2624380 College van B&W - Voorstel aan de raad inzake Zienswijze bij begroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2027

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Zienswijze bij begroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2027

Portefeuillehouder

Burgemeester Pechtold

Voorstel ingediend door

I. de Groot

Registratienummer

6511916

Datum

9 juni 2026

Concept-besluit(en) De raad: 1. stelt de zienswijze over de ‘ontwerp-begroting 2027’ én over de programma-indeling van de begroting 2026 én over de ‘Ontwerp-beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2026’ van de Metropool Regio Rotterdam Den Haag (MRDH) (documentnummer 6511915) ongewijzigd vast; 2. stuurt de zienswijze naar Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Waarom nu? De MRDH heeft de ontwerp-begroting aangeboden aan de Delftse raad {RIS 2616227} en aan de andere gemeenteraden in de regio. De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de ontwerpbegroting van de Metropool Regio Rotterdam Den Haag (MRDH). De zienswijzetermijn van de MRDH loopt tot en met 7 juli 2026. Het college verzoekt de raad om dit onderwerp versneld te behandelen (conform het voorstel van de griffie) in de vergadering van de commissie EFB op 25 juni 2025 en de raadsvergadering van 2 juli, vanwege de MRDH zienswijze-termijn tot 7 juli 2025 én vanwege de Delftse raads(commissie)planning met gelijktijdige bespreking van alle zienswijzen bij alle gemeenschappelijke regelingen. Inhoud Zoals ieder jaar, stuurt het Delftse college een concept-zienswijze naar de gemeenteraad bij de ontwerp-begroting van de MRDH. De zienswijzeronde bij de ontwerp-begroting biedt de gemeenteraden in de regio de mogelijkheid om de plannen van de MRDH en de bijbehorende kosten te beoordelen.

De raad besluit over de definitieve zienswijze aan de MRDH. De raad behandelde recent ook de conceptreactie op de vervoerplannen van de MRDH (commissievergadering 14 april en raadsvergadering 12 mei 2026). De vervoerplannen gaan over de dienstregeling van het openbaar vervoer (OV): welk OV wordt er geboden binnen het beschikbare budget voor een openbaar vervoer in een gebied. De begroting van de MRDH die nu ter zienswijze ligt, geeft het financiële kader voor het budget voor de OVexploitanten (zoals RET en HTM) en ook voor verkeersinfrastructuurprojecten en projecten in het kader van het economisch vestigingsklimaat. De concept-zienswijze bij de ontwerp-begroting van de MRDH bevat een aantal zienswijze-punten (samengevat): 1. Doorpakken richting een projectbeslissing voor ‘Oude Lijn’ Leiden-Dordrecht met city-sprinters: de noodzakelijke frequentieverhoging, de spoorverdubbeling met bijbehorende inpassing, de nieuw aan te leggen stations en de aanvullende verbetering van bestaande stations. 2. Aandacht voor de samenhang van verschillende vervoersmogelijkheden in één mobiliteitssysteem: het openbaar vervoer, het voor- en natransport en alternatieve reismogelijkheden in hun geheel bezien. 3. Het Innovatiedistrict Delft als proeftuin benutten voor de uitwerking van het uitvoeringsprogramma en daarmee ook de synergie tussen de pijler economie en vervoer te versterken.

Versie 08.25

4. 5.

6.

Gemeentelijke lokale ervaring en kennis in te zetten bij het actualiseren van de Strategische Agenda MRDH, via vroegtijdig, frequent, ambtelijk en bestuurlijk overleg. Het belang van een hoogwaardige verbinding op de Oost-west corridor van Zoetermeer naar Westland, die nu al aantoonbaar voorziet in een vervoersbehoefte. Deze corridor verbindt de woonplaatsen en campussen met de Delftse economie en de Technische Universiteit Delft (TU Aula) en het Reinier de Graaf Gasthuis. Gezamenlijk het Rijk inzicht geven in het grote belang van de BDU en het regionale vervoer voor mobiliteit, economisch vestigingsklimaat en woningbouw, voor onze inwoners, werknemers, voor de innovatiekracht en de economische transitie van onze regio.

De concept-zienswijze is uitgebreid. De Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) is dan ook een bijzondere gemeenschappelijke regeling / verbonden partij (GR). Ten eerste ontvangt de MRDH-vervoersautoriteit rechtstreeks een Brede Doeluitkering (BDU) van het Rijk (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat), net als de Vervoerregio Amsterdam. In de MRDH-begroting is de BDU de voornaamste inkomst. Het regionaal/lokaal openbaar vervoer in de rest van Nederland is belegd bij de Provincies. De 2 regio’s hebben complex stadsvervoer in dichtbevolkt gebied via metro’s, trams, en lightrail. De provincies kennen meer grofmazig streekvervoer. Ten tweede is de MRDH een beleidsrijke gemeenschappelijke regeling, met de bevoegdheid om regionaal de kaders voor de beleidskeuzes te bepalen en regionaal de inhoudelijke beleidskeuzes te maken. Ten derde is MRDH dan ook het enige samenwerkingsverband dat is aangegaan door de gemeenteraden, de colleges én de burgemeesters van alle deelnemende gemeenten gezamenlijk. Dit heet een gemengde gemeenschappelijke regeling. De overige gemeenschappelijke regelingen waar de gemeente Delft aan deelneemt zijn collegeregelingen. De MRDH ontvangt de rijksbijdrage (BDU) voor de wettelijke taak die de MRDH heeft voor verkeer en vervoer. Jaarlijks ontvangt de MRDH ongeveer € 775 miljoen aan BDU-middelen. Het grootste deel van de BDU (ca.

75%) wordt besteed aan de exploitatie van het openbaar vervoer (OV), inclusief beheer en onderhoud van de railinfrastructuur. De exploitatiekosten zijn bijvoorbeeld kosten van chauffeurs en de kosten van bus-, tram- en metrovoertuigen en monteurs. De exploitatie wordt uitgevoerd door vervoersbedrijven, zoals HTM en RET. De rest van de BDU wordt overwegend gebruikt voor investeringen op het gebied van verkeer en OV. Die besteding wordt vastgelegd in het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa). De verdeling van de IPVamiddelen voor 2027 wordt vastgesteld in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit in december 2026. Het tweede MRDH-programma is er voor de taak Economisch Vestigingsklimaat. Hiervoor betalen de gemeenten een inwonerbijdrage. De regio is voor het openbaar vervoer en de overige mobiliteitsinvesteringen dus grotendeels afhankelijk van de BDU-bijdrage van het Rijk. Deze BDU staat onder druk. Het Rijk heeft de zogenoemde ‘SPUK-regelingen’ met 10% gekort (SPUK’s zijn omgezet tot fondsuitkeringen met minder administratie). Deze korting trof administratief onbedoeld ook de BDU. De MRDH heeft - samen met de Vervoerregio Amsterdam (VRA) - deze onbedoelde bezuiniging en de potentiële effecten ervan succesvol geagendeerd. De voorgenomen korting op de BDU voor het jaar 2026 is geschrapt.

Uit de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, die op Prinsjesdag openbaar werd, blijkt dat IenW in 2027 een derde van het tekort oplost, maar er is dus nog geen structureel herstel van deze vergissing van de Rijksoverheid. Als de korting in de loop van 2027 doorgaat, dan zal dit direct effect hebben op de exploitatie van het OV en de investeringscapaciteit. De MRDH heeft zich hiertegen uitgesproken en blijft hierover in gesprek met het Rijk. Gegeven de onzekerheid, heeft de MRDH ervoor gekozen deze korting vooralsnog niet te verwerken in de begroting voor 2027. De MRDH en VRA zetten er op in dat het Rijk ook in 2027 en daarna de volledige BDUkorting terugdraait. De middelen uit het MRDH-programma Economisch Vestigingsklimaat worden primair besteed aan bijdragen en cofinanciering van gemeentelijke projecten. De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat kan op grond van de Bijdrageregeling Versterking van het Economisch Vestigingsklimaat (binnen de begroting) financiële middelen beschikbaar stellen aan gemeenten. Dit geldt voor projecten met regionale uitstraling die het economisch vestigingsklimaat versterken.

Wat verandert er? Delftse zienswijze bij ontwerpbegroting MRDH De Delftse zienswijze heeft tot doel het bestuur van de MRDH (de vertegenwoordigers van de gezamenlijke MRDHgemeenten) te bewegen om de MRDH-begroting en/of de begrotingstoelichting op enkele punten te concretiseren. Een voorstel voor uw concrete zienswijzepunten treft u in bijgevoegde concept-zienswijzebrief.

Pagina 2 van 5

Ontwerpbegroting MRDH – bijzonderheden: De vaststelling van de begroting MRDH door het algemeen bestuur van de MRDH, geeft de MRDH de bevoegdheid voor de uitgaven die de MRDH doet voor taken in het kader van de Gemeenschappelijke Regeling MRDH: de taken van de MRDH-Vervoerautoriteit en de taken ter verbetering van het Economisch Vestigingsklimaat. In de Ontwerpbegroting van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) voor 2027 is concreet gemaakt welke Inkomsten en uitgaven de MRDH in 2027 verwacht voor de samenwerking aan zowel Mobiliteit als Economisch Vestigingsklimaat. De ontwerpbegroting is ingedeeld in twee begrotingsprogramma's: Mobiliteit en Economisch Vestigingsklimaat. Voorheen bestond de begroting uit 3 begrotingsprogramma’s. In het programma Mobiliteit zijn twee voorheen losse programma's samengevoegd: (a) Exploitatie verkeer en openbaar vervoer, en (b) Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer. De MRDH stelt voor om deze samenvoeging niet alleen voor de Begroting 2027 door te voeren, maar om de begroting voor de mobiliteitstaken ook de lopende Begroting 2026 samen te voegen. Deze nieuwe indeling leidt tot een compacter en overzichtelijker begrotings- en verantwoordingsdocument. De MRDH heeft de onbedoelde administratieve Rijksbezuiniging van 10% op de DBU vooralsnog niet verwerkt in de begroting voor 2027.

Indien het Rijk de komende Prinsjesdagbegroting de onbedoelde DBU-bezuiniging niet herstelt, zal de MRDH de begroting voor 2027 alsnog moeten aanpassen. Dat betekent dat er in de regio zeer onwenselijke keuzes moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld het schrappen van buslijnen. Beleidskaders • Delft: Nota Bestuurlijke rolneming & Verbonden partijen 2025 De Gemeenschappelijke Regeling (GR) MRDH is conform de Delftse Nota bestuurlijke rolneming & verbonden partijen 2025 door de Delftse gemeenteraad ingedeeld als beleidsrijke gemeenschappelijke regeling. Dat wil zeggen dat beleid wordt geformuleerd binnen de gemeenschappelijke regeling MRDH door de gezamenlijke deelnemende gemeenten. In de MRDH begroting worden door de deelnemende gemeenten in gezamenlijkheid de beschikbare financiële middelen specifiek toegekend aan doelen uit dat MRDH-beleid. De gemeenten bepalen dus binnen de GR MRDH in gezamenlijkheid welke prioriteiten er zijn bij de besteding van het budget. • MRDH: Strategische Agenda 2023-2026 én Mobiliteitsvisie én Visie Economisch Vestigingsklimaat Voor de MRDH-begroting van 2027 is het strategische kader vooralsnog de MRDH Strategische Agenda 2023-2026 ‘Met elkaar, voor elkaar’, aangevuld met onderwerpen uit de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat, waarvoor de uitvoering op korte termijn gewenst is.

De Strategische Agenda 2023-2027 bevat vijf opdrachten voor het versterken van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Die opdrachten komen terug in de begroting 2027: 1. Investeren in bereikbaarheid 2. Toekomstbestendige economie stimuleren 3. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren 4. Vernieuwen van werklocaties 5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk Het actualiseren van de MRDH Strategische Agenda voor 2027-2030 volgt in de loop van dit jaar. Zo nodig zal het MRDH-bestuur voorstellen de MRDH-begroting gedurende het begrotingsjaar zelf te wijzigen, zodat het strategisch kader en de uitvoering weer op elkaar aansluiten. • MRDH: Kadernota Begroting 2027 De MRDH-kadernota beschrijft: 1. de wijziging van de indeling van de MRDH-begroting (van 3 naar 2 beleidsprogramma’s); 2. het strategisch kader (bovenstaande 5 opdrachten uit de strategische agenda) en 3. het financieel kader voor de begroting 2027 (de factoren die leiden tot aanpassingen aan het meerjarig kader uit de MRDH-begroting 2026). In het financieel kader is aangegeven dat de MRDH-begroting 2027 uitgaat van gelijkblijvende BDU-inkomsten. In het begrotingsjaar zelf vindt via een begrotingswijziging de resterende prijspeilcorrectie naar het prijspeil 2027 plaats. • MRDH: Gemeenschappelijke regeling MRDH op basis van de Wet Gemeenschappelijke Regeling (Wgr).

De 21 gemeenten binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) werken samen op de thema’s verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat op basis van een zogenoemde ‘gemeenschappelijke regeling’ (GR) op basis van de wet Gemeenschappelijke Regeling (Wgr). De gemeenschappelijke regelgeving bevat afspraken over de samenwerking van de 21 MRDH-gemeenten, o.a. de samenwerkingsdoelen, de instelling van besluitvormingsorganen en het proces rondom besluitvorming. Volgens de wet is de GR MRDH verplicht de

Pagina 3 van 5

begroting ter zienswijze aan de gemeenteraden voor te leggen. De GR MRDH biedt de gemeenteraden een ruimere zienswijzetermijn dan het wettelijk mininum. • Rijksoverheid: Wet personenvervoer 2000 èn Wet BDU Verkeer en Vervoer Conform de Wet personenvervoer 2000 zijn zowel de Vervoerregio Amsterdam als de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (vervoerregio’s) aangewezen voor het verrichten van verkeer- en vervoerstaken: het realiseren van maatwerkoplossingen voor verkeers- en vervoersvraagstukken. Conform de Gemeenschappelijke Regeling MRDH zijn deze taken belegd bij de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit (BcVa) van de MRDH. In de wet wordt het bredere beleidsveld geschetst (artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid en artikel16 Openbaar Vervoer en Spoor). De MRDH ontvangt voor deze taken een structurele Rijksbijdrage, de zogeheten Brede doeluitkering verkeer en vervoer (BDU). Dat geeft de MRDH ruimte voor een eigen invulling, rekening houdend met de specifieke kenmerken van onze regio. Financiën De jaarlijkse gemeentelijke inwonersbijdrage aan de MRDH voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat is voor 2027 geïndexeerd naar € 3,11 per inwoner. Indexering wordt standaard meegenomen in het begrotingsproces.

Vervolg Besluitvormingsproces De zienswijzen vanuit alle gemeenteraden uit de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) kunnen leiden tot bijstelling van de ontwerpbegroting. Het dagelijks bestuur van de MRDH geeft via de Nota van beantwoording zienswijzen inzicht in het oordeel over de ingekomen zienswijzen, en de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Het algemeen bestuur van de MRDH zal op 11 september 2026 besluiten over de Nota van beantwoording zienswijzen én de vaststelling van de MRDH-begroting. Vòòr die besluitvorming in het MRDH-AB worden de resultaten van de zienswijzeronde op 17 juni besproken in de regionale MRDH-adviescommissies. De raad van de gemeente Delft heeft vertegenwoordigers in die adviescommissies. De MRDH-adviescommissies bespreken welke adviezen zij meegeven aan het algemeen bestuur bij besluit over Begroting MRDH 2027, met kennis van de ingekomen zienswijzen uit de regio. Op 3 juni is er vanuit de MRDH een informatiesessie ter voorbereiding op de MRDH-adviescommissie. Afstemming tussen de Delftse leden van deze regionale commissies en de rest van de gemeenteraad verloopt gewoonlijk via de Delftse raadscommissies EFB en RV. De Delftse raad kan haar zienswijze vòòr vaststelling in de gemeenteraad desgewenst afstemmen met andere gemeenteraden, conform de adviesbrief van de rekenkamer ‘Rekenkamerbrief Grip op verbonden partijen’ d.d.

19 januari 2026. Met indiening van dezelfde zienswijze vanuit diverse gemeenten zal de invloed van de raad groter worden. De nadere verdeling van het MRDH-budget voor het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) voor 2027 wordt vastgesteld in de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit in december 2026. Gerelateerd – Actualisatie Strategische Agenda MRDH In de loop van 2026 volgt het actualiseren van de MRDH Strategische Agenda voor 2027-2030. Zo nodig wordt de MRDH-begroting gedurende het begrotingsjaar zelf gewijzigd, zodat het strategisch kader en de uitvoering weer op elkaar aansluiten. De MRDH Strategische Agenda voor 2027-2030 vormt ook het kader voor de MRDH-begrotingen in de komende jaren. Bij het actualiseren van de Strategische Agenda MRDH wordt gebruik gemaakt van de recente MRDH-Mobiliteitsvisie en de MRDH-Visie Economisch Vestigingsklimaat. De MRDH blijft in samenwerking met de Vervoerregio Amsterdam tussentijds Tweede Kamerleden informeren over de noodzaak van een structureel gezonde financiële situatie voor het regionaal ov- en verkeersysteem en herstel van de bezuiniging op de BDU. Participatie Alle raden uit de regio zijn door de MRDH gevraagd om zienswijzen. Communicatie -

Pagina 4 van 5

Bijlage(n) Zitten er geheime stukken bij? ☐ja ☐nee Bijlagen 1. Raadsbesluit tot vaststelling van de zienswijze bij MRDH ontwerp-begroting 2027 én ontwerp-Beleidsnota reserves e.d. 2. Brief Zienswijze Delft over MRDH ontwerpbegroting 2027 & ontwerpbeleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2026

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

​

​ M Berger ​ Loco-secretaris

​

​ MA Huijsmans ​ Loco-Burgemeester ​ 12-06-2026

Pagina 5 van 5