Annotatie griffie Programmabegroting 2022-2025

Gemeenteraad Raadsgriffie Datum

0Doorkiesnummers:

01-10-2021

-1

Opsteller

0

Bianca van Petegem Bijlage

Aan de gemeenteraad

Van

Bianca van Petegem Afschrift aan

Annotatie Onderwerp

Annotatie programnmabegroting

Aandachtspunten commissie Economie, Financiën en Bestuur Financiële positie en bijsturing De begroting is tot en met 2023 structureel niet in evenwicht. Het college stuurt hierop onder andere bij via incidentele maatregelen, zoals onttrekking vanuit de algemene reserve (€ 17,2 miljoen, zie ook Herstelplan). Mede door de extra inkomsten vanuit het Rijk voor de jeugdzorg door de arbitrage is het resultaat in de jaren 2021 en 2022 positiever dan verwacht. Voor Delft levert dit € 1,5 miljoen op in 2023, oplopend tot € 2,3 miljoen in 2025. Om structureel in evenwicht te komen vanaf 2024 kiest het college voor een verhoging van de OZB met 7% vanaf 2025 (€ 2,1 miljoen) en het niet-corrigeren voor de inflatie (€ 0,55 miljoen). De extra inkomsten vanuit het Rijk voor jeugdzorg zorgen ervoor dat de onttrekking uit de Algemene Reserve minder kan zijn dan eerder gepland. Deze correctie vindt plaats bij de Najaarsrapportage 2021. Algemene reserve een weerstandsvermogen De algemene reserve bedraagt na deze correctie eind 2022 € 83 miljoen. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt € 47,2 miljoen en de weerstandsratio is in 2022 1,75. De Algemene Reserve staat verder toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (pagina 121).

Investeringen Het investeringsprogramma (€ 293,6 miljoen) bestaat uit drie onderdelen (pagina 29):  Investeringsplan (€ 253,5 miljoen)  Bedrijfsmiddelen (€ 31,9 miljoen)  Investeringsagenda (€ 8,2 miljoen) De onderverdeling in het Investeringsplan is als volgt:  Duurzaam Delft: € 3,5 miljoen 170/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF

   

Bereikbare en leefbare stad: € 90,8 miljoen Schone en veilige stad: € 86,7 miljoen Solide maatschappelijke basis: 68,8 miljoen Stad in bedrijf: € 660.000

Investeringen in de bedrijfsmiddelen en de investeringsagenda staan op pagina 33 en 34. In het najaar van 2021 gaat het college de concrete opbrengst van de besparingsmaatregelen voor de jeugdzorg en de ontwikkeling van de autonome groei van de Wmo en jeugdzorg in beeld brengen. Mochten deze positief blijken dan kan wellicht de verhoging van de OZB worden teruggedraaid. Beleidsbegroting Cultuur (pagina 75) De raad heeft bij het Herstelplan en de Kadernota een aantal moties aangenomen over DOK en VAK. Hierbij verzoekt de raad het college om inzicht te geven in de maatschappelijke en financiële gevolgen van de voorgestelde bezuinigingen op activiteiten die de sociale basis versterken en DOK en VAK overeind te houden.  Motie 20210330.8.2.2 Hou DOK overeind  Motie 20210330.8.2.6 Niet blind bezuinigen op DOK  Motie 20210715.8.1.5 Ook voor de VAK het begrotingssaldo 2024 achter de hand De raad krijgt nog nadere informatie over de uitwerking van deze moties. In tegenstelling tot wat in de programmabegroting staat komt deze informatie niet meer voor de programmabegroting. Voor het eind van dit jaar komt hierover een integraal voorstel richting raad. De belangrijkste reden voor de vertraging is dat op dit moment de consequenties van de invulling van de bezuiniging en de maatschappelijke effecten van de verschillende bezuinigingen nog onvoldoende duidelijk zijn.

De bezuinigingsdoelstelling bij DOK wordt over de volle breedte ingevuld waaronder ook op de programmering van OPEN. De recentelijk gestuurde brief van DOK (2138722) geeft hierin meer inzicht. VAK krijgt vanaf 2022 jaarlijks € 250.000 extra maar dit is onvoldoende om volwaardig te kunnen participeren in OPEN. Theater De Veste verwacht een tekort vanaf 2022. De financiële situatie vraagt om keuzes vanuit de gemeente op het vlak van subsidies, ten aanzien van de hoogte van het huurbedrag voor de huidige locatie en de mogelijke nieuwbouw. Dit wordt komend jaar uitgewerkt. Vooralsnog staat een extra bijdrage aan de Veste gepland voor 2022 van € 229.000. Het beleidsplan van De Veste (2138712) is op verzoek van de raad toegevoegd aan de stukken voor bespreking van de Programmabegroting. 270/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 2/7

De komende jaren staan in het teken van de renovatie van Prinsenhof. Begin 2023 ontvangt de raad volgens de Langetermijnagenda het definitieve ontwerp. Economie en toerisme De toeristensector, de horeca en de detailhandel zijn hard getroffen door de corona crisis. De recentelijk besproken Visie Toerisme en het nog te bespreken raadsvoorstel Beleid toeristische verhuur van woonruimte Delft (2140757) beschrijven het beleid. Met het Herstelplan is besloten om via een verhoging van de Toeristenbelasting € 250.000 aan extra inkomsten te genereren. De effecten van deze verhoging op enerzijds het aantal toeristen en anderzijds de uitgaven worden in 2024 onderzocht en naar de raad teruggekoppeld (zie toezegging T20200623.3.6). Aandachtspunten commissie Sociaal Domein en Wonen Algemeen In de inleiding bij de programmabegroting 2022 – 2025 wordt ingegaan op de tekorten in het sociaal domein Op pagina 3 stelt het college het volgende: ‘In deze nieuwe begroting hebben we ook de extra middelen verwerkt die het Rijk vrijmaakt voor jeugdzorg in 2021 (vastgelegd in de meicirculaire) en 2022 en verder, als resultaat van arbitrage. Verder hebben we in deze begroting de autonome groei van het sociaal domein doorgetrokken en hebben we de nominale ontwikkeling verwerkt.

Per saldo ontstaan hierdoor nieuwe tekorten, dit vangen we gedeeltelijk op door de ruimte te verlagen voor de nominale ontwikkeling.’ en ‘In het sociaal domein voeren we diverse maatregelen van het actieplan uit om met innovatie, transformatie en sturing op de kostenbesparing de oplopende kosten te beperken. Daarbij blijven wij in gesprek met provincie en Rijk over een passende vergoeding voor de centrumfunctie van Delft’ Actieplan Sociaal domein 2.0,’ Vanwege de oplopende kosten in het sociaal domein heeft het college in oktober 2020 het Actieplan Sociaal Domein 2.0 vastgesteld. Aan de hand van dit actieplan worden er diverse maatregelen uitgevoerd kostenstijging te beperken. Bij elkaar zouden de maatregelen vanaf 2023 bijna € 7 miljoen moeten opleveren. Op pagina 66 tot en met 90 worden de belangrijkste ontwikkelingen toegelicht. Per programma staat ook aangegeven welke maatregelen er genomen worden in het kader van het Actieplan Sociaal Domein 2.0. Sterk en sociaal (pagina 66) 370/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 3/7

Op pagina 72 wordt uitleg gegeven over de mutaties. Als belangrijke factor worden de aanzienlijke stijging van de Wmo- en jeugdhulpkost en de meicirculaire gemeentefonds genoemd. Relevante kaderstellende stukken: - Notitie Gezondheidsbeleid 2020-2026 - De Sociale Visie 2018-2022 ‘Delft, de sociale kracht van de stad’ (2017) geeft richting aan de verdere transformatie in het Sociaal Domein. - De Kadernota Innovatie Sociaal domein III ‘Een sterke basis van een sociale stad’ uit 2017 behelst een versterkingsagenda langs vijf thema’s om te investeren in basisvoorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn. - Het Actieplan Sociaal domein 2.0,’ - Manifest 'Opvoeden en opgroeien in Delft - Uitgangspunten voor de duurzame inrichting van het stelsel’ - Beleidskader Jeugdpreventie 'Een Delftse (op)voedingsbodem' (vaststelling verwacht in december 2021) Solide maatschappelijke basis pagina 74 Vanaf pagina 74 wordt een toelichting gegeven op het beleid omtrent het programma Solide maatschappelijke basis. Dit programma bevat naast onderwijs en Sport ook de taakvelden op het gebied van cultuur. Deze vallen niet binnen de commissie SDW.

Kaderstellende documenten: - De Kadernota Innovatie Sociaal domein III ‘Een sterke basis van een sociale stad’ - de Visie Sport en Bewegen 2017-2025 (januari 2018) - Investeringsagenda Sportaccommodaties en Uitvoeringsplan Sport - koersdocument 'Kansen voor ieder kind' - strategische onderwijsagenda - Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2036 Onderwijshuisvesting In 2020 is Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting vastgesteld. Voor de periode 2022 tot en met 2025 wil het college uitvoering aan het realiseren van nieuwbouw van drie schoolgebouwen (voor ISK/Pleysier, Jan Vermeer, IGVO) en een sportzaal voor 4 scholen. In de meerjarenbegroting is hiervoor €40,5 miljoen op genomen. Op pagina 82 wordt uitleg gegeven over de mutaties. Naast de meicirculaire gemeentefonds wordt ook het huisvesten van het Islamitisch College en de actualisatie van verschillende reserves genoemd als toelichting op de mutaties. Economische zelfstandigheid (pagina 85) 470/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 4/7

Vanaf pagina 85 wordt een toelichting gegeven op het beleid omtrent het programma Economische zelfstandigheid. Als belangrijke mutatie wordt het uitstel van de inwerkingtreding van de nieuwe inburgeringswet genoemd. Herstelplan In het kader van het herstelplan zijn er binnen deze doelstelling twee taakstellingen: 1. Besparing op de bijzondere bijstand (jaarlijks € 200.000). Deze besparing komt bovenop de besparing op bewindvoering en budgetbeheer in het kader van het actieplan sociaal domein. 2. Vanaf 2023 een besparing op Werkse!. (€ 310.000 in 2023, € 620.000 vanaf 2024). In overleg met Werkse! wordt in 2022 een plan opgesteld voor realisatie van deze taakstelling. Goed wonen (pagina 50) Vanaf pagina.52 wordt een toelichting gegeven op het beleid omtrent het programma Goed wonen. Een groot gedeelte van dit programma betreft grondexploitaties en ruimtelijke ordening (onderwerpen van de cie. RV). Over wonen zegt de ontwerpbegroting onder meer het volgende: In 2022 worden naar verwachting volgens de woonmonitor ruim 800 woningen opgeleverd De taskforce studentenhuisvesting werkt verder aan voldoende aanbod in Delft en de regio om de opgave van 2.500 studentenwoningen tot 2026 te realiseren Het programma Langer en Weer thuis loopt in 2022 door. Met de convenantpartners wordt gewerkt aan een passend woon- en zorgaanbod. Nieuwe projecten starten.

Het voormalig VAK-gebouw aan de Westvest wordt ontwikkeld voor seniorenhuisvesting. De pilot seniorenmakelaar loopt door in 2022. Verwacht wordt dat in het vierde kwartaal van 2022 een herijkte Woonvisie zal worden vastgesteld Belangrijke kaderstellende documenten: - Woonvisie Delft 2016-2023 Andere relevante documenten de woonmonitor, woonagenda, het actieplan middenhuur, de uitvoeringsagenda Langer en Weer Thuis en de Eindevaluatie Studentenhuisvesting in goede Banen . Aandachtspunten commissie Ruimte en Verkeer Warmteplan Delft 2021 Het definitieve “Warmteplan Delft 2021” wordt door het college, volgens planning, medio oktober 2021 overgedragen aan de raad. De inhoudelijke bespreking van het “Warmteplan Delft 2021” is gepland voor de overlegvergadering van de commissie R&V van 2 december 2021 met vaststelling door de raad in de raadsvergadering van 16 december 2021. 570/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 5/7

Mobiliteitsprogramma Delft 2040 Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 is door de raad vastgesteld in de raadsvergadering van 28 januari 2021. In april 2020 heeft de raad vervolgens het uitvoeringsplan MPD 2020-2021 ter informatie van het college ontvangen. De adaptieve mobiliteitsagenda Delft 2040 heeft de raad in juli 2021 ter informatie van het college ontvangen. Deze adaptieve mobiliteitsagenda was op verzoek van de fracties STIP en VVD geagendeerd voor het Delfts Kwartiertje van 9 september 2021. (Gebieds)ontwikkeling van Schieoevers (Noord) Het ontwikkelplan Schieoevers Noord is door de raad vastgesteld in de raadsvergadering van 11 juli 2019. Het ruimtelijk kwaliteitskader Schieoevers Noord is door de raad vastgesteld in de raadsvergadering van 30 september 2021. Het eerste bestemmingsplan Schieoevers Noord wordt volgens de programmabegroting (pagina 54) in 2022 ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Volgens de laatste versie van de Lange Termijn Agenda van het college wordt dit bestemmingsplan in het 3e kwartaal 2021 door het college aan de raad gestuurd. Uitbreiding autoluwplus-gebied Binnenstad De raad heeft in de vergadering van 28 maart 2019 de motie “Toekomst Gasthuisplaats” aangenomen, zie Motie 20190328.8.5.1 Toekomst Gasthuisplaats'.

Met deze motie is het college onder andere opgedragen te onderzoeken of het mogelijk is om het bewonersparkeren van de Gasthuisplaats te verwijderen en dit te betrekken in de integrale afweging rond het verder autoluw maken van de binnenstad. In de overlegvergadering van de commissie R&V van 6 februari 2020 heeft het college toegezegd (toezegging T20200206.2.3b.1) vóór het zomerreces 2020 een voorstel aan de raad te sturen over uitbreiding van het autoluwplusgebied van de zuidelijke Binnenstad waarin ook het fietsparkeren wordt betrokken. Deze zijn nog niet ontvangen. Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2022 - 2026 Het college heeft het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2022 – 2026 op 16 september 2021 overgedragen aan de raad. Dit plan wordt inhoudelijk besproken in de overlegvergadering van de commissie R&V van 2 december 2021 met vaststelling door de raad in de raadsvergadering van 16 december 2021. Update uitvoeringsagenda klimaatadaptatie in 2022 Volgens de begroting ontvangt de raad van het college in 2022 een update van de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. De actuele uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie heeft het college op 26 november 2020 ter informatie aan de raad gestuurd. Deze uitvoeringsagenda is besproken in de overlegvergadering van de commissie R&V van 16 februari 2021.

670/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 6/7

Extra budget voor inrichting en gebruik openbare ruimte In de programmabegroting is een extra budget voor inrichting en gebruik openbare ruimte opgenomen van € 6 miljoen. De beheervisie Openbare Ruimte is door de gemeenteraad vastgesteld in de raadsvergadering van 19 december 2019. Krediet renovatie van de Hoogbrug In de raadsvergadering van 9 juli 2020 heeft de gemeenteraad besloten voor de renovatie van de Hoogbrug een krediet beschikbaar te stellen van in totaal € 600.000, zie Raadsvoorstel Hoogbrug.

770/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/61604b0658329_TEMP_OPDF 7/7