2626409 College van B&W - Huisvesting en opvang nieuwkomers – stand van zaken en ontwikkelingen

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Huisvesting en opvang nieuwkomers – stand van zaken en ontwikkelingen

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer, wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Vanes Spee, Esther Sprangers, Hilde van Slooten, Yvon de Ruijter

Registratienummer

6518954

Datum

23 juni 2026

Concept-besluit(en)

Niet van toepassing

Waarom nu? Uw raad wordt minimaal twee keer per jaar geïnformeerd over de stand van zaken van de opvang en huisvesting van nieuwkomers in Delft. De laatste raadsoplegger over dit onderwerp ontving u op 16 december 2025 (registratienummer 630726). In deze raadsoplegger informeren wij uw raad over de landelijke ontwikkelingen en geven we een stand van zaken van de opvang en huisvesting van nieuwkomers in Delft. Inhoud Inleiding We vangen in Delft asielzoekers op, Oekrainse ontheemden en we huisvesten statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning). Voor asielzoekers en statushouders gelden wettelijke taakstellingen, voor de opvang van Oekrainse ontheemden geldt een inspanningsverplichting. Voor al deze groepen geldt dat het er landelijk veel in beweging is. Het tekort aan opvangplekken en huisvesting is onverminderd hoog, het nieuwe kabinet zet stevig in op handhaving van de Spreidingswet en met de ingang van het Europees migratiepact verandert er veel voor asielzoekers die nog in de IND procedure zitten. Daarnaast verwachten we dat in de loop van 2026 belangrijke wijzigingen gaan optreden in de regelgeving en de rijksfinanciering voor gemeenten op het gebied van opvang, huisvesting en begeleiding van nieuwkomers. Zo werkt het Rijk aan nieuwe regelingen voor de overgang van opvang naar reguliere huisvesting, onder andere voor Oekraïense ontheemden.

Hieronder geven wij uw raad per doelgroep een beeld van de stand van zaken en de belangrijkste landelijke ontwikkelingen. 1.

Huisvesting statushouders

Statushouders worden vrijwel uitsluitend gehuisvest in sociale huurwoningen via prestatieafspraken met woningcorporaties. Daarnaast worden alleenreizende minderjarige statushouders opgevangen in kleinschalige locaties van jeugdzorgorganisatie NIDOS. Delft heeft voor de eerste helft van 2026 een taakstelling voor de huisvesting van 92 statushouders, plus een achterstand van 24 personen uit 2025. Door de achterstand in de huisvesting van statushouders staat Delft sinds 1 januari dit jaar op toezichtstrede 4. Daarom heeft de gemeente een Huisvestingsplan voor Vergunninghouders

Versie 08.25

opgesteld. Uw raad is hierover op 27 maart jl geïnformeerd (RIS registratienummer 6444008).Huisvesting van statushouders vindt plaats conform de afspraken met de woningbouwcorporaties. In het huisvestingsplan geven we aan dat huishoudens van één tot zes personen relatief snel gehuisvest kunnen worden, maar dat grotere gezinnen moeilijk te plaatsen zijn. De achterstand die Delft heeft bestaat vrijwel alleen uit grote gezinnen (7-10 personen). Voor deze grote gezinnen komt maar heel zelden een woning beschikbaar. Dit is niet alleen in Delft een probleem. Over het huisvestingsvraagstuk van grote nareizigersgezinnen zijn we doorlopend in contact met het COA. Ook vragen we in onze overleggen met de VNG en G40 aandacht hiervoor.b Bgin juli is er een bestuurlijk gesprek met de provincie Zuid-Holland. Vanwege onder meer een technische aftrek en het gebruik van de rijksregeling HAR+verwachten we dat we per 1 juli aan onze taakstelling te kunnen voldoen.

2. Opvang Oekraïense ontheemden Delft heeft een inspanningsverplichting om 392 Oekraïense ontheemden op te vangen. Op dit moment hebben we 377 opvangplekken. Het grootste deel bestaat uit de flexwoningen aan de Mozartlaan. Een tweede opvanglocatie is Abtswoude Bloeit, waar 39 appartementen worden gehuurd. Op 1 mei 2026 zijn hier 11 extra appartementen beschikbaar gekomen. Deze worden op dit moment verbouwd en vervolgens ingericht. De derde opvanglocatie bevindt zich aan de Surinamestraat 1. Met de toevoeging van de extra appartementen in Abtswoude Bloeit voldoet Delft aan de huidige inspanningsverplichting. Voor Oekraïense ontheemden wordt landelijk gewerkt aan een overgang van tijdelijke crisisopvang naar meer reguliere voorzieningen. Het kabinet richt zich op normalisatie van het verblijf na afloop van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming RTB.Deze richtlijn wordt waarschijnlijk weer met een jaar verlengd tot 4 maart 2028. Naar verwachting krijgen Oekraïense ontheemden daarna een transitievergunning voor drie jaar. Hierdoor verschuift de verantwoordelijkheid voor gemeenten mogelijk van opvang naar reguliere huisvesting en ondersteuning binnen het sociaal domein. Hierover is op dit moment nog veel onduidelijkheid. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet. 3.

Opvang Asielzoekers Taakstelling Spreidingswet Met de Spreidingswet werkt het Rijk toe naar duurzame gemeentelijke opvang en evenredige spreiding over het land. Het Rijk wil daarbij af van tijdelijke opvangplekken en stimuleert duurzame (= langjarige) opvangplekken. De wet verplicht gemeenten om opvangplekken aan te bieden. De wet werkt met cycli van twee jaar. Iedere twee jaar maakt het Rijk de indicatieve taakstelling per provincie bekend, met daarin een indicatieve verdeling per gemeente. De verplichting voor het aantal opvangplekken geldt tenminste voor de duur van de actuele cyclus, waarbij het Rijk langduriger opvang van tenminste 5 jaar stimuleert. De actuele taakstelling (eerste cyclus) stelt dat Delft 389 opvangplekken beschikbaar moet stellen per 30 juni 2025 tot het volgende verdeelbesluit. In februari 2026 heeft het Rijk de indicatieve taakstellingen bekend gemaakt voor de tweede cyclus. Voor Delft is deze indicatieve taakstelling 406 opvangplekken. De tweede cyclus loopt van 1 juli 2027 tot en met 31 december 2028. Het college wil, zoals reeds eerder met de raad besproken, voldoen aan deze taakstelling met duurzame en daarmee kwalitatief goede plekken. Op dit moment stelt Delft met de noodopvanglocaties aan het Manderspark en in het Campanile-hotel 415 asielopvangplekken beschikbaar. Het COA vangt hier ca. 380 mensen op.

Het aantal beschikbare plekken is niet hetzelfde als het daadwerkelijke aantal mensen dat wordt opgevangen. Dit heeft vooral te maken met de bewonerssamenstelling. Zo kunnen plekken soms niet volledig benut worden vanwege de gezinssamenstelling (bijv. een kamer met 4 bedden wordt bezet door 3 gezinsleden, waardoor 1 bed over blijft). En bij in- en uitstroom kan het aantal mensen dat daadwerkelijk wordt opgevangen fluctueren.

Overzicht taakstelling Spreidingswet Delft Taakstelling

1e cyclus*

2e cyclus ** (indicatief)

Regulier

333

380

AMV

56

26

Totaal

389

406

* plekken moeten beschikbaar zijn vanaf 1 juli 2025

Pagina 2 van 5

** plekken moeten beschikbaar zijn vanaf 1 juli 2027 tot en met 31 december 2028. Dit is de indicatieve taakstelling. De minister neemt eind 2026 een definitief verdeelbesluit. Interbestuurlijk Toezicht Spreidingswet (IBT) Het nieuwe kabinet is gestart met het interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de Spreidingswet door gemeenten. Alle gemeenten ontvingen op 9 april een brief van de Minister van Asiel en Migratie met daarin de trede van de toezichtsladder waar de gemeente volgens het Ministerie op is ingeschaald. Delft was onterecht op trede 2 van de toezichtladder geplaatst. Het college heeft de minister gevraagd dit te corrigeren. Op 26 mei ontvingen we een nieuwe brief waarin Delft op trede 1 is geplaatst. Dit betekent dat Delft voldoet aan de taakstelling. Helaas klopt het aantal opvangplekken dat Delft volgens de nieuwe brief heeft weer niet. Hier is melding van gedaan bij het ministerie. Nieuwe COA opvanglocatie Adri Boslaan De bouw van de nieuwe COA opvanglocatie voor alleenreizen minderjarige asielzoekers (amv) aan de Adri Boslaan is naar verwachting in juli klaar. De amv groep die nu verblijft in het Campanile-hotel verhuist hiernaartoe. Op vrijdagmiddag 11 septemer organiseert het COA samen met de gemeente een open dag en rondleiding voor belangstellenden. Uw raad ontvangt hiervoor binnenkort een uitnodiging.

COA noodopvanglocaties Campanile-hotel en Manderspark In het Campanile hotel vangt het COA ca. 170 mensen op. Nadat de jongeren deze zomer verhuizen naar de Adri Boslaan komen er ca. 50 plekken vrij in het Campanile-hotel. Met het COA is afgesproken dat het COA het initiatief neemt voor een gesprek met de gemeente over de vrijgekomen plekken, mocht ze deze willen benutten. Deze worden dus niet zomaar ingezet voor de opvang van reguliere asielzoekers. Op het Manderspark vangt het COA ca. 200 mensen op, onder wie veel nareizigers met kinderen. De pilot die Werkse! voor ons uitvoert om asielzoekers naar werk te begeleiden is in februari gestart. De eerste bewoners zijn inmiddels aan het werk. Dit najaar komen we terug bij uw raad met de resultaten van de pilot en een voorstel voor een eventueel vervolg. Planvorming duurzame opvanglocatie Nootdorpesepad/Sportring De opvang van asielzoekers is een opgave die ook de komende jaren blijft bestaan. Het college wil daarom op een duurzame manier asielzoekers opvangen en met langjarige opvanglocaties aan haar taakstelling vanuit de Spreidingswet voldoen.Voor de langdurige opvang van volwassenen en gezinnen is een locatie gevonden aan het Nootdorpsepad/Sportring in Delft. Het COA onderzoekt momenteel de haalbaarheid van een opvanglocatie op deze plek voor maximaal 350 asielzoekers voor een periode van 15 jaar.

Minimaal iedere 5 jaar wordt beoordeeld of

de opvang nog voldoet en of opvang nog steeds noodzakelijk is. Nadat dit onderzoek is afgerond en vastgesteld, neemt het college na de zomer een definitief besluit over het beschikbaar stellen van de locatie. Daarbij worden de wensen en bedenkingen van de gemeenteraad betrokken.Daarna worden de benodigde ruimtelijke procedures doorlopen waaronder de aanvraag voor een omgevingsvergunning. Net als bij de andere COA-opvanglocaties wordt tussen het COA en de gemeente een bestuursovereenkomst opgesteld. Daarnaast maken we samen met onder andere de sportverenigingen en de politie, aanvullende werkafspraken over veiligheid. Parallel hieraan gaan we aan de slag met mogelijke verbeteringen in het gebied rond de Sportring. Flexwoningen Voor de locatie van de voormalige sporthal de Bras aan de Sportring 1 wordt de haalbaarheid onderzocht om hier flexwoningen te realiseren. De helft van de flexwoningen (45 woningen, 100 opvangplekken) is bedoeld voor de opvang van Oekraïense ontheemden. De andere 45 flexwoningen zijn bedoeld voor huisvesting van Delftse starters (niet zijnde studenten), jongeren van 18 tot 28 jaar en spoedzoekers. Naar verwachting wordt na de zomer 2026 een investeringsvoorstel aangeboden aan uw raad. Wat verandert er?

Pagina 3 van 5

In december vorig jaar informeerden wij uw raad dat er in 2026 mogelijk grote wijzigingen aan zouden komen in de wetgeving en financiering van de opvang en huisvesting van nieuwkomers. En dat er nog veel onduidelijkheid was over de impact hiervan op gemeenten. Op twee punten is meer duidelijkheid gekomen. Met de komst van het nieuwe kabinet is duidelijk geworden dat de Spreidingswet blijft bestaan en dat het kabinet hier strikt op handhaaft. Wat betreft de huisvesting van statushouders is duidelijk dat er geen landelijk verbod komt op de mogelijkheid die gemeenten hebben om statushouders met voorrang een woning toe te wijzen. Het rijksbeleid met betrekking tot de opvang van Oekraïense ontheemden is nog steeds onduidelijk. Het Rijk wil toewerken naar een situatie waarin Oekraïense ontheemden grotendeels onder reguliere wet- en regelgeving gaan vallen. Dit heeft grote gevolgen voor gemeenten als het gaat om huisvesting, zorg, onderwijs, sociale voorzieningen en gemeentelijke financiering. We volgen de ontwikkelingen op de voet en sluiten aan bij de lobby van de G40 en de VNG. Zodra hier meer duidelijkheid over komt informerne we uw raad hierover.

Beleidskaders -

Wet COA Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet). Taakstelling huisvesting vergunninghouders Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne Regeling opvang ontheemden Oekraïne Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Financiën Gemeenten kunnen vanaf 1 juli 2026 gebruikmaken van een nieuwe rijksregeling voor de financiering van de opvang en (tijdelijke) huisvesting van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders: de doelgroepflexibele regeling. Het kabinet vervangt hiermee op termijn de verschillende bestaande regelingen door één uniform bekostigingssysteem. Het is op dit moment nog niet duidelijk wat de financiele gevolgen van deze nieuwe regeling gaan zijn voor de financiering vanuit het rijk voor de opvang van nieuwkomers in Delft. Wanneer hier meer duidelijkheid over is informeren we uw raad hierover.

Vervolg Na de definitieve besluitvorming in het college over de beogde opvanglocatie aan het Nootdorpsepad/Sportring informeren we uw raad hierover en ontvangt uw raad een reactie op de uitgebrachte wensen en bedenkingen. Daarnaast informeren wij uw raad minimaal twee keer per jaar breed over de stand van zaken en ontwikkelingen rond de opvang en huisvesting van nieuwkomers in Delft.

Participatie Voor de beoogde nieuwe COA opvanglocatie aan de Sportring is een omgevingsmanager aangesteld. Hij stelt komende tijd een participatieplan op. Dit participatieplan wordt na de zomer gedeeld met uw raad.

Communicatie

Pagina 4 van 5

Informatie over de opvang van asielzoekers in Delft is te vinden op de speciale informatiepagina van de gemeente Delft: Tijdelijke opvang asielzoekers | Gemeente Delft. Daarnaast plaatst het COA regelmatig berichten over activiteiten op de noodopvanglocaties Campanile en Manderspark op de instagrampagina’s van deze locaties. Alle informatie over de opvang van Oekraïense ontheemden is te vinden op de gemeentelijke websitepagina Hulp voor Oekraïne | Gemeente Delft

Bijlage(n) ☐ja

Zitten er geheime stukken bij? 1.

☒ nee

Brief interbestuurlijk toezicht Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, 26 mei 2026

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

​

​ Maria Berger ​ Loco-secretaris

​

​ Frank van Vliet ​ Loco-burgemeester ​ 25-06-2026

Pagina 5 van 5