2023;  Hoofdstuk 3 beschrijft de hoeveelheid (kwantitatief) en staat (kwalitatief) van het areaal, aan de hand van resultaten uit onder andere inspecties;  Hoofdstuk 4 beschrijft de beleidskaders die ten grondslag liggen aan de beheercyclus;  Het programma en speerpunten voor de periode 2024-2027 staan in hoofdstuk 5;  Hoofdstuk 6 beschrijft de middelen die nodig zijn om het beheerplan tot uitvoering te brengen.

5

Beheerplan Wegen

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Data op orde Een belangrijke taakstelling in de vorige beheerplanperiode was het op orde krijgen van de areaal- en inspectiegegevens in het beheersysteem. Als er inzicht is in wat er beheerd moet worden, dan kan er beter gepland en ingeschat worden welk budget hiervoor nodig is. Dit wordt ‘data op orde’ genoemd. Data op orde zegt niets over de kwaliteit van de wegen. De data geven inzicht in welke grootte, functie, materialisatie en welk aanlegjaar een weg heeft. Op basis van deze onderverdeling zijn de wegen in het beheersysteem opgebouwd uit wegvakonderdelen. Binnen een wegvak behoort de functie, aanlegjaar en materialisatie gelijk te zijn. Kijkend naar functie in relatie tot de onderverdeling van wegvakken klopt dit redelijk goed. De materialisatie binnen een wegvak is ook redelijk constant. Maar rond de 50% van de wegvakken hebben geen of een inaccuraat aanlegjaar. Dus ten aanzien van aanlegjaar en materialisatie valt er zeker winst te halen. Het actueel en werkbaar houden van de data en het beheersysteem is een continu proces. Bij de inspectie van de wegen wordt er daarom niet alleen gekeken naar de kwaliteit, maar ook of de gegevens nog kloppen. Indien nodig wordt het beheersysteem aangevuld.

Na een korte periode zonder weginspecties conform de CROW methodiek is in 2021 een contract afgesloten, zodat dit de komende 6 jaar consequent en op tijd uitgevoerd wordt. De gehele stad zal eens in de 2 jaar geïnspecteerd worden. Hierdoor is het mogelijk om opeenvolgende weginspecties te vergelijken.

2.2 Integrale aanpak Om de overlast voor de burger te minimaliseren worden steeds meer projecten integraal opgepakt. Vooral met de asset Riolering is voor Wegen een grote synergetische winst te behalen. Om bij het riool te komen moet men namelijk de weg opbreken. Dit heeft geresulteerd in een geïntegreerde aanpak van de wijken Hof van Delft en Westerkwartier. Hierbij is met het vervangen van de riolering ook direct de inrichting en materialisatie van de wegen meegenomen. Bij bovenstaande wijken is er vooral meegegaan met projecten vanuit de Asset riolering. De vervolgstap is om samen met de andere assets zoals Riolering, Groen, water en recreatie tot een integrale planning te komen. Hierbij zal soms de planning van de asset Riolering leidend zijn en soms die van Wegen. Daarnaast wordt ook samenwerking gezocht met de asset Groen, water en recreatie en de asset Openbare Verlichting. Ook noemenswaardig is het project Prof. Evertslaan. Bij dit project waren de volgende disciplines betrokken: groen, riolering, wegen en gebiedsbeheer. Naast de integrale aanpak met de andere assets binnen de gemeente Delft wordt er ook steeds meer gezocht naar samenwerking met nutspartijen. Dit heeft geresulteerd in een convenant tussen de nutspartijen en de gemeente voor de binnenstad.

6

Beheerplan Wegen

2.3 Onderhoudsniveau Door de gemeenteraad is het onderhoudsniveau van Delft vastgesteld op CROW niveau B voor de binnenstad plus het Agnetapark en CROW niveau C voor de overige wijken. De niveaus geven een gemiddelde weer van de hele wijk. Niveau C vereist zorgvuldige en actieve beheersmaatregelen, om te voorkomen dat objecten binnen het areaal afglijden naar niveau D (slecht). Tabel 1: Korte omschrijving onderhoudsniveau Onderhouds-niveau

A+ A B C D

Omschrijving Zeer hoog Hoog Basis Laag Zeer laag

Indicatie kwaliteit Nagenoeg ongeschonden Mooi en comfortabel Functioneel Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder Kapitaalvernietiging, functieverlies of sociale onveiligheid

2.4 Contractvorming De afgelopen beheerplanperiode zijn raamcontracten afgesloten met uitvoerende partijen voor onderhoud aan de wegen. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt tussen asfalt- en elementenverharding. Onder elementenverharding valt verharding bestaande uit klinkers/ tegels. Omdat de meeste wegen in Delft een elementenverharding hebben, en er steeds meer een krapte is op de arbeidsmarkt bij de uitvoerende partijen, is er gekozen om dit raamcontract bij twee partijen te beleggen. Bij asfalt is gekozen voor één uitvoerende partij.

2.5 Klimaat De afgelopen beheerplanperiode laat een duidelijke tweedeling zien. In het begin van de beheerplanperiode was er weinig aandacht voor klimaat adaptieve maatregelen. Grasbetontegels (half open verharding) werd vooral toegepast om bermen te beschermen tegen verkeer en niet zozeer als klimaat adaptieve maatregel. Vanaf 2021 wordt meer aandacht besteed aan het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte. Dit komt tot uiting in enerzijds onttegelen (zie figuur Chirurgijnlaan) en meer ruimte te geven aan de bomen (boomspiegelvergroting) en anderzijds om half open verharding toe te passen bij parkeerplaatsen (zie figuur Reinier de Graafweg).

7

Beheerplan Wegen

Figuur 1: Chirurgijnlaan

Figuur 2: Reinier de Graafweg

8

Beheerplan Wegen

3 Areaal 3.1 Kwantitatief In de gemeente Delft ligt in totaal ongeveer 455 ha aan openbare verharding. Daarvan heeft de gemeente Delft 335,3 ha verharding in eigen beheer. De overige verhardingen zijn in beheer bij Rijkswaterstaat, provincie Zuid-Holland, TU Delft, Hoogheemraadschap van Delfland, en diverse particulieren. Areaalgegevens komen uit het beheersysteem. Waarbij moet worden aangetekend dat areaalgegevens nooit 100% actueel, juist en volledig zijn. Voor een effectieve en efficiënte besteding van de middelen is het gebruikelijk te streven naar een bekendheid van circa 95% van het areaal. Dit geldt zowel voor de kwantiteit als voor de kwaliteit. Tabel 2: Verdeling areaal over type verharding (bron: Obsurv, februari 2023) Verharding Asfalt Beton: Tegels Klinkers varia Gebakken klinkers Klimaatadaptatie Gemengde bestrating Overig Totaal:

Oppervlakte [ha] 84,14 149,25 88,59 59,20 1,48 67,26 3,31 29,53 1,83 335,32

Tabel 3: Verdeling areaal over gebruiker en type verharding (bron: Obsurv, februari 2023) Verhardingstype Nr Gebruiker 1 Gemotoriseerd verkeer

Asfalt [ha]

Elementen [ha]

Totaal per type [ha]

Rijbaan Parkeren OV-baan 2 Voetganger Voetpad Speelplek 3 Fietser Fietsstrook Fietsstraat Fietspad Totaal:

54,23 1,48 2,54

86,11 41,42 0,11

140,34 42,72 2,65

Totaal [ha] 185,71

121,59 2,14 0,08

118,89 0,48

121,03 0,56

3,12 0,59 18,18

0,22 0,13 5,67

3,34 0,72 23,85

27,91

335,21

Van het verhard oppervlak is ongeveer 55% toegankelijk voor het gemotoriseerd verkeer, 35% alleen voor de voetganger en tot slot 10% voor de fietser. Parkeerplekken nemen ca. 12,75% van het verharde oppervlak voor hun rekening. Daarvan is nu 0,5% klimaatadaptief aangelegd.

9

Beheerplan Wegen

3.2 Mutaties. De openbare ruimte in een stad is onderhevig aan veranderingen. Hierdoor treden er voortdurend verschuivingen op in de omvang en samenstelling van de te beheren arealen, wegen, groen en water. Bij areaalverandering gaat het om het om kleinschalige verandering in de samenstelling van de arealen. Bijvoorbeeld door het versmallen van een weg of meer ruimte geven aan bomen. Bij areaaluitbreiding of -vermindering gaat het om wezenlijke veranderingen in de omvang van het areaal. Hierbij moet gedacht worden aan areaaluitbreiding door stadsuitleg of areaalvermindering door binnenstedelijke verdichting. Alle mutaties worden pas na de realisatie en de overdracht aan beheer in de betreffende beheersystemen en beheerplannen verwerkt. Eens per jaar wordt hierop de begroting aangepast. De geplande en gerealiseerde grote areaaluitbreidingen:  Professor Schoemaker Plantage;  Nieuw Delft;  Schieoevers;  De Staal;  Delfia.

3.3 Kwaliteit 3.3.1 Inspecties Om de kwalitatieve staat van de wegen in kaart te brengen, wordt per jaar de helft van de verharding in Delft geïnspecteerd volgens de CROW-methodiek. Alle verharding in het beheer bij de gemeente Delft wordt zodoende één keer in de twee jaar visueel technisch geïnspecteerd. Hierbij worden alle onderdelen zoals elementen verharding, asfalt, voegbreedte, verzakking, bekeken en beoordeeld. De inspecteur bepaalt, op basis van het schadebeeld, de maatregel die moet worden uitgevoerd. Deze gegevens worden vastgelegd in het inspectierapport en verwerkt in het beheerprogramma. Tevens inventariseert de inspecteur kleine schades. Deze worden vastgelegd in een apart document om vervolgens zo spoedig mogelijk te verhelpen. 3.3.2 Kwaliteitsoordeel Bij het uitvoeren van weginspecties worden per aspect (zoals: oneffenheden, scheurvorming) schades vastgesteld. Deze worden naar ernst en omvang ingedeeld in technische schadeklassen Goed, Licht, Matig en Ernstig. De som van de verschillende schadeklassen bepaalt het planjaar en kwaliteitsoordeel. Het kwaliteitsoordeel wordt uitgedrukt in Uitstekend (A+), Goed (A), Redelijk (B), Matig (C) en Slecht (D). Een weginspectie bepaalt dus de technische kwaliteit van het wegvakonderdeel. Bij de weginspectie (2021-2022) is naar voren gekomen dat 88% van het gehele areaal binnen CROW niveau C ligt (87% binnen B).

Bij het bepalen van het onderhoudsniveau moet gekeken worden naar de 90% grens. Het niveau dat op 90% valt, is het gerealiseerde onderhoudsniveau. Op dit moment ligt het niveau op CROW niveau D, dit betekent dat er sprake is van achterstallig onderhoud. 10

Beheerplan Wegen

Doelstelling is om dit voor de komende beheerplanperiode in te halen. 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

1 D

C

B

A

A+

Figuur 3: Kwaliteitsoordeel weginspectie (2021-2022)

3.4 Ontwikkelingen 3.4.1 Maatschappelijke ontwikkelingen De Nederlandse bevolking is langzaam aan het vergrijzen, zo ook in Delft. Daarnaast blijven ouderen steeds langer zelfstandig en langer mobiel. Om mensen zoveel mogelijk zelfstandig in hun eigen woonomgeving te laten wonen, richt de gemeente de openbare ruimte rondom maatschappelijke functies zodanig in dat deze voor iedereen toegankelijk is, ook voor minder validen. In toenemende mate wordt rekening gehouden met de specifieke eisen en wensen van de oudere inwoners door verlaagde drempels en toegang voor mindervaliden. Aanpassingen worden zoveel mogelijk meegenomen in de reguliere onderhoudsmaatregelen. Bewoners kunnen daarnaast verzoeken indienen tot aanpassing van de openbare ruimte, zodat deze beter toegankelijk is voor mindervaliden. 3.4.2 Klimaatontwikkelingen Een duurzame stad is voorbereid op het veranderende klimaat met meer hitte in de zomer en het verwerken van extreme neerslag. Bij de ontwikkeling van inrichtingsplannen wordt meer rekening gehouden met maatregelen tegen hittestress en extreme wateroverlast. Zie ook paragraaf 5.4.

11

Beheerplan Wegen

3.4.3 Energietransitie De energietransitie en daarmee de beperking van het aardgasgebruik leidt tot de aanleg van steeds meer warmtenetten en het verzwaren van het energienetwerk. Bij die aanleg wordt de verharding opengebroken. Een goede afstemming met de onderhoudsprojecten van Wegen is van belang. 3.4.4 Circulariteit We zijn ons bewust van de hoeveelheid grondstoffen die gebruikt moeten worden voor de vervanging van ons areaal. Daarom bekijken we actief alternatieven die zorgen voor een betere circulariteit. Indien deze op verschillende vlakken een goed alternatief vormen voor de huidige materialen passen wij deze toe. 3.4.5 Buurt- en wijkgerichte aanpak De gemeente Delft heeft als doel om zoveel mogelijk buurt- en wijkgericht integraal te werken. De achterliggende gedachte is dat bewoners zo min mogelijk overlast ervaren van de werkzaamheden in de openbare ruimte. Helaas is het niet altijd mogelijk om werkzaamheden tijdig op elkaar aan te sluiten. Doordat de aanlegjaren van het areaal niet altijd beschikbaar zijn is het op dit moment een uitdaging om op buurt- wijkniveau integraal gebiedsgericht te werken. In deze beheerplanperiode, gaan we de data op orde brengen. Waarna we de integrale gebiedsplanning opzetten. Dit is een grote opgave waarop ingezet gaat worden. Om kapitaalvernietiging te voorkomen zal met de indeling van buurten hiermee rekening worden gehouden.

In deze beheerplanperiode is bewust gekozen om in eerste instantie te focussen op een buurt omdat een wijk vaak te groot is.

12

Beheerplan Wegen

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een wettelijke overheidstaak die voor wegen voortvloeit uit de Wegenwet en Burgerlijk wetboek (BW 6:174). De beheerder van de infrastructuur, inclusief de kunstwerken daarin, draagt in civielrechtelijke zin de verantwoordelijkheid voor de staat waarin de voorzieningen zich bevinden. De kwaliteit waaraan de wegen moeten voldoen is niet in abstracte waarde wettelijk vastgelegd. Wel is bijvoorbeeld de onderhoudsplicht vastgelegd. Belangrijke wetten en regelingen die van invloed zijn op het beheer van wegen zijn o.a.:  Omgevingswet: als er geen verdere vertraging optreedt wordt in 2024 de Omgevingswet in gevoerd;  Wegenwet: de wegenwet geeft aan wanneer een weg geacht openbaar te zijn. Dat elke gemeente een wegenlegger moet opstellen. Welke overheidsinstantie verantwoordelijk is voor het toezicht op de toegankelijkheid en het onderhoud en dat een weg moet in goede staat moet verkeren;  Wegenverkeerswet: de Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is de basis van alle verkeerswetgeving;  Burgerlijk wetboek: hierin is de aansprakelijkheid geregeld voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad;  Waterstaatswetgeving: de waterstaatswetgeving bestaat uit de Waterwet en de Keur van het Waterschap.

Aanleg of reconstructie van civiele constructies die een raakvlak hebben met (oppervlakte)water, moeten getoetst worden door het Hoogheemraadschap Delfland;  Provinciewet en Gemeentewet hebben betrekking op de verplichting van de gemeente tot verantwoording van de begroting ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen;  Wet Geluidshinder: de wetten en regels voor het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie;  Wet Natuurbescherming is de Nederlandse wet die de bescherming van natuurgebieden, soorten en bos regelt;  Wet Milieubeheer geeft aan welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt. Deze stoffen, die in dit kader kunnen vrijkomen bij de aanleg van en het onderhoud aan wegen, mogen we niet zonder beschermende maatregelen in het milieu brengen. Hier zal dus (pro)actief naar gehandeld moeten worden.

4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 In het Coalitieakkoord 2022-2026 staan zes thema’s beschreven waar de komende beleidsperiode het accent op wordt gelegd. De thema’s ‘Ruimte voor wonen’, ‘Een gezonde en veilige stad’ en ‘Een duurzame stad’ hebben rechtstreeks invloed op het beheer van de openbare ruimte. Uit het coalitieakkoord blijkt duidelijk het belang van de openbare ruimte en thema’s als participatie, wijkgericht en de energietransitie. 13

Beheerplan Wegen

De woningopgave voor Delft is groot met 15.000 nieuwe woningen die gebouwd moeten worden. Grote ontwikkelingsprojecten, zoals de Schieoevers Noord / het Kabeldistrict en de Schoemaker Plantage, leiden tot een uitbreiding van het areaal. Het thema ‘Een gezonde en veilige stad’ geeft ruimte aan groen, sport en recreatie, prioriteit aan verkeersveiligheid rondom scholen, aan voetgangers en fietsers door het herinrichten van straten met 30 km inrichting. Deze doelen zullen met name invloed hebben op wegen en groen. De gestelde duurzaamheidsdoelen, zoals o.a. klimaat adaptief inrichten, circulariteit, wijkgerichte energie aanpak en het mobiliteitsplan, zullen voor alle assets impact hebben. Wegen krijgt te maken met integrale projecten gericht op verduurzaming, waterberging en vergroening. 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte De beheervisie is een document dat een sterke relatie heeft met de Ruimtelijke Structuurvisie Delft, de Visie Openbare Ruimte Delft en het Mobiliteitsplan. Een deel van deze documenten krijgt op termijn een plek binnen de Omgevingsvisie en omgevingsplannen. Onderstaand figuur geeft weer welke plek de beheervisie heeft ten opzichte van de andere beleidsdocumenten binnen de gemeente Delft.

Figuur 4: Positionering Beheervisie

De beheervisie geeft het kader weer voor het beheer en onderhoud en het kwaliteitsniveau voor de kapitaalgoederen openbare ruimte. De beheerplannen geven invulling aan het tactisch kader, terwijl de beheervisie invulling geeft aan het strategisch kader. Met de beheervisie en de verschillende beheerplannen geeft Delft 14

Beheerplan Wegen

invulling aan de verplichting die voortvloeit uit de Gemeentewet en de financiële verordening van de gemeente Delft. 4.2.3 Overig (lokaal) beleid Tot slot dient Wegen onder andere rekening te houden met:  Het Mobiliteitsplan Delft. Deze beschrijft de doelstellingen en thema’s van het mobiliteitsbeleid: onder andere het uitbreiden van het autoluw gebied in de Binnenstad, verlagen van de maximum snelheid, versterken van het fietsnetwerk en verkeersveiligheid;  Het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. Daarin heeft de Gemeente Delft ervoor gekozen om de focus te leggen op: ‘klimaatbewust inkopen’, ‘circulair inkopen’ en ‘innovatiegericht inkopen’. Verder blijft sociaal inkopen (SROI), het betrekken van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, een relevant thema.  Erfgoed en Welstand. In Delft zijn vier gebieden aangewezen als Rijks beschermd stadsgezicht: Binnenstad, Plantages, Agnetapark en TU-Noord;  De Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Hierin staan de gemeentelijke regels op het gebied van openbare orde en veiligheid. Elke gemeente heeft een eigen APV.

15

Beheerplan Wegen

5 Programmeren 2024-2027 5.1 Speerpunten beheerplan periode 2024-2027 Voor de periode 2024 - 2027 zijn de volgende speerpunten centraal gesteld om de gewenste kwaliteit te realiseren:  Nog meer integraal samenwerken met de disciplines riolering, ondergrondse infrastructuur, civiele constructies en groen, water en recreatie;  In het proces van beheer en onderhoud klimaat adaptatie een structurele plek geven;  Structurele oplossing voor boomwortelopdruk (zie ook paragraaf 5.4);  De wijken gebouwd na 1960 hebben de komende 10 jaar een grote kwaliteitsimpuls nodig. Dit omdat zowel de technische als maatschappelijk levensduur op zijn eind is.  Het eind van de technische levensduur wordt bereikt als onderhoud niet meer toereikend is om het object (tegen acceptabele kosten) aan de functionele en technische eisen te laten voldoen.  Het eind van de maatschappelijke levensduur wordt bereikt als het object niet meer aan de maatschappelijke eisen voldoet. Bijvoorbeeld door nieuwe wetgeving, veranderd beleid, wensen van bewoners en bedrijven.

5.2 Exploitatie Om het straatwerk op het gewenste kwaliteitsniveau te onderhouden wordt onderhoud gepleegd. Dit wordt gefinancierd vanuit de exploitatie begroting. In de exploitatie begroting zijn hoofdzakelijk de volgende posten opgenomen.  Klein of dagelijks onderhoud  Groot onderhoud  Elementen (bijv. klinkers, betontegels)  Asfalt  Administratieve posten  Wegenadvies  Kosten Verdeel Sleutel (KVS) wegen, straten en pleinen  Dijk- en polderlasten  Verrekening Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)  Werkbudget kabels 5.2.1 Regulier onderhoud Regulier onderhoud betreft dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het straatwerk in goede, werkende en veilige staat te houden op basis van het vastgestelde kwaliteitsniveau. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen die noodzakelijk zijn om het straatwerk blijvend naar behoren te laten functioneren en haar representativiteit te laten behouden. Regulier onderhoud is het onderhoud dat vanaf het eerste jaar op een klein gedeelte van het straatwerk wordt uitgevoerd. Zoals bijvoorbeeld los liggende tegels en kleine verzakkingen.

16

Beheerplan Wegen

Bij inspecties worden deze kleine onderhoudswerkzaamheden geconstateerd en net als de grote onderhoudsmaatregelen verwerkt in het inspectierapport en het beheersysteem. Onderhoud dat om veiligheidsredenen onmiddellijk moet worden uitgevoerd, betreft een calamiteit en valt niet onder dagelijks onderhoud. 5.2.2 Groot onderhoud Groot onderhoud is in de regel gepland onderhoud van veelal ingrijpende aard als gevolg van langdurig gebruik, dat op een substantieel deel van de verharding wordt uitgevoerd. De voornaamste werkzaamheden bestaan uit herstraten van elementenverharding en het vervangen van asfaltdeklagen bij asfaltwegen. Voor al deze uit te voeren werkzaamheden geldt dat deze zullen plaatsvinden met inachtneming van de in het aanbestedingsbeleid opgenomen verplichtingen met betrekking tot social return. De jaarlijkse behoefte aan onderhoud wordt gedekt uit het beschikbare exploitatiebudget. In het exploitatiebudget voor groot onderhoud van de elementenverharding zitten ook de kosten voor het personeel. 5.2.3 Administratieve posten Dit betreft een aantal vaste kosten zoals afschrijvingen en de kapitaalslasten van eerdere investeringen.

5.2.4 Wegenadvies Advisering: omvat het opstellen van het beheerplan eens in de vijf jaar, het maken van uitvoerings- en meerjarenplanning, het geven van advies ten behoeve van bestuur, beleidsontwikkeling en projecten, het bijhouden van kennis en ontwikkelingen, beantwoording van vragen van het college, gemeenteraad en burgers (VJV). Rationeel beheer: omvat het beheer van de vaste gegevens van het straatwerk, het verwerken van inspectiegegevens en revisie, het maken van tekeningen waarop de gewenste areaalgegevens worden gepresenteerd. Door de integrale opbouw van het beheersysteem kan het onderhoud aan civiele constructies, wegen, rioleringen, groen beter op elkaar worden afgestemd. 5.2.5 KVS Wegen, straten pleinen Hieronder vallen de kosten van het vaste personeel van de afdeling Uitvoering. 5.2.6 Dijk- en polderlasten Een dijk- en polderlast is een zakelijke belasting, die door provincies of waterschappen kan worden gevorderd van landeigenaren, in dit geval de gemeente, als bijdrage in het onderhoud van dijken, openbare wegen en groen, en keringen die aan hun grond grenzen. 5.2.7 Verrekening GRP Bij het vervangen van rioleringen worden vaak graafwerkzaamheden uitgevoerd waarbij ook de verharding wordt verwijderd. Degeneratie kosten van de betreffende 17

Beheerplan Wegen

wegvakonderdelen wordt dan gefinancierd vanuit het Gemeentelijk Riolering Plan (GRP). 5.2.8 Werkbudget kabels en leidingen Bij onderhoud en/of vervanging van kabels en leidingen onder verharding worden degeneratie kosten in rekening gebracht bij de des betreffende (nuts)partij. Degeneratie kosten zijn bedoeld om 1 tot 2 jaar na de graafwerkzaamheden eventuele verzakking te verhelpen.

5.3 Investeringsprojecten In onderstaande tabel staan de geplande projecten voor deze beheerplanperiode die vallen onder investeringen. In principe moet een investeringsproject voldoen aan één van de onderstaande drie voorwaarden. 1. Integraal project 2. Terugbrengen in nieuwstaat 3. Functieverandering Tabel 4: Investeringen Wegen per project per jaar Beheerplanperiode 2025 2026

Investeringen Wegen

2024

GIP Voorhof-Zuid 2023-2028

1.260.000

1.205.000 1.205.000

GIP Buitenhof-Noord 2023-2028

900.000

2.300.000 2.300.000

GIP Bantulaan Cubalaan GIP Oostsingel (zuid) GIP Aziëbuurt GIP Straat van Ormoes

250.000 500.000 130.000

Raming per jaar

3.040.000

500.000 250.000

500.000

500.000 480.000

500.000 480.000

5.235.000 4.985.000

2027 2028 1.205.00 230.000 0 2.000.00 1.800.000 0

3.205.00 2.030.000 0

Omdat de projecten Voorhof en Buitenhof tot 2028 lopen, is 2028, ondanks dat het buiten de beheerplan periode ligt, toch opgenomen in bovenstaande tabel. De komende beheerplanperiode zal Wegen met de volgende grote rioleringsprojecten meegaan:  Voorhof Zuid;  Buitenhof Noord;  Tanthof Oost en West;  Bantulaan  Aziebuurt  Straat van Ormoes

18

Beheerplan Wegen

5.4 Bijzondere aandachtspunten Boomwortels Boomwortels onder de verharding leiden regelmatig tot gevaarlijke situaties. Mensen kunnen hierover struikelen met alle gevolgen van dien. Daarnaast geldt dat de aanblik niet mooier wordt wanneer de verharding niet egaal oogt. Om dit risico weg te nemen, worden momenteel de gevaarlijke situaties met regulier onderhoud meegenomen en opgelost. Het onderhouden van deze locaties is intensiever dan gemiddeld. Komende periode streven we naar een structurelere oplossing. Daarom willen we er de komende beheerplanperiode een speerpunt van maken e.e.a. in samenspraak met groenbeheer. Klimaatveranderingen De afgelopen zomers hebben geleid tot problemen met de bestrating. Rondom bomen kwam ten gevolge van de warmte en droogte de elementverharding onregelmatig omhoog. Ten gevolge van het droge weer gaan boomwortels langs paden en in de straat op zoek naar vocht. De klinkers en tegels komen dan losser te liggen met tot gevolg dat het straatwerk gevoeliger wordt voor verkeersbewegingen. De verwachting is dat er steeds vaker warme tot hete zomers voorkomen en dus ook het aantal meldingen en klachten over het straatwerk. Om deze gevolgen te minimaliseren zet de gemeente in op, waar mogelijk, het aanleggen van half open parkeerplaatsen. Ook wel groene parkeerplaatsen genoemd.

Ruimte voor de fietser In de mobiliteitsagenda is een prioritering vastgesteld. Hierdoor zullen de komende beheerplanperiode meer projecten uitgevoerd worden waarbij de fietser voorrang krijgt. Zo zal de Oostsingel in fasen omgevormd worden tot een fietsstraat.

19

Beheerplan Wegen

6 Middelen 6.1 Exploitatiebegroting Voor de beheerplan periode zijn in onderstaande tabel de exploitatiekosten samengevat. In het vorige hoofdstuk is voor de grotere kostenposten aangegeven wat er onder valt. In de laatste kolom staat de verwijzing naar de paragraaf Tabel 5: Exploitatiebegroting Wegen Product

Kostenplaats

Wegen, straten, pleinen 1570325 1570326 1570327 1570328 1570329 1570330 1570331 1570333 1570334 1570335 1570566 1570649 Wegen, straten, pleinen - Totaal

Omschrijving

Lasten per jaar

Wegenadvies Werkbudget kabels en leidingen Rationeel wegbeheer Adm. posten WSP Dijk- en polderlasten Bijdrage spoorwegonderdoorgang Planmatig regulier onderhoud Wijkservice Groot onderh: elementverharding Groot onderh: asfaltverharding KVS Wegen, Straten en Pleinen Verrekening GRP

170.000 335.000 -5.000 840.000 175.000 25.000 210.000 40.000 1.650.000 725.000 500.000 -325.000 4.340.000

Omschrijving in paragraaf 5.2.4 5.2.8 5.2.3 5.2.6 5.2.1 5.2.2 5.2.2 5.2.5 5.2.7

6.2 Investeringsbegroting De budgetten per jaar van grootschalige projecten die vooral integraal worden opgepakt of waarbij de technische levensduur wordt verlengd staan in de volgende tabel. Tabel 6: Investeringen Wegen per jaar Investeringen Wegen Raming Budget

2024 3.040.000 2.500.000

2025 5.235.000 2.500.000

2026 4.985.000 2.500.000

2027 3.205.000 2.500.000

2028 2.030.000 2.500.000

De benodigde investeringen in relatie tot het beschikbare budget resulteert in een tekort van ruim 1,5 miljoen per jaar voor de periode 2024-2027. Maar als 2028 wordt meegenomen dan is dit 1,2 miljoen per jaar.

6.3 Doorkijk voor 20 jaar In 2022 is de Nota Kapitaalgoederen opgesteld met als doel inzicht te geven in de op (middel)lange te verwachten uitgaven aan groot onderhoud en vervanging van de bestaande openbare ruimte. Op basis de areaalgegevens peiljaar 2021 en gesprekken met de assetmanagers is een rekenmodel opgesteld. In het rekenmodel zijn de kosten voor groot onderhoud en 20

Totaal

Beheerplan Wegen

vervanging berekend. De kosten voor regulier onderhoud zijn buiten beschouwing gelaten. Tabel 7: Kapitaalgoederen Periode Gemiddelde kosten vervangen per jaar in periode Gemiddelde kosten groot onderhoud per jaar in periode

2025-2029

2030-2034

2035-2039

2040-2044

2.265.490

3.122.240

5.258.830

5.542.296

1.843.084

1.843.084

1.843.084

1.843.084

Volgens de berekening lopen de kosten voor vervanging de komende jaren omhoog. De kosten voor groot onderhoud blijft stabiel.

6.4 Risico’s Ondanks grote zorgvuldigheid bij het samenstellen van dit beheerplan zijn er risico’s die moeilijk in te schatten zijn voor de toekomst. Capaciteit De huidige krapte op de arbeidsmarkt heeft zijn weerslag op uitvoerende partijen. Vakmensen zijn moeilijk te verkrijgen, waardoor aannemers lastig toezeggingen kunnen doen. Projecten kunnen hierdoor vertraging oplopen. Inflatie De stijgende inflatie kan leiden tot extreme indexeringen van contracten. Dit kan leiden tot grote kostenstijgingen.

21

Beheerplan Wegen

Colofon Dit is een uitgave van -1 Afdeling Beheer Openbare Ruimte Asset Civiel Postbus 78, 2600 ME Delft -1 -1 Juli 2023

22