Advies ASD Delft - Concept Verordening Jeugdhulp 2023

Gemeente Delft t.a.v. het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 78 2600 ME DELFT

Betreft: Advies Concept Verordening Jeugdhulp gemeente Delft 2023

Delft, 27 januari 2023

Geacht college, beste burgemeester en wethouders, Met uw e-mail van donderdag 22 december 2022 verzoekt u de Adviesraad Sociaal Domein een reactie te geven op het concept van de ’Verordening jeugdhulp gemeente Delft 2023’. In de nieuwe verordening jeugdhulp hebben een aantal wijzigingen plaatsgevonden ten opzichte van de ‘Verordening jeugdhulp Delft 2015’, die u ons in een presentatie heeft toegelicht. U heeft geen gerichte vragen gesteld om ons op te richten. Op hoofdlijnen hebben we de volgende adviezen: -

-

-

-

We treffen niets aan over “logeren” zoals in de jeugdwet besproken, terwijl dat over een voorziening gaat die zowel effectief en efficiënt blijkt. We adviseren daar serieus naar te kijken en deze een plek te geven. Team Jeugd geeft in hun informatieblad aan dat samenwerking belangrijk is en dat alle scholen een vast aanspreekpunt hebben. Wij missen de rol van scholen en adviseren daar helderheid over te bieden in de verordening. Helaas stellen we vast dat de leesbaarheid van de verordening ondanks eerder toezeggingen daarover nog niet echt is toegenomen. Dat maakt hem voor gebruikers van de voorzieningen ontoegankelijk. We adviseren de verordening meer toegankelijk te maken (taalniveau B1) en in de toekomst van het productieproces van de verordening een aantal cliënten te vragen eens mee te lezen en commentaar te geven. We lezen op veel plaatsen in de verordening dat “het college nadere regels kan vaststellen”. We begrijpen de noodzaak hiervan uit juridisch oogpunt, maar het maakt het voor ons adviesraad, maar ook voor cliënten onduidelijk wat de verordening precies regelt en hoe medezeggenschap een plek heeft in de ontwikkeling van de regels. We adviseren uit democratisch oogpunt hier expliciet aandacht aan te besteden.

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 1 van 8

-

-

-

-

Te vaak zijn voorwaarden (vereisten, termijnen etc.) en voorzieningen abstract geformuleerd en of gedefinieerd. Wij adviseren daar meer duidelijkheid te scheppen en preciezer te zijn. Op het oog is de kwaliteitsmonitoring goed geregeld. Helaas laat de landelijke berichtgeving en ook de Delftse praktijk te vaak in de praktijk iets anders zien. We adviseren expliciet te maken hoe hierop gestuurd en verantwoord wordt. We zijn benieuwd hoe de aanbieders over de tarieven denken. Vinden zij deze reëel en worden het de twijfelachtige bedrijfjes niet te gemakkelijk gemaakt de degelijke partijen eruit de drukken? We adviseren nadrukkelijk veel explicieter te worden over welke concrete voorzieningen waar te vinden zijn. Dat behoeft niet in de verordening, maar moet wel eenvoudig toegankelijk zijn voor cliënten.

In de onderstaande bijlage van dit advies gaan we meer in detail in op de verordening en worden bovenstaande adviezen verder geconcretiseerd. Graag horen wij wat en hoe u onze adviezen en aandachtspunten mee gaat nemen in (de uitvoering van) uw beleid. Met vriendelijke groet,

Harry ter Braak Onafhankelijk voorzitter ASD Delft

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 2 van 8

Bijlage - Concretisering adviezen Leesbaarheid Om te beginnen willen wij de opmerking concretiseren over de leesbaarheid van de tekst. Wij zijn ons ervan bewust dat een verordening vooral een juridische vertaling is van een wettelijk kader naar gemeentelijke regelgeving. In onze brief ‘Advies concept Verordening jeugdhulp gemeente Delft 2020’ d.d. 9 oktober 2019 gaven wij ook al aan dat een hoger leesniveau nodig is dan het niveau van de gemiddelde burger om de tekst te begrijpen. In reactie op die brief gaf u d.d. 26-11-2019 aan dat, aanvullend op de verordening, (nadere) beleidsregels worden opgesteld waarin u rekening zou houden met het aansturen op toegankelijker taalgebruik. Wij adviseren u om ook in de ‘Toelichting Verordening jeugdhulp gemeente Delft 2023’ gebruik te maken van taalniveau B1. Taalniveau B1, eenvoudig Nederlands, is niet alleen bestemd voor mensen met een lager opleidingsniveau. Ook hoger opgeleiden en professionals lezen meestal liever teksten op taalniveau B1. Hierna volgen concretiseringen hiervan, meestal samen met voorstellen tot verduidelijking en aanscherping van voorwaarden en of doelen. Ook adviseren wij een inleiding/inhoudsopgave waarin duidelijk vermeld wordt waar de toelichting te vinden is. De conceptverordening heeft voor ons een logische opbouw.

Wij denken dat het voor de burger makkelijker wordt om te vinden wat hij/zij zoekt, als de procedure van probleem/hulpvraag tot de jeugdhulp/voorzieningen visueel wordt gemaakt (bijvoorbeeld een stroomschema bij de hoofdstukken 2 en 3 over toegang). Onze ervaring is bovendien dat veel burgers het verschil tussen een melding en een aanvraag bijvoorbeeld niet goed weten. Verbetermogelijkheden De rol van de scholen missen wij in deze verordening. Wat is het aanbod van jeugdhulp op school? Ook de Praktijkondersteuner Huisarts Jeugd (POH-J) is een belangrijke schakel die wij missen. Beiden hebben wij hieronder vermeld in onze opmerkingen bij artikel 1.3 en hoofdstuk 3. Ook adviseren wij om duidelijker te vermelden wat de burger moet doen wanneer de jeugdhulp stopt of stopgezet moet worden. Per hoofdstuk geven wij aan wat ons in de conceptverordening is opgevallen en waarbij wij verbetermogelijkheden zien. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1.1 U zou kunnen overwegen om de definitie van de jeugdige te toch noemen, ondanks dat u niet alle definities vanuit de Jeugdwet opneemt in de verordening. Met name om de leeftijdsgrenzen aan de burger aan te geven. Wij missen in de verordening de verlengde jeugdhulp. Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 3 van 8

-

-

Het valt ons op dat er onderscheid gemaakt wordt tussen gekwalificeerde jeugdhulpaanbieder en zelfstandig werkende gekwalificeerde jeugdhulpaanbieder. Met name als het gaat om de voorwaarden. Wij zijn benieuwd naar de reden van dit onderscheid en waarom een BIG-registratie en KvK-registratie al dan niet vereist is. De benamingen ‘andere voorziening’ en ‘overige voorziening’ kunnen elkaar misleiden. Wat maakt dat u niet heeft gekozen voor de benamingen ‘voorliggende voorziening’ en ‘algemeen toegankelijke voorziening’? Wellicht zou u in Artikel 1.2 ter verduidelijking het verschil tussen andere en overige voorziening kunnen benoemen.

Artikel 1.2 We treffen geen overzicht aan van deze voorzieningen. Al in 2019 ons toegezegd dat die er zou komen. Zoals eerder genoemd in dit advies, raden wij aan om als benaming ‘algemeen toegankelijke voorzieningen’ te gebruiken. En in de toelichting een heldere uitleg daarop te geven. Dit (en ook artikel 1.3) is een goed voorbeeld van wat wij bedoelen met de leesbaarheid: het is voor de gemiddelde burger niet duidelijke wat hier staat. U zou kunnen uitleggen wat u bedoelt met ‘vrij-toegankelijk beschikbaar’ (rechtstreeks toegankelijk zonder voorafgaand onderzoek naar de behoeften en persoonskenmerken van de jeugdige en/ of ouder(s)). Met het oog op goede toegankelijkheid van jeugdhulp in brede zin en rekening houdend met het feit dat de gemeente Delft zich meer wil richten op het voorliggend veld, lijkt het ons goed om meer informatie over algemeen toegankelijke voorzieningen te vermelden. Waar is de toegang, waar kan de burger deze voorzieningen vinden? (Een verwijzing/link naar Delft voor Elkaar bijvoorbeeld.) Wat voor nadere regels bedoelt u in lid 2? Artikel 1.3 We treffen niets aan over logeren. De Jeugdwet spreekt daar wel over. Logeren kan ouders ontlasten en ervoor zorgen dat intensievere ondersteuning niet nodig wordt. Op www.jeugdhulphaaglanden.nl (zonder liggend streepje) zien wij niet de kwalificaties c.q. voorwaarden van de aanbieders of hun namen.

Wij begrijpen dat u deze niet noemt in de verordening. Maar kunt u aan de toelichting toevoegen waar deze wél te vinden zijn? In dit artikel zou u uit kunnen leggen dat jeugdhulp op school voorliggend is aan de voorzieningen: ambulante jeugdhulp, dagbehandeling/dagbesteding. Ook kunt u in de toelichting melden dat individuele jeugdhulpvoorziening alleen kan worden verstrekt indien redelijkerwijs geen aanspraak kan worden gedaan op de ‘eigen kracht’ van de jeugdige en/of zijn ouder(s). En ook waar u rekening mee houdt bij de beoordeling of de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige en/of zijn ouder(s), eventueel met steun van het sociaal netwerk, toereikend zijn om zelf de gevraagde jeugdhulp te bieden. Artikel 1.4 Wat ons betreft goed dat u ervoor heeft gekozen om de bepaling uit de wet toch in de verordening op te nemen, zodat de Delftse verordening een compleet overzicht

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 4 van 8

van rechten en plichten geeft. Waar kan men deze personen vinden? En door wie wordt de onafhankelijkheid getoetst? Artikel 1.4.2 Wij adviseren toe te voegen: …waarbij het belang van de jeugdigen, ouders en pleegouders het uitgangspunt is. Net als in 1.4.1. Hoofdstuk 2. Toegang jeugdhulp via de gemeente Artikel 2.1.1 Hoe kan je het bij het college melden? Bij 2.5 staat hier iets over, is dat van toepassing op 2.1.? Werkt verwarrend. Artikel 2.1.3 Zie vraag hierboven bij Artikel 1.4 Artikel 2.1.5 Hier wordt geen termijn genoemd. In de toelichting bij 2.5 wel. Klopt het dat het om de termijn van 8 weken gaat? We adviseren dat dan hier gewoon te melden. Maakt het duidelijker. Artikel 2.1.6 Wat wordt beoogd? Dat cliënten na melding zich gelijk mogen wenden tot een overige voorziening? Of dat cliënten vrij zijn om zich te melden bij een overige voorziening, ook al loopt er een onderzoek? Om onduidelijkheid te voorkomen tussen overige en andere voorzieningen, lijkt het ons handig om in de toelichting te verwijzen naar Artikel 1.2 voor meer uitleg over overige voorzieningen. Wie houdt er toezicht op dat de jeugdige en/of de ouder(s) hierin de juiste hulpkeuze maakt/maken? Artikel 2.2 In de toelichting staat dat melding leidt tot onderzoek. Moet dit niet als eerste artikel genoemd worden? Nu is het voor mij niet duidelijk wanneer er onderzoek komt.

Evenmin is duidelijk in de toelichting wie dit onderzoekt en hoe onafhankelijk deze is. Welke criteria worden hiervoor gebruikt? Ligt een zelfredzaamheidsmatrix achtige toetsing niet voor de hand? Artikel 2.2.3 We adviseren hier een concretere termijn te noemen of in de toelichting de grenzen van de termijn te noemen. Artikel 2.3 Wij stellen voor om in de toelichting te vermelden wat hiermee wordt bedoeld. Wie kan een deskundige zijn? En is het oordeel en advies onafhankelijk? Artikel 2.4 In de toelichting lezen wij “Bij meer complexe onderzoeken …”. Worden hier meerdere onderzoeken bedoeld of gaat het om een grotere complexiteit van de situatie? Wat maakt iemand of een situatie ‘complex’? Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 5 van 8

-

We adviseren het familiegroepsplan hier ook een plek te geven. Zie ook onze eerdere reactie uit 2019 waar ook de oproep wordt gedaan om recht te doen aan de eigen regie.

Artikel 2.5 Als de genoemde termijn in de AWB onverkort geldt, waarom wordt de termijn dan ook niet genoemd in de (toelichting van de) verordening? Hoofdstuk 3. Toegang jeugdhulp via huisarts, medisch specialist of jeugdarts Wij adviseren om de titel van het hoofdstuk uit te breiden met: docent/schoolbegeleider en maatschappelijk ondersteuner. Wij adviseren om in dit hoofdstuk (alsmede in artikel 1.1) uit te leggen wat de rol van de Praktijkondersteuner Huisarts Jeugd (POH-J) is: medewerker in het Jeugdteam, die de huisarts ondersteunt op het gebied van jeugdhulp en nauw met de huisarts samenwerkt, zorg draagt voor triage, kortdurende ambulante hulp biedt en/of kan doorverwijzen naar de niet-vrij toegankelijke jeugdhulp. Artikel 3.1 In de toelichting worden ‘(stap 1)’ en ‘(stap 2)’ genoemd. Waar verwijzen deze stappen naar? Artikel 3.1.4 “Als de jeugdige en/of zijn ouder(s) hierom verzoeken, …” Wij maken hieruit op dat u de keuze heeft gemaakt om niet standaard een beschikking te versturen. Zijn er bepaalde gevallen waarbij u wel standaard een beschikking stuurt (zoals bij het overeenkomen van een pgb, bij duurdere ambulante hulp of bij jeugdhulp met verblijf buiten het gezien)? Dan zou u deze hier kunnen benoemen.

Artikel 3.2 We vragen ons af hoe snel een niet gecontracteerde een opdracht kan krijgen? We weten uit Amsterdam dat ZZP-ers die jeugdzorg bieden vaak wel betaald worden vanuit het PGB, wat ruimere mogelijkheden oplevert. Dat is zeker gezien de personeelstekorten in de zorg de moeite van het overwegen waard. Artikel 3.2.2 Hierin geeft u aan dat het college bepaalt of het zorgaanbod passender is dan het bestaande gecontracteerde aanbod. In hoeverre beperkt dit de vrije keuze? We vragen ons af hoe ingewikkeld het sluiten van een dergelijke overeenkomst Is? Als dit lang op zich laat wachten is het misschien te laat. Zeker in deze tijden van wachtlijsten en te weinig beschikbare mensen in de zorg is het misschien nog interessant hier met elkaar over in gesprek te gaan. Hoofdstuk 4. Beoordeling van de aanspraak op individuele voorzieningen Artikel 4.1 Wij adviseren u om hieraan toe te voegen dat de naam van de jeugdige wordt opgenomen in de verwijsindex wanneer de jeugdige en/of de ouder(s) hulp krijgt van een

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 6 van 8

specialistische jeugdhulporganisatie. En te verwijzen naar www.verwijsindexhaaglanden.nl Artikel 4.1.2 Wij missen door wie dit wordt aangemerkt. Door het college? Door de jeugdhulpaanbieder? Door de jeugdige en/of de ouder(s)? Artikel 4.3 In de toelichting geeft u de mogelijkheid van bezwaar en beroep aan. De zin “Indien een… worden uitgelokt” kan, zeker in het onderwerp bezwaar en beroep, negatief overkomen. Wij raden aan om een en ander positiever te formuleren. Wordt in de beschikking in begrijpbare taal vermeld hoe de procedure van bezwaar en beroep is? Welke termijn is ‘te lang’, bij het uitblijven van een beschikking? Artikel 4.2.3 Wij adviseren als logeren nu aangeboden wordt dat er dan er wel vervoer in de weekenden zou moeten worden aangeboden. Artikel 4.4 Worden hiermee (ook) voorzieningen bedoeld die voor een bepaalde periode zijn afgegeven? Als het om voorzieningen gaat die na deze periode een herbeoordeling nodig hebben voor een verlenging van de indicatie: hoe lang van tevoren moet men dit aangeven en hoe dan (een nieuwe melding maken?)? Hoofdstuk 5. Persoonsgebonden budget Artikel 5.1.6 Waar kan men de juiste kwalificaties inzien? Door wie worden deze kwalificaties getoetst en bij wie kan men terecht voor vragen hierover? Artikel 5.1.8 Wat betekent dit? En hoe wordt men hierover geïnformeerd? Graag zien wij een nadere omschrijving terug in de toelichting.

Hoofdstuk 6. Overige bepalingen Artikel 6.2 Waar kan men de eisen van de deskundigheid van de beroepskrachten en de toepasselijke arbeidsvoorwaarden inzien? Wie/welke afdeling of commissie gaat hierover? Artikel 6.3.3 Wat is het moment dat de burger wordt geïnformeerd? Kan een intrekking ook plaatsvinden wanneer er in de loop van de periode door de jeugdhulpaanbieder niet meer wordt voldaan aan de kwaliteitseisen? Hoe wordt de burger in dat geval beschermd tegen betaling met terugwerkende kracht?

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 7 van 8

Artikel 6.5 Bij wie kan men terecht met klachten en hoe wordt de jeugdige en/of ouder(s) hierover op de hoogte gebracht? Wij adviseren u om een verwijzing in het ondersteuningsplan op te nemen. Wij vragen ons af of er een afdeling (specifiek voor de uitvoering van de Jeugdwet) is waar men zich kan melden met een klacht, of wordt men verwezen naar de algemene ingang op de website van de gemeente Delft? Wij bevelen u voor deze doelgroep een mondelinge optie aan. Artikel 6.6 Zou u aan de toelichting willen toevoegen waar men de agenda uit lid 2 kan vinden? Hoofdstuk 7. Slotbepalingen Wilt u de artikelen 7.2, 7.3, 7.4 van de juiste toelichting voorzien? Ook raden wij u aan de indeling van het hoofdstuk na te lopen. In de verordening staat Artikel 7.3 Overgangsrecht (nog) niet. Overige vragen en opmerkingen In het algemeen adviseren we u om het hele document nog na te zien op kleine spelfouten. Bijvoorbeeld in Artikel 1.3 staat een foutieve link vermeld. De domeinnaam van het servicebureau jeugdhulp www.jeugdhulp-haaglanden.nl staat te koop. Het liggend streepje moet weg in de tekst. Bij hoofdstuk 3 staat ‘jeudgdhulp’ foutief gespeld in zowel de verordening als de toelichting. In artikel 6.3.1 staat ‘isdat’ per abuis aan elkaar in de toelichting. En niet overal wordt ‘jeugdige en/of zijn ouder(s)’ op dezelfde manier genoemd.

Soms staat er ook alleen ‘en’ of ‘of’ wanneer dit wel beide van toepassing is. U zou ook kunnen overwegen om ‘de’ ouder(s) te gebruiken i.p.v. ‘zijn’ ouder(s).

Adviesraad Sociaal Domein Delft secretariaat@asd-delft.nl

www.asd-delft.nl Pagina 8 van 8