2a. impactanalyse netcongestie en versnelling

Programma’s en Projecten Energietransitie0

Aan

Het College van B & W Van

Remco van Dessel & Heerd Jan Hoogeveen Afschrift aan

Kenmerk

6169201

Memo

Datum

23-06-202519Opsteller

Remco van Dessel & Heerd Jan Hoogeveen

Onderwerp

Impactanalyse netcongestie en advies versnelling stadsontwikkelingen

Bijlage

Inhoud 1 Inleiding.......................................................................................................1 2 Over netcongestie.......................................................................................2 3 Impact op Delft............................................................................................3 4 Inventarisatie projecten...............................................................................4 5 Advies: gefaseerd alternatieven ontwikkelen..............................................6 6 Samenvatting en conclusie.......................................................................14 1

Inleiding Op 5 december 2024 heeft netbeheerder TenneT netcongestie afgeroepen op het hoogspanningsnet voor grote delen van de provincie Zuid-Holland, waaronder Delft. Dit betekent dat alle aanvragen voor grootverbruiksaansluitingen (nieuw of uitbreiding van een bestaande aansluiting) vanaf dat moment op een wachtlijst terechtkomen, waarschijnlijk tot 2032-2035. De melding van netcongestie heeft een enorme impact op bedrijven die willen uitbreiden of zich willen vestigen, maar ook op ontwikkelingen die we in Delft heel belangrijk vinden voor onze samenleving. De boodschap was feitelijk dat deze projecten pas rond 2035 kunnen rekenen op een grootverbruiksaansluiting. Netbeheerders zetten nu voornamelijk in op het verzwaren van het net (lange termijn) en het ontwikkelen van nieuwe contractvormen (korte termijn). Het college neemt nu regie, omdat afwachten geen optie is. Vanuit het belang dat de gemeente heeft om stilstand te voorkomen, kiest het college ervoor om voor de projecten die worden getroffen in Delft alternatieve oplossingen te zoeken. Dit in nauwe samenwerking met Stedin. Zou het college dat niet doen, dan blijven alle projecten op de wachtlijst staan tot

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF

TenneT de netverzwaring heeft gerealiseerd in 2032-2035, of gaat Stedin zelfstandig keuzes maken. Direct na de afkondiging van TenneT is ambtelijk een organisatiebrede Taskforce Netcongestie ingesteld. Deze taskforce heeft de organisatie bewust gemaakt van de problematiek, een zo volledig mogelijke inventarisatie gemaakt van de projecten en ontwikkelingen die door de netcongestie worden geraakt, en een analyse gemaakt van de impact. Dit memo beschrijft de problematiek, geeft inzicht in de inventarisatie en de analyse, en geeft ten slotte een beeld van de te nemen vervolgstappen. 2

Over netcongestie De energietransitie zorgt ervoor dat steeds meer huishoudens en bedrijven overstappen op duurzame energiebronnen, zoals zonnepanelen en windmolens. Daarnaast neemt de vraag naar stroom toe door de groei van het aantal elektrische auto’s en warmtepompen. Het huidige elektriciteitsnet is hier nog niet volledig op ingericht, waardoor op piekmomenten overbelasting ontstaat: netcongestie. Netcongestie kan voorkomen op het hoogspanningsnet, het middenspanningsnet en op het laagspanningsnet. Netcongestie betekent dat er op bepaalde momenten meer stroom wordt aangeboden of gevraagd dan het elektriciteitsnet aankan. Dit kan leiden tot beperkingen in het terugleveren van energie en het verkrijgen van nieuwe aansluitingen. Netbeheerders werken aan oplossingen, maar door de groeiende vraag blijft het een uitdaging en netverzwaring is een tijdrovend proces. TenneT heeft op 5 december 2024 netcongestie afgekondigd op het hoogspanningsnet. Dit betekent voor de korte termijn dat TenneT een jaar lang onderzoek doet naar de situatie op het net. Het onderzoek duurt een jaar, omdat TenneT de situatie op het net gedurende alle vier seizoenen wil kunnen analyseren. Gedurende dat jaar worden alle aanvragen voor een nieuwe grootverbruiksaansluiting niet gehonoreerd. Dit geldt ook voor aanvragen voor een uitbreiding van een bestaande grootverbruiksaansluiting.

Alle aanvragen komen op een wachtlijst. Aanvragen voor aansluitingen voor kleinverbruikers (woningen) worden door de netcongestie op het hoogspanningsnet niet geraakt; Stedin (dat het midden- en laagspanningsnet beheert in Delft) neemt deze aanvragen onverminderd in behandeling.1 Kortom:

1

Stedin houdt er rekening mee dat in de toekomst in Delft ook netcongestie ontstaat op het middenspanningsnet (“een kwestie van tijd”). Dit memo heeft daar geen betrekking op. 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 2/15

  

Bestaande aansluitingen op het hoogspanningsnet blijven van elektriciteit voorzien worden; Verzwaring of uitbreiding van bestaande grootverbruikersaansluitingen is niet mogelijk; Het verkrijgen van nieuwe grootverbruikersaansluitingen is niet mogelijk.

TenneT heeft laten weten dat deze situatie waarschijnlijk 7 tot 10 jaar zal aanhouden. 3

Impact op Delft De gemeente kent vele projecten in de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed, initiatieven vanuit bedrijven en ontwikkelaars en dergelijke. Al deze projecten vinden wij vanuit het perspectief van onze inwoners, ondernemers en partners belangrijk. Het afkondigen van netcongestie heeft als gevolg dat alle projecten met een uitbreiding op of een nieuwe grootverbruikersaansluiting ‘on hold’ staan tot circa 2035, tenzij deze vóór 5 december 2024 een aanbieding voor de grootverbruikersaansluiting heeft ontvangen. Dit betekent niet dat er geen handelingsperspectief is voor de ontwikkelaars van deze projecten. Het is mogelijk om alternatieven te ontwikkelen waardoor een grootverbruiksaansluiting (voorlopig) niet nodig is en er dus een versnelling kan plaatsvinden ten opzichte van het ‘TenneT-scenario’ van 2032-2035. Als eerste stap heeft de gemeente daarom een inventarisatie gemaakt van de projecten waarvoor geldt dat er na 5 december 2024 nog een aanvraag voor een grootverbruiksaansluiting moest worden gedaan. Daarna is bekeken welke versnellingsopties op voorhand het meest logisch lijken. Omdat de capaciteit bij gemeente en Stedin beperkt is, kunnen niet alle projecten tegelijkertijd geholpen worden om versnelling aan te brengen voor de ontwikkeling van een alternatief voor een grootverbruiksaansluiting. Daarom is een volgorde aangebracht.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 3/15

4

Inventarisatie projecten Voor de inventarisatie van de projecten zijn alle projectleiders binnen de gemeentelijke organisatie bevraagd om alle gekende (maatschappelijke) vastgoedontwikkelingen en infrastructurele ontwikkelingen binnen Delft kenbaar te maken en te voorzien van alle benodigde en gekende elektriciteitsaansluitingen en gecontracteerd vermogen. Ook is een inventarisatie gemaakt van de warmtevraag en de warmtebehoefte.

Afbeelding: de projecten zijn op een kaart weergegeven (links), evenals de energievraag in Delft (rechts). Een drietal ronden heeft een totaal van 36 projecten opgeleverd die worden geraakt door de aankondiging van TenneT. De gemeente heeft deze projecten vervolgens met Stedin besproken om te bepalen of Stedin bekend was met deze projecten.2 Dat heeft een overzicht opgeleverd in drie categorieën:  

Projecten die bekend zijn bij Stedin en die een aansluiting hebben of die waarschijnlijk zullen krijgen (4); Projecten die bekend zijn bij Stedin maar die geen aanvraag hebben ingediend via mijnaansluiting.nl (10);

2

Deze worden niet met TenneT maar met Stedin besproken, omdat Stedin de netbeheerder is die aanvragen behandelt. 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 4/15



Projecten die niet bekend zijn bij Stedin (22).

Projecten die al een elektriciteitscontract hebben of waarschijnlijk zullen krijgen:

Projecten die bekend zijn bij Stedin, maar waarvoor (nog) geen aanvraag is ingediend via mijnaansluiting.nl:

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 5/15

Projecten die niet bekend zijn bij Stedin:

Uit deze inventarisatie blijkt dat 27 projecten direct geraakt worden door de nu afgekondigde netcongestie.3 Voor elk van deze projecten geldt dus dat het gebrek aan netcapaciteit bij TenneT leidt tot een vertraging van de oplevering of ingebruikneming tot 2032-2035. 5

Advies: gefaseerd alternatieven ontwikkelen Zoals eerder in dit memo is aangegeven, is het voor elk van deze projecten waarschijnlijk dat er een (voorlopig) alternatief voor de grootverbruiksaansluiting kan worden ontwikkeld. In de bijlage bij dit memo worden die waarschijnlijke oplossingsrichtingen aangegeven (kolommen E en F). De ontwikkeling van die alternatieven kan echter niet voor elk van deze 27 projecten tegelijkertijd plaatsvinden. Daarvoor is onvoldoende capaciteit qua menskracht bij zowel Stedin als de gemeente. Er is ruimte om 12 projecten tegelijk op te pakken. Het advies is daarom om een volgorde te bepalen waarin deze alternatieve mogelijkheden moeten worden onderzocht en ontwikkeld. Als startpunt zijn hiervoor categorieën geïdentificeerd. Om projecten te kunnen prioriteren, zijn categorieën vastgesteld op basis van drie invalshoeken:

3

Bij de 32 projecten die relevant zijn en die nog geen aansluiting hebben aangevraagd bij Stedin, zijn er 5 die woningbouw betreffen. In beginsel vallen deze buiten het netcongestievraagstuk, maar er zijn ontwikkelingen denkbaar die daar verandering in kunnen brengen; vandaar dat deze in de lijst van 36 zijn opgenomen en zo goed in beeld blijven. 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 6/15

 



Projecten die netcongestie verzachten of ‘eromheen werken’ (oranje); Projecten die vallen binnen het prioriteringskader dat is vastgesteld door de ACM (de Autoriteit Consument & Markt) (groen); Projecten die zijn gegroepeerd aan de hand van onze eigen, gemeentespecifieke aandachtsvelden (blauw).

Vanuit de drie invalshoeken zijn, naast netverzwaring wat per definitie moet gebeuren door de netbeheerders, in totaal tien categorieën vastgesteld die moeten worden geprioriteerd: Categorie 0 1 2 3 4

Uitleg Extra transformatorstations en kabels door TenneT en Stedin

Netverzwaring Verslimming van het elektriciteitsnet mogelijk Flexibel elektriciteitsvermogen beschikbaar Netcongestieverzachte r Vitale, kritieke of essentiële infrastructuur

5 Veiligheid 6 Basisbehoeften 7

8

Hightech en innovatie, direct of indirect gerelateerd aan energie/netcongestie Mobiliteit, Openbaar Vervoer

9 Werkgelegenheid 10

Maatschappelijke functies

Uitwisseling met buren en externe energiebronnen

Voorbeelden Tennet denkt tussen 2032 en 2035 klaar te zijn Smart Energy Hubs door middel van een Groeps TransportOvereenkomst

Gebruiker kan tijdens piekmomenten minder energie gebruiken

Koel-en vrieshuizen, laadinfrastructuur etc.

Neemt druk op het elektriciteitsnet weg

Voorbeelden: warmtenet of batterij-opslag

Grote impact op consumenten

Gemalen, bruggen, de geothermiebron

Bijvoorbeeld de brandweer, acute Partijen die bijdragen aan de veiligheid gezondheidszorg, politie, in Nederland Rijkswaterstaat etc. Voorbeelden: primair onderwijs, Partijen die voorzien in onderwijs, drinkwaterbedrijf, afvalinzameling drinkwater, woonbehoefte etc. etc. Partijen die toekomstbestendige ontwikkelingen onderzoeken en produceren om energieverbruik te TU Delft, Quantumlab, etc. verminderen of alternatieve energiebronnen te introduceren Bevorderen van een autoluwe stad of Aanbieders van duurzaam duurzaam vervoer vervoer, laadpalen Dit geldt bijvoorbeeld voor Partijen met een relatief groot aanbod commerciële plinten in werkgelegenheid woonprojecten Niet primaire maatschappelijke Theater, sportverenigingen, voorzieningen Asielopvang

Met in totaal circa 60 mensen uit de volle breedte van de gemeentelijke organisatie zijn aan de hand van interactieve werkvormen de bovenstaande categorieën besproken om te komen tot een advies over de vraag wat de juiste volgorde van de categorieën zou moeten zijn. Bij de bespreking zijn 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 7/15

quantumtechnologie en lobby meegenomen als belangrijke aspecten voor het maken van keuzes. Hieronder volgt een toelichting op deze twee aspecten en op de voorgestelde volgorde van de categorieën. Quantumtechnologie Quantumcomputing gaat de energievoorspelling en de optimalisatie van netwerken drastisch verbeteren, vooral met de opkomst van hernieuwbare energie. Het kan complexe, multivariabele problemen aanpakken, zoals het voorspellen van zonne- en windproductie, het beheren van het opladen van elektrische voertuigen en het balanceren van vraag en aanbod. Daarnaast zullen in de toekomst door quantumalgoritmen problemen exponentieel sneller opgelost worden dan door klassieke computers, wat de totale energievraag die per berekening wordt gebruikt sterk zal verminderen. Alleen al de komst van AI heeft het stroomverbruik van datacenters verdubbeld. Quantumcomputing gaat het toekomstige energieverbruik regisseren en verminderen. Delft is een hotspot van het onderzoek en de innovatiekracht op het gebied van quantumtechnologie. Daarmee zullen niet alleen de inwoners van Delft hier de vruchten van plukken (werkgelegenheid), maar zelfs landelijk, Europees en wereldwijd zal de impact groot zijn. Lobby Over de volle breedte van de categorieën en de projecten vindt lobby plaats bij diverse beslissers op het gebied van energie en elektriciteit.

Delft is de stad waar oplossingen worden ontwikkeld voor energievraagstukken zoals netcongestie. Het is ook in het belang van andere partijen zoals het Rijk of netbeheerders om de (financiële) ruimte die daarvoor nodig is, te helpen creëren. Daarnaast is het van belang om ook andere Delftse projecten op de radar te krijgen en te houden bij TenneT en Stedin. Het aanbrengen van een volgorde, zoals in dit advies wordt voorgesteld, is daarbij van belang om te voorkomen dat de aandacht en de inzet van de netbeheerder wordt versnipperd. Lobby is ook nodig voor het verruimen van netcodes om innovatieve contractvormen te kunnen introduceren waarmee slimmer en efficiënter met elektriciteit kan worden omgegaan. Een derde voorbeeld waarbij lobby een rol speelt, is voor het binnenhalen van subsidies en derde geldstromen om netcongestieverzachtende maatregelen te kunnen (helpen) financieren. Voor alle projecten in de lijst geldt dat deze op enig moment onderdeel kunnen zijn van lobbyactiviteiten, onafhankelijk van de volgorde. Los van de lobbyactiviteiten zijn er echter de nodige werkzaamheden te verrichten voor ieder afzonderlijk project, waardoor het aanbrengen van een volgorde essentieel is. Volgorde Bovenstaande aspecten zijn meegenomen in de organisatiebrede besprekingen.

Daaruit kwam naar voren dat in de volgorde van de categorieën voorrang moet worden gegeven aan die categorieën en 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 8/15

projecten die leiden tot ‘het vergroten van de koek voor de hele stad'. Dit zijn projecten waar, bij succes, andere projecten op de lijst ook baat bij hebben, bijvoorbeeld doordat het net slimmer of flexibeler wordt benut. Quantumtechnologie maakt op termijn ook ‘de koek groter’, maar er is wel onderkend dat dit meer een langetermijnontwikkeling is en dat sommige projecten binnen die categorie concreter zijn dan anderen. De mate van concreetheid heeft daarom geleid tot het (voorlopig) toedelen van een tweetal projecten aan de categorie ‘Hightech voor netcongestie’. Mochten er projecten uit de categorie ‘Werkgelegenheid’ zijn die later blijken concreet te zijn gericht op quantumtechnologie of anderszins op het tegengaan van netcongestie, dan kunnen die worden toegevoegd aan de categorie ‘Hightech voor netcongestie'. De projecten uit de categorie ‘Vitale infrastructuur’ die nu op de rol staan, betreffen projecten ten behoeve van het warmtenet. Deze worden uitgevoerd door NetVerder, een 100% dochteronderneming van Stedin. Om deze reden is de verwachting dat hier niet veel inzet van de gemeente aan hoeft te worden toegevoegd. Het heeft als categorie uiteraard wel een plaats gekregen binnen de volgorde. Hieronder worden de categorieën nader toegelicht: 







De eerste categorieën (oranje) zijn categorieën die gericht zijn op het elektriciteitsnet zelf: verslimmen van het elektriciteitsnet, flexibel vermogen, netverzwaring en ‘netcongestieverzachters’ leveren een positieve bijdrage aan de beschikbaarheid van elektriciteit voor Delft. Deze hebben prioriteit, omdat hiermee ‘de koek groter wordt’ voor iedereen in Delft. De categorie ‘Basisbehoeften’ is een categorie uit het landelijk prioriteringskader van de ACM. Deze categorie heeft boven de andere categorieën prioriteit gekregen omdat hier sprake is van een wettelijke taak.4 De categorie ‘Hightech en innovatie direct of indirect gerelateerd aan energie, netcongestie’ is daar direct achter als prioritair gekenschetst, omdat hier wordt gewerkt aan noodzakelijke netcongestie-oplossingen. De huidige vitale infrastructuur, de categorie die hierna volgt, voldoet in beginsel, waardoor de categorie ‘Hightech en innovatie’ daarboven is geprioriteerd. Omdat bij een drietal projecten uit deze categorie nog niet zeker genoeg is dat deze projecten een bijdrage gaan leveren aan het oplossen van netcongestie, zijn deze onder de categorie ‘Werkgelegenheid’ opgenomen. Mocht die inzet op netcongestie wel concreet worden binnen deze projecten, kunnen zij alsnog aan de categorie ‘Hightech gerelateerd aan netcongestie’ worden toegevoegd.

De categorie ‘Vitale, kritieke of essentiële infrastructuur’ is een categorie uit het landelijk prioriteringskader van de ACM. De

4

De opvang van asielzoekers is ook een wettelijke taak (Spreidingswet), maar deze taak is door de ACM niet aan de categorie ‘Basisbehoeften’ toegewezen. Het project COA behoort daarom tot de categorie ‘Maatschappelijk’. 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 9/15







categorie heeft deze positie gekregen omdat het hier enerzijds gaat om noodzakelijke infrastructuur, en anderzijds de huidige infrastructuur in beginsel voldoet. Nieuwe projecten die nu in beeld zijn betreffen infrastructuur ten behoeve van het warmtenet. De categorie ‘Maatschappelijk’ volgt hierop en heeft voorrang boven de categorie ‘Veiligheid’ (uit het landelijk prioriteringskader van de ACM). Voor Delft is deze laatste categorie van een lager belang, omdat er op dit moment geen uitbreiding van de bestaande veiligheidsvoorzieningen in Delft wordt voorzien. Een aantal projecten uit deze categorie wordt geprioriteerd vanwege het wegvallen van projecten uit de categorie ‘Hightech voor netcongestie’. De categorie ‘Werkgelegenheid’ ziet op werkgelegenheid die met name plaatsvindt in commerciële plinten van woonontwikkelingen. Deze categorie staat lager in de volgorde, mede omdat werkgelegenheid ook al onderdeel vormt van de categorie ‘Hightech en innovatie direct of indirect gerelateerd aan energie, netcongestie’ en ‘werkgelegenheid’. Bovendien vraagt niet alle bedrijvigheid in commerciële plinten om een grootverbruiksaansluiting. Een project kan ook doorgang vinden als wordt ingezet op een commerciële plint met bedrijven die aan een kleinverbruiksaansluiting genoeg hebben.

De categorie ‘Mobiliteit, openbaar vervoer’ is als laagste geprioriteerd omdat, mede in het licht van de hoeveelheid vertraging door netcongestie ten opzichte van de originele planning, de impact van de vertraging door netcongestie als lager werd ingeschat in vergelijking met de andere categorieën.

In de tabel op de volgende pagina is deze volgorde gekoppeld aan de lijst van 27 projecten die nog geen aansluiting hebben aangevraagd bij Stedin. Vanaf de datum besluitvorming wordt in principe actief gewerkt aan de eerste 12 projecten. Als projecten zijn afgerond, worden op volgorde van de lijst in de tabel de volgende projecten opgepakt. Of, als de projecten daar zelf aanleiding toe geven, gebeurt dat met projecten uit de eerstvolgende categorie (zoals hierboven uitgelegd bij de categorie ‘Vitale Infrastructuur’). In de tabel is een aantal woningbouwprojecten opgenomen. De bouw van de woningen zelf is niet de reden dat een grootverbruiksaansluiting nodig is en deze projecten op de wachtlijst staan. Deze projecten worden geraakt door netcongestie op het hoogspanningsnet, omdat er een commerciële plint is voorzien. Voor bedrijven in een commerciële plint kan een grootverbruiksaansluiting noodzakelijk zijn. Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij projecten in de categorie ‘Maatschappelijk’. Het gaat hierbij vaak om aanvullende faciliteiten die ertoe leiden dat het project op de wachtlijst wordt geplaatst. Een voorbeeld is het project Maria Duijstlaan, waar de grootverbruiksaansluiting noodzakelijk is vanwege hetzwembad.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 10/15

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 11/15

Categorieën Verslimmen van het elektriciteitsnet mogelijk Flexibel elektriciteitsvermogen beschikbaar Netverzwaring*

Projecten / Ontwikkelingen Delfttechpark Schieoevers TU Delft DSM-firmenich Tennet Stedin

Netcongestieverzachter Categorieën Basisbehoeften Hightech en innovatie direct of indirect gerelateerd aan energie, netcongestie Vitale, kritieke of essentiële infrastructuur

Projecten / Ontwikkelingen Basisschool Tanthof Oost Basisschool Tanthof West Mercurius College House of Quantum Elektronicaweg House of Quantum Delftech Riool gemalen en Warmte overdrachtspunten** Geothermiebron**

Maatschappelijk

COA opvangAMV Theater Willem van Oranje Prinsenhof StudentenhuisvestingKruithuisweg Thor De Nieuwe Haven (roeivereniging) Maria Duystlaan (Sportcentrum Delft) Flexwoningen Brasserskade Blue Birds clubgebouw

Veiligheid

Werkgelegenheid

Mobiliteit, openbaar vervoer

BCD Oost De Staal DuWo (Rotterdamseweg362) De Strip De Hoven Kop van de Buitenhof Kabeldistrict HerontwikkelingRotterdamseweg 390*** HerontwikkelingEnergieweg1*** HerontwikkelingRotterdamseweg 266a*** Noordkavel (Vulcanusweg) Gillis-Delfia (Gebied tussen de Buitenhofdreef, Chopinlaan, Bachsingel en Kerkpolderpad) Poptahof Veld 4 (De Reiger) Gele Scheikunde Gelatinebrug Walstroom

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 12/15

* Netverzwaring is vrijwel volledig een taak voor de netbeheerder en wordt hier niet als project voor de gemeente beschouwd. ** Deze projecten worden voornamelijk binnen het Stedin-concern opgepakt. *** Deze projecten kunnen een concrete bijdrage leveren aan quantumtechnologie of anderszins aan het ontwikkelen van oplossingen voor netcongestie. Op termijn zouden een of meer van deze projecten daarom aan de categorie ‘Hightech’ kunnen worden toegevoegd.

Dit betekent overigens niet dat de projecten die niet eerst actief worden geholpen helemaal niet door kunnen gaan; het betekent wel dat de gemeente en Stedin later dan voor andere projecten capaciteit beschikbaar stellen om het elektriciteitsvraagstuk van de projecten te trachten op te lossen. Het betekent ook niet dat als initiatiefnemers van die andere projecten zelf met een oplossing komen, de gemeente hier geen aandacht voor zou hebben; het gaat er voornamelijk om dat de gemeente en Stedin er niet proactief significante inzet op plegen om een alternatieve oplossing voor een grootverbruiksaansluiting te realiseren. Wanneer die oplossing kan worden gerealiseerd kan per project verschillen. De verwachting is dat voor de eerste projecten die worden opgepakt, binnen twee à drie jaar resultaat moet kunnen worden geboekt. De andere projecten volgen daar dan op. In een optimistisch scenario zouden alle projecten tussen 2027 en 2032 kunnen worden afgerond, hetgeen een versnelling ten opzichte van het ‘TenneT-scenario’ zou betekenen van nul tot vijf jaar of zelfs drie tot acht jaar. In de tabel staat ook een aantal projecten die als woningbouwproject bekend staan. Woningbouw komt in beginsel niet op de wachtlijst.

Omdat voor deze betreffende woningbouwprojecten een commerciële plint is voorzien die Stedin in het geval van grootverbruikersaansluiting niet zal faciliteren, staan deze toch opgenomen. Een oplossing zou kunnen worden gevonden door de commerciële plint te vullen met bedrijven die met kleinverbruiksaansluitingen toe kunnen. In de bijlage bij dit memo is deze tabel eveneens opgenomen en daarbij voorzien van uitgebreidere informatie. Hieronder wordt de tabel in de bijlage toegelicht: Kolom A In kolom A staan de verschillende categorieën opgesomd die zijn geïdentificeerd. In oranje de categorieën die rechtstreeks gerelateerd zijn aan het elektriciteitsnet en netcongestie-verzachtend werken, in groen de categorieën die onder het prioriteringskader van de ACM vallen en in blauw de categorieën die ambtelijk als belangrijk voor Delft zijn geïdentificeerd. Kolom B 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 13/15

In kolom B staan de projecten die onder elk van de geïdentificeerde categorieën vallen. Kolommen C en D Deze kolommen geven een beeld van de functionaliteit van de in kolom B genoemde projecten. Kolommen E en F De kolommen H en I geven per project een beeld van de oplossingsrichting(en) die de grootste kans van slagen hebben. Kolom G Kolom J geeft in termen van hoog/medium/laag een beeld van de vraag of er kansen liggen voor een project om samen met de omgeving tot een oplossing te komen. Kolom H In de eennalaatste kolom wordt op dezelfde wijze een eerste beeld geschetst van de verwachte meerkosten voor de ontwikkeling van een oplossing. Deze meerkosten betreffen ongeveer 0 – 10 % (laag), 10 – 25% (medium) of meer dan 25% (hoog) van de initiële projectkosten. Dit zijn kosten die worden gedragen door de initiatiefnemer van het project. Kolom I Een korte beschrijving van waar het betreffende project om gaat. 6

Samenvatting en conclusie Doordat TenneT netcongestie heeft afgekondigd op het hoogspanningsnet, is het niet mogelijk om nieuwe grootverbruiksaansluitingen te verkrijgen, noch verzwaring van bestaande grootverbruiksaansluitingen. De ambtelijke Taskforce Netcongestie heeft een inventarisatie gemaakt van de projecten die hierdoor worden geraakt. Deze projecten hebben door de netcongestie het vooruitzicht dat zij pas in de periode 2032-2035 opgeleverd kunnen worden of in gebruik kunnen worden genomen. Het is echter mogelijk om alternatieven te ontwikkelen die ertoe kunnen leiden dat deze projecten geen grootverbruiksaansluiting nodig hebben en dus sneller opgeleverd of in gebruik genomen kunnen worden. Stedin en de gemeente kunnen niet alle projecten tegelijkertijd actieve hulp bieden bij die ontwikkeling. Er is daarom, met inzet vanuit de brede ambtelijke organisatie, een voorstel gedaan om een volgorde aan te brengen in de categorieën projecten. De eerste 12 projecten kunnen actief worden opgepakt. Kortom: de impact van de netcongestie is in beeld gebracht, en er zijn mogelijkheden om de ‘getroffen’ projecten te voorzien van een oplossing. Op basis daarvan luidt het advies om de volgorde te bepalen waarin de

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 14/15

gemeente en Stedin actief proberen om die projecten van een alternatief te voorzien. Voor die volgorde is een voorstel gedaan. Wordt geen volgorde bepaald, dan zal Stedin zelf keuzes maken (of niets doen) en heeft de gemeente daar geen invloed op. Als het college akkoord gaat met dit voorstel zullen voor de projecten die actief worden begeleid scenario’s worden doorgerekend om in beeld te brengen wat er moet gebeuren om de ontwikkelingen mogelijk te maken. Te beginnen met de categorieën die bovenaan zijn geplaatst, en dan steeds verder naar beneden werkend. De scenario’s zullen concreet inzichtelijk maken wat een passende energiemix is voor de beoogde stadsontwikkeling, en welke kosten daarmee zijn gemoeid. Bijvoorbeeld: indien mogelijk een mix van 1 of meerdere kleinverbruikersaansluitingen in combinatie met zonop-dak (individueel of buurt), energieopslag (individueel of buurt) en eventueel de toevoeging van warmte afname van het warmtenet. Van de projecten die nog geen actieve begeleiding krijgen en daarop moeten wachten, is ingeschat wanneer zij wel van een alternatieve oplossing kunnen worden voorzien (indien mogelijk). Voor deze projecten zal een diepgaande analyse worden gemaakt van de juridische, financiële en organisatorische gevolgen van de vernieuwde planning.

Daarnaast zullen gedurende het jaar nieuwe uitvraagrondes worden gestart om ervoor te zorgen dat de kennis en de projectenlijst up-to-date blijven. Ten slotte zal vanuit het programma Energietransitie blijvend in het oog worden gehouden welke nieuwe ontwikkelingen potentie hebben voor de stad en de geplande projecten, of deze nu actief worden begeleid of niet.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/686ce6afec8ac_TEMP_OPDF 15/15