Accountantsverslag 2025 - Gemeente Delft - definitief
Tekst van het document
Algeheel beeld interne beheersing Wij concluderen in de boardletter dat de interne beheersing van voldoende niveau is om te komen tot een betrouwbare financiële verslaggeving. Memoriaalboekingen Alleen de medewerkers van Team Grootboek zijn bevoegd om memoriaalboekingen in de financiële administratie te boeken. Met ingang van 2025 is als onderdeel van de ERPx implementatie een workflow ingericht, waarmee geborgd is dat memoriaalboekingen in functiescheiding tot stand komen. De voorgaand jaar door ons geconstateerde bevinding t.a.v. het ontbreken van een dergelijke autorisatie workflow, is hiermee opgelost. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij zelfstandig controlewerkzaamheden verricht op de (handmatige) journaalboekingen. Hieruit hebben wij geen indicaties geconstateerd welke duiden op het doorbreken van de interne beheersing, dan wel fraude en/of corruptie.
Tweemaal per jaar wordt door uw gemeente een actualisatie doorgevoerd op de grondexploitaties. Deze actualisatie wordt opgesteld door de planeconomen van uw gemeente. Een tweede planeconoom beoordeelt de uitgangspunten van de actualisatie. Wij hebben vastgesteld dat bij deze actualisatie(s) sinds 2025 een zichtbare review wordt vastgelegd, aan de hand van checklisten. Hierdoor is achteraf door ons vast te stellen dat deze review daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Deze interne beheersmaatregel borgt dat de actualisatie nauwkeurig en correct plaatsvindt. Hiermee is de voorgaand jaar door ons geconstateerde bevinding t.a.v. het ontbreken van een dergelijke (zichtbare) review opgelost. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij vastgesteld dat de grondexploitaties zijn geactualiseerd en schattingsposten zijn onderbouwd. Als onderdeel van de interim-controle 2025 hebben wij vastgesteld dat de zichtbare review geïmplementeerd is.
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij zowel de gemeenteraad (toezichthoudend orgaan) als het college van burgemeester en wethouders. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het onderhouden van een zodanige interne beheersing als nodig is om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder dat deze afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten. Onze controle is opgezet om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten, maar richt zich niet specifiek op het ontdekken van fraude. De basis hiervoor en het startpunt voor onze controle is een gedegen en actuele frauderisicoanalyse van uw gemeente. Wij hebben ten tijde van de interim-controle in het najaar van 2025 vastgesteld dat de gemeente beschikt over een frauderisicoanalyse welke uit 2023 stamt. Deze frauderisicoanalyse wordt momenteel geactualiseerd, onder meer door het inventariseren van (fraude)risico’s binnen de verschillende afdelingen en het bespreken van deze risico’s binnen het college. Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse in de komende periode te finaliseren en ook te agenderen in de Commissie Rekening & Audit.
Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/25 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/26
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode •
•
€0
Lasten Jeugdzorg te laag verantwoord, als gevolg van late beschikbaarheid definitieve cijfers SbjH
€ 464.784
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
€ 464.784
Totaal getrouwheidsfouten
€ 464.784
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/27 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
A2 - Onzekerheden in de controle
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
•
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/28 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2025. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
A20
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026
n.v.t.
€0
A21
Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023
n.v.t.
€0
B2
n.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
n.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
€0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
€0
D21
Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
n.v.t.
€0
E21
Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra
n.v.t.
€0
E44
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027
n.v.t.
€0
E53
Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord
n.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
€0
D23
Subtotaal
€0 Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/29 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina E113 G2
€0
Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G3
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
G3
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2025 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 2_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 3_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 4_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G4
Tozo 5_gemeentedeel 2025 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2025 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2025 Wet inburgering_ gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
G3 G3
G4 G4 G10 Subtotaal
€0 Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/30 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
G12
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
G13
Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2025
n.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
n.v.t.
€0
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
€0
H35
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
n.v.t.
€0
H39
Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken_zonder centraal persoon_2024
n.v.t.
€0
H40B
Specifieke uitkering transformatiemiddelen IZA 2024-2027
n.v.t.
€ 0 [1]
J4
Regiodeals 5e tranche
n.v.t.
€0
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
n.v.t.
€0
J17
Realisatiestimulans
n.v.t.
€0
J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
€0
J56
n.v.t.
€0
J94
Regeling huisvesting aandachtsgroepen Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
n.v.t.
€0
J97
Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023
n.v.t.
€0
J100
Regeling kansrijke wijk
n.v.t.
€0
J106
Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget
n.v.t.
€0
G12
n.v.t.
€0
n.v.t.
€0
Subtotaal
€0 Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/31 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting
Subtotaal – zie vorige pagina
€0
J109
Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting
n.v.t.
€0
J117B
Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief isoleren
n.v.t.
€0
J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
n.v.t.
€0
J210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
n.v.t.
€0
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
€0
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
€0
Totaal
€0
[1] De SiSa-regeling H40B is niet opgenomen in het overzicht met de te verantwoorden regelingen van de Rijksoverheid. Echter heeft gemeente Delft wel een subsidie ontvangen welke binnen deze regeling valt. Op basis van afstemming tussen gemeente Delft en het Ministerie van BZK is overeengekomen dat deze SiSa-regeling opgenomen dient te worden in de jaarstukken 2025 van gemeente Delft.
Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/32 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Delft in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
•
•
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of Commissie Rekening & Audit, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Delft Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Delft te rouleren. Accountantsverslag 2025 – 2605893F7B/DD/33
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Arjan Schutgens on 28 May 2026
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited ("DTTL" of "Deloitte Global"), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de "Deloitte-organisatie"). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.
Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2026. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.