Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk Delft, 14-05 -2024

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Inhoudsopgave 1 Inleiding ................................................................................................................................................ 3 1.2 Achtergrond ....................................................................................................................................... 4 2 Huidig beleid......................................................................................................................................... 5 3 Huidige indeling Oude Langendijk ........................................................................................................ 8 3.1 Verkeerssituatie Oude Langendijk ..................................................................................................... 8 4 Verkeersveiligheidsonderzoek DTV ...................................................................................................... 9 5 Zorgen en aanbevelingen belangenverenigingen ................................................................................. 9 6 Welke wegindeling is het meest geschikt? ........................................................................................... 9 6.1 Voetgangersgebied ......................................................................................................................

10 6.2 Shared Space ............................................................................................................................... 11 6.3 Gescheiden rijbaan en trottoir .................................................................................................... 12 6.4 Conclusie: welke wegindeling is het meest geschikt ................................................................... 12 7 Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk ..................................................................................... 12 7.1 Kosten van deze aanpassingen ........................................................................................................ 16 7.2 Doorkijk route Rode Loper .............................................................................................................. 17 Bijlage 1: Fasering Rode Loper............................................................................................................... 18 Bijlage 2: Verkeerssituatie Oude Langendijk ......................................................................................... 19 Bijlage 3: Samenvatting cameraobservaties rapport DTV ..................................................................... 20 Bijlage 4: Samenvatting binnengekomen reacties Belangenverenigingen ............................................

22 Bijlage 5: CROW Onderzoek .................................................................................................................. 23

2

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

1 Inleiding In het voorjaar van 2022 is de herinrichting van de Oude Langendijk en Wijnhaven voltooid. Na de herinrichting ontstonden er geluiden dat de nieuwe wegindeling voor sommige als verkeersonveilig werd ervaren. Mede hierom is er door DTV een verkeersveiligheidsonderzoek uitgevoerd met als doel de verkeersveiligheid inzichtelijk te maken. DTV geeft in het rapport een aantal conclusies en aanbevelingen mee. Eén belangrijke daarvan is: ‘’Maak een duidelijke keuze in de wegindeling; voetgangersgebied, shared space of klassieke inrichting (rijbaan en trottoir) en pas de weginrichting daar op aan’’. 31 oktober 2023 is het verkeersveiligheidsrapport gedeeld met de gemeenteraad. Het onderwerp is 1 februari 2024 behandeld in de Raadsvergadering. Aan de hand van het verkeersveiligheidsrapport is verder onderzocht welke wegindeling – binnen de gestelde beleidskaders – het meest recht zal doen aan de verkeersveiligheid. Hierin wordt expliciet gekeken naar voetgangers in relatie met fietsers. Dit verdere onderzoek inclusief advies over de inrichtingsprincipes wordt in dit rapport toegelicht. Het advies richt zich voornamelijk - gezien de hoeveelheid beschikbare informatie- op de Oude Langendijk. De Binnenwatersloot en Peperstraat zijn onderdeel van het programma Ruimte in de Binnenstad en horen bij de uitbreiding van het autoluwplusgebied.

Vanuit dit gegeven zal dit rapport kaders meegeven voor de inrichting van deze twee straten.

3

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

1.2 Achtergrond De route Binnenwatersloot-Peperstraat-Oude Langendijk-Nieuwe Langendijk is een belangrijke oostwest verbinding door de binnenstad, ook bekend als de Rode Loper. De route verbindt voorzieningen en wordt gezien als entreeroute en visitekaartje van de binnenstad van Delft. Al lange tijd waren er ideeën om de entree van de binnenstad aantrekkelijker te maken. Met name de Oude Langendijk waar vele functies aanwezig zijn, werd als verkeersonveilig gezien. Fietsen en reclameborden stonden op het trottoir. De grote stroom aan voetgangers, met name op de zaterdagmiddag zorgde ervoor dat mensen moesten uitwijken naar de rijbaan. Rolstoelgebruikers of mensen met een kinderwagen konden niet fatsoenlijk op het trottoir lopen en kwamen hierdoor op de rijbaan in conflict met fietsers en gemotoriseerd verkeer. Kortom de indeling werd niet gezien als een fijne route van en naar de binnenstad. Dit was dan ook een reden om de route aan te pakken. Eind 2019 is er budget beschikbaar gesteld. Dat beschikbare budget was onvoldoende om de hele route van de binnenstad opnieuw in te richten. Daarom is toen besloten om alleen de Oude Langendijk en de kop van de Koornmarkt opnieuw in te richten (Fase 1). Kijk voor de fasering van de route Rode Loper in bijlage 1.

Afbeelding 1: Oude Langendijk voor de herinrichting

1m

2,5 m

3,5 m

2 1,9 mm

3,5 m

Figuur 1 Profiel Oude Langendijk voor de herinrichting

4

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

2 Huidig beleid Mobiliteitsprogramma Delft 2040 Op 28 januari 2021 is het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) vastgesteld. In het MPD wordt het voetgangersnetwerk en fietsersnetwerk benoemd. Zie hieronder de twee verschillende kaarten.

Figuur 2: Voetgangersnetwerk MPD 2040

Figuur 3: Fietsnetwerk MPD 2040

De hoofd looproutes voor voetgangers is in blauw weergegeven op de kaart. Naast deze routes zijn er kwaliteitsnetten aangewezen. Dit is het voetgangersdomein (oranje) waarbij de voetganger de prioriteit krijgt.

Delft beschikt over een hoofdfietsnetwerk (blauwe lijnen): dit netwerk verbindt wijken met werkgebieden en voorzieningen. Verder onderscheiden we het kwaliteitsnet (oranje lijnen), deze wordt intensief gebruikt en ontsluit belangrijke voorzieningen, zoals de stations en de TU. Verder staat er in het MPD dat er in de binnenstad geen aparte fietsstrook of fietspad wordt aangelegd, dit past niet bij het historische beeld.

Hiërarchie

Naam

Primaire functie

Kenmerken

Kwaliteitsnet

Voetgangerdomein

Verblijven

Voetganger op 1, comfortabel

Hoofdnet

Hoofdroutes

Verbinden

Rechtstreekse route/ comfortabel

Basisnet

Alle voetpaden en pleinen

Ontsluiten van adressen

Voldoende vlak, toegankelijk

5

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

De route Rode Loper ligt in het kwaliteitsnet voetganger en is tegelijkertijd als hoofdfietsroute aangemerkt. In het MPD wordt het kwaliteitsnet boven het hoofdnetwerk geplaatst, zoals te zien is in de hiërarchische driehoek. Dit zal volgens het beleid betekenen dat de voetganger de prioriteit krijgt en op nummer 1 staat. Tegelijkertijd vinden we een hoofdfietsroute ook erg belangrijk en willen we deze zoveel mogelijk respecteren.

Figuur 4: Hiërarchie MPD 2040

6

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk Toekomstbeeld Fietsparkeren Binnenstad Delft RoyalhaskoningDHV heeft in 2022 in opdracht van de gemeente een toekomstbeeld fietsparkeren opgesteld. Het Toekomstbeeld fietsparkeren voor Delft geeft handvatten om het fietsparkeren in de binnenstad van Delft te verbeteren en vormt input voor het programma ‘Ruimte in de binnenstad’. Er zijn te weinig fietsparkeervoorzieningen om de vraag in de huidige situatie op te vangen; op basis van tellingen blijkt er nu al een tekort van meer dan 2.000 fietsparkeerplekken in de hele binnenstad. Los van de huidige problematiek, verwachten we in de toekomst nog meer vraag naar fietsparkeren. Door de doelstellingen in het MPD 2040 en andere ontwikkelingen, zoals groei van de stad, toename van het aantal fietsers uit omliggende gemeentes, zal het fietsgebruik naar het centrum toenemen. Dit betekent in 2040 een totale behoefte aan 8000 extra fietsparkeerplekken in de binnenstad. De binnenstad van Delft heeft verschillende functies: uitgaansgebied, winkelgebied, verblijfsgebied, cultureel gebied en woongebied. Afhankelijk van de stedenbouwkundige en ruimtelijke wensen hoort daar een passend wensbeeld bij: op de markt zijn geparkeerde fietsen in het historisch stadsbeeld ongewenst, terwijl deze in het noordelijk deel van de binnenstad minder problematisch zijn.

Onderstaande afbeelding laat het wensbeeld zien in de binnenstad, zoals opgenomen in het Toekomstbeeld Fietsparkeren.

Figuur 5: Wensbeeld fietsparkeren binnenstad Delft

De Oude Langendijk en de rest van de route rode Loper loopt door het groene gebied (C). Fietsparkeren mag zichtbaar zijn op straat, zeker met het gegeven dat we op de Markt geen fietsparkeren willen faciliteren. Dit betekent dat we geparkeerde fietsen accepteren op locaties waaronder de Oude Langendijk, Binnenwatersloot en de Nieuwe Langendijk. Er zal uiteindelijk ook worden ingezet op inpandige grootschalige fietsenstallingen, zeker met de groei die er nog aan komt. Met inpandige fietsenstallingen kunnen we de vraag naar fietsparkeren deels opvangen. Hierdoor kunnen we in de toekomst het fietsparkeren op straat op sommige locaties kunnen opheffen. Maar uitgaande van het wensbeeld accepteren we gestalde fietsen op de Oude Langendijk en de rest van de route rode loper. 7

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

3 Huidige indeling Oude Langendijk De herinrichting Oude Langendijk is in mei 2022 voltooid. Door het smal historisch profiel was het onmogelijk om alle weggebruikers de maximale ruimte te geven, uitgaande van de piekbelastingen. Om deze reden is er gekozen voor bestrating op één niveau, waarmee flexibiliteit gecreëerd wordt. Tijdens winkeltijden zijn er over het algemeen veel voetgangers aanwezig, zij kunnen op dat moment de hele breedte van het profiel gebruiken. Op momenten waarin het rustiger is met voetgangers, kan het profiel ingezet worden voor andere weggebruikers. Je kunt bij de huidige wegindeling spreken over een shared space-of erf-achtige indeling.

1m

Afbeelding 2: Oude Langendijk na de herinrichting

2,8 m

0,40 m

3m

1,9 1,9mm

3,5 m

Figuur 6: Profiel Oude Langendijk na de herinrichting

9,2

3.1 Verkeerssituatie Oude Langendijk De Oude Langendijk wordt gebruikt door verschillende modaliteiten: -

Voetgangers Fietsers/ Elektrische fietsen Brom- en snorfietsen Bestelbusjes Vrachtwagens Bus (Delfthopper)

In juli 2022 zijn er verkeerstellingen uitgevoerd op de Oude Langendijk en tussen de Peperstraat en Wijnhaven. Met deze telling weten we de hoeveelheid verkeer op verschillende momenten. Ook zijn er in 2022 voetgangerstellingen gehouden op de Oude Langendijk. De tellingen laten zien dat er heel veel modaliteiten gebruik maken van de Oude Langendijk. Op zaterdag tussen 15:00 en 16:00 zijn er 1427 voetgangers geteld. Het aantal fietsers en bromfietsers dat op zaterdag tussen 15:00 en 16:00u geteld is, is 376. Zie bijlage 2 voor meer resultaten.

8

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

4 Verkeersveiligheidsonderzoek DTV Na de herinrichting heeft DTV in opdracht van de gemeente een onderzoek uitgevoerd met als doel de verkeersveiligheid inzichtelijk te brengen. Begin november 2022 zijn er zijn op vijf locaties camera’s geplaatst, waarvan drie op de Oude Langendijk en twee ter hoogte van de Peperstraat. Met behulp van deze beelden is het gedrag van weggebruikers in beeld gebracht en geanalyseerd. Voor het hele rapport zie hier: Rapport Verkeersveiligheid Oude Langendijk en Peperstraat (delft.nl) Vanuit de cameraobservaties zijn het aantal conflicten vastgelegd. Hieruit komt naar voren dat de meeste conflicten op kruisingen - waar stromen van verkeer samen komen - ontstaan en niet zo zeer op het rechte stuk van de Oude Langendijk. De term conflict is op meerdere wijzen interpretabel en betekent niet per definitie dat voertuigen of personen met elkaar in aanraking komen. De term in het onderzoek wordt gebruikt om aan te geven dat zich een situatie voordoet waarbij in ieder geval één van de weggebruikers moet ingrijpen (uitwijken, remmen, stilstaan, opzij stappen etc.). In de geanalyseerde camerabeelden komt het niet één keer voor dat twee weggebruikers werkelijk met elkaar in aanraking komen. Desondanks ervaren sommige mensen wel een gevoel van onveiligheid. Een belangrijk ontwerpprincipe om mee te geven is om de kruisingen met name extra aandacht te geven.

De verkeerssituatie/voorrangssituatie moet hierin duidelijk zijn. Zie bijlage 3 voor een samenvatting van de cameraobservaties.

5 Zorgen en aanbevelingen belangenverenigingen Een aantal belangenverenigingen hebben hun zorgen geuit over de wegindeling op de Oude Langendijk. Zij hebben aanbevelingen gedaan om de route anders in te richten. Zo wordt er verzocht de Oude Langendijk weer te voorzien van een hoge trottoirband. Ook wordt er aangegeven dat de Oude Langendijk niet inclusief is voor bepaalde doelgroepen. Een ander geeft juist aan dat de nieuwe inrichting past bij het mobiliteitsprogramma 2040. De gemeente heeft de binnengekomen brieven en reacties beantwoord en neemt deze zorgen serieus. Deze zorgen en aanbevelingen worden meegewogen in het advies. Zie bijlage 4 voor een samenvatting van de binnengekomen reacties.

6 Welke wegindeling is het meest geschikt? Nu we inzicht hebben middels tellingen, een verkeersonderzoek, aanbevelingen van belangenverenigingen, huidig beleid en expertise van vakspecialisten kunnen er conclusies getrokken worden over de inrichting. Uitgaande van het rapport van DTV zijn dit; 1. Voetgangersgebied 2. Shared Space 3. Klassieke indeling (gescheiden rijbaan en trottoir). Op basis van deze varianten worden hieronder de voor- en nadelen benoemd.

9

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

6.1 Voetgangersgebied Hiermee bedoelen we een gebied dat voornamelijk is ingericht voor de voetganger. De bestrating ligt op 1 niveau waardoor de voetganger de maximale ruimte krijgt. Middels voetgangersborden wordt duidelijk gemaakt dat er een voetgangersgebied is. Andere weggebruikers zoals fietsers kunnen worden toegelaten als er een onderbord geplaatst wordt met ‘fietsers toegestaan’. De fietser is hierbij altijd te gast en dient rekening te houden met de voetganger. Bromfietsn en overig gemotoriseerd verkeer mag hier alleen rijden met een ontheffing. Voordelen In het mobiliteitsprogramma 2040 staat de voetganger op 1 en de binnenstad wordt aangemerkt als kwaliteitsnet. Dit zijn voetgangersgebieden met meer prioriteit en ruimte voor de voetganger. Door de Oude Langendijk aan te merken als voetgangersgebied wordt er gehoor gegeven aan het Mobiliteitsprogramma 2040. Voetganger krijgt alle ruimte.

Gezien de hoge intensiteiten en de verwachte groei van voetgangers, is een voetgangersgebied prettig. Heel de openbare ruimte op 1 niveau waardoor hoge stoepranden verdwijnen. Dit kan voor bepaalde doelgroepen waaronder rolstoelgebruikers prettig zijn.

Nadelen Gezien de hoge intensiteiten van de fietsers is een voetgangersgebied niet realistisch. Het principe 'fietser te gast' functioneert alleen als het aantal fietsers laag is of in ieder geval fors lager ten opzichte van het aantal voetgangers. Gezien de hoge intensiteiten van fietsers op deze route is dit principe niet realistisch. Daarbij komt dat, met de groei van de stad, het aantal fietsers in de toekomst verder toe neemt. Er is geen goede alternatieve oost-west route voor fietsers. Een grote stroom aan fietsers zal geneigd zijn alsnog gebruik te maken van de Oude Langendijk. Het blijft voor veel fietsers immers de snelste en kortste route. Fietsers moeten rekening houden met de vele voetgangers en krijgt hierdoor minder ruimte. Subjectieve veiligheid neemt af, verkeersdeelnemers kunnen zich onzeker voelen wanneer fietsers en voetgangers met elkaar worden gemengd. Fietsers dienen rekening te houden met voetgangers, dit betekent dat zij hun snelheid behoorlijk moeten verminderen. Gedragsbeïnvloeding (bijv. inzet campagnes) en handhaving op het juiste gedrag wordt arbeidsintensief.

In het huidige autoluwplusgebied is alles op 1 niveau bestraat, door dit door te trekken in de rest van de binnenstad ontstaat er eenduidigheid. De Oude Langendijk heeft een voetgangersdichtheid rond de 230 vgt/u/m. Een voetgangersdichtheid tussen de 180 en 360 wordt gezien als een gemiddelde dichtheid, waarbij het mengen van fietsers en voetgangers als niet wenselijk wordt gezien. Zie bijlage 5 voor onderzoek CROW over het mengen van voetgangers en fietsers

10

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

6.2 Shared Space Hiermee bedoelen we een ruimte die wordt gedeeld door verschillende soorten verkeersdeelnemers en waarin aanwijzingen als verkeersborden en stoepranden zoveel mogelijk ontbreken. Zo ontstaat een verblijfsruimte waarin voetgangers, fietsen, scooters en overig verkeer wordt afgewikkeld. Van iedere verkeersdeelnemer wordt verwacht dat hij zijn eigen verantwoordelijkheidsgevoel en inzicht gebruikt, omdat aanwijzingen en ge- en verboden ontbreken.

Voordelen Door het weghalen van aanwijzingen wordt het straatbeeld onoverzichtelijker. Doordat de subjectieve veiligheid afneemt wordt de weggebruiker alerter waardoor de objectieve veiligheid kan toenemen (mensen letten meer op elkaar) Weinig bebording en markeringen kan voor een rustiger straatbeeld zorgen.

Heel de openbare ruimte op 1 niveau waardoor stoepranden verdwijnen. Dit kan voor bepaalde doelgroepen waaronder rolstoelgebruikers prettig zijn. Shared Space is binnen een smal profiel goed inpasbaar. Doordat de bestrating op 1 niveau ligt is de ruimte flexibel inzetbaar voor meerdere verkeersdeelnemers. Als men bij de inrichting uitgaat van de culturele en historische waarden van een gebied kan een shared space inrichting een factor zijn die de ruimtelijke kwaliteit verhoogt. Je kunt vrijer omgaan met de bestrating in plaats van dat dit een harde verkeerskundige eis moet hebben, zoals rood asfalt voor een fietspad bijvoorbeeld. In het huidige autoluwplusgebied is alles op 1 niveau bestraat, door dit door te trekken in de rest van de binnenstad ontstaat er eenduidigheid.

Nadelen Subjectieve veiligheid neemt af, verkeersdeelnemers kunnen zich onzeker voelen.

Met de groei van het aantal fietsers en voetgangers en de huidige (gebruikers)ervaringen met de shared space inrichting is de verwachting dat het aantal (bijna-)conflictsituaties verder zal toenemen en daarmee ook de subjectieve onveiligheid. Niet altijd inclusief voor bepaalde doelgroepen. Door het ontbreken van stoepranden kunnen blinden zich bijvoorbeeld moeilijker oriënteren.

11

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

6.3 Gescheiden rijbaan en trottoir Hiermee wordt bedoeld dat het wegprofiel zodanig wordt ingericht dat er een scheiding in het profiel zit, hiermee hebben voetgangers een eigen weggedeelte, dat gescheiden is van een weggedeelte voor fietsers en gemotoriseerd verkeer. In dit geval spreken we over een hoge trottoirband die voor de scheiding tussen de verschillende verkeersdeelnemers zorgt. Voordelen De weggebruiker ervaart een ‘eigen’ weggedeelte en zal geneigd zijn hier dan ook gebruik van te maken.

De subjectieve veiligheid kan toenemen. Voor een groep mensen zal deze inrichting prettig voelen omdat zij een ‘eigen’ weghelft hebben. Hoge stoepranden zijn prettig voor bepaalde doelgroepen, denk aan blinden.

Nadelen Een gescheiden rijbaan en trottoir met (hoge) stoepranden past niet op de Oude Langendijk. In de oude inrichting is gebleken dat het trottoir te smal is om de huidige hoge voetgangersstroom te verwerken en ruimte te bieden aan geparkeerde fietsen, uitstallingen, etc. Hoge stoepranden zijn niet altijd inclusief voor bepaalde doelgroepen, bijvoorbeeld voor rolstoelgebruikers. Doordat fietsers/brommers een ‘eigen’ weghelft hebben, zullen zij deze ook claimen en zal er harder gereden worden. Dit kan leiden tot een toename van het aantal (ernstige) ongevallen. Doordat het trottoir smal is zullen vele voetgangers alsnog uitwijken en op de rijbaan lopen, zoals voor de herinrichting. Dit zal alleen maar verder toenemen, doordat de voetgangersstroom de komende jaren verder groeit. Het gevoel van veiligheid kan afnemen bij bepaalde verkeersdeelnemers doordat er hard gereden wordt door fietsers en brommers.

6.4 Conclusie: welke wegindeling is het meest geschikt Om antwoord te geven op de vraag welke wegindeling het meest geschikt is op de Oude Langendijk, kunnen we concluderen dat geen van bovenstaande opties volledig geschikt is en tegemoet komt aan alle verkeersdeelnemers die gebruik maken van de Oude Langendijk. De intensiteiten van voetgangers, fietsers, brommers en overig verkeer is hoog. Er zijn wél verbetermogelijkheden om de Oude Langendijk te optimaliseren, die worden in het advies hieronder benoemd.

7 Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk Uit het onderzoek van DTV komt naar voren dat er conflicten ontstaan. Dit wil niet zeggen dat de route daarmee verkeersonveilig is. Zoals de theorie achter shared space zegt: Door het weghalen van aanwijzingen voor de automobilist wordt het straatbeeld onoverzichtelijker en neemt hierdoor de subjectieve veiligheid af. Doordat de subjectieve veiligheid afneemt zal een weggebruiker alerter en voorzichtiger rijgedrag vertonen, waardoor de objectieve veiligheid juist toeneemt. Vanuit de stad en van belangenverenigingen ontvangen we het signaal dat de subjectieve veiligheid een belangrijke rol speelt. Sommige mensen ervaren de Oude Langendijk als een route die erg gevaarlijk is, waarbij 12

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk je goed moet uit moet kijken voor fietsers, brommers of andere weggebruikers. Iemand anders kan de route juist ervaren als goed toegankelijk en aantrekkelijk. De ene beleving is niet belangrijker dan de ander. De situatie blijft daarom altijd complex en wat de perfecte oplossing kan zijn voor de één kan voor de ander niet ideaal zijn. Het is daarom van belang om de objectieve veiligheid te waarborgen en zoveel mogelijk rekening te houden met het gevoel van veiligheid. We zien uit het verkeersveiligheidsonderzoek dat de conflicten op kruisingen groter zijn dan op de rechtstanden van de Oude Langendijk. Het deel tussen de markt en de Jacob Gerritstraat is zo’n kruising. Rechte deel Oude Langendijk Het advies is om de Oude Langendijk op één niveau te laten. Hoge of schuine trottoirbanden maken het profiel minder flexibel terwijl dit - gezien de verschillende en hoge intensiteiten – juist erg wenselijk is. Met een verhoogd trottoir zullen voetgangers vaak uit moeten wijken naar de rijbaan. De rijbaan wordt hierbij al gauw ‘geclaimd’ door de fietser en ander gemotoriseerd verkeer. De conflicten die dan ontstaan zijn naar verwachting gevaarlijker. Doordat de subjectieve veiligheid een belangrijke rol speelt door het hele onderzoek heen, is het advies om een duidelijkere scheiding aan te brengen.

Hiermee wordt de oriëntatie versterkt zonder dat je als voetganger verplicht bent om langs de gevel te lopen. Het profiel is nog steeds flexibel inzetbaar, op momenten waarin de voetgangersstroom hoog is, kunnen voetgangers de gehele breedte van het profiel gebruiken. Terwijl het in de ochtend wanneer de fietsersstroom hoger is, je je langs de gevel kunt oriënteren als voetganger. Het advies is om de scheiding in een contrastkleur aan te brengen, denk hierbij aan een grijs natuurstenen band. Dit is passend bij de historische binnenstad. Daarnaast is gebleken dat een contrastkleur in het wegvak voor slechtzienden voor een duidelijkere oriëntatie van de omgeving zorgt. Zie hieronder een voorbeeld van de scheiding:

Figuur 7: voorbeeld aanbreng scheiding Oude Langendijk

Kruispunten Het advies is om op de kruising ter hoogte van de markt en Jacob Gerritstraat een inritconstructie aan te leggen. Voetgangers die van de Markt naar de Jacob Gerritstraat en vica versa lopen, zijn hiermee in de voorrang. Door deze inrichting zijn fietsers en brommers genoodzaakt om af te remmen en de voetgangers voorrang te verlenen. Tijdens de informatiebijeenkomst met belangenverenigingen op 15 april 2024 werd de maatregel zebrapad als optie benoemd. Het enkel aanbrengen van een 13

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk zebrapad zorgt er niet per definitie voor dat de snelheid verminderd wordt. Door een fysiek element (inritconstructie) te plaatsen word je genoodzaakt te remmen. Wel kan onderzocht worden of een combinatie van een plateau met zebrapad te realiseren is.

Figuur 8: voorbeeld inritconstructie Markt-Jacob Gerritstraat

14

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk Snelheid In bijlage 2 zijn de verkeerstellingen te zien, hierin is ook gekeken naar de gemiddelde snelheid van de verkeersdeelnemers op de Oude Langendijk. De meeste verkeersdeelnemers rijden 15 km/u of langzamer. Er zijn altijd uitschieters van verkeersdeelnemers die harder rijden. Tijdens de informatiebijeenkomst op 15 april 2024 werd de zorg benoemd over de steeds sneller rijdende elektrische fietsen en fatbikes. Eén van de verzoeken vanuit belangenverenigingen was om een maximumsnelheid van 15km/u op de Oude Langendijk in te stellen. De handhaving van deze maatregel is echter arbeidsintensief en de meeste verkeersdeelnemers houden zich dus feitelijk al aan deze snelheid. Verwacht wordt dat de inritconstructie er voor zorgt dat de snelheid op de Oude Langendijk verder af neemt. Het advies is daarom om deze optimalisatie toe te passen. Deze aanpassing zorgt voor een verduidelijking zonder dat dit meteen hele grote ingrepen zijn. Logistiek verkeer Op de Oude Langendijk liggen vele voorzieningen. Voor de bevoorrading is het wenselijk dat de Oude Langendijk toegankelijk blijft. Uit de tellingen (bijlage 2) is te zien dat er een hoog aantal bestelbussen over de Oude Langendijk rijdt. Deze hoeveelheid zorgt voor conflicten met andere verkeersdeelnemers.

Het efficiënter laten rijden van het bestelverkeer zit ondergebracht in het project Duurzaam Zoneren en zal hier verder in opgepakt worden.

15

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

7.1 Kosten van deze aanpassingen Er is een SSK-raming gemaakt voor het nemen van deze maatregelen. Vervangen molgoot door opsluitband (scheiding op wegvakken Oude Langendijk). Het maakt erg uit wat voor type opsluitband gekozen wordt. In de binnenstad wordt een hardstenen band gehanteerd. We gaan in deze berekening uit van een 40cm brede band. Aankoop en instraten van zo’n band wordt geraamd op € 37.416,91. Als andere materialen worden toegepast, kan het bedrag lager worden. Inritconstructie tussen de markt en Jacob-Gerritstraat De realisatiekosten voor het maken van een inritconstructie tussen de markt en de Jacob-Gerritstraat is geraamd op €16.837,65 inclusief kosten voor het maken van het ontwerp.

De totale kosten: €54.254,56

16

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

7.2 Doorkijk route Rode Loper De Rode Loper bestaat uit de Binnenwatersloot-Peperstraat-Oude Langendijk en de Nieuwe Langendijk. Dit advies gaat in op de wegindeling van de Oude Langendijk. Er wordt een advies gegeven over de inrichtingsprincipes op de Oude Langendijk en de kruising Markt en Jacob Gerritstraat. De Binnenwatersloot en Peperstraat zijn opgenomen in het programma Ruimte in de Binnenstad. De komende jaren zullen deze straten incl. de Wijnhaven toegevoegd worden aan het autoluwplusgebied en zullen hiermee opnieuw ingericht worden. Binnen het programma Ruimte in de Binnenstad komt een ontwerp tot stand afgaande van de inrichtingsprincipes die zij meekrijgen. Hieronder volgen de inrichtingsprincipes die meegegeven worden voor de Binnenwatersloot en Peperstraat. Inrichtingsprincipe herinrichting Binnenwatersloot De Binnenwatersloot kent twee rijbanen die door een watergang van elkaar zijn gescheiden. Dat is anders dan bij de Oude Langendijk. Beide wegen van de Binnenwatersloot hebben een relatief smal profiel. Langs het water staan bankjes of fietsen geparkeerd. Daarnaast ligt een rijloper waar veel verschillende modaliteiten gebruik van maken en langs de gevels ligt een smal trottoir. Geadviseerd wordt om de straten op 1 niveau te straten zodat het profiel flexibeler kan worden ingezet.

De voetganger krijgt hierdoor meer ruimte, ook sluit deze inrichting aan bij de Oude Langendijk. Wel dient er een duidelijke scheiding aangebracht te worden tussen het wegvak en de kant waar de meeste voetgangers zullen lopen (langs de gevel) zodat het gevoel van veiligheid (subjectief) toeneemt. Kruisingen Uit het onderzoek komt naar voren dat de meeste conflicten op de kruisingen ontstaan. Elke kruising van de route de rode loper is verschillend en daarom geldt er voor elke kruising maatwerk. De inritconstructie op de kruising Markt-Jacob Gerritstraat hoeft niet per definitie gekopieerd te worden naar de Wijnhaven. Het uitgangspunt is dat de voetganger zoveel mogelijk in de voorrang wordt gelegd. Dit geldt voor de kruising Phoenixstraat/Binnenwatersloot en de Wijnhaven/Koornmarkt/Oude Langendijk. De uitwerking van deze kruisingen is onderdeel van het programma Ruimte in de Binnenstad. Inrichtingsprincipe Peperstraat De Peperstraat heeft een profiel waar het verkeer in twee richtingen rijdt. Om meer ruimte voor de voetganger te creëren is het advies om de bestrating op 1 niveau te leggen waarbij wel een duidelijke scheiding wordt aangebracht om het gevoel van veiligheid en de oriëntatie te versterken. Door op 1 niveau te bestraten kan de straat flexibel worden ingezet voor meerdere weggebruikers.

Zie hieronder een voorbeeld van de hoe de Peperstraat er met deze inrichting uit kan komen te zien.

17

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Bijlage 1: Fasering Rode Loper De route Rode Loper kan worden opgedeeld in 3 fases.

Fase 1 Herinrichting Oude Langendijk. De opdracht is begin 2020 gestart en de herinrichting is afgerond in mei 2022. In dit advies worden er inrichtingsprincipes benoemd voor de kruising Markt-Jacob Gerritsraat en het recht deel Oude Langendijk. De kruising Wijnhaven wordt meegenomen in het programma Ruimte in de Binnenstad. Fase 2 Herinrichting Binnenwatersloot-Peperstraat. Met de opdracht herinrichting ‘Binnenwatersloot-Peperstraat’ werd beoogd de Binnenwatersloot net zoals fase 1 in te richten. Medio mei 2022 is de opdracht gestart, uiteindelijk is er een concept herinrichtsplan gemaakt en toegelicht tijdens een bijeenkomst. Gezien de vele reacties over het gevoel van de verkeersonveiligheid op de Oude Langendijk is besloten het project ‘on hold’ te zetten. Gezien de samenhang én ook de wens vanuit de bewoners/ondernemers naar een meer integrale aanpak voor de binnenstad, is besloten de opdracht onder te brengen bij het Programma Ruimte in de Binnenstad. Wijnhaven wordt ook ondergebracht in het programma Ruimte in de Binnenstad. Fase 3 Stuk Oude Langendijk- Nieuwe Langendijk. Het stuk Oude Langendijk bij het blauwe hart valt al in het huidige autoluw-plusgebied. Dit stuk is niet meegenomen in de herinrichting van fase 1. Voor deze inrichting moet nader onderzoek gedaan worden. Kruising valt ook onder maatwerk. De Nieuwe Langendijk is momenteel nergens ondergebracht.

Het valt buiten de scope van het programma Ruimte in de Binnenstad en kent een heel ander profiel. Indien deze in de toekomst opgepakt wordt is het wenselijk dat de inrichtingsprincipes van de rest van de route rode loper worden meegenomen.

18

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Bijlage 2: Verkeerssituatie Oude Langendijk Inzichten in hoeveelheid verkeer In juli 2022 is er een verkeerstelling uitgevoerd door bureau Meetel. Voor de uitvoering van de tellingen is gebruik gemaakt van slangtellers. Bij slangtellingen worden twee of meerdere slangen over het wegvak getrokken die worden aangesloten op registratieapparatuur. Door luchtdruk wordt het aantal assen van voertuigen gemeten. Er zijn 2 weekenden en een werkweek geteld. Met deze verkeerstelling weten we het aantal voertuigen dat een over gedeelte van de route Rode Loper rijdt. Er is onderscheid gemaakt in 1. Fietsers/ bromfietsen 2. Lichte motorvoertuigen 3. Middelzware voertuigen 4. Zware voertuigen. Ook zijn er voetgangerstellingen gehouden en is de gemiddelde snelheid onderzocht van de motorvoertuigen. Locatie 1 Oude Langendijk Telling per etmaal (0-24 uur) Modaliteiten

Drukste dag

Minst drukke dag

Fietsers/bromfietsers Kleine bedrijfswagens Grote bedrijfswagens Vrachtwagens

5594 (donderdag) 1003 (donderdag) 21 (dinsdag) 11 (dinsdag)

3868 (zondag) 393 (dinsdag) 2 (zondag) 1 (maandag)

Telling 60 minuten Modaliteiten Voetgangers Fietsers & bromfietsers Kleine bedrijfswagens Grote bedrijfswagens Vrachtwagens Ochtendspits Modaliteiten Voetgangers Fietsers & bromfietsers Kleine bedrijfswagens Grote bedrijfswagens Vrachtwagens

Gemiddeld aantal voertuigen per etmaal 4740 669 14 5

Zaterdag 15:00u tot 16:00u 1427 376 68 1 0 Avondspits Modaliteiten

Zaterdag 7:00u-9:00u 129 397 25 2 1

Voetgangers Fietsers & bromfietsers Kleine bedrijfswagens Grote bedrijfswagens Vrachtwagens

Gemiddelde snelheid per dag: Maandag

15 km/u

Dinsdag

16 km/u

Woensdag

15 km/u

Donderdag

14 km/u

Vrijdag

14 km/u

Zaterdag

12 km/u

Zondag

15 km/u

Over het algemeen ligt de snelheid tussen tussen 05:00 en 06:00u het hoogst. De gemiddelde snelheid is in dit uur 22 km/u.

19

Zaterdag 16:00u-18:00u 684 827 189 0 0

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Bijlage 3: Samenvatting cameraobservaties rapport DTV Cameraobservatie Oude Langendijk Hoeveelheid conflicten (9,5u beeldmateriaal) Voorrang nemen door fietsers en/of gemotoriseerd verkeer Belemmering door laad- en losverkeer Fietser moet uitwijken voor voetganger Gemotoriseerd verkeer rijdt tegen de richting in Fietser stopt onverwachts

Cameraobservatie Oude Langendijk

25-30 keer 10-15 keer 20-25 keer 10-15 keer 5-10 keer

Cameraobservatie Oude Langendijk Hoeveelheid conflicten (9,5u beeldmateriaal) Voorrang nemen door fietsers en/of gemotoriseerd verkeer Belemmering door laad- en losverkeer Fietser moet uitwijken voor voetganger Gemotoriseerd verkeer rijdt tegen de richting in Fietser stopt onverwachts

15-20 keer 0-5 keer 25-30 keer 10-15 keer 0-5 keer

Cameraobservatie Koornmarkt Hoeveelheid conflicten (9,5u beeldmateriaal) Voorrang nemen door fietsers en/of gemotoriseerd verkeer Belemmering door laad- en losverkeer Fietser moet uitwijken voor voetganger Gemotoriseerd verkeer rijdt tegen de richting in Fietser stopt onverwachts

100+ 100+ 50+ 25-30 keer 10-15 keer

Cameraobservatie Peperstraat Hoeveelheid conflicten (9,5u beeldmateriaal) Voorrang nemen door fietsers en/of gemotoriseerd verkeer Belemmering door laad- en losverkeer Fietser moet uitwijken voor voetganger Gemotoriseerd verkeer rijdt tegen de richting in Fietser stopt onverwachts

20

25-30 keer 15-20 keer 10-15 keer 10-15 keer 5-10 keer

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Cameraobservatie Binnenwatersloot-Peperstraat Hoeveelheid conflicten (9,5u beeldmateriaal) Voorrang nemen door fietsers en/of gemotoriseerd verkeer Belemmering door laad- en losverkeer Fietser moet uitwijken voor voetganger Gemotoriseerd verkeer rijdt tegen de richting in Fietser stopt onverwachts

Conclusies conflictobservatie

25-30 keer 15-20 keer 10-15 keer 20-25 keer 5-10 keer

Uit de conflictobservatie komt naar voren dat de meeste conflicten op kruisingen ontstaan en niet zo zeer op het recht deel van de Oude Langendijk. Op de kruisingen komen verschillende stromen verkeer samen, dat resulteert in conflicten. Een belangrijk ontwerpprincipe om mee te geven is dan ook om de kruisingen extra aandacht te geven. Voor de verkeersveiligheid moet het voor de weggebruiker duidelijk zijn wat er hier wordt verwacht. De belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het totale rapport van DTV op een rij: • •

• • •

Overweeg om heel de Oude Langendijk en Peperstraat uitsluitend toegankelijk te maken voor ontheffingshouders. Maak een duidelijke keuze in de wegindeling; voetgangersgebied, shared space of klassiek (rijbaan en trottoir) en pas de weginrichting daar op aan. Gelet op de grote hoeveelheid voetgangers en fietsers heeft een inrichting als voetgangersgebied of shared space daarbij de voorkeur. Maak door middel van bebording en evt. markering de weginrichting duidelijk, de weggebruiker moet weten wat van hem wordt verwacht. Maak afspraken met bezorgdiensten over stallingsvoorzieningen voor bezorgscooters en fietsen. Ga het gesprek aan over het rijgedrag van bezorgers. Zorg voor duidelijk fietsparkeerbeleid. Mogen fietsen langs de gracht worden geplaatst, faciliteer daar dan stallingsvoorzieningen en attendeer weggebruikers daarop

21

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Bijlage 4: Samenvatting binnengekomen reacties Belangenverenigingen Belangenvereniging:

Reacties (samengevat)

Belangenvereniging Binnenstad Noord De Oude en De Nieuwe Delf Belangenvereniging Zuidpoort

-Voorkeur voor klassieke indeling dus met een hoog trottoir en een rijbaan, waarbij ter plaatse van de aansluiting op de aanliggende wegen, te weten Koornmarkt, Markt en Jacob Gerritstraat de trottoirband net als elders in de stad verlaagd is ten behoeve van kinderwagens, rollators en dergelijke, en voorzien is van markering ten behoeve van visueel beperkten. -Rode Loper is niet inclusief (lastig voor mensen met een beperking, ouderen en kinderen. -Laat het uitgangspunt ‘de voetganger op één’ niet van toepassing te laten zijn op een hoofdfietsroute en dus ook niet op de Rode Loper. -Bij de geplande herinrichting van Peperstraat en Binnenwatersloot de huidige klassieke indeling (trottoir en rijbaan) graag handhaven.

Fietsersbond

-Belangrijke oost-west verbinding voor de fiets, laat fietsers aub ongehinderd fietsen. -Maak een duidelijke rijloper, afgezet met schuine banden, en geef die een andere kleur dan het trottoir. -Overweeg een maximumsnelheid in te voeren van 15 km/u. - Fietsparkeren op een andere locatie faciliteren

Voetgangersbeweging Nederland

-Shared space is alleen geschikt in woongebieden icm maximum snelheid van 15 km/u. Op de Oude Langendijk werkt dat niet. -De grote snelheidsverschillen zorgen voor gevaarlijke situaties -Voorstander van aanbrengen niveauverschil (gescheiden rijbaan en verhoogd trottoir) Dit is voor iedereen duidelijk.

SCMD

-De nieuwe shared-space inrichting past in het mobiliteitsplan van de gemeente, graag zelfde soort inrichting doorzetten in de andere straten (Binnenwatersloot en Peperstraat). -Als men snel van oost naar west wil fietsen, dan kan men een andere route nemen met een apart fietspad. Door om de binnenstad heen te fietsen.

22

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Bijlage 5: CROW Onderzoek In opdracht van CROW-fietsberaad en in samenwerking met het platform Ruimte voor lopen is er een publicatie opgeleverd in januari 2022. In deze publicatie worden aanbevelingen gedaan voor het maken van de keuze of mengen van fietsers en voetgangers in een situatie wel of geen optie is. De Oude Langendijk heeft een voetgangersdichtheid rond de 230 vgt/u/m. Met voetgangersdichtheid wordt bedoeld: het aantal voetgangers per uur gedeeld door de obstakelvrije breedte van een profiel. De Oude Langendijk valt in het kwaliteitsnet van de voetganger, dit is een voetgangersdomein waarbij verblijven de primaire functie heeft. Met dit gegeven kom je in onderstaande rood omlijnde tabel terecht.

Het CROW geeft hierbij aan dat het volledig mengen van fietsers en voetgangers op de Oude Langendijk niet wenselijk is. Een voetgangersgebied waarin helemaal geen scheiding is aangebracht zou in dit kader afvallen. Zie hele onderzoek: Rapportage (fietsberaad.nl) 23

Advies inrichtingsprincipes Oude Langendijk

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Delft Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015 Internet www.delft.nl Mei 2024

24