B2. speech-sharon-dijksma-najaars-alv-29-november-2024

Speech van VNG-voorzitter Sharon Dijksma op de Najaars ALV, Utrecht, vrijdag 29 november 2024

Beste collega’s, vrienden!

Wat goed om jullie weer te zien. Velen van jullie heb ik vorige week gezien op een zeer geslaagd Wethouderscongres. Dus laat ik beginnen met een hartelijke felicitatie aan de Wethoudersvereniging met hun 20-jarig jubileum. We mogen heel blij zijn met dit ‘jonge zusje’. Geen enkele gemeente kan goed en effectief functioneren zonder wethouders met hart voor de zaak en met hart voor hun inwoners.

We hebben deze maand weer ervaren hoe belangrijk het is dat we samen optrekken. Zeker als het stormt in de samenleving. Als lokale bestuurders hebben we ook gezien wat er loskwam na het straatgeweld in Amsterdam.

De woorden die rondgingen vanuit een deel van de Tweede Kamer, gingen echt alle perken te buiten.

Dus laat ik hier heel duidelijk zijn: een aanval op Femke is een aanval op ons allemaal. Want vandaag is zij aan de beurt, maar morgen is één van jullie het. En dat accepteren wij niet.

Wij doen ons werk met hart en ziel, hoe groot de deining ook is. Maar het kan alleen maar samen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

Het is één voor allen en allen voor één!

Met diezelfde houding spreken we ook met het Kabinet over de grote inhoudelijke vraagstukken van nu. En dat zijn er veel.

Jullie voelen ze elke dag in de wijk en op straat. Het zijn onze inwoners die al te lang geen woning kunnen vinden. Het zijn onze inwoners die met moeite het einde van de maand halen. En het zijn onze jonge inwoners die te lang moeten wachten op de juiste zorg.

De rek is er allang uit, op heel veel terreinen.

Met die boodschap hebben we vorige week een heel intensief gesprek gevoerd

met een brede delegatie uit het Kabinet. En ik zal jullie eerlijk zeggen: het ging er stevig aan toe.

We hebben zelfs even moeten schorsen, om een doorbraak te forceren. Maar dat is niet erg, want het gaat ergens over.

Als gemeenten deden we dit jaar - ondanks alle onzekerheid - een stevige stap naar voren.

Wij toonden al inhoudelijke ambitie, terwijl onze taken en middelen nog lang niet in balans zijn. En dus rekenen we erop dat het Kabinet ook samen die verantwoordelijkheid wil pakken.

Laat ik meteen maar zeggen: onze problemen zijn niet weg.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/6

Maar we hebben dit stevige gesprek wel voorzichtig positief afgesloten.

Het Kabinet erkent dat zij de wettelijke taak heeft om ervoor te zorgen dat wíj onze wettelijke taken rond de jeugdzorg goed kunnen uitvoeren. Taken die wij trouwens uitvoeren zonder invloed op de inhoud. Het Kabinet erkent dit. Dat is goed nieuws. En het is nu niet de vraag óf er geld bijkomt, maar hóe ze dat regelen. Dat is positief, want zo’n duidelijk signaal hebben we van dit Kabinet nog niet gehoord.

De Deskundigencommissie onder leiding van Tamara van Ark brengt nu in kaart wat de totale financiële impact van de jeugdzorg op al onze gemeenten is. Ik verwacht dat zij in januari met een heel reëel beeld komt. Het oordeel van de commissie is wat ons betreft meteen bindend voor de afspraken met het Kabinet.

Boter bij de vis, dus.

En als dat er niet komt? Ja, dan gaan we alsnog naar de rechter. Want wij willen hier ons gelijk halen. Niet voor onszelf, maar voor de uitvoeringskracht van al onze gemeenten. En al helemaal vanwege onze zorgplicht voor onze eigen kwetsbare jongeren. Want uiteindelijk gaat het om hén.

Dus als het kan, komt het akkoord goedschiks. En als het moet, dan doen we dat — met jullie volle steun — via de rechter.

Kortom, we zijn er echt nog niet. Maar met de voorzichtige vooruitgang op dit cruciale punt, ontstaat er ook weer iets meer ruimte om verder te praten over de andere grote vraagstukken voor de

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/6

komende jaren.

Wij hebben dit jaar ons ambitieuze openingsbod gedaan. En we willen dit graag samen oppakken, omdat Nederland heel hard concrete oplossingen nodig heeft.

We hebben daarom ook met het Kabinet afgesproken dat we heel intensief willen samenwerken op vier grote thema’s: -Wonen & bereikbaarheid -Zorg en Welzijn -Bestaanszekerheid -Natuur & Klimaat.

Deze vier pijlers werken we de komende maanden verder uit. We willen een gezamenlijke, concrete agenda voor Nederland, mét een meerjarige

financiële aanpak erbij. Dus met de middelen erbij om ook echt te kunnen versnellen met elkaar. Die zijn cruciaal, omdat we ook nog altijd op het ravijn afstevenen. Kortom, de noodzaak groeit alleen maar. Dus als we tot een goed akkoord komen, dan zullen de nieuwe ambities ook stevig toetsen op uitvoerbaarheid, op betaalbaarheid en op de totale balans van bestaande taken en middelen.

U weet, ik zeg graag dat besturen niet voor bange mensen is. Maar ik wil ook heel realistisch zijn: als gemeenten zijn onze middelen beperkt. En dat zal ook zo blijven.

We zullen dus ook in deze intensieve samenwerking zelf de tering naar de nering moeten zetten.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/6

Uit elke euro zullen we het maximale resultaat moeten halen voor onze inwoners. Er wordt de komende jaren zeker niet mínder van ons gevraagd, maar misschien zelfs wel een tandje meer.

Het is dus niet alleen een kwestie van budget - al blijven we daarvoor tot het gaatje gaan. Maar het is ook een kwestie van mindset. Van lokaal besturen en landelijk samenwerken met veel lef, met durf en met een scherp oog voor wat de samenleving nú nodig heeft. En dat is best veel, op dit moment. Collega’s,

Ik weet dat jullie elke dag keihard werken voor al onze inwoners. De druk is hoog en de deining soms groot.

En we voelen allemaal dat plannen en ambities niets waard zijn, als we ze niet kunnen waarmaken.

Daar blijven we dus voor knokken, in gesprek met het Kabinet. En we zijn er ook echt nog niet. Maar dit is een belangrijk tussenresultaat, maar veel mensen hard aan hebben gewerkt. Collega’s, onze inwoners verwachten daden van ons én van Den Haag en zeker

als het onrustig is in de samenleving.

Nederland kan dus áltijd op ons rekenen, maar we zullen ook altijd duidelijk maken wat daarvoor nodig is.

En ik wil jullie daarom bedanken voor die enorme inzet, juist als het flink stormt in de samenleving.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/6

In Den Haag zijn ze vooral met zichzelf bezig Wij met de belangen van het land

In Den Haag voert stilstand de boventoon, Wij houden Nederland in beweging

Terwijl in Den Haag verdeeldheid heerst, zorgen wij samen voor verbinding.

Het is één voor allen en allen voor één!

Dank jullie wel!

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6/6